← Polska

II PK 213/11

Sygn. akt II PK 213/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 kwietnia 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Zbigniew Korzeniowski (przewodniczący) SSN Zbigniew Myszka (sprawozdawca) SSN R

§ 1

-3 k.p.), jeżeli takie podmiotowe ograniczenie oddziaływania normatywnych postanowień zuzp mogłyby w szczególności prowadzić do niekorzystnego ukształtowania wynagrodzenia za pracę (art. 183b § 1 pkt 2 k.p.). Sądy obu instancji wykazały nielegalność praktyk pozwanego pracodawcy, który udzielał własnym pracownikom pozornych urlopów bezpłatnych w celu zawierania pomiędzy tymi samymi stronami zagranicznych terminowych kontraktów pracowniczych. Takie terminowe umowy o pracę regulowały korzystniej miesięczne składniki wynagrodzenia za pracę pracowników kierowanych przez pozwanego pracodawcę do pracy w niemieckich kopalniach węgla kamiennego i w zakresie wynikającym z korzystniejszego uzgodnienia miesięcznej płacy za pracę wykonywaną „za granicą RP”, legalność wyłączenia tych pracowników spod regulacji zuzp nie budziła wątpliwości. Należy wszakże podkreślić, że postanowienia płacowe terminowych umów o pracę zawieranych na okresy zatrudnienia „na budowie eksportowej na terenie Niemiec” nie zawierały jakichkolwiek uzgodnień rocznych składników wynagrodzenia za pracę pracowników kierowanych przez stronę pozwaną do pracy na stanowisku górnika pod ziemią w niemieckich kopalniach węgla kamiennego. Równocześnie, zawierały uzgodnienia dotyczące tak istotnych kwestii, jak chociażby czasu pracy „na budowie eksportowej” oraz zasad jego rozliczania, które poddane były polskim przepisom zawartym w Kodeksie pracy (§ 5 umowy z 21 października 2008 r.). Natomiast w sprawach nieuregulowanych zawieranymi z powodem umowami o pracę „na budowie eksportowej na terenie Niemiec” znajdowały „zastosowanie ustawowe przepisy polskiego prawa pracy oraz przepisy wydane na ich podstawie” (§ 17 tej umowy). Taki walor prawny bez wątpienia przysługiwał normatywnym postanowieniom obowiązującego u strony pozwanej zuzp (art. 9 § 1 k.p.), tyle że postanowienia układu zbiorowego, które naruszają zasadę równego traktowania w zatrudnieniu, nie obowiązują (art. 9 § 4 k.p.). Wymieniony kontekst normatywny wymagał weryfikacji podmiotowego wyłączenia „pracowników zatrudnionych za granicą RP” spod oddziaływania postanowień zuzp (art. 3 pkt 3) w zakresie rocznych składników wynagrodzenia za pracę górników, które nie były ustalone w umowach o pracę „na budowie 9 eksportowej na terenie Niemiec”. W ocenie Sąd Najwyższego, wątpliwości dotyczące „nie objęcia” postanowieniami zuzp wszystkich „pracowników zatrudnionych za granica RP” w zakresie prowadzącym do pozbawienia górników kierowanych przez pozwanego do pracy w kopalniach niemieckich prawa do rocznych składników wynagrodzenia za pracę, które przysługują wszystkim zatrudnionym górnikom, należy rozstrzygać zgodnie z zasadą zawierania zakładowych układów zbiorowych pracy dla wszystkich pracowników. Przeciwne postanowienia naruszają zasadę równego traktowania górników w zatrudnieniu przez tego samego pracodawcę, co oznacza, że jeżeli zawierane z powodem terminowe kontrakty zagraniczne pomijały ustalenie rocznych składników wynagrodzenia za pracę, które przysługują wszystkim zatrudnionym górnikom, to pozbawienie tych świadczeń rocznych górników skierowanych do pracy pod ziemią za granicą było nielegalne także dlatego, że naruszało zasadę równego traktowania wszystkich pracowników pozwanego (art. 112 k.p.), zasadę równego traktowania w zatrudnieniu oraz na zakaz dyskryminowania pracowników (art.

§ 1

-3 k.p.), skoro prowadziło do niekorzystnego ukształtowania (pozbawienia) powoda, zatrudnianego na stanowisku górnika pod ziemią, przysługujących górnikom z mocy postanowień układowych rocznych składników „górniczego” wynagrodzenia za pracę (art. 21 pkt 2 i 4 zuzp w związku z art. 183c k.p.). W szczególności w obowiązującym u strony pozwanej zuzp (art. 21 pkt 2 i 3) wymienione zostały: nagroda z okazji Dnia Górnika oraz dodatkowa nagroda roczna tzw. 14-pensja, które przysługiwały powodowi na podstawie tych postanowień układowych, bez względu na utratę mocy obowiązującej przepisów Karty Górnika. W takich okolicznościach sprawy Sąd Najwyższy uznał, że podmiotowe wyłączenie górników „zatrudnionych za granicą RP” spod normatywnego oddziaływania postanowień zakładowego układu zbiorowego pracy nie obowiązuje w zakresie naruszającym zasadę równego traktowania w zatrudnieniu (art. 9 § 4 k.p.), gdy pozbawia górników zatrudnionych pod ziemią należnych im rocznych świadczeń premiowych (np. nagrody z okazji Dnia Górnika lub dodatkowej tzw. 14- pensji), które przysługują wszystkim pracownikom (górnikom), co stanowi dyskryminacyjne ukształtowanie (bezpodstawne odebranie) należnych górnikom 10 rocznych składników wynagrodzenia za pracę (art.

§ 1-3, art.

183b § 1 pkt 2 k.p. i art. 183c k.p.). Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy wyrokował jak w sentencji na podstawie art. 39815 k.p.c.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.