Sygn. akt V CZ 77/10 POSTANOWIENIE Dnia 3 listopada 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący) SSN Barbara Myszka SSA Anna Kozłowska (sprawozdawca) w sprawie z powództwa A. B. i M. C. przeciwko J. P. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 3 listopada 2010 r., zażalenia pozwanego na orzeczenie o kosztach, zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 28 września 2007 r., sygn. akt I ACa (…),
- zmienia zaskarżone postanowienie i zamiast kwoty 2700 (dwa tysiące siedemset) zł zasądza od powodów solidarnie na rzecz pozwanego kwotę 3600 (trzy tysiące sześćset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania za drugą instancję,
- zasądza od powodów solidarnie na rzecz pozwanego kwotę 165 (sto sześćdziesiąt pięć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 8 lutego 2007 r. Sąd Okręgowy w K. zasądził solidarnie od pozwanych na rzecz powoda kwotę 203.657,30 zł z ustawowymi odsetkami od 29 października 2005 r., oddalił powództwo w pozostałej części i orzekł o kosztach procesu. 2 Na skutek apelacji powodów od tego wyroku, w części oddalającej powództwo co do kwoty 97.826,40 zł, Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 28 września 2007 r. oddalił apelację i zasądził od powodów solidarnie na rzecz pozwanego kwotę 2700 zł tytułem kosztów postępowania za drugą instancję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia o kosztach procesu Sąd Apelacyjny wskazał, że rozstrzygnięcie obejmuje koszty zastępstwa procesowego i jakkolwiek z przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) wynikałoby, iż pełnomocnik pozwanego jest uprawniony do uzyskania w instancji odwoławczej wynagrodzenia odpowiadającego 100% stawki, co przy wartości przedmiotu zaskarżenia wynosi 3.600 zł, to jednak wynagrodzenie to należało ograniczyć do kwoty 2.700 zł. Z uzasadnienia wynika, że obniżenie stawki nastąpiło z powodu oceny Sądu nakładu pracy pełnomocnika, zakresu podjętych przez niego czynności, charakteru sprawy i wkładu pełnomocnika w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy. Postanowienie o kosztach procesu zaskarżył zażaleniem powód domagając się jego zmiany i zasądzenia na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 3600 zł. Skarżący zarzucił naruszenie art. 98 k.p.c. w związku z art. 109 § 2 k.p.c. i § 13 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokacie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz.1348 ze zm.). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest uzasadnione. Określona w przepisach powołanego wyżej rozporządzenia wysokość stawek minimalnych za poszczególne czynności lub za udział w oznaczonych postępowaniach musi być traktowana jako wiążąca sąd. Stawki te odczytywać należy jako formę ryczałtu skalkulowanego przez ustawodawcę z uwzględnieniem wszelkich okoliczności charakterystycznych dla danego rodzaju czy też typu sprawy. W stawkach tych ujęta jest swoista wycena koniecznego nakładu pracy pełnomocnika związana ze specyfiką określonego rodzaju postępowania. Charakter przeto tych stawek, a przy tym określenie ich jako minimalne, prowadzi do wniosku, że nie jest możliwe zasądzenie wynagrodzenia niższego niż stawka minimalna. Kryteria wpływające na wysokość wynagrodzenia, wymienione w § 2 ust. 1 rozporządzenia, to jest niezbędny nakład pracy pełnomocnika, charakter sprawy i wkład pełnomocnika w przyczynienie się do 3 wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy winny być brane pod uwagę wówczas gdy w grę wchodziłoby podwyższenie stawki minimalnej. Przepisy rozporządzenia przewidują zasądzenie wynagrodzenia niższego niż stawka minimalna w jednym tylko wypadku, to jest wówczas gdy z umowy adwokata z klientem wynika, że z uwagi na sytuację majątkową lub rodzinną klienta albo z uwagi na rodzaj sprawy w umowie tej została uzgodniona stawka niższa – wówczas Sąd może zasądzić koszty zastępstwa w wysokości ustalonej przez adwokata (por. § 3 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia). Istnienie takiego wypadku nie zostało w sprawie dowiedzione, a ponadto brzmienie przepisu wskazuje na brak związania sądu umówioną kwotą wynagrodzenia niższą niż stawki minimalne. Biorąc przeto pod uwagę, że w sprawie niniejszej należne pełnomocnikowi pozwanego wynagrodzenie w instancji odwoławczej, obliczone od wartości przedmiotu zaskarżenia, wynosiło 3.600 zł, zaskarżone postanowienie należało zmienić i zasądzić od powodów na rzecz pozwanego tę kwotę tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. Z tych też przeto przyczyn orzeczono na podstawie 3941 § 1 pkt 2 i § 3 k.p.c. w związku z art. 39816 k.p.c. O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i § 2 k.p.c. w związku z § 6 pkt 2 i w związku z § 13 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie...., uwzględniając nadto poniesioną przez skarżącego opłatę od zażalenia w kwocie 30 zł.