476 §
nie jest to sprawa z zakresu prawa pracy, ani też sprawa ubezpieczeniowa. Wyrok Sądu Okręgowego zaskarżyła skargą kasacyjną pełnomocniczka wnioskodawczyni w całości i zarzucając naruszenie prawa materialnego – przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 415, art. 417, art. 471, art. 443 k.c., art. 2, art. 7, art. 8. art. 66 pkt 1, art. 77 pkt 1, art. 81 Konstytucji RP „ prowadzące do nierozpoznania istoty sprawy jak i zgłoszonych roszczeń odszkodowawczych, oraz pozbawienia wnioskodawczyni wynagrodzenia szkody powstałej z winy ZUS”, ponadto - §1 pkt 1, § 2 pkt 6, § 4 pkt 1, § 10 pkt 2, § 11 pkt
3, § 12 rozporządzenia Ministra Pracy Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu, trybu postępowania przy ustalaniu tego uszczerbku oraz postępowania o wypłatę jednorazowego odszkodowania (Dz. U. Nr 234, poz. 1974), oraz art. 1 ust
2, art. 6 pkt 1,5 i 8, art. 8 pkt 1, art. 9, art. 13, art. 15, art. 16, art. 17 pkt 5, art. 22 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu 4 społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst; Dz.U. z 2009 r. Nr 167, poz. 1322 ze zm.) w związku z art. 6 k.c. – „polegający na niezastosowaniu w/w przepisów prawa nie dokonaniu właściwej subsumcji prawa przez zaniechanie ustalenia bezprawności działań ZUS w sprawie zgłoszonych do wypłaty świadczeń z tytułu śmiertelnego wypadku przy pracy męża powódki w oparciu o nie zawierający braków formalnych protokół wypadkowy”, art. 1 pkt 4, 2 i 8, art. 2a pkt 1,2 i 3, art. 31 pkt 1 art. 66 pkt
4, art. 68, art. 80 i art. 81 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst; Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) – przez „nie zastosowanie w/w art. co w konsekwencji doprowadziło do uchylenia się Sądu od oceny bezprawności postępowania ZUS-u generującej prawo do odszkodowania za wyrządzoną powódce szkodę majątkową i nie majątkową”, a także § 4, 6, 25, 26 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości i Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 15 lipca 1929 r. o wykonywaniu oględzin sądowo - lekarskich zwłok ludzkich (Dz.U. Min. Spraw. nr 14), art. 209 § 4 k.p.k. - przez „nierozpoznanie błędów formalnych rozumowania i błędów materialnych rozumowania biegłych orzeczników ZUS- u jako przesłanki bezpodstawnego bezprawnego kwestionowania ustaleń protokołu wypadkowego i bezpodstawną odmowę wypłaty należnych świadczeń powódce począwszy od 18 stycznia 2008 r.”. Ponadto pełnomocniczka wnioskodawczyni wskazała na naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy - art. 373, art. 378 § 1, art. 379 pkt 4 i 5 , art. 382, art. 391 § 1, art. 17 § 4, art. 468 pkt 3, art. 476 § 2 pkt 1, 2 § 3, art. 4778 § 1,4 i 5, art. 47710 § 1, art. 47711 § 1, art. 477l4 , art. 47714 § 2, art. 474 k.p.c., art. 32, art. 176, art. 45, art. 77 pkt 2 Konstytucji RP – polegające w jej ocenie - na „niezapewnieniu powódce sprawiedliwości proceduralnej prawa do rzetelnego procesu z zachowaniem zasady kontradyktoryjności właściwości i bezstronności, bezpodstawne przyjęcie, iż apelacja jest niedopuszczalna i bezzasadna oraz nie przeprowadzenie poprawnej kontroli apelacyjnej”, ponadto art. 17 pkt 4, art. 43 § 1, art. 187 § 1 pkt
2, art. 191, art. 189, art. 193 § 1,2 i 3, art. 217 § 1, art. 224, art. 316, art. 328 § 2, art. 321 § 1, art. 325 k.p.c. przez „mylne oznaczenie przedmiotu sprawy i przedmiotu sporu przez Sąd co doprowadziło do - nie rozstrzygnięcie przez Sąd o żądaniach pozwu, - naruszenia bezwzględnie obowiązujących uprawnień procesowych strony 5 powodowej przez pozbawienie strony prawa do kumulacji różnych roszczeń przeciwko temu samemu pozwanemu, - nie uwzględnienie wniosku o przekazanie sprawy do Sądu właściwego ze względu na wartość przedmiotu sporu i zawartość materialną roszczenia”, ponadto wskazano na „uchylenie się Sądu od merytorycznego rozstrzygnięcia istoty sporu zgodnie ze zgłoszonym powództwem przez; nie ustosunkowania się do wszystkim merytorycznych zarzutów apelacji, - brak wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku, - nie rozpoznanie poważnych uchybień przepisów prawa przez organ rentowy”. Pełnomocniczka wnioskodawczyni wskazała także na naruszenie „art. 6 i art. 13 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz.U. z1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.)” - przez „nie zapewnienie powódce prawa do; - rzetelnego procesu, - skutecznego środka odwoławczego”, oraz naruszenie art. 98 § 1, art. 103 § 1 w związku z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz.1348 ze zm.), wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania ze zniesieniem postępowania w zakresie dotkniętym nieważnością i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu jako Sądowi właściwemu w pierwszej instancji, wraz z orzeczeniem o kosztach postępowania. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik organu rentowego wniósł o odrzucenie skargi kasacyjnej, a w razie jej przyjęcia o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jako nieoparta na uzasadnionych podstawach podlega oddaleniu. W części wstępnej uzasadnienia, nie bez przyczyny szeroko i w dużej mierze dosłownie, przedstawiono podniesione w skardze zarzuty, co pozwala na wyrażenie ogólnej opinii, że zarzuty te, tak dotyczące naruszenia przepisów postępowania jak i prawa materialnego są ogólnikowe, mało czytelnie i często nie 6 odnoszą się ani do charakteru sprawy, ani do treści rozstrzygnięć zapadłych przed Sądem. Sąd Najwyższy w trybie skargowym nie może zastępować strony, domyślać się lub wręcz wyręczać autora skargi w należytym i starannym jej sporządzeniu. Pełnomocniczka wnioskodawczyni zarzuciła naruszenie wielu przepisów postępowania - art. 373, art. 378 § 1, art. 379 pkt 4 i 5 , art. 382, art. 391 § 1, art. 17 § 4, art. 468 pkt 3, art. 476 § 2 pkt 1, 2 § 3, art. 4778 § 1,4 i 5, art. 47710 § 1, art. 47711 § 1, art. 477l4 , art. 47714 § 2, art. 474 k.p.c., ponadto art. 17 pkt 4, art. 43 § 1, art. 187 § 1 pkt
2, art. 191, art. 189, art. 193 § 1,2 i 3, art. 217 § 1, art. 224, art. 316, art. 328 § 2, art. 321 § 1, art. 325 k.p.c., których naruszenie, w jej ocenie miało wpływ na wynik sprawy, ale zarzutów tych nie uzasadniła w żaden konkretny sposób, zaś wskazanie naruszonych przepisów postępowania, miało w dużej mierze charakter chaotyczny, przypadkowy i nie związany z okolicznościami sprawy. Przywołując szereg powyższych przepisów, pełnomocniczka wnioskodawczyni czyni to w sposób niezrozumiały, nie wskazując ponadto na czym polegało naruszenie każdego z nich. Ma to istotne znaczenie, ponieważ wśród wskazanych przepisów powołano naruszenie art. 373 k.p.c. (mówiącego o odrzuceniu apelacji), art. 378 § 1 k.p.c. (dotyczącego granic rozpoznania apelacji), art. 379 pkt. 4 i 5 k.p.c. (nieważność postępowania z powodu sprzecznego z prawem składu orzekającego i pozbawienia strony możności obrony swych praw), art. 382 k.p.c. (wskazującego, że Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym), art. 391 § k.p.c. (odesłanie do przepisów regulujących postępowanie przed sądem pierwszej instancji, jeżeli nie ma odrębnych przepisów regulujących postępowanie apelacyjne) i art. 17 § 4 k.p.c. (określającego właściwość sądów okręgowych). Skarga zarzuciła także naruszenie art. 43 § 1, art. 187 § 1 pkt.
2, art. 191, art. 189, art. 193 § 1, 2, 3, art. 217 § 1, art. 224, art. 316, art. 328 § 2, art. 321 §
art. 325 k.p.c. oraz m.in. art. 468 pkt 3 i art. 476 § 1 k.p.c. Przepisy te dotyczą bardzo wielu kwestii (w tym także treści pozwu) i także w odniesieniu do nich skarżąca nie wskazała w sposób czytelny i uzasadniony na czym polegało ich naruszenie (zdaje się, że nie było to możliwe, biorąc pod uwagę zasadę, wedle której podstawą zarzutów skargi mogą być przepisy stosowane przez Sąd, albo nie 7 zastosowane, mimo takiej potrzeby. Dla przykładu przepisy art. art. 468 i 476 k.p.c. regulują odpowiednio zasady prowadzenia czynności wyjaśniających, co odnosić się może jedynie do postępowania pierwszoinstancyjnego oraz definiują sprawy z zakresu prawa pracy). Podobnie niestaranne i niejasne było powołanie się w skardze kasacyjnej na naruszenie przepisów prawa materialnego w tym Konstytucji RP – art. 2 (Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej), art. 7 (Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, art. 8 (Konstytucja jest najwyższym prawem Rzeczypospolitej Polskiej. Przepisy Konstytucji stosuje się bezpośrednio, chyba że Konstytucja stanowi inaczej), art. 66 pkt 1 (Każdy ma prawo do bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Sposób realizacji tego prawa oraz obowiązki pracodawcy określa ustawa), art. 77 pkt 1 (Każdy ma prawo do wynagrodzenia szkody, jaka została mu wyrządzona przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej), art. 81 (Praw określonych w art. 65 ust. 4 i 5, art. 66, art. 69, art. 71 i art. 74 -76 można dochodzić w granicach określonych w ustawie) Zdaniem pełnomocniczki wnioskodawczyni powyższe naruszenia przepisów Konstytucji prowadziło do „nierozpoznania istoty sprawy jak i zgłoszonych roszczeń odszkodowawczych, oraz pozbawienia wnioskodawczyni wynagrodzenia szkody powstałej z winy ZUS”. Tak sformułowane zarzuty są oczywiście nieuzasadnione, biorąc pod uwagę z jednej strony okoliczności sprawy, a z drugiej treść wyroku Sądu Okręgowego, który w żaden sposób nie narusza przywołanych przepisów Konstytucji. Ponadto w skardze kasacyjnej wskazano na naruszenie - §1 pkt 1, § 2 pkt 6, § 4 pkt 1, § 10 pkt 2, § 11 pkt
3, § 12 rozporządzenia Ministra Pracy Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu, trybu postępowania przy ustalaniu tego uszczerbku oraz postępowania o wypłatę jednorazowego odszkodowania (Dz. U. Nr 234, poz. 1974), oraz art. 1 ust
2, art. 6 pkt 1,5 i 8, art. 8 pkt 1, art. 9, art. 13, art. 15, art. 16, art. 17 pkt 5, art. 22 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst; Dz.U. z 2009 r. Nr 167, poz. 1322 ze zm.) w związku z art. 6 k.c., art. 1 pkt 4, 2 i 8, art. 2a pkt 1,2 i 3, art. 31 pkt 1 art. 66 pkt
4, art. 68, art. 80 i art. 81 ustawy z dnia 13 października 1998 r. 8 o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst; Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) a także § 4, 6, 25, 26 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości i Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 15 lipca 1929 r. o wykonywaniu oględzin sądowo - lekarskich zwłok ludzkich (Dz.U. Min. Spraw. nr 14), art. 209 § 4 k.p.k. - przez „nierozpoznanie błędów formalnych rozumowania i błędów materialnych rozumowania biegłych orzeczników ZUS- u jako przesłanki bezpodstawnego bezprawnego kwestionowania ustaleń protokołu wypadkowego i bezpodstawną odmowę wypłaty należnych świadczeń powódce począwszy od 18 stycznia 2008 r.”. Przywołane przepisy prawa materialnego w przeważającej części nie dotyczyły przedmiotu sporu i nie mogły być przez Sądy orzekające w sprawie naruszone, ponieważ nie były stosowane i nie stanowiły podstawy rozstrzygnięcia. Zastosowanie w niniejszej sprawie miały jedynie przepisy ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, jednakże trudno wobec takiego sposobu przedstawienia zarzutów ustalić, na czym miałoby polegać naruszenie przepisów tej ustawy, skoro tego nie wskazano, a przede wszystkim skoro Sąd uwzględnił powództwo i przyznał wnioskodawczyni prawo do jednorazowego odszkodowania po zmarłym w wyniku wypadku przy pracy w dniu 18 grudnia 2007 r. J. Ś. W ocenie Sądu Najwyższego trafnie Sąd drugiej instancji uznał, że skoro zaskarżone przez wnioskodawczynię rozstrzygnięcie zawarte w punktach I i II sentencji wyroku Sądu Rejonowego uwzględniło dochodzone żądanie procesowe wnioskodawczyni nie miała ona interesu w zaskarżeniu wyroku w tej części tzw. gravamen, stąd apelacja jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu (por. trafnie przywołane w uzasadnieniu postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 8 kwietnia 1997 r., I CKN 57/97, OSNC 1997 nr 11, poz. 166, oraz z dnia 5 września 1997 r., III CKN 152/97, z dnia 16 maja 2003 r., I CKN 382/01, z dnia 23 marca 2006 r., II CZ 22/06 - niepublikowane). Zdaniem Sądu Najwyższego niezrozumiałe są także zarzuty kwestionujące zasadność rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji w części dotyczącej przekazania organowi rentowemu żądania zasądzenia odsetek od zasiłku chorobowego i jednorazowego odszkodowania, bowiem w postępowaniu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych niedopuszczalne jest merytoryczne rozpoznanie żądań, które wykraczają poza podstawę faktyczną decyzji zaskarżonej 9 odwołaniem (wyroki Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1980 r., III URN 52/79, OSNCP 1980, nr 8, poz. 172 oraz z dnia 29 września 2000 r., II UKN 759/99, OSNAPiUS 2002, nr 10, poz. 246). Zasadnie również i zgodnie z przepisami, Sąd pierwszej instancji (uznając się niewłaściwym) przekazał według właściwości rzeczowej Sądowi Okręgowemu zgłoszone przez wnioskodawczynię roszczenie o odszkodowanie (tzw. uzupełniające z prawa cywilnego) w kwocie 90.000 zł dochodzone od organu rentowego na podstawie art. 417 §
476 §
nie jest to sprawa z zakresu prawa pracy, ani też sprawa ubezpieczeniowa. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy w oparciu o przepis art. 39814 k.p.c. oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. O kosztach orzeczono po myśli art. 102 k.p.c., mając na uwadze charakter sprawy.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.