i art. 244 k.k.” po s t a n o w i ł odmówić podjęcia uchwały. U Z A S A D N I E N I E Postanowienie Sądu Okręgowego w Ś. o przekazaniu zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu wydane zostało w następującej sytuacji procesowej: W dniu 10 maja 2011 r. Prokurator Rejonowy w Ś. oskarżył Mariusza J. o to, że „w dniu 05 lutego 2011 r. na ul. R. w G., znajdując się w stanie nietrzeźwości (0,32 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu) prowadził samochód marki VW Golf (...) w ruchu lądowym, nie stosując się tym 2 samym do orzeczonego przez Sąd Rejonowy w J. wyrokiem z dnia 09.12.2010 r. zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat za popełniony czyn z art.
k.k., zaś przedmiotowego czynu dopuścił się będąc uprzednio prawomocnie skazanym w/wym. wyrokiem, za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości”, to jest o przestępstwo określone w art.
i art. 244 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Wyrokiem zaocznym z dnia 2 sierpnia 2011 r., Sąd Rejonowy w Ś. uznał oskarżonego za winnego popełnienia powyższego, czynu, z tym że przyjął, iż czyn ten wyczerpuje jedynie znamiona przestępstwa określonego w art.
Za przestępstwo to wymierzono Mariuszowi J. karę 10 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie zawieszono na okres 3 lat próby, oraz orzeczono, w oparciu o art. 42 § 2 k.k., zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na taki sam okres. W motywach orzeczenia wyrażono pogląd, iż proponowana przez oskarżyciela kumulatywna kwalifikacja prawna czynu zarzuconego oskarżonemu nie znajduje uzasadnienia. Pogląd ten wsparto regułą konsumpcji (lex consumens derogat legi consumptae), zgodnie z którą art. 244 k.k. ulega pochłonięciu przez art.
– jako przepis zawierający wśród znamion ustawowych także niestosowanie się do zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, orzeczonego tytułem środka karnego. Wyrok Sądu a quo zaskarżył prokurator, podnosząc zarzut obrazy prawa materialnego, a to przepisów art. 11 § 2 k.k. i art. 244 k.k. – „poprzez ich niezastosowanie i zakwalifikowanie czynu zarzuconego Mariuszowi J. jedynie z art.
k.k., podczas gdy czyn, którego tenże się dopuścił, właściwie opisany, wyczerpuje znamiona art.
244 k.k.". Ten punkt widzenia umotywowano faktem, iż oskarżony został uprzednio prawomocnie skazany za prowadzenie pojazdu mechanicznego” w stanie po spożyciu alkoholu" i zarazem został wobec niego zastosowany 3 środek kamy w postaci zakazu prowadzenia pojazdów, skutkiem czego jego zachowanie w dniu 5 lutego 2011 r. godziło w dwa dobra prawnie chronione: bezpieczeństwo w komunikacji (art.
244 k.k.). Sąd Okręgowy w Ś., na rozprawie odwoławczej w dniu 25 października 2011 r., postanowił zwrócić się do Sądu Najwyższego o „wykładnię ustawy w części tyczącej zbiegu przepisów art.
i art. 244 k.k.”. Nie określił przy tym w ogóle, czego miałaby dotyczyć wątpliwość interpretacyjna wymagająca zasadniczej wykładni ustawy. W uzasadnieniu swojego postanowienia Sąd Okręgowy stwierdził, że art.
stanowi lex specialis w stosunku do art.
oraz art. 244 k.k., przyjmując równocześnie, że ma w tym przypadku zastosowanie zasada „pochłaniania” i nie zachodzi kumulatywny zbieg przepisów ustawy. Sąd Okręgowy wskazał także, że nie ma wątpliwości, co do ewentualnego przyjęcia podobieństwa przestępstw określonych w art.
oraz 244 k.k. W ostatnim zadaniu półstronicowego uzasadnienia wydanego postanowienia, Sąd Okręgowy w Ś. podkreślił, że decyzję o zwróceniu się do Sądu Najwyższego o dokonanie zasadniczej wykładni ustawy, podjął „zważywszy na odmienne zapatrywania co do wzajemnej relacji art. 178 § 4 k.k. i art. 244 k.k.”, nie próbując nawet wskazać, na czym owe „odmienne zapatrywania” miałyby polegać. Prokurator Prokuratury Generalnej w piśmie z dnia 5 grudnia 2011 r. wniósł o odmowę podjęcia uchwały, wskazując, że kwestia prawna sformułowana we wstępnej części postanowienia Sądu Okręgowego w Ś., nie stanowi pytania prawnego w rozumieniu art. 441 § 1 k.p.k., a ma jedynie charakter postulatu zainteresowania Sądu Najwyższego problematyką zbiegu przepisów art.
i art. 244 k.k. Prokurator podkreślił, że Sąd nie wykazał istnienia jakiejkolwiek wątpliwości interpretacyjnej 4 związanej z brzmieniem powołanych przepisów prawa, a ponadto podjął się samodzielnej interpretacji tych przepisów w zakresie niezbędnym do rozpoznania środka odwoławczego, nie mając wątpliwości co do prawidłowości osiągniętego rezultatu wykładni. Ostatecznie Prokurator uznał, że wniosek Sądu Okręgowego w Ś. stanowi w istocie próbę obejścia zasady określonej w art. 8 § 1 k.p.k., zgodnie z którą sąd karny jest obowiązany samodzielnie rozstrzygać zagadnienia faktyczne i prawne. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że skuteczne wystąpienie przez sąd odwoławczy z pytaniem prawnym do Sądu Najwyższego w trybie art. 441 § 1 k.p.k. może nastąpić tylko wówczas, gdy łącznie spełnione są następujące przesłanki:
oraz art. 244 k.k. oraz stwierdzenia, że nie zachodzą wątpliwości co do podobieństwa tych przestępstw w rozumieniu art. 64 § 1 k.k. Całość uzasadnienia postanowienia Sądu Okręgowego w Ś. świadczy o głębokim niezrozumieniu instytucji pytań prawnych określonej w art. 441 § 1 k.p.k. Jako główny motyw wystąpienia o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego, podano w uzasadnieniu postanowienia brak stanowiska doktryny oraz orzeczeń Sądu Najwyższego w kwestii zbiegu art.
oraz art. 244 k.k. Sam brak wypowiedzi Sądu Najwyższego w zakresie wykładni określonych przepisów w żadnym wypadku nie uprawnia do korzystania z instytucji wskazanej w art. 441 § 1 k.p.k., bowiem to sąd orzekający w sprawie ma przede wszystkim kompetencję do samodzielnego rozstrzygania zagadnień prawnych (art. 8 § 1 k.p.k.), o czym Sąd Okręgowy 6 w Ś. zdaje się zupełnie zapominać. Nie jest także prawdą, iżby relacja w jakiej pozostają przepisy art.
oraz 244 k.k. nie była przedmiotem analiz w literaturze prawa karnego (por. R. A. Stefański: Ustawowe zaostrzenie represji za przestępstwa komunikacyjne, Prok. i Pr. 2010, nr 7-8, s. 7 i in.; tegoż, Przestępstwo z art.
P 2010, nr 9, s. 60 i in.). W tym stanie rzeczy, wobec braku jakichkolwiek przesłanek do udzielenia odpowiedzi na zadane pytanie, nie jest możliwe podjęcie w tej sprawie uchwały w celu dokonania zasadniczej wykładni ustawy.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.