← Polska

III AUa 686/12

Sygn. akt III AUa 686/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 listopada 2012 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Mari

k.p., na co powołuje się wnioskodawczyni, albowiem samo wydzierżawienie stanowiska na bazarze, czy odkupienie towaru od E. J., jak również zawarcie umowy o pracę z A. J. na takich samych warunkach, na jakich była zatrudniona poprzednio, nie oznacza takiego przejścia. Zdaniem Sądu J. Ł. rozpoczęła działalność, która pod względem prawnym nie była związana z działalnością E. J., dlatego też J. Ł. nie mogła być stroną w dotychczasowych stosunkach pracy. Z tych względów brak jest podstaw do uznania, że przez zawarcie umowy z zainteresowaną, wnioskodawczyni nabyła prawo do kontynuacji urlopu wychowawczego przyznanego jej przez poprzedniego pracodawcę, tj. E. J.. Apelację od powyższego wyroku, w części oddalającej odwołanie, wniosła A. J., zarzucając naruszenie prawa materialnego, a to art.

k.p. poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie, że w trakcie urlopu wychowawczego wnioskodawczyni doszło do przejścia zakładu pracy, w którym była zatrudniona, na nowego pracodawcę oraz błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia i mający wpływ na jego treść, a polegający na niesłusznym uznaniu przez ten Sąd, że sporządzona umowa o pracę z dnia 1 czerwca 2010 r. została zawarta dla pozoru, w związku z czym wnioskodawczyni nie nabyła prawa do ubezpieczenia społecznego. Wskazując na powyższe podstawy apelująca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie odwołania i uchylenie zaskarżonej decyzji ZUS w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Organ rentowy złożył odpowiedź na apelację, w której wniósł o jej oddalenie, uzasadniając stanowisko faktem, że orzeczenie Sądu I instancji odpowiada prawu i zostało oparte o wszechstronnie zebrany materiał dowodowy, który potwierdził, że odwołanie wnioskodawczyni nie zasługiwało na uwzględnienie. Sąd Apelacyjny uzupełnił postępowanie dowodowe przez dopuszczenie dowodu z dokumentacji zasiłkowej wnioskodawczyni z ZUS i wyciągu z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej na okoliczność przebiegu zatrudnienia A. J. u zainteresowanej i czasu zatrudnienia, które potwierdziło ustalenia dokonane przez Sąd I instancji, przy czym dodatkowo Sąd Apelacyjny ustalił, że zainteresowana J. Ł. prowadził działalność gospodarczą (...) Handel (...) od dnia 4 maja 2010 r., której przedmiotem jest sprzedaż detaliczna wyrobów tekstylnych, odzieży i obuwia prowadzona na straganach i targowiskach. (Dowód: wyciąg z CEiIoDzGRP – k. 138) Sąd Apelacyjny zważył: Apelacja wnioskodawczyni zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu Apelacyjnego, zaskarżony wyrok został wydany przedwcześnie, ponieważ Sąd I instancji nie dokonał potrzebnych ustaleń faktycznych oraz wyczerpującego rozeznania stanu rozpoznawanej sprawy. Spór w sprawie dotyczył rozstrzygnięcia, czy A. J. od dnia 1 czerwca 2010 r. podlegała ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy o pracę zawartej z zainteresowaną J. Ł.. Organ rentowy stwierdził bowiem, że umowa pomiędzy zainteresowaną a wnioskodawczynią została zawarta dla pozoru, wobec czego nie doszło do nawiązania stosunku pracy, a w konsekwencji A. J. nie podlegała ubezpieczeniom społecznym z tego tytułu. Wnioskodawczyni podnosiła natomiast, że w okolicznościach sprawy doszło do przejęcia pracownika na podstawie art.

§ 1

k.p., wobec czego jej stosunek pracy trwał nadal i podlegała ona z tego tytułu ubezpieczeniom społecznym. Mając powyższe na uwadze zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma ustalenie, czy w okolicznościach sprawy doszło do przejścia zakładu pracy, w rozumieniu art.

§ 1

k.p., na nowego pracodawcę, czy też mamy tu do czynienia z zatrudnieniem pracownika przez zupełnie innego pracodawcę, tj. przedsiębiorstwo (...) Handel (...) w K., któremu nie można przypisać cech faktycznego następcy zlikwidowanego zakładu pracy (...) Handel (...) w K.. Zgodnie z treścią ww. przepisu w razie przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę staje się on z mocy prawa stroną w dotychczasowych stosunkach pracy. Wskazania wymaga, że podstawową przesłanką zastosowania tego przepisu jest faktyczne przejęcie władztwa nad zakładem pracy przez nowy podmiot, powodujące, że pracownicy świadczą pracę na rzecz kogo innego niż dotychczas (wyrok SN z dnia 18 lutego 2010 r., III UK 75/09, LEX nr 585849). Dodatkowo art.

§ 1k.p.

ma zastosowanie w sytuacji, gdy w momencie przejęcia w całości lub części zakładu pracy w znaczeniu przedmiotowym przez innego pracodawcę, dany stosunek pracy nadal trwa. Bez znaczenia jest natomiast, czy przejmowani pracownicy w tej dacie faktycznie świadczą pracę. Przy czym dla przedmiotowej sprawy istotne znaczenie ma fakt, że w razie przejścia zakładu pracy na nowego pracodawcę przejmuje on wszystkich pracowników, w tym także tych, którzy przebywają na urlopach wychowawczych (zob. wyrok SN z dnia 26 marca 2009 r., II UK 309/08). W sprawie Sąd I instancji, w odniesieniu do zasadniczej dla sprawy kwestii, poprzestał jedynie na lakonicznym stwierdzeniu, z którym to nie zgadza się Sąd Apelacyjny, że zawarcie z wnioskodawczynią przez zainteresowaną umowy o pracę na tych samych co poprzednio warunkach oraz okoliczność wydzierżawienia tego samego stanowiska na targowisku nie oznacza przejścia zakładu pracy. Poza tym Sąd ten stanowczo uznał, że J. Ł. rozpoczęła działalność gospodarczą, która w sensie prawnym nie była związana ze zlikwidowaną przez E. J. działalnością, nie dokonując w tym zakresie żadnych ustaleń faktycznych, co uniemożliwiło właściwą ocenę okoliczności sprawy. Gdyby bowiem poczynione ustalenia wskazywały, że w sprawie znajdowała zastosowanie regulacja z art.

§ 1k.p., to J.

Ł. byłaby nowym pracodawcą dla wnioskodawczyni przebywającej na urlopie wychowawczym. W konsekwencji zaś sam fakt zawarcia przez te strony umowy o pracę nie miałyby dla rozstrzygnięcia sprawy znaczenia, jako że w razie przejęcia zakładu przez inny zakład staje się on stroną w stosunku pracy z pracownikami przejętego zakładu, a stosunek ten następuje z mocy prawa, w związku z czym nowy pracodawca nie musi zawierać z pracownikami przejmowanymi nowych umów o pracę. Oznacza to, że „przejęty” pracownik i nowy pracodawca związani są treścią dotychczasowej umowy o pracę. Co więcej, w takim stanie rzeczy, nie miałyby także znaczenia wywody odnoszące się do okoliczności nieprzepracowania przez wnioskodawczynię ani jednego dnia pracy u J. Ł. (z uwagi na przebywanie na urlopie wychowawczym) oraz związanego z tym niewypłacania wynagrodzenia. Natomiast bez szczegółowego ustalenia i oceny prawnej brakujących ustaleń nie można dokonać oceny zasadności dalszych wywodów w sprawie, bowiem byłoby to przedwczesne. Słuchana dotychczas w sprawie zainteresowana zeznawała w takim stopniu ogólności, pomijając w ogóle kwestię przejścia pracodawcy, iż w tej postaci zeznania te nie dotyczą spornych okoliczności. Dlatego też nie można podzielić poglądu Sądu I instancji o wyjaśnieniu istotnych dla sprawy okoliczności w sposób jednoznaczny, co wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości i nie pozwala Sądowi Apelacyjnemu na wydanie orzeczenia reformatoryjnego. Wobec tego, rozpoznając sprawę ponownie, Sąd Okręgowy przeprowadzi postępowanie, pamiętając o zasadach rozkładu ciężaru dowodów, przede wszystkim w celu wyjaśnienia okoliczności związanych z prowadzeniem oraz likwidacją działalności gospodarczej przez E. J.. W szczególności ustali kto był właścicielem stanowiska, które dzierżawiła E. J. oraz kiedy doszło do zlikwidowania prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. Następnie Sąd winien także ustalić czy faktycznie, a jeżeli tak, to kiedy, w jakich okolicznościach oraz w jakiej ilości doszło do sprzedaży J. Ł. posiadanych przez E. J. towarów. Sąd Apelacyjny zwraca przy tym uwagę na okoliczność, którą eksponuje w wyroku z dnia 9 stycznia 2012 r. Sąd Najwyższy w sprawie o sygn. akt III PK 36/11, a mianowicie, że orzecznictwo zgodnie przyjmuje i uważa, że przejście zakładu pracy na nowego pracodawcę może nastąpić także wtedy, gdy przejmuje on zadania wykonywane przez poprzednika, przy czym nie jest niezbędne przejęcie znaczącego substratu majątkowego. Dla właściwej oceny istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności Sąd I instancji winien wziąć także pod uwagę, że zainteresowana rozpoczęła wykonywanie działalności gospodarczej już na początku maja 2010 r., natomiast umowa o pracę z wnioskodawczynią została sporządzona 1 czerwca 2010 r. W tym miejscu przypomnieć jednak należy, że dla kwestii przejęcia zakładu pracy nie jest istotne zawarcie nowej umowy o pracę z przejmowanym pracownikiem, a jej zawarcie nie niweczy skutków przejścia zakładu pracy w trybie art.

§ 1k.p.

Ponadto Sąd przeprowadzi ewentualnie inne dowody wskazane przez strony w trybie art. 232 k.p.c., bądź też, w zależności od własnej oceny stanu sprawy, podejmie inne, niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy, czynności dowodowe. Dopiero tak uzupełniony materiał dowodowy sprawie pozwoli Sądowi I instancji na prawidłową ocenę odwołania wnioskodawczyni. Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny, na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. orzekł jak w sentencji wyroku. R.S.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.