III SW 84/10

Postanowienie z dnia 15 lipca 2010 r. III SW 84/10 Wpisanie wyborcy do spisu wyborców w dwóch obwodach głosowania narusza art. 4 ustawy z dnia 27 września 1990 r. o wyborze Prezydenta Rzeczy- pospolitej Polskiej (jednolity tekst: Dz.U. z 2010 r. Nr 72, poz. 467 ze zm.). Przewodniczący SSN Andrzej Wróbel, Sędziowie SN: Halina Kiryło (sprawoz- dawca), Jolanta Strusińska-Żukowska. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 lipca 2010 r. sprawy z protestu wyborczego Włodzimierza G. przeciwko ważności wyborów prezydenckich, przy udziale: 1) Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, 2) Przewodniczącego Okręgowej Komisji Wyborczej Nr 19 w Krakowie, 3) Prokurato- ra Generalnego p o s t a n o w i ł:

1. wyrazić opinię, że zarzuty protestu naruszenia art. 4, art. 25 ust. 2 i art. 34 pkt 2 ustawy z dnia 27 września 1990 r. o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Pol- skiej (jednolity tekst: Dz.U. z 2010 r. Nr 72, poz. 467) są zasadne, lecz naruszenie to nie miało wpływu na wynik wyborów;
2. pozostawić protest bez dalszego biegu w odniesieniu do pozostałych za- rzutów. U z a s a d n i e n i e Włodzimierz G. wniósł protest przeciwko wyborowi Prezydenta RP, zarzucając naruszenie art. 2 i art. 127 Konstytucji RP oraz art. 4 i art. 25 ustawy z dnia 27 wrze- śnia 1990 r. o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej i domagając się stwier- dzenia nieważności wyboru. Naruszenie wskazanych przepisów polegało na tym, że córka wnoszącego protest Aleksandra B., przebywająca na studiach doktoranckich w Wielkiej Brytanii i tam uczestnicząca w obydwu turach wyborów prezydenckich, nie 2 została wykreślona ze spisu wyborców Obwodowej Komisji Wyborczej [...] w Krako- wie, co stwarzało możliwość podwójnego głosowania. Zdaniem protestującego opi- sana sytuacja nie była odosobniona i mogła wywrzeć wpływ na wynik wyboru Prezy- denta RP, zwłaszcza że większość osób głosujących poza miejscem stałego za- mieszkania oddawała głosy na Bronisława Komorowskiego. Okręgowa Komisja Wyborcza Nr 19 w Krakowie przyznała, że Aleksandra B., posiadająca miejsce stałego zameldowania w Krakowie przy ulicy K., nie została wy- kreślona ze spisu osób uprawnionych do głosowania w Obwodowej Komisji Wybor- czej [...] w Krakowie, mimo iż w dniu 18 czerwca 2010 r. do Wydziału Spraw Admini- stracyjnych Urzędu Miasta Krakowa wpłynęło zawiadomienie o dopisaniu córki wno- szącego protest do spisu osób uprawnionych do głosowania w zagranicznym obwo- dzie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 129 Konstytucji RP wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospo- litej Polskiej na zasadach określonych w ustawie. W myśl art. 73 ust. 3 ustawy z dnia 27 września 1990 r. o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej wnoszący pro- test powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. W świetle art. 72 ust. 1 tegoż aktu przedmiotem za- rzutów może być naruszenie przepisów ustawy o wyborze Prezydenta lub dopusz- czenie się przestępstwa przeciwko wyborom, jeżeli to naruszenie bądź przestępstwo miało wpływ na wynik wyborów. W rozpoznawanym przypadku przyznany został fakt wpisania Aleksandry B. do spisu wyborców w dwóch obwodach głosowania. Tymczasem zgodnie z art. 4 ustawy o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej wybory są równe; wyborcy biorą udział w wyborach na równych zasadach. Zasada równości wyborów to jedna z podstawowych zasad prawa wyborczego w państwie demokratycznym. Równość wyborów interpretuje się w dwóch aspektach: formalnym i materialnym. Równość wyborów w znaczeniu formalnym oznacza zapewnienie wyborcom oddania jednako- wej ilości głosów w wyborach oraz umożliwienie uczestnictwa w głosowaniu na takich samych zasadach. Materialna równość to jednakowa dla każdego wyborcy siła głosu polegająca na tym, że głos każdego wyborcy przynosi tożsamy skutek dla wyników 3 wyborów. Wnoszący protest kwestionuje dochowanie zasady równości wyborów w znaczeniu formalnym przez stworzenie niektórym wyborcom możliwości oddania więcej niż jednego głosu. Niezrealizowanie powyższej zasady jest zaś konsekwencją naruszenia dwóch innych przepisów ustawy, a mianowicie art. 25 ust. 2, który stano- wi, iż wyborca może być wpisany tylko do jednego spisu wyborców oraz art. 34 pkt 2, w myśl którego organ sporządzający spis wyborców skreśla ze spisu osoby, o któ- rych otrzymał urzędowe zawiadomienie w sprawie wpisania do spisu w innym obwo- dzie głosowania. Nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia powołanych przepisów. Naruszenie to nie miało jednak wpływu na wynik wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej i to nie tylko z uwagi na dużą różnicę głosów oddanych na każdego z kandydatów, ale przede wszystkim ze względu na fakt, że - jak wynika z treści samego protestu - Aleksandra B. oddała swój głos w jednym ob- wodzie głosowania. W proteście nie wskazano zaś żadnych przykładów i dowodów na to, że miały miejsce inne sytuacje podobne do opisanej. Nie ma więc podstawy, aby domniemywać, iż analogiczne błędy popełniły również inne organy sporządza- jące spisy wyborców. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy z mocy art. 75 ust. 1 ust. 1a ustawy o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej wyraził opinię jak w punkcie 1 postanowienia, natomiast odnośnie do zarzutów protestu naruszenia innych prze- pisów niż przepisy powołanej ustawy (a zatem naruszenia przepisów Konstytucji RP, które nie są jednocześnie naruszeniami przepisów tejże ustawy) należało pozostawić protest bez dalszego biegu stosownie do art. 74 ust. 1 ustawy. ========================================