Wyrok z dnia 10 listopada 2010 r. III SK 27/08
(64)k.p.c.”, „z uzasadnie- nia wyroku Sądu Apelacyjnego wprost nie wynika także, aby uznał on zarzut art. 233 § 1 k.p.c. za uzasadniony”. Z powyższego wynika, że Prezes Urzędu upatruje naru- szenia art. 378 § 1 i 2 k.p.c. w braku odwołań (w uzasadnieniu wyroku) do przepisów powołanych w apelacji powódki. W zakresie dotyczącym wpływu zarzucanego naru- szenia przepisów o charakterze procesowym na wynik sprawy, Prezes Urzędu ogra- nicza się do stwierdzenia, że „gdyby Sąd Apelacyjny rozpoznał powyższy zarzut apelacji, albo uchyliłby wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania albo przeprowadziłby dowody”. Z uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego, mimo braku bezpośredniego odwołania się do powołanych przez Prezesa Urzędu przepisów Ko- deksu postępowania cywilnego, wynika, że uwzględnione zostały sformułowane w apelacji przez powódkę, tym bardziej, że wyrok Sądu pierwszej instancji oraz decyzja Prezesa Urzędu zostały uchylone, w sytuacji gdy organ regulacyjny nie wykazał, by powódka naruszyła art. 209 ust. 1 pkt 16 Prawa telekomunikacyjnego. Zdaniem Sądu Najwyższego w obecnym składzie wyrok Sądu Apelacyjnego nie narusza także art. 386 § 1 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. i w związku z art. 6 k.c., poprzez uznanie, iż ciężar udowodnienia, że opłata ponoszona przez abo- nenta za przeniesienie numeru nie jest oparta na kosztach oraz że wysokość opłaty zniechęca do przeniesienia numeru, obciąża Prezesa Urzędu. Prezes Urzędu wyda- jąc decyzję o nałożeniu kary pieniężnej, zarzuca przedsiębiorcy telekomunikacyj- nemu naruszenie przepisów Prawa telekomunikacyjnego. Odwołanie wniesione przez przedsiębiorcę telekomunikacyjnego do Sądu Okręgowego-Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, które inicjuje spór między przedsiębiorcą a organem regulacji telekomunikacji w przedmiocie zasadności nałożenia kary pieniężnej nie oznacza, że ciężar dowodu w zakresie wykazania bezzasadności nałożenia kary pieniężnej spoczywa na ukaranym przedsiębiorcy. Sąd Okręgowy - Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów rozstrzyga spór między regulatorem rynku, który twier- dzi, że doszło do naruszenia obowiązków wynikających z przepisów Prawa teleko- munikacyjnego, a przedsiębiorcę telekomunikacyjnym twierdzącym, że naruszenie takowe nie miało miejsca. Przy tak rozumianej istocie sporu rozpoznawanego z od- wołania od decyzji Prezesa Urzędu przez Sąd Okręgowy - Sąd Ochrony Konkurencji 11 i Konsumentów, a następnie przez Sąd Apelacyjny, oczywiste jest, że ciężar dowodu w przedmiocie przesłanek nałożenia kary pieniężnej spoczywa na Prezesie Urzędu. Nałożenie na odwołującego się przedsiębiorcę telekomunikacyjnego, poszukującego przed niezależnym sądem ochrony prawnej, obowiązku udowodnienia, że nie naru- szył przepisów Prawa telekomunikacyjnego byłoby nie do pogodzenia z obowiązkiem zabezpieczenia wyższego poziomu sądowej ochrony praw przedsiębiorców, na któ- rych organ regulacji rynku nakłada dolegliwą sankcję finansową, do czego Rzeczpo- spolitą Polską zobowiązuje konieczność zapewnienia w krajowym porządku praw- nym skuteczności postanowieniom Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Czło- wieka i Obywatela (Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzona w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.). Sąd Najwyższy w obecnym składzie podziela stanowisko przyjęte w wyroku Sądu Najwyższego z 14 kwietnia 2010 r., III SK 1/10, zgodnie z którym w zakresie w jakim dochodzi do wymierzenia przedsiębiorcy kary pieniężnej, zasady sądowej weryfikacji prawidłowości orzeczenia organu regulacji powinny odpowiadać wymo- gom analogicznym do tych, jakie obowiązują sąd orzekający w sprawie karnej. W niniejszej sprawie oznacza to, że to na Prezesie Urzędu spoczywa obowiązek wyka- zania przesłanek ujętych w przepisach, na podstawie których nałożono karę pienięż- ną. Bezzasadne okazały się również zarzuty naruszenia przepisów prawa mate- rialnego. Przepis art. 71 ust. 3 Prawa telekomunikacyjnego wdraża postanowienia art. 30 ust. 2 dyrektywy 2002/
- Jako przepis implementujący akt prawa unijnego, przepis ten powinien być wykładany przez Sąd Najwyższy w sposób zorientowany na dyrektywę. Wykładni tej Sąd Najwyższy musi dokonać w sposób zgodny z interpreta- cją dokonaną przez Trybunał Sprawiedliwości w wyroku w sprawie C-99/09 Polska Telefonia Cyfrowa p. Prezesowi Urzędu Komunikacji Elektronicznej. Jako sąd krajo- wy, który skierował pytanie prejudycjalne w tej sprawie jest wprost związany wykład- nią prawa unijnego dokonaną przez Trybunał Sprawiedliwości w powołanym wyroku. Z sentencji wyroku prejudycjalnego Trybunału Sprawiedliwości oraz uzasadnienia orzeczenia wynika w sposób oczywisty, że przyjęta przez Prezesa Urzędu wykładnia przepisu art. 71 ust. 3 Prawa telekomunikacyjnego pozostaje w sprzeczności z wła- ściwym rozumieniem przepisu art. 30 ust. 2 dyrektywy 2002/
- Przepis ten należy bowiem interpretować w taki sposób, że wysokość opłaty za przeniesienie numeru nie może być ustalana w oderwaniu od kosztów ponoszonych przez operatorów w 12 związku ze świadczeniem usługi zmiany numerów oraz że niedopuszczalne jest ustalenie właściwej wysokości opłaty za przenoszenie numerów wyłącznie na pod- stawie opinii abonentów. Oceniając, czy pobierana przez powódkę opłata za usługę przeniesienia nu- meru jest zgodna z art. 71 ust. 3 Prawa telekomunikacyjnego, Prezes Urzędu zobo- wiązany był w pierwszej kolejności ustalić, czy cena ta została skalkulowana z uwzględnieniem kosztów jej świadczenia. Zgodnie z wyrokiem Trybunału Sprawie- dliwości operatorzy są bowiem zobowiązani ustalać ceny zorientowane na koszty (pkt 19). Prezes Urzędu mógł określić również, jakie koszty oraz w jakiej wysokości powinny być brane pod uwagę. Dopiero w dalszej kolejności Prezes Urzędu powinien był badać, czy pobierana przez powódkę opłata nie zniechęcała abonentów do sko- rzystania z uprawnienia do zachowania dotychczasowego numeru w przypadku zmiany operatora świadczącego usługę powszechną. Weryfikacja poziomu opłaty stosowanej przez powódkę powinna zatem była odbywać się na dwóch płaszczy- znach, uwzględniających interesy operatorów oraz interesy abonentów. Rolą Preze- sa Urzędu jest wyważenie między tymi kolidującymi interesami. Dokonując przed- miotowego wyważania Prezes Urzędu musiał mieć na uwadze, że zakres swobodne- go uznania jakim dysponuje jest ograniczony. Jak wynika to jednoznacznie z uza- sadnienia powołanego powyżej wyroku Trybunału Sprawiedliwości, metoda za po- mocą której należało ustalić, czy opłata ma charakter zniechęcający powinna mieć charakter obiektywny i wiarygodny (pkt 25). Taka metoda opiera się na odpowiednio uzasadnionych, racjonalnych kryteriach, których dobór nie ma arbitralnego charakte- ru. Dopiero po wypracowaniu takiej metody badania zgodności poziomu stosowanej przez powódkę opłaty za przeniesienie numeru, Prezes Urzędu mógł ustalić dopusz- czalny poziom opłaty, przy czym możliwe było wyznaczenie go na poziomie niższym, niż wynikający z uzasadnionych kosztów świadczenia przedmiotowej usługi. Wów- czas jednak Prezes Urzędu musiałby przedstawić przekonywujące uzasadnienie, że opłata uwzględniająca koszty ponoszone przy wykonywaniu usługi przeniesienia nu- meru prowadzi do rezygnacji abonentów z korzystania z niej. Ustalenie dopuszczal- nego poziomu opłat na podstawie samych oczekiwań konsumentów, a dodatkowo bez opracowania należycie uzasadnionej metodologii badań - co słusznie wytknął Sąd Apelacyjny w zaskarżonym wyroku - nie czyniło zadość powyższym wymogom. Przyjęta w zaskarżonym wyroku przez Sąd Apelacyjny wykładnia art. 71 ust. 3 Prawa telekomunikacyjnego jest więc zgodna ze stanowiącą wiążący wzorzec interpretacyj- 13 ny wykładnią przepisu art. 30 ust. 2 dyrektywy 2002/20, dokonaną przez Trybunał Sprawiedliwości. Ponadto Sąd Najwyższy podziela w pełni sformułowane w uzasad- nieniu skarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego wskazówki, co do okoliczności, jakie Prezes Urzędu powinien wziąć pod uwagę ustalając, czy opłata za przeniesienie nu- meru nie zniechęca użytkowników do korzystania z przedmiotowej usługi. Z tych samych powodów nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 74 ust. 3 Prawa telekomunikacyjnego oraz art. 209 ust. 1 pkt 16 Prawa telekomunikacyjnego, poprzez niewłaściwe zastosowanie. Skoro nie wykazano w sposób zgodny z wymo- gami wynikającymi z art. 30 ust. 2 dyrektywy 2002/20, by pobierane przez powódkę opłaty z tytułu świadczenia usługi przenoszenia numerów były niezgodne z odpo- wiednimi przepisami, Sąd Apelacyjny nie naruszył art. 74 ust. 3 oraz art. 209 ust. 1 pkt 16 Prawa telekomunikacyjnego, przyjmując, że przepisy te nie mogą stanowić podstawy do nałożenia na powódkę kary pieniężnej. Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 98 w związku z art. 108 § 1 oraz art. 39821 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. ========================================