Sygn. akt I PK 235/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 czerwca 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Teresa Flemming-Kulesza (przewodniczący) SSN Zbigniew Hajn (sprawozdawca) SSN Zbigniew Myszka w sprawie z powództwa J. H. przeciwko A. Spółce z o. o., I. F. Service Spółce z o.o. i Samodzielnemu Publicznemu Zespołowi Gruźlicy i Chorób Płuc w O. o ustalenie istnienia stosunku pracy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 14 czerwca 2012 r., skarg kasacyjnych powódki i strony pozwanej A. Spółki z o. o. od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w O. z dnia 30 sierpnia 2011 r., 1. uchyla zaskarżony wyrok w pkt I i II oraz w pkt V i VI w zakresie odnoszącym się do uchylonej części tego wyroku i przekazuje sprawę w tym zakresie Sądowi Okręgowemu w O. do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego, 2 2. oddala skargę kasacyjną powódki w pozostałym zakresie, 3. odrzuca skargę kasacyjną pozwanej A. Spółki z o.o. w pozostałym zakresie. Uzasadnienie Powódka J. H. wniosła pozew przeciwko A. sp. z o.o. (dalej: A.), I. F. Services sp. z o.o. (dalej: I. F.) oraz Samodzielnemu Publicznemu Zespołowi Gruźlicy i Chorób Płuc w O. (dalej: SPZGiChP) o dopuszczenie do pracy. Pismem procesowym z 28 lutego 2011 r. pozwana zmieniła roszczenie w ten sposób, że wniosła o ustalenie istnienia stosunku pracy pomiędzy stronami do 31 października 2010 r. zgodnie z umową o pracę z 1 września 2007 r. Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa. Wyrokiem z 23 marca 2011 r. Sąd Rejonowy w O. ustalił, że umowa o pracę zawarta 1 września 2007 r. łączyła powódkę do 31 października 2010 r. z pozwaną I.F., a w pozostałym zakresie powództwo oddalił. Sąd Rejonowy zasądził także od pozwanej I. F. na rzecz powódki 60 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, nie obciążył powódki kosztami procesu na rzecz A. oraz SPZGiChP. Nie obciążył pozwanej I. F. kosztami sądowymi. Sąd pierwszej instancji ustalił, że 23 czerwca 2004 r. SPZGiChP (wówczas Samodzielny Publiczny Zespół Pulmonologii i Onkologii w O., dalej „SPZPiO”) zawarł z G. sp. z o.o. (obecnie I. F.) umowę, której przedmiotem było wykonywanie i dostarczanie na oddziały SPZPiO posiłków dla pacjentów i personelu. Następnie podmioty te zawarły kolejną umowę w wyżej wymienionym zakresie. Wykonawca usługi stał się pracodawcą dla pracowników zatrudnionych dotychczas w dziale żywienia szpitala. W związku z tym, SPZPiO zlikwidował pomieszczenia kuchni i stołówki, przebudowując je na izbę przyjęć i pomieszczenia rehabilitacji. Następnie spółka I. F. uzyskała w drodze umów cywilnoprawnych tytuł prawny do pomieszczeń (kuchni i pomieszczeń przynależnych) w budynku Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w O. (dalej: „WSS”), dotychczas zajmowanych przez dział żywienia. Spółka przejęła w całości wyposażenie kuchni. Ponadto stała się 3 pracodawcą dla pracowników dotychczas zatrudnionych w dziale żywienia także tego szpitala (bezsporne). Na bazie kuchni zlokalizowanej w WSS pozwana I. F. systematycznie rozszerzała zakres świadczonych usług żywienia szpitalnego pozyskując nowych klientów, w tym SPZGiChP. Bezpośrednio przed zakończeniem współpracy z WSS i zwrotnym przekazaniem mu pomieszczeń kuchni wraz z częścią jego wyposażenia, w kwietniu 2010 r. spółka ta na bazie wymienionych pomieszczeń przygotowywała posiłki dla sześciu podmiotów, w tym SPZGiChP. Pracownicy tam zatrudnieni świadczyli pracę bez podziału czynności na poszczególnych usługobiorców. Stan zatrudnienia w tym czasie wynosił 34 osoby. Usługi na rzecz WSS I. F. świadczyła do 6 maja 2010 r. Po wygaśnięciu umowy dzierżawy pomieszczenia kuchni i wyposażenie kuchenne wróciły do tego szpitala. Z kolei usługi na rzecz SPZGiCh I. F. świadczyła do 25 maja 2010 r., z tym że od 7 maja 2010 r. czyniła to z kuchni w Szpitalu Miejskim. W następstwie zakończenia umowy I. F. zwróciła pomieszczenia oraz sprzęt, z którego korzystała w SPZGiCh. Od 26 maja 2010 r. usługi żywienia szpitalnego na rzecz SPZGiCh przejęła spółka A. sp. z o.o. W tym samym miesiącu spółka ta rozpoczęła świadczenie usługi żywienia także na rzecz WSS. W związku z pozyskaniem wymienionych zleceń A rozbudowała zaplecze kuchni zlokalizowanej na terenie Wojewódzkiego Specjalistycznego Szpitala Dziecięcego w O. (postawiła dodatkowe budynki) oraz zakupiła niezbędne wyposażenie w postaci zmywarek, kotłów, pieców konwekcyjnych, zamrażarek itp., a do SPZGiCh zakupiła specjalistyczną zmywarkę do GN i termosów. Inwestycja ta kosztowała 2 mln zł. Z tego samego względu spółka poszukiwała pracowników na stanowiska kucharzy i pomocy kuchennych. Ze względu na posiadanie własnego kierownictwa koordynującego świadczenie usług żywieniowych, powierzenia rozwożenia przygotowanych posiłków firmie zewnętrznej oraz zlokalizowania centrum dietetycznego w K., A. nie potrzebowała pracowników na te stanowiska (natomiast spółka I. F. w kuchni w O. zatrudniała kierownictwo, kierowców i dietetyków). W oparciu o tak ustalony stan faktyczny Sąd Rejonowy uznał, że roszczenie powódki winno zostać uwzględnione w stosunku do pozwanej I. F. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 231 § 1 k.p. w razie przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę staje się on z mocy prawa stroną w dotychczasowych stosunkach 4 pracy. Z kolei według art. 1 ust. 1 lit b dyrektywy 2001/23/WE z 12 marca 2001 r. przejęcie następuje wtedy, gdy przejmowana jest jednostka gospodarcza, która zachowuje swoją tożsamość i stanowi zorganizowane połączenie zasobów, którego celem jest prowadzenie działalności gospodarczej (...). Sąd Rejonowy, odwołując się głównie do orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości, uznał, że prowadzona przez pozwane spółki działalność cateringowa nie mogła być prowadzona bez zaplecza materialnego (lokale spełniające wymogi sanitarne, specjalistyczne wyposażenie kuchenne takie jak piece konwekcyjne, lodówki, zmywarki, sprzęt do przewożenia żywności), jak również zorganizowanej struktury organizacyjnej niezbędnej do prowadzenia tego typu działalności (kucharze, pomoce kuchenne, dietetycy, personel zarządzający itp.). O rozmiarze środków angażowanych w prowadzenie tej działalności świadczy to, że inwestycja związana z pozyskaniem przez A. kontraktu z SPZGiChP i z WSS, związana z budową pomieszczeń pod kuchnie i magazyny, zakup wyposażenia kuchennego oraz związanego z obsługą kontrahentów (pojemniki na przewożoną żywność, wózki itp.) sięgnęła 2 mln zł. W tej sytuacji sam fakt, że spółka ta „przejęła" od spółki I. F. usługę w postaci żywienia pacjentów (i co za tym idzie tę samą klientelę) jest niewystarczający do stwierdzenia że doszło do transferu części przedsiębiorstwa. Sąd Rejonowy stwierdził poza tym, że A. nie potrzebowała, w związku z przejęciem kontraktu, pracowników tworzących „całą strukturę osobową" obsługującą ten kontrakt. W związku z umiejscowieniem w centrali w K. dietetyków, powierzeniem czynności rozwożenia posiłków firmie zewnętrznej oraz posiadaniem własnej kadry koordynującej i zarządzającej poszczególnymi zleceniami, spółka ta potrzebowała jedynie kucharzy i pomocy kuchennych, którzy sami w sobie nie stanowią zorganizowanej zbiorowości mogącej obsłużyć kontrakt. W ocenie Sądu Rejonowego także pozwany SPZGiCh w O. nie może być uznany za przejmujące przedsiębiorstwo. Szpital ten nie podjął się prowadzenia działalności identycznej lub podobnej, jak spółka I. F. (nie ma pomieszczeń, w których mógłby realizować tę usługę, gdyż wcześniejsze pomieszczenia kuchni i stołówki zostały przebudowane na izbę przyjęć i pomieszczenia rehabilitacji), nie przejął klientów tego podmiotu, nie przejął jego pracowników oraz ich nie potrzebuje. Z tych względów Sąd pierwszej instancji uznał, że zgodnie z roszczeniem powódki łączyła ją umowa o 5 pracę z pozwaną I. F. do 31 października 2010 r., tj. do końca okresu na który była zawarta. We wcześniejszym okresie jej stosunek pracy nie został rozwiązany przez wskazany podmiot. W pozostałym zakresie Sąd powództwo oddalił, orzekając o kosztach sądowych i procesu. Powyższy wyrok został zaskarżony apelacją przez powódkę w części oddalającej powództwo w stosunku do A. i SPZGiChP. Pełnomocnik powódki wniósł o jego zmianę przez ustalenie, że łączyła ją z pozwaną A. sp. z o.o. lub SPZGiChP do 31 października 2010 r. umowa o pracę zawarta 1 września 2007 r. oraz nieobciążanie powódki kosztami postępowania w przypadku oddalenia apelacji. Apelację od powyższego wyroku, w zakresie objętym punktami od I do III tego orzeczenia, wniosła także pozwana I. F. Services sp. z o.o. W odpowiedzi na tę apelację, pełnomocnik powódki wniósł o jej oddalenie. Z kolei pełnomocnik pozwanego SPZGiChP, w odpowiedzi na apelację powódki, wniósł o jej oddalenie oraz obciążenie strony powodowej kosztami postępowania. Pozwana A. w odpowiedzi na apelację strony powodowej wniosła o jej oddalenie. W odpowiedzi na apelację powódki pozwana I. F. Services sp. z o.o. w całości podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko zajęte w sprawie. Zaskarżonym rozpoznawaną skargą wyrokiem Sąd Okręgowy w O.: (I) zmienił zaskarżony wyrok w punkcie I i oddalił powództwo względem pozwanej I. F.; (II) zmienił zaskarżony wyrok częściowo w punkcie II i ustalił, że powódkę łączyła z pozwaną A. umowa o pracę do 31 października 2010 r.; (III) w pozostałym zakresie apelację powódki oddalił; (IV) odrzucił apelację I. F. w pozostałym zakresie; (V) zmienił punkt III zaskarżonego wyroku i nie obciążył powódki kosztami procesu na rzecz I. F.; (VI) orzekł, że koszty procesu za instancję odwoławczą strony ponoszą we własnym zakresie. Sąd Okręgowy uznał, że apelacje pozwanej I. F. oraz powódki zasługują na uwzględnienie. Sąd nadmienił, że apelacja powódki ma charakter zapobiegawczy i w istocie uwzględnienie apelacji I. F. powoduje konieczność reformacji wyroku zgodnie z apelacją J. H. Zdaniem Sądu Okręgowego podniesiony w apelacji I. F. zarzut naruszenia art. 231 § 1 k.p. jest zasadny, a pozostałe zarzuty są słuszne jedynie w części. Sąd 6 zaznaczył, że uwzględnił przy rozpoznawaniu apelacji bezsporny, a nieustalony przez Sąd pierwszej instancji fakt, że A. R. przejęła praktycznie w całości zadania realizowane przez skarżącą I. F. Sąd drugiej instancji, dokonując oceny prawnej sprawy, wskazał także na podmiotową i przedmiotową nietypowość stanu faktycznego sprawy, wynikającą z faktu, że w zachodzących zmianach, uczestniczyła większa liczba pracodawców. Spoiwem między pozwanym SPZGiChP i WSS a pozostałymi pozwanymi (A. i I. F.) były zadania polegające na zapewnieniu wyżywienia. Z kolei relacja zachodząca między A. a I. F. polegała na przejęciu wykonywania tego zadania. Proces ten miał charakter dynamiczny i rozłożony w czasie. Pomiędzy wymienionymi spółkami nie zachodziła żadna więź prawna, lecz tylko relacja ekonomiczna, polegająca na przejęciu dotychczasowych kontrahentów i realizowaniu tych samych zleceń. Wskazana złożoność nie oznacza jednak, że art. 231 § 1 k.p. nie może mieć zastosowania w sprawie. Dodatkową odrębnością wynikającą ze stanu faktycznego sprawy jest, zdaniem Sądu odwoławczego okoliczność, że A. wykonywała dotychczasowe zadania I. F. Services na rzecz SPZGiCh oraz WSS (a także innych podmiotów) w oparciu o nietożsamy zespół majątkowy. Bezsporne jest, że dotychczasowe zaplecze kuchenne zostało przez I. F. zwrócone WSS. A. jedynie od SP Zespołu Gruźliczego przejął w ograniczonym zakresie sprzęt i pomieszczenia. Wobec tego, powstaje pytanie, czy tożsamy zespół zadań w oderwaniu od substancji majątkowej służącej do jego realizacji stanowi wystarczający czynnik uzasadniający przyjęcie transferu pracowników. Rozważając tę kwestię, Sąd drugiej instancji stwierdził, że zakład pracy stanowi zorganizowaną całość osobową i rzeczowo - majątkową, która jest dla pracowników placówką, miejscem świadczenia pracy. Zakład pracy stanowi zorganizowany zespół środków, na który w typowym układzie składają się elementy materialne i niematerialne, system organizacyjny i załoga (wyrok Sądu Najwyższego z 19 listopada 2005 r., II PK 391/04 OSNAP 2006 nr 19-20, poz. 297). W konsekwencji, określenie to mieści w sobie aspekty: majątkowy, niemajątkowy, osobowy, organizacyjny i zadaniowy. Ustawodawca nie przesądził, który z nich ma charakter dominujący. Według Sądu Okręgowego, pomiędzy czynnikami składającymi się na zakład pracy dochodzi do relacji, w której poszczególne składowe ściśle współzależą od siebie. Okoliczności sprawy mogą jednak osłabić 7 doniosłość aspektu majątkowego pojęcia zakład pracy. W szczególności, pracodawcy realizują różnorodne cele, niekoniecznie obliczone na osiągnięcie zysku, do wykonywania części prac niepotrzebne są nakłady materialne. Prowadzi to do wniosku, że wykładnia art. 231 k.p. musi być dokonywana de casu ad casum. Analiza orzeczeń ETS wydanych na gruncie dyrektywy 2001/23/WE skłania do generalnego wniosku, że kryterium decydującym o uznaniu za rzeczywiste przeniesienia przedsiębiorstwa lub jego części jest zachowanie tożsamości jednostki gospodarczej, które wynika przede wszystkim z rzeczywistego kontynuowania lub przejęcia przez nowego pracodawcę tej samej działalności gospodarczej lub działalności podobnej. Wskazana tożsamość jednostki wyznaczana jest między innymi czynnikiem majątkowym, który jednak nie ma charakteru wyłącznego. Także Sąd Najwyższy akcentuje w konkretnych stanach faktycznych bądź czynnik majątkowy, bądź zadaniowy. Szczególnym wyznacznikiem tej dyferencjacji jest funkcjonowanie pracodawcy w tzw. sferze publicznej (aspekt podmiotowy). W tym wypadku przy wykładni art. 231 § 1 k.p. podstawowe znaczenie ma przekazanie wykonywanych zadań, a aspekt majątkowy traci na znaczeniu. Pracodawcy ci realizują misję społeczną, a z celu ich działania wynika dominacja zadań nad majątkiem służącym do ich realizacji. Jednostki służby zdrowia (szpitale) należy zaliczyć do tej grupy pracodawców (por. wyrok SN z 9 grudnia 2004 r., I PK 103/04, OSNP 2005, nr 15, poz. 220). Przejęcie składników materialnych, przy uwzględnieniu charakteru prawnego prowadzonej działalności, w wielu przypadkach nie może więc być traktowane jako warunek sine qua non transferu. Jednocześnie, w niniejszej sprawie rodzaj usług wykonywanych przez I. F., a później A. na rzecz pozwanego Samodzielnego Publicznego Zespołu Gruźlicy i Chorób Płuc czy też Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w O. nie pozwala na przyjęcie, że zapewnienie wyżywienia mogło odbywać się z pominięciem infrastruktury mającej majątkowy charakter. Niemniej jednak, zdaniem Sądu Okręgowego, na gruncie rozpatrywanej sprawy pogląd negujący zaistnienie transferu pracowników, zaprezentowany przez Sąd Rejonowy w O., jest błędny. Skoro I. F. zwrócił WSS oraz (w niewielkim zakresie) pozwanemu SPZGiCh w O. majątek służący do realizowania funkcji żywieniowej, to należy przyjąć (wobec rozwiązania umowy między tymi podmiotami), że osoby przypisane do tych zadań 8 stały się pracownikami pierwszego z wymienionych Szpitali. Należy podkreślić, że materiał dowodowy nie pozwolił na wyodrębnienie części zakładu pracy, co skutkowałoby możliwością uznania, że poszczególne grupy pracowników I.F. stały się pracownikami Samodzielnego Publicznego Zespołu Gruźlicy i Chorób Płuc w O. i innych podmiotów, na rzecz których I. F. świadczył usługi. O części zakładu pracy można mówić, gdy wyodrębnione składniki majątkowe i niemajątkowe ze względu na powiązania funkcjonalne stanowią samoistną część i mogą być rzeczowym substratem samodzielnego zakładu pracy (wyrok Sądu Najwyższego z 19 listopada 2005 r., II PK 391/04 OSNAPIUS 2006 Nr 19-20, poz. 297). W ustalonym stanie faktycznym i dowodowym nie sposób przyjąć, że pozwany I. F. wyodrębnił w sposób trwały i funkcjonalny grupy pracowników realizujących zadania jedynie na rzecz poszczególnych kontrahentów. W tej sytuacji zwrot przez I. F. majątku i zadań Wojewódzkiemu Szpitalowi Specjalistycznemu wyczerpywał dyspozycję art. 231 § 1 k.p. Następnie Sąd stwierdził, że skoro transfer pracowników może następować wielokrotnie, to należy uznać, że pomiędzy Wojewódzkim Szpitalem Specjalistycznym a A. doszło do kolejnego przejścia zakładu pracy. Przyjęciu takiego zapatrywania nie sprzeciwia się okoliczność, że oba transfery (pomiędzy I.F. a Wojewódzkim Szpitalem Specjalistycznym i tym Szpitalem a A.) nastąpiły równocześnie. A. realizując zamiar gospodarczy polegający na przejęciu kontraktów konkurencyjnej spółki – I. F. miał pełną świadomość, że z pozyskiwanymi zadaniami związani są pracownicy. Sąd podkreślił, że 6 maja 2010 r. Wojewódzki Szpital Specjalistyczny dysponował częścią zakładu pracy. Przeszli do niego pracownicy z I. F., należał do niego majątek umożliwiający realizację zadań polegających na wyżywieniu pacjentów. W ujęciu funkcjonalnym Wojewódzki Szpital Specjalistyczny dysponował częścią zakładu pracy umożliwiającą realizację koniecznych zadań. Wobec tego, z uwagi na ochronny charakter automatyzmu prawnego wskazanego w przepisie art. 231 § 1 k.p., należy wykluczyć stanowisko, zgodnie z którym działalnie pracodawcy może zniweczyć skutki transferu. W rezultacie zawarcie umowy z A., w której przewidziano inny sposób realizacji zadań żywieniowych (z własnej kuchni), a w konsekwencji nieprzekazanie substancji majątkowej, nie może oznaczać, że nie doszło do transferu pracowników. W innym wypadku należało by przyjąć, że pracodawcy własnym zachowaniem mogą obejść 9 skutek zapisany w przepisie art. 231 § 1 k.p., co przecież pojęciowo jest wykluczone. Następnie Sąd Okręgowy wyraził opinię, że realizowanie przez szpital funkcji w sferze publicznej skłania do bagatelizowania czynnika majątkowego. W tym wypadku przy wykładni art. 231 § 1 k.p. podstawowe znaczenie ma przekazanie (przejęcie) wykonywanych zadań. Jedynie taka wykładnia koresponduje z istotą transferu pracowniczego. W orzecznictwie Sądu Najwyższego i Trybunału Sprawiedliwości podkreśla się, że przepisy regulujące transfer pracowniczy powinny być zawsze interpretowane i stosowane w taki sposób, aby nastąpiło zachowanie miejsca pracy (kontynuacja zatrudnienia) przez pracowników. Tymczasem, stanowisko Sądu Rejonowego oraz A. nie wpisuje się w powyższy postulat. Z tych względów Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok zgodnie z art. 386 § 1 k.p.c. W konsekwencji oddalono powództwo wobec I.F. i uwzględniono je przeciwko A. (pkt I i II wyroku), uwzględniając, że umowa z powódką łączyła ww. podmiot do 31 października 2010 r. Apelację powódki Sąd drugiej instancji zgodnie z art. 385 k.p.c. oddalił w pozostałym zakresie (w stosunku do pozostałych pozwanych) - pkt III wyroku. Odnośnie do apelacji pozwanej I.F. Sąd wskazał, że dotyczyła ona całego zaskarżonego wyroku (również części oddalających powództwo wobec współpozwanych). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, apelacja (kasacja) jednego ze współuczestników formalnych w części dotyczącej oddalenia powództwa wobec współpozwanego skutkuje w ten sposób, że wyrok w tym zakresie nie uprawomocnia się. Jest ona jednak niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Dlatego Sąd Okręgowy, zgodnie z art. art. 373 w związku z art. 370 k.p.c., odrzucił apelację pozwanej I.F. w pozostałym zakresie - pkt IV wyroku. O kosztach procesu za I i II instancję Sąd Okręgowy orzekł zgodnie z przepisem art. 100 k.p.c. i art. 102 k.p.c. Skargi kasacyjne od wyroku Sądu Okręgowego wywiedli powódka J. H. oraz pozwana A. Powódka zaskarżyła wyrok w części, tj. w pkt I zmieniającym wyrok Sądu pierwszej instancji w pkt I i oddalającym jej powództwo przeciwko I. F. oraz w pkt III oddalającym jej apelację w pozostałym zakresie, tzn. w stosunku do SPZGiChP. Powódka zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 231 k.p., przez jego 10 niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że w przedmiotowym stanie faktycznym doszło do równoczesnych transferów pracowników pomiędzy I. F. Services sp. z o.o. a Samodzielnym Publicznym Zespołem Gruźlicy i Chorób Płuc, oraz Samodzielnym Publicznym Zespołem Gruźlicy i Chorób Płuc a A. sp. z o.o., a także przez jego błędną wykładnię, przez przyjęcie, że: (-) w przedmiotowej sprawie podstawowe znaczenie ma fakt przekazania wykonywanych zadań przy jednoczesnej marginalizacji aspektu majątkowego, (-) w danym stanie faktycznym usługi żywienia mają charakter zadań społecznych, a tym samym nie są ukierunkowane na osiągnięcie efektu gospodarczego, przez co pryzmat majątkowy traci na znaczeniu, (-) okoliczność świadczenia usług przez I. F. Services sp. z o.o. na rzecz także innych podmiotów aniżeli Samodzielny Publiczny Zespół Gruźlicy i Chorób Płuc, jak również zawieranie przez pozwaną spółkę nowych umów o pracę z nowymi pracownikami w trakcie trwania kontraktu pozostaje bez znaczenia w niniejszej sprawie, (-) bez znaczenia pozostaje fakt, że A. sp. z o.o. nie miała zapotrzebowania na dotychczasową załogę uruchamiając kontrakt w Samodzielnym Publicznym Zespole Gruźlicy i Chorób Płuc w O. oraz nie uwzględniono okoliczności, że podmiot ten realizuje inne usługi na rzecz Samodzielnego Publicznego Zespołu Gruźlicy i Chorób Płuc, aniżeli poprzednia spółka, (-) ocena czy doszło do „wtórnego" transferu zakładu pracy w niniejszej sprawie zależy od okoliczności czy nowy pracodawca miał rzeczywistą możliwość zarządzania majątkiem i wykonywania własnych celów, w tym kierowania pracownikami, bez względu na fakt, czy miał on zamiar samodzielnie wykonywać czynności dotychczas realizowane przez podwykonawcę, czy też zamierza zlecić tę usługę innemu podmiotowi, (-) doszło do „wtórnego" transferu zakładu pracy, pomimo faktu likwidacji kuchni Samodzielnego Publicznego Zespołu Gruźlicy i Chorób Płuc, a więc sytuacji, gdzie poprzednia placówka zatrudnienia w sensie przedmiotowym przestała de facto istnieć. Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie i zmianę zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w części, tj.: (-) w punkcie I, w którym zmienia wyrok Sądu pierwszej instancji w punkcie I i oddala powództwo J. H. w stosunku do I. F., (-) w punkcie III, w którym oddala apelację powódki w pozostałym zakresie, tj. w stosunku do Samodzielnego Publicznego Zespołu Gruźlicy i Chorób 11 Płuc, przez ustalenie, że pracodawcą powódki do 31 października 2010 r. był I. F., ewentualnie Samodzielny Publiczny Zespół Gruźlicy i Chorób Płuc. Ponadto wniosła o zasądzenie od pozwanych na jej rzecz kosztów procesu za postępowanie kasacyjne oraz postępowanie przed sądem pierwszej i drugiej instancji według norm przepisanych. Jednocześnie, wskazując na stopień zawiłości sprawy, powódka wniosła o nieobciążanie jej kosztami postępowania. Powódka zaznaczyła, że wnosi skargę kasacyjną tylko i wyłącznie z ostrożności procesowej, aby przed ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy nie dopuścić do zakończenia postępowania w części oddalającej powództwo w stosunku do pozostałych pozwanych. W jej przekonaniu prawidłowej oceny prawnej zebranego w sprawie materiału dowodowego i prawidłowego rozstrzygnięcia dokonał Sąd pierwszej instancji. Pozwana A. zaskarżyła wyrok Sądu drugiej instancji w części, tj. w zakresie pkt I (oddalenie powództwa względem I. F.) i pkt II (uwzględnienie powództwa względem A.). Pozwana oparła skargę na podstawie naruszenia prawa materialnego, tj. art. 231 § 1 k.p., przez: (-) błędną wykładnię tego przepisu i przyjęcie, że samo przejęcie funkcji i zadań poprzedniego usługodawcy przez nowego usługodawcę skutkuje „przejściem zakładu pracy lub jego części", nawet mimo nieprzejęcia majątku w sytuacji, gdy świadczenie usług z uwagi na charakter tych usług musi być oparte na istotnym zapleczu majątkowym; (-) błędną wykładnię tego przepisu i przyjęcie, że w razie przejęcia funkcji i zadań poprzedniego usługodawcy przez nowego usługodawcę w sytuacji, gdy świadczenie usług z uwagi na charakter tych usług musi być oparte na istotnym zapleczu majątkowym, dochodzi do zachowania wymaganej przez art. 1 dyrektywy Rady 2001/23 z 21 marca 2001 r. tożsamości przedsiębiorstwa poprzedniego i nowego usługodawcy nawet mimo nieprzejęcia majątku; (-) błędną wykładnię tego przepisu i przyjęcie, że usługi żywienia stanowią zadania o charakterze „społecznym, politycznym, publicznym", a wobec tego w ich wypadku samo przejęcie funkcji i zadań poprzedniego usługodawcy przez nowego usługodawcę skutkuje „przejściem zakładu pracy lub jego części" nawet mimo nieprzejęcia majątku; (-) niewłaściwe zastosowanie tego przepisu i przyjęcie, że w niniejszej sprawie - w której chodzi o usługi oparte na istotnym zapleczu majątkowym - nastąpiło „przejście zakładu pracy lub jego części" mimo, że doszło jedynie do przejęcia funkcji i zadań poprzedniego 12 usługodawcy przez nowego usługodawcę bez przejęcia majątku; (-) niewłaściwe zastosowanie tego przepisu i przyjęcie, że w niniejszej sprawie - w której chodzi o usługi oparte na istotnym zapleczu majątkowym - nastąpiło zachowanie tożsamości przedsiębiorstwa mimo, że doszło jedynie do przejęcia funkcji i zadań poprzedniego usługodawcy przez nowego usługodawcę bez przejęcia majątku; (-) niewłaściwe zastosowanie tego przepisu i przyjęcie, że usługi żywienia stanowią zadania o charakterze „społecznym, politycznym, publicznym", a wobec tego nastąpiło „przejście zakładu pracy lub jego części" mimo, że doszło jedynie do przejęcia funkcji i zadań poprzedniego usługodawcy przez nowego usługodawcę bez przejęcia majątku. Wskazując na powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o: (-) uwzględnienie skargi kasacyjnej oraz o uchylenie wyroku Sądu II instancji w części, tj. w zakresie pkt I i pkt II, a następnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd Okręgowy, względnie zmianę przez Sąd Najwyższy wyroku Sądu II instancji w tej części (pkt I i pkt II) i oddalenie powództwa względem A. oraz uwzględnienie powództwa względem I. F., (-) zasądzenie na rzecz A. kosztów procesu. W odpowiedzi na skargę kasacyjną powódki: (-) I. F. wniosła o odrzucenie skargi kasacyjnej i zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Ewentualnie wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej w stosunku do pozwanej (I. . ) i zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych; (-) Samodzielny Publiczny Zespół Gruźlicy i Chorób Płuc, wniósł o oddalenie skargi względem Samodzielnego Publicznego Zespołu Gruźlicy i Chorób Płuc oraz obciążenie strony powodowej kosztami postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Problem wymagający wyjaśnienia w niniejszej sprawie sprowadza się do pytania o to, czy i pod jakimi warunkami rozwiązanie przez zlecającego wykonywanie i dostarczanie na oddziały szpitala posiłków dla pacjentów i personelu umowy o wykonywanie tej usługi z jednym wykonawcą i powierzenie jej 13 wykonywania innemu wykonawcy, może być uznane za przejście części zakładu pracy na tego wykonawcę ze skutkami określonymi w art. 231 k.p., w tym zwłaszcza ze skutkiem wstąpienia tego ostatniego w stosunki pracy z pracownikami zatrudnionymi w celu wykonywania usługi. Wyjaśnienie tej kwestii wymaga przede wszystkim rozważenia pojęcia przejścia części zakładu pracy na innego pracodawcę w tego rodzaju sytuacji. Zgodnie z art. 231 § 1 k.p., w razie przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę staje się on z mocy prawa stroną w dotychczasowych stosunkach pracy, z zastrzeżeniem przepisów § 5. Przepis ten po przystąpieniu Polski do Wspólnoty (obecnie Unii) Europejskiej należy interpretować zgodnie z prawem unijnym. Zważywszy na to, że nie definiuje on przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę, ani nie określa kryteriów oceny, czy przejście to nastąpiło, ograniczając się do wskazania jego skutków, najistotniejsze znaczenie ma ustalenie jego prounijnej wykładni w tym zakresie. Należy wskazać, że takiej, koncentrującej się na wskazanych aspektach i akceptowanej przez obecny skład orzekający wykładni tego unormowania dokonał ostatnio Sąd Najwyższy zwłaszcza w wyrokach z dnia: 29 marca 2012 r. - I PK 150/11 i I PK 151/11; 11 kwietnia 2012 r. - I PK 145/11 i I PK 155/11 oraz 17 maja 2012 r. - I PK 178/11, I PK 179/11, I PK 180/11). Art. 1 dyrektywy Rady 2001/23/WE z dnia 12 marca 2001 r. w sprawie zbliżania ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do ochrony praw pracowniczych w przypadku przejęcia przedsiębiorstw, zakładów lub części przedsiębiorstw lub zakładów, powoływanej dalej jako „dyrektywa” lub „dyrektywa 2001/23” stanowi: „1.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.