IV CZ 72/10

Sygn. akt IV CZ 72/10 POSTANOWIENIE Dnia 21 października 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Barbara Myszka (przewodniczący) SSN Wojciech Katner (sprawozdawca) SSA Anna Kozłowska w sprawie z powództwa Towarzystwa Ubezpieczeń i Reasekuracji „W.(...)” SA w W. przeciwko B. W. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 października 2010 r., zażalenia strony powodowej na postanowienie o kosztach procesu zawarte w wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 13 kwietnia 2010 r., sygn. akt V Ca (…), uchyla zaskarżone postanowienie o kosztach procesu (pkt III wyroku) i w tym zakresie przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w S. wraz z pozostawieniem temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2010 r. Sąd Okręgowy w S. na skutek apelacji pozwanego B. W. od wyroku Sądu Rejonowego w G. z dnia 28 grudnia 2009 r. zmienił nieznacznie ten wyrok, znosząc wzajemnie między stronami koszty procesu za drugą instancję. Zażalenie na postanowienie o kosztach zawarte w wyroku Sądu drugiej 2 instancji wniosło powodowe Towarzystwo Ubezpieczeń i Reasekuracji „W.(...)” S.A. w W., zarzucając naruszenie art. 98 k.p.c. poprzez przyjęcie, że pozwany nie jest stroną przegrywającą i obowiązaną do zwrotu powódce kosztów procesu, pomimo oddalenia apelacji pozwanego w zdecydowanie przeważającej części, utrzymując w mocy orzeczenie zasądzające roszczenie na rzecz powódki w przeważającej części; naruszenie art. 100 k.p.c. wiąże się z przyjęciem, że dokonanie przez Sąd drugiej instancji prawidłowych ustaleń faktycznych z urzędu uzasadnia wzajemne zniesienie kosztów postępowania apelacyjnego, uzasadniając niezasądzenie tych kosztów na rzecz powódki, pomimo oddalenia apelacji pozwanego w zdecydowanej części. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie rozstrzygnięcie sprawy, w każdym przypadku z zasądzeniem kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie wymaga uwzględnienia. Przede wszystkim w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 100 zdanie pierwsze k.p.c., którego przesłanką jest częściowe tylko uwzględnienie żądań powoda, a więc wygranie, jak i przegranie sprawy przez obie strony w jednakowym zakresie, co uzasadnia poniesienie kosztów przez strony w podobnym zakresie. Wzajemnemu zniesieniu kosztów postępowania sprzeciwiają się jednak zasady słuszności w razie różnicy w wysokości kosztów, które powinna ponieść każda ze stron wskutek ostatecznego wyniku procesu (zob. postanowienie SN z dnia 28 lutego 1985 r., II CZ 21/85, Lex nr 8690). W niniejszej sprawie uwzględnienie apelacji przez Sąd drugiej instancji nastąpiło w znikomym stopniu, więc nie można uznać przegrania procesu przez stronę powodową w takim samym zakresie, co przez pozwanego. Dla zastosowania art. 100 zdanie drugie k.p.c. nie ma ponadto znaczenia, że Sąd dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych z urzędu. Mając powyższe na uwadze należy przyznać rację skarżącej stronie powodowej, że zaskarżone postanowienie narusza art. 98 k.p.c., nakazujący zasądzić koszty procesu od strony przegrywającej na rzecz przeciwnika procesowego. Przepis ten znajdował zastosowanie w niniejszej sprawie, a słuszność odmiennego zapatrywania nie została prawnie dowiedziona. W razie niewielkiego uwzględnienia apelacji strony pozwanej, sąd drugiej instancji powinien ją co do zasady obciążyć kosztami postępowania apelacyjnego na rzecz strony powodowej (art. 98 § 1 w związku z art. 391 § 1 k.p.c.), nie stosując art. 100 k.p.c. z takim tylko uzasadnieniem, że dokonanie prawidłowych ustaleń faktycznych 3 nastąpiło przez ten sąd z urzędu, ponieważ nie stanowi to przesłanki zastosowania powołanego przepisu. Dlatego na podstawie art. 3941 § 1 i 3 k.p.c. w związku z art. 39815 § 1 zdanie pierwsze, art. 39821 i art. 397 § 2 k.p.c. należało uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę w tym zakresie do ponownego rozpoznania, pozostawiając Sądowi Okręgowemu w S. rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego na podstawie art. 108 § 2 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 i art. 39821 oraz art. 391 § 1 k.p.c.