k.k., dotyczącego zakazu wstępu na imprezę masową, wniósł Prokurator Generalny. Na podstawie art. 521 k.p.k. zaskarżył wyrok w całości, na niekorzyść skazanego W. P., zarzucając „rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 345 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k. w zw. z art. 517a k.p.k., polegające na uwzględnieniu wadliwie zmodyfikowanego przez prokuratora, w zakresie proponowanego wymiaru środka karnego w postaci zakazu wstępu na imprezę masową, wniosku o wydanie wobec W. P. wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy i wydaniu wyroku zgodnego ze zmodyfikowanym wnioskiem, w wyniku czego doszło do rażącego naruszenia art.
w zw. z art. 66 ustawy z dnia 20 marca 2009 r. o bezpieczeństwie imprez masowych (Dz. U. Nr 62, poz. 504 z późn. zm.) poprzez określenie rodzaju imprez masowych w zakresie szerszym niż nałożony na oskarżonego obowiązek osobistego stawiennictwa w jednostce Policji”. Autor kasacji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Biorąc pod uwagę stan prawny obowiązujący w dacie wydania zaskarżonego wyroku, kasację należało uznać za zasadną, chociaż sposób jej opracowania skłania do poczynienia kilku krytycznych uwag. W pierwszej kolejności trzeba odnotować, że zarzut podnoszący „określenie rodzaju imprez masowych w zakresie szerszym niż nałożony na oskarżonego obowiązek osobistego stawiennictwa w jednostce Policji” sugeruje, iż wbrew kierunkowi kasacji jej Autor uważa, że skarżony wyrok jest krzywdzący dla skazanego przez to, że objęte zakazem wstępu imprezy masowe zostały określone zbyt szeroko, bowiem powinny pokrywać się z tymi, których dotyczy obowiązek stawiennictwa w jednostce Policji. Po drugie, lektura całej kasacji prowadzi do wniosku, że zarzut ujęty w petitum nie jest kompletny, skoro w uzasadnieniu zwrócono uwagę, iż wyrok jest błędny również z tego powodu, że Sąd, orzekając zakaz wstępu na imprezy sportowe, nie określił nazw klubów sportowych oraz zakresu terytorialnego orzeczonego środka (niezgodnie z treścią d. art.
zauważono natomiast, że zawiera on dyspozycję nakazującą sądowi określenie „rodzajów meczów piłki nożnej”). Wreszcie, skarżący pominął, że Sąd meriti określił, iż W. P. zakazano wstępu na imprezy masowe rozgrywane poza terytorium RP w zakresie daleko szerszym, niż 4 dopuszczał to d. art.
Przepis ten stanowił (tak samo jak obowiązujący art.
k.k.), że zakaz wstępu dotyczy rozgrywanych za granicą przez polską kadrę narodową i polski klub sportowy meczów piłki nożnej, tymczasem w zaskarżonym wyroku jest mowa o meczach rozgrywanych poza terytorium RP przez „wszystkie kluby piłkarskie”, zatem i przez kluby zagraniczne. Podobnie, bezpodstawnie zakazem objęto mecze rozgrywane w ramach Mistrzostw Europy w piłce nożnej przez obce drużyny poza terytorium RP, jak też rozgrywane tam mecze żużlowe, która to dyscyplina sportowa w d. art.
nie była wymieniona. Wypada jednak przyjąć, respektując kierunek kasacji oraz dostrzegając, że w jej uzasadnieniu stwierdzono, iż Sąd naruszył prawo „orzekając zakaz wstępu na imprezy sportowe w części, w jakiej (…) nie orzeczono obligatoryjnego obowiązku stawiennictwa oskarżonego w jednostce Policji”, że intencją skarżącego było wskazanie, iż uchybieniem Sądu orzekającego było zaakceptowanie nieprawidłowego, mimo modyfikacji, wniosku o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy, przy czym wadą wniosku prowadzącą do obrazu przepisów prawa materialnego było niedostosowanie obowiązku stawiennictwa skazanego w jednostce Policji w czasie trwania imprez masowych do orzeczonego środka karnego, ściślej rzecz ujmując, do imprez objętych zakazem wstępu. Taki sposób odczytania kasacji potwierdziła uczestnicząca w rozprawie przed Sądem Najwyższym prokurator Prokuratury Generalnej. Jak wcześniej wskazano, kasacja zasługiwała na uwzględnienie, bowiem trafnie wskazała, że zaskarżony wyrok nie jest zgodny z przepisami obowiązującymi w dacie jego wydania. Art.
stanowił, że zakaz wstępu na imprezę masową jest połączony z obowiązkiem osobistego stawiennictwa w jednostce organizacyjnej Policji lub w miejscu określonym przez właściwego, ze względu na miejsce zamieszkania osoby skazanej komendanta powiatowego (rejonowego, miejskiego) Policji, w czasie trwania imprezy masowej. A contrario, zakaz wstępu na imprezę masową nie mógł być niepołączony z obowiązkiem osobistego stawiennictwa skazanego w jednostce Policji lub w innym określonym miejscu, zatem obowiązek ten aktualizował się w czasie wszystkich imprez masowych, których dotyczył zakaz wstępu. Tymczasem Sąd Rejonowy orzekł, z rażącą obrazą wymienionego przepisu, że wspomniany obowiązek ma być wykonywany przez skazanego tylko w czasie trwania części imprez spośród tych, 5 które zostały objęte zakazem wstępu. Uczynił to zresztą nieprecyzyjnie wskazując, że chodzi o imprezy masowe „z udziałem” polskiej kadry narodowej w piłce nożnej, klubu piłkarskiego /…/ oraz klubu żużlowego /…/, skoro impreza masowa z udziałem któregoś z tych zespołów (drużyn) niekoniecznie musi polegać na rozgrywaniu przezeń meczu, o czym jest mowa w części wyroku, określającej imprezy objęte zakazem wstępu. Środek karny zakazu wstępu na imprezę masową odnosi się, w zasadzie, do imprez odbywających się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a wyjątek od tego określa art.
(d. art.
Jeżeli jednak d. art.
wymagał od sądu określenia m.in. zakresu terytorialnego obowiązywania orzeczonego środka, to trzeba przyjąć (inaczej wymóg ten jawiłby się jako zbędny), że ustawodawca uznał, iż środek nie powinien skazanego obowiązywać na terenie całego kraju, co przyjął Sąd Rejonowy w odniesieniu do W. P. (inną sprawą była racjonalność regulacji, w świetle której zakaz wstępu dotyczył meczu piłki nożnej rozgrywanej przez polską kadrę i polski klub gdziekolwiek za granicą, jednak mógł nie dotyczyć meczu rozgrywanego na większości terytorium kraju). W takim razie należało uznać, że Sąd orzekający nie dopełnił obowiązku określonego w art.
Należało podzielić pogląd skarżącego, że zaistniałe uchybienia były rażące i miały wpływ na treść wyroku. Trafnie też zauważył Autor kasacji, że sformułowanie w wyroku prawidłowego i kompletnego rozstrzygnięcia odnośnie przedmiotowego środka karnego ma istotne znaczenie dla jego wykonania, jak również, uwzględniając przepisy art. 244 i art. 244a k.k., znaczenie w razie niestosowania się skazanego do orzeczonego zakazu. Przychylając się do wniosku o potrzebie uchylenia całego wyroku, Sąd Najwyższy uznał, że uchylenie tylko orzeczenia o środku karnym byłoby niewłaściwe w sytuacji, gdy wyrok został wydany w trybie konsensualnym, kiedy to wyrażając zgodę na skazanie bez przeprowadzenia rozprawy, oskarżony brał pod uwagę całokształt dolegliwości wynikających z wyroku. Nie można wykluczyć, że jego stanowisko w tym względzie, zwłaszcza co do objętych wnioskiem kar byłoby inne, gdyby wiedział, że wniosek w zakresie środka karnego powinien być inaczej sformułowany. Okoliczności procesowe sprawy przemawiają za tym, by jej ponowne rozpoznanie nastąpiło na rozprawie (także w tym wypadku istnieje możliwość wydania wyroku w trybie konsensualnym – zob. art. 387 k.p.k.), co byłoby też 6 zgodne z poglądem wyrażonym przez Sąd Najwyższy w powołanym w kasacji wyroku z dnia 28 marca 2007 r., II KK 362/06, LEX nr 315244, chociaż trzeba zauważyć, że w szeregu orzeczeniach tenże Sąd dopuszczał możliwość rozpoznania sprawy na posiedzeniu również wtedy, gdy zachodzi potrzeba zmodyfikowania wniosku prokuratora złożonego na podstawie art. 335 § 1 k.p.k. (np. ostatnio w wyrokach: z dnia 12 kwietnia 2011 r., II KK 69/11, LEX nr 794988, z dnia 15 marca 2012 r., III KK 376/11, LEX nr 1157568). Jest oczywiste, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy uwzględni fakt, iż od dnia 1 stycznia 2012 r. obowiązuje nowe brzmienie przepisu art.
k.k., co nakłada obowiązek porównania tego przepisu w wersji aktualnie i poprzednio obowiązującej i postąpienia zgodnie z art. 4 § 1 k.k. Pod uwagę powinna zostać wzięta np. okoliczność, że obowiązujący art.
precyzuje – co wcześniej nie było jasno określone – iż zakaz wstępu na imprezę masową ma postać zakazu zintegrowanego i obejmuje wszelkie imprezy masowe na terytorium RP (także niektóre imprezy mające miejsce za granicą). Pogarsza więc sytuację sprawcy choćby z tego powodu, że nie doznaje już ograniczeń zakres terytorialny obowiązywania orzeczonego środka. Z drugiej jednak strony, o ile wcześniej nieodłącznym elementem przedmiotowego środka karnego był obowiązek stawiennictwa skazanego w jednostce Policji lub innym miejscu, to obecnie środkowi karnemu nie musi towarzyszyć poddanie skazanego kontroli miejsca jego pobytu w czasie trwania imprezy masowej (z wyjątkiem określonym w art.
Jeżeli jednak kontrola taka zostanie zastosowana, w postaci przewidzianej przez art.
, względnie § 7, to sąd ma obowiązek szczegółowo sprecyzować jej zakres, w sposób wskazany przez art.
Nadto, co wynika z § 9 tego artykułu, kontrola w postaci określonej w § 3 zawsze trwa krócej niż czas obowiązywania środka karnego, natomiast kontrola, o której mowa w § 7 może trwać krócej. Niezależnie od tego, którą wersję przepisu art.
k.k. Sąd orzekający zastosuje w razie skazania oskarżonego, będzie zobowiązany stosować konsekwentnie (wyłącznie) ustawę uznaną za względniejszą dla sprawcy i wydać wyrok zgodny z przepisami prawa; weźmie też pod uwagę, że środek odwoławczy wniesiony na niekorzyść oskarżonego może spowodować, choćby pośrednio, orzeczenie także na jego korzyść (art. 434 § 2 k.p.k.). O ile ponownie orzeknie karę z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, uwzględni także przepis art. 538 § 3 k.p.k. 7 Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.