← Polska

V CSK 407/10

. Sygn. akt V CSK 407/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 października 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Mirosław Bączyk

§ 1ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.

-Ordynacja podatkowa (jedn. tekst: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej „Ordynacja podatkowa”) i art. 409 k.c. oraz przepisów postępowania, mianowicie art. 244 § 1, art. 328 § 2 i art. 102 w związku z art. 391 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy o VAT (kolejnych wersji tego przepisu obowiązujących w latach 2005-2008), podstawowa stawka podatku od towarów i usług wynosiła 22%, z wyjątkami określonymi w ustawie. Artykuł 41 ust. 16 ustawy o VAT upoważnił ministra właściwego do spraw finansów publicznych do obniżenia, w drodze rozporządzenia, stawki podatku m.in. do wysokości 0% dla dostaw niektórych towarów i świadczenia niektórych usług. Według § 6 ust. 1 rozp. MF z dnia 27 kwietnia 2004 r., stawka podatku wymieniona m.in. w art. 41 ust. 1 ustawy o VAT została obniżona do wysokości 0% przy świadczeniu usług przez zarejestrowanych podatników oraz imporcie usług, nabywanych za środki bezzwrotnej pomocy zagranicznej, o których mowa w ust. 3 i 4, jeżeli została zawarta pisemna umowa o świadczenie tych usług, zarejestrowana przez Urząd Komitetu Integracji Europejskiej. 5 Obniżenie podatku VAT do wysokości 0% zostało zatem uzależnione od spełnienia dwóch przesłanek: zawarcia umowy i jej zarejestrowania przez Urząd Komitetu Integracji Europejskiej. W okolicznościach niniejszej sprawy dnia 6 stycznia 2005 r. została zawarta między stronami umowa o roboty budowy budowlane. Umowa ta została jednak zarejestrowana przez Urząd Komitetu Integracji Europejskiej dnia 7 marca 2008 r. Z tego względu nie są trafne podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 41 ust. 1 ustawy o VAT i § 6 ust. 3 pkt 3 rozp. MF z dnia 27 kwietnia 2004 r. (zresztą nie ma i nie było takiego przepisu), a także art. 93 Dyrektywy Rady UE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej 2006/11/WE, według którego do transakcji podlegających opodatkowaniu stosuje się stawkę, która obowiązuje „w momencie zaistnienia” (powinno być „w chwili”) zdarzenia powodującego powstanie obowiązku podatkowego. W okolicznościach niniejszej sprawy takim zdarzeniem było wykonanie usługi przez pozwaną (art. 19 ust. 1 ustawy o VAT). Zarejestrowanie umowy przez Urząd Komitetu Integracji Europejskiej (§ 6 ust. 1 w związku z ust. 3 i 4 rozp. MF z dnia 27 kwietnia 2004 r.) było, według orzecznictwa sądów administracyjnych, decyzją administracyjną. Była to wprawdzie decyzja konstytutywna, ale skuteczna ex tunc, tzn. od chwili zawarcia umowy. Bez wątpienia zatem w odniesieniu do wiążącej strony umowy o roboty budowlane obowiązywała stawka VAT w wysokości 0%. Pozwana w latach 2005-2008 wystawiła 14 faktur VAT określających stawkę podatku na 22%, a powódka spełniła świadczenia zgodnie z tymi fakturami. Pozwana zapłaciła podatek VAT według tej stawki, do czego była obowiązana na podstawie art. 108 ust. 1 i 2 ustawy o VAT. Następnie zaś odmówiła powódce zwrotu zapłaconego podatku VAT, powołując się na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 1 października 2008 r. Zawarte w tej interpretacji sformułowanie o braku gwarancji, że pozwana otrzyma zwrot nadpłaconego podatku, było trafne, a w konsekwencji bezprzedmiotowy jest podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art.

§ 1Ordynacji podatkowej, który nie miał zastosowania w niniejszej sprawie.

Zgodnie bowiem z § 23 ust. 1 rozp. MF z dnia 27 kwietnia 2004 r., zarejestrowanym podatnikom, którzy dokonują nabycia towarów i usług lub importu towarów za środki finansowe 6 bezpośrednio im przekazane na odrębny rachunek bankowy, na którym są ulokowane wyłącznie środki bezzwrotnej pomocy zagranicznej, o których mowa w § 6 ust. 3 i 4, przysługuje zwrot podatku naliczonego. Stosownie do tego przepisu, powódka mogła żądać zwrotu podatku bezpośrednio od właściwego urzędu skarbowego, a nie od pozwanej. Dlatego podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia § 23 ust. 1 w związku z § 6 ust. 3 rozp. MF z dnia 27 kwietnia 2004 r. oraz art. 108 ust. 1 i 2 ustawy o VAT są oczywiście uzasadnione. W konsekwencji bezprzedmiotowy jest podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 409 k.c. W niniejszej sprawie pozwana nie wzbogaciła się bez podstawy prawnej kosztem powódki, nie ma zatem żadnych przyczyn do tego, by rozważać, czy rozporządzenie korzyścią na rzecz właściwego urzędu skarbowego przez pozwaną było „produktywne”, czy też „bezproduktywne”. Nie są trafne podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Po pierwsze, zarzut naruszenia art. 244 § 1 k.p.c., sformułowany w kontekście pominięcia przez Sąd Apelacyjny dowodu w postaci interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 1 października 2008 r., jest bezprzedmiotowy z tych samych przyczyn, co zarzut naruszenia art.

§ 1Ordynacji podatkowej.

Po drugie, nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 328 § 2 k.p.c., który może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej tylko wtedy, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera wszystkich koniecznych elementów bądź zawiera tak oczywiste braki, które uniemożliwiają kontrolę kasacyjną (por. np. orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 1998 r., III CKN 792/98, OSNC 1999, nr 4, poz. 83, oraz z dnia 8 października 1997 r., I CKN 312/97, z dnia 19 lutego 2002 r., IV CKN 718/00, z dnia 18 marca 2003 r., IV CKN 11862/00, z dnia 20 lutego 2003 r., I CKN 65/01, z dnia 22 maja 2003 r., II CKN 121/01, z dnia 9 marca 2006 r., I CSK 147/2005). Takich zaś zarzutów z pewnością nie można postawić zaskarżonemu wyrokowi Sądu Apelacyjnego. Po trzecie, zarzut naruszenia przez Sąd Apelacyjny art. 102 k.p.c. jest bezprzedmiotowy w związku z reformatoryjnym rozstrzygnięciem niniejszej sprawy przez Sąd Najwyższy. 7 Zarzuty naruszenia § 23 ust. 1 w związku z § 6 ust. 3 rozp. MF z dnia 27 kwietnia 2004 r. oraz art. 108 ust. 1 i 2 ustawy o VAT okazały się zatem oczywiście uzasadnione, natomiast pozostałe zarzuty naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania okazały się nietrafne albo bezprzedmiotowe. Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39816 § 1 k.p.c. orzekł, jak w sentencji.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.