Sygn. akt III AUa 1237/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 marca 2013 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Marta Sa

§2k.p.c.

Apelację od powołanego orzeczenia wywiódł pozwany organ rentowy, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Zarzuty apelacji objęły: -naruszenie przepisów postępowania tj. art.

§2k.p.c.

poprzez nieustalenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru emerytury i w konsekwencji brak w wyroku rozstrzygnięcia co do istoty sprawy -niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy tj. brak wyliczenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru oraz niewskazanie okresu z jakiego wskaźnik ten ma być wyliczony -naruszenie przepisów postępowania polegające na przekroczeniu zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art.233§1 k.p.c. W uzasadnieniu wniesionego środka zaskarżenia apelujący naprowadzał, że sąd nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego na okoliczność ustalenia jakie wynagrodzenie , które stanowiło podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne otrzymywał odwołujący w spornym okresie, przyjmując całkowicie dowolnie i bezkrytycznie kwoty wskazane w zaświadczeniu z 23 sierpnia 2011 r. A. P. wniósł o oddalenie apelacji pozwanego organu rentowego. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zarzuty apelacji organu rentowego są zasadne, a ich uwzględnienie musiało skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku , bowiem Sąd I instancji nie rozpoznał istoty sprawy. Zgodnie z art.111 ust.1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wysokość emerytury lub renty oblicza się ponownie, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, od podstawy wymiaru ustalonej w myśl art. 15, jeżeli do jej obliczenia wskazano podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe na podstawie przepisów prawa polskiego: 1)z liczby kolejnych lat kalendarzowych i w okresie wskazanym do ustalenia poprzedniej podstawy wymiaru świadczenia, 2)z kolejnych 10 lat kalendarzowych wybranych z 20 lat kalendarzowych, poprzedzających bezpośrednio rok kalendarzowy, w którym zgłoszono wniosek o przyznanie emerytury lub renty albo o ponowne ustalenie emerytury lub renty, z uwzględnieniem art. 176, 3)z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu, przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku o ponowne ustalenie emerytury lub renty, - a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru jest wyższy od poprzednio obliczonego. Zgodnie z art.

§2k.p.c.

w razie uwzględnienia odwołania sąd zmienia zaskarżoną decyzję w całości lub w części i orzeka co do istoty sprawy. Praktyka i orzecznictwo sądowe zgodne jest co do tego, że w postępowaniu cywilnym w sprawie z odwołania od decyzji organu rentowego, jej treść wyznacza przedmiot i zakres rozpoznania oraz rozstrzygnięcia sądu ( zob. uzasadnienie postanowienia SN z dnia 13 maja 1999 r. IIUZ 52/99, OSNP 2000,nr 15, poz. 601 oraz wyrok SN z dnia 6 września 2000 r. IIUKN 685/99 OSNP 2002, nr 5, poz.121). Zatem w przypadku zmiany przez sąd odwoławczy decyzji organu rentowego , przedmiot oraz zakres rozpoznania i orzeczenie sądu pracy i ubezpieczeń społecznych wyznacza treść tej decyzji. Rację ma zatem organ rentowy , że sąd I instancji wydając zaskarżony wyrok w zakresie , w którym zmienił zaskarżoną decyzję naruszył art.

§2k.p.c.

Zaskarżoną decyzją pozwany odmówił przeliczenia podstawy wymiaru świadczenia odwołującego z uwzględnieniem zarobków z okresu 1973-

1. Rzeczą sądu było więc jednoznaczne ustalenie jakie zarobki za sporny okres należy zaliczyć do podstawy wymiaru świadczenia , a przede wszystkim – czy świadczenie to będzie wyższe (czy wskaźnik wysokości podstawy wymiaru przy ich uwzględnieniu okaże się korzystniejszy niż dotąd przyjęty). Tymczasem sąd I instancji zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że nakazał pozwanemu uwzględnienie przy obliczaniu wysokości świadczenia zarobków w kwotach określonych w wyroku w poszczególnych miesiącach roku 1973 i
2. Sąd nie określił zatem zmieniając swym wyrokiem zaskarżoną decyzję jaką wysokość osiągnie wskaźnik wysokości podstawy wymiaru, z jakich lat ma być on naliczany i od kiedy (art.111 ust.1 ustawy emerytalnej). Podsumowując tę część rozważań stwierdzić należy, że skoro decyzja ZUS dotyczyła przeliczenia podstawy wymiaru świadczenia odwołującego, to sąd dokonując jej zmiany winien określić wszystkie składniki niezbędne do ustalenia wysokości emerytury A. P.. Brak powyższy narusza wymagania art.

§2k.pc.

Sąd Apelacyjny wskazuje również, że elementy te zawarte winny być w sentencji orzeczenia aby możliwe było realne wykonanie orzeczenia sądu decyzją ZUS wydaną w jego realizacji. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd I instancji dokonana sprawdzenia prawidłowości zaświadczenia pracodawcy z dnia 23 sierpnia 2011 r. poprzez przesłuchanie osób wystawiających powołany dokument, oraz dokona weryfikacji prawidłowości zbiorczego naliczenia kwot wypłaconych wynagrodzeń z materiałem źródłowym (np. wynagrodzenie za XII.1973 : 3325,50 zł., zaś 50% robocizny z zestawienia napraw: 3352,50 zł., podobne rozbieżności występują w odniesieniu do pozostałych miesięcy). Następnie sąd rozważy, czy wobec art.111 ustawy emerytalnej istnieje podstawa do zmiany okresów przyjętych do tej pory do wyliczenia świadczenia, z których ustalono podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia i naliczono WWPW. Prowadząc postępowania dowodowe sąd winien mieć na uwadze, że w postępowaniu z zakresu ubezpieczeń społecznych nie jest on ograniczony w zakresie środków dowodowych . Zebrany materiał podda następnie ocenie zgodnej ze wskazaniami art.233§1 k.p.c. i na tej podstawie rozważy zasadność odwołania . Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny na podstawie art.386§4 k.p.c. orzekł jak w sentencji wyroku, o kosztach sądowych postanawiając w myśl art.108§2 k.p.c. del.SSO Robert Macholak SSA Marta Sawińska SSA Marek Borkiewicz