Sygn. akt: KIO 541/19 WYROK z dnia 8 kwietnia 2019 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący:Izabela Niedziałek-Bujak Członkowie: Agata Mikołajczyk Andrzej Niwicki Protokolant: Piotr Cegłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2019 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 25 marca 2019 r. przez Wykonawców wspólnie ubiegających się o zamówienie – Fundacja Rzeszowskiego Ośrodka Archeologicznego w Rzeszowie, ul. Moniuszki 10 (35-015 Rzeszów), M. M. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą: Pracownia Archeologiczna M. M. w Rzeszowie, ul. Langiewicza 25/11 (35-021 Rzeszów) w postępowaniu prowadzonym przez Zamawiającego – Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Rzeszowie, ul. Legionów 20 (35-959 Rzeszów) orzeka: 1Oddala odwołanie. 2Kosztami postępowania obciąża Wykonawców wspólnie ubiegających się o zamówienie – Fundacja Rzeszowskiego Ośrodka Archeologicznego w Rzeszowie, M. M. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą: Pracownia Archeologiczna M. M. w Rzeszowie i: 2.1zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15.000 zł 00 gr. (słownie: piętnaście tysięcy złotych, zero groszy) uiszczoną przez Wykonawców wspólnie ubiegających się o zamówienie: Fundacja Rzeszowskiego Ośrodka Archeologicznego w Rzeszowie oraz M. M. (Pracownia Archeologiczna M. M. w Rzeszowie) tytułem wpisu od odwołania; 2.2zasądza od Wykonawców wspólnie ubiegających się o zamówienie – Fundacja Rzeszowskiego Ośrodka Archeologicznego w Rzeszowie, M. M. (Pracownia Archeologiczna M. M. w Rzeszowie)na rzecz Zamawiającego – Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Rzeszowiekwotę 3.600 zł 00 gr. (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) tytułem zwrotu kosztów strony poniesionych w wynagrodzeniem pełnomocnika. Stosownie do art. 198a i 198b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1986 ze zm.) na niniejszy wyrok - w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Rzeszowie. Przewodniczący:……………………………… Członkowie: ........................................... ........................................... Sygn. akt: KIO 541/19 Uzasadnie nie W postępowaniu prowadzonym w trybie przetargu nieograniczonego przez Zamawiającego GDDKiA Oddział w Rzeszowie, na zawarcie umowy ramowej na badania archeologiczne na terenie inwestycji drogowych prowadzonych przez GDDKiA Oddział w Rzeszowie wraz z opracowaniem wyników badań(nr postępowania: O.RZ.D-3.2413.25.2018), ogłoszonym w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu 16.10.2018 r., 2018/S 199-451421, wobec czynności polegającej na wykluczeniu z postępowania, co w konsekwencji doprowadziło do odrzucenia oferty, Wykonawcy wspólnie ubiegający się o zamówienie: Fundacja Rzeszowskiego Ośrodka Archeologicznego oraz M. M. (dalej jako Odwołujący), wnieśli w dniu 28 marca 2019 r. odwołanie do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej (sygn. akt KIO 541/19). Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie przepisów: 1)art. 24 ust. 2 pkt 1 Pzp poprzez wykluczenie z postepowania Odwołującego pomimo niezaistnienia okoliczności przewidzianych w tym przepisie; 2)art. 26 ust. 3 Pzp poprzez brak wezwania Odwołującego do uzupełnienia dokumentów dla potwierdzenia spełniania warunku udziału w postępowaniu, w tym poprzez brak wezwania w sposób uniemożliwiający ich faktyczne uzupełnienie – treść jedynego otrzymanego przez Wykonawcę pisma (przesłanego w ocenie Zamawiającego w trybie art. 26 ust. 3 Ustawy Pzp) była nieprecyzyjna i niekonkretna, co uniemożliwiło Wykonawcy jego faktyczną realizację; z ostrożności 3)art. 7 ust. 1 i 3 Pzp poprzez nieprzeprowadzenie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji, która wymagała między innymi, lecz nie wyłącznie: kierowania wezwań do Wykonawców sformułowanych w sposób prosty i konkretny, umożliwiający ich realizację oraz przeprowadzenia procedury wyjaśniającej mającej na celu ustalenie, czy wezwanie do przedłożenia dokumentów zostało przez Wykonawcę faktycznie otrzymane; 4)art. 14 ust. 1 Pzp w zw. z art. 61 k.c. poprzez uznanie za skutecznie doręczoną korespondencję wystosowaną do Wykonawcy w dniu 15 lutego 2015 r. drogą elektroniczną; 5)art. 36 ust. 1 pkt 7 Pzp w zw. z pkt 12 SIW Z poprzez odstąpienie od narzuconego przez Zamawiającego modelu komunikacji, co objawiło się brakiem weryfikacji faktu otrzymania korespondencji; 6)art. 26 ust. 6 Pzp w zw. z art. 21a w zw. z art. 15 i 17 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym poprzez uznanie okoliczności niekaralności osób zasiadających w Radzie Fundacji za niewykazaną w sytuacji, w której Zamawiający ww. fakt mógł z łatwością ustalić w oparciu o treść bezpłatnych i ogólnodostępnych baz danych, tj. odpisu z KRS; 7)art. 26 ust. 3 Pzp poprzez jego zastosowanie w sytuacji, w której Zamawiający posiadał wiedzę o niedoręczeniu poprzedniego wezwania Wykonawcy; 8)art. 92 ust. 1 pkt 3 Pzp poprzez brak sformułowania uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji o wykluczeniu Wykonawcy i odrzuceniu jego oferty w sposób pozwalający na weryfikację prawidłowości tej decyzji. Zamawiający posiadał wiedzę o nieotrzymaniu pierwotnego wezwania przez Wykonawcę, jednak w treści uzasadnienia całkowicie pominął prowadzone z nim rozmowy oraz decyzję co do ponownej przesyłki „zagubionego” dokumentu, tym razem w trybie uzupełnień. 9)Art. 24 ust. 1 pkt 14 Pzp poprzez uznanie, iż Rada Fundacji stanowi organ nadzoru w rozumieniu ww. przepisów, li tylko po nazwie organu, pomimo iż na ww. okoliczności nie przeprowadzono żadnego postępowania wyjaśniającego, a kompetencje rad fundacji nie wynikają wprost z ustawy. Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie Zamawiającemu unieważnienie czynności wykluczenia Odwołującego z postępowania i uznania jego oferty za odrzuconą, nakazanie wezwania Odwołującego do uzupełnienia informacji z KRK dla członków Rady Fundacji i dokonania ponownego badania i oceny ofert. Zamawiający poinformował Odwołującego o okolicznościach stanowiących podstawę do złożenia odwołania – o wykluczeniu z postępowania, w dniu 18 marca 2019 r. drogą mailową. Uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnieniem do wykluczenia Odwołującego z postępowania był art. 24 ust. 1 pkt 12 Ustawy i uznanie przez Zamawiającego, iż Wykonawca nie wykazał braku podstaw do wykluczenia, bez sprecyzowania jakich podstaw miał nie wykazać. Zamawiający w uzasadnieniu tej decyzji odniósł się do pisma z dnia 15 lutego 2019 r., w którym wezwał Odwołującego na podstawie art. 26 ust. 1 Ustawy do złożenia oświadczeń i dokumentów potwierdzających okoliczności, o których mowa w art. 25 ust. 1 Ustawy. Zamawiający wskazał, iż Wykonawca nie złożył wymaganych oświadczeń i dokumentów. W związku z powyższym Zamawiający pismem z dnia 4 marca 2019 r. wezwał Wykonawcę do uzupełnienia na podstawie art. 26 ust. 3 Ustawy oświadczeń i dokumentów potwierdzających brak podstaw do wykluczenia Wykonawcy, mi.in informacji z KRK „w zakresie określonym w art. 24 ust. 1 pkt 13, 14 i 21 ustawy, wystawionej nie wcześniej niż 6 miesięcy przed upływem terminu składania ofert”. Wykonawca niezwłocznie w dniu 8 marca 2019 r. uzupełnił w oryginale/poświadczonych za zgodność z oryginałem kopiach wszystkie wskazane w piśmie oświadczenia i dokumenty. W ocenie Zamawiającego wśród złożonych dokumentów brakowało informacji z KRK dla osób zasiadających w Radzie Fundacji Rzeszowskiego Ośrodka Archeologicznego, tj. informacji dotyczącej Pana A. P., Pani M. P.-B., Pana M. P., Pana A. R. oraz Pana T. B. Na tej podstawie Wykonawca został wykluczony z postępowania, a oferta została odrzucona na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 5 Ustawy. Odwołujący wskazał na okoliczności, których Zamawiający nie uwzględnił, tj. brak otrzymania pisma z 15 lutego 2019 r., o czym informował Zamawiającego podczas rozmowy wnosząc o ponowne przesłanie pisma. Zamawiający nie otrzymał potwierdzenia odbioru wiadomości, do czego był zobligowany zgodnie z pkt 12.2 siwz. Wezwania kierowane do Wykonawcy nie dotyczyły informacji z KRK dla wskazanych osób, jak również KRK dotyczącej Rady Fundacji, stąd nie można uznać, aby wyczerpana została procedura przewidziana w art. 26 ust. 3 Ustawy. Zamawiający nie zweryfikował, czy ujawniony w Rejestrze Przedsiębiorców organ Fundacji nazwany „Radą” stanowi faktycznie organ nadzoru w rozumieniu powołanych przepisów. Odwołujący zaprzecza, aby otrzymał pismo z 15 lutego 2019 r. zawierające wezwanie w trybie art. 26 ust. 1 Ustawy do złożenia oświadczeń i dokumentów, ponadto do dnia wniesienia odwołania nie udało się zakończyć prowadzonego postępowania wyjaśniającego (reklamacyjnego) u dostawcy poczty elektronicznej, które potwierdziłoby fakt niedoręczenia spornej przesyłki. Wezwanie takie nie zostało odnotowane ani w folderze skrzynki odbiorczej, ani w folderze SPAM/kosz. Wykonawca poinformował niezwłocznie, po powzięciu informacji, telefonicznie Zamawiającego o tym fakcie, co nastąpiło już po upływie zakreślonego w wezwaniu terminu do złożenia dokumentów. Dopiero odpowiadając na pismo z dnia 4 marca 2019 r. Wykonawca przesłał w dniu 8 marca 2019 r. komplet informacji. Zamawiający potraktował pismo z 4 marca 2019 r., jako „ponowne wezwanie” do złożenia oświadczeń i dokumentów, z czym Odwołujący się nie zgadza. W ocenie Odwołującego Zamawiający wykluczył go z postępowania bez umożliwienia uzupełnienia dokumentów w trybie art. 26 ust. 3 Ustawy. Z ostrożności, gdyby uznać, iż pismo z dnia 15 lutego 2019 r. zostało doręczone (czemu Odwołujący nadal zaprzecza), nie byłoby możliwe uznanie, iż Zamawiający wyczerpał procedurą określoną w art. 26 ust. 3 Ustawy. Wezwanie z 4 marca 2019 r. było bowiem nieprecyzyjne i wskazywało na obowiązek przedłożenia KRK w zakresie określonym w art. 24 ust. 1 pkt 13, 14 i 21 ustawy. Zamawiający nie wskazał jakie konkretne braki wystąpiły i w jaki sposób powinny być uzupełnione. Nie było wystarczającym wskazanie w wezwaniu na podstawę prawną i należało wyjaśnić Wykonawcy, jakiego dokumentu brakuje i dlaczego (wyrok KIO z 9.01.2017 r., sygn. akt KIO 2437/16, wyrok KIO z 8.03.2017 r. sygn. akt KIO 366/17). Odwołujący przedłożył informację o podmiocie zbiorowym – Fundacja Rzeszowskiego Ośrodka Archeologicznego, informacje dot. osób, tj. urzędujących członków zarządu Fundacji (D. B., J. B.) oraz informację dotyczącą współkonsorcjanta – M. M. Fundacja nie ma organu nadzorczego, identycznego jak w spółkach kapitałowych. Powołana w Fundacji Rada jest organem fakultatywnym, a jej uprawnienia i kompetencje są inne, niż u „klasycznych” wykonawców działających w formie spółek kapitałowych. Jej kompetencje nie wynikają z ustawy, a z odpisu KRS wynika, iż Rada Fundacji do 08.12.2011 r. nazywana była „Radą Fundatorów”, bardziej przypominającą „walne zgromadzenie”, gdyż nie było i nie ma w Fundacji innego organu, który pełniłby funkcje „właścicielskie”. Ponadto, Odwołujący wskazał na brak przestrzegania ustalonych w postępowaniu reguł komunikacji i żądania potwierdzenia/potwierdzania otrzymanych wiadomości (pkt 12.2 siwz), co godziło w zasadę zachowania uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. Z najdalej posuniętej ostrożności Odwołujący podniósł, iż Zamawiający nie był uprawniony do wezwania o złożenie zaświadczeń z KRK dla członków Rady Fundacji, których fakt niekaralności i jego aktualność potwierdza odpis z rejestru przedsiębiorców, dostępny na stronie W W W.ekrs.ms.gov.pl. Dokonanie wpisu w KRS poprzedzone jest otrzymaniem z Biura Informatycznego KRK dla osób podlegających wpisowi lub wpisanych w dziale 2, 5 i 6- informacji o orzeczonych środkach karnych oraz o skazaniu za określone ustawą przestępstwa. Z uwagi na łączność pomiędzy systemami KRS i KRK należy zauważyć, iż jak wynika z treści wpisu, ostatniej weryfikacji niekaralności składu Rady, Sąd dokonał 28 czerwca 2018 r., a zatem na 6 miesięcy przed terminem składania ofert i weryfikacja ta przebiegła pozytywnie. Negatywna weryfikacja w KRK nie pozwoliłaby na ujawnienie wnioskowanych zmian w składzie osobowym rady nadzorczej bądź też skutkowałaby wykreśleniem z urzędu wpisów już ujawnionych. Stanowisko Izby Do rozpoznania odwołania zastosowanie znajdowały przepisy ustawy Prawo zamówień publicznych obowiązujące w dacie wszczęcia postępowania o udzielenie zamówienia, (Dz. U. z 2018 r., poz. 1986 z późn. zm.), w brzmieniu po nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 22 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy – Prawo zamówień publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2016.1020), zwanej dalej „Ustawą”. Przystępując do rozpoznania odwołania, Izba w pierwszej kolejności zobowiązana była do weryfikacji spełnienia przesłanek z art. 179 ust. 1 Ustawy, tj. istnienia po stronie Odwołującego interesu w uzyskaniu zamówienia oraz możliwości poniesienia szkody w wyniku kwestionowanej czynności Zamawiającego. Ponieważ następstwem decyzji o wykluczeniu Odwołującego z postępowania było uznanie jego oferty za odrzuconą Wykonawca nie mógł zawrzeć umowy ramowej, a tym samym realizować w przyszłości zamówień wykonawczych, co wypełnia przesłanki określone w Ustawie. Na podstawie dokumentacji postępowania, w tym treści specyfikacji istotnych warunków zamówienia (siwz), oferty Odwołującego, a także wyjaśnień i dokumentów złożonych w toku postępowania, Izba dokonała ustaleń faktycznych stanowiących podstawę do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie podniesionych zarzutów. Przedmiotem zamówienia jest zawarcie umowy ramowej na badania archeologiczne, na terenie inwestycji drogowych prowadzonych przez GDDKiA Oddział w Rzeszowie wraz z opracowaniem wyników badań. Zamawiający w siwz – Tom I IDW, pkt 1 podając dane adresowe wskazał m.in. adres mailowy: sekretariat_rzeszow@gddkia.gov.pl. Następnie w pkt 12.1 Zamawiający ustalił formę komunikacji w postępowaniu: za pośrednictwem operatora pocztowego, osobiście, za pośrednictwem posłańca, faksu lub przy użyciu środków komunikacji elektronicznej, z uwzględnieniem wymogów dotyczących formy ustanowionych w siwz. Zamawiający wyznaczył pracownika do kontaktowania się z Wykonawcami. W pkt 12.2. Zamawiający wskazał, że Jeżeli Zamawiający lub Wykonawca przekazują oświadczenia, wnioski, zawiadomienia oraz informacje za pośrednictwem faksu lub przy użyciu środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, każda ze stron na żądanie drugiej strony niezwłocznie potwierdza fakt ich otrzymania. Zamawiający przewidział w pkt 9.6 siwz (tom I) zastosowanie procedury odwróconej, o jakiej mowa w art. 24aa Ustawy. Dokumenty i oświadczenia potwierdzające okoliczności, o których mowa w art. 25 ust. 1 Ustawy składane miały być na wezwanie Zamawiającego przez Wykonawcę, którego oferta zostanie najwyżej oceniona (pkt 9.4 i 9.7 siwz – tom I). Zgodnie z pkt 9.14 siwz (tom I), Wykonawca nie jest obowiązany do złożenia oświadczeń lub dokumentów potwierdzających okoliczności, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy Pzp, jeżeli Zamawiający posiada oświadczenia lub dokumenty dotyczące tego Wykonawcy lub może je uzyskać za pomocą bezpłatnych i ogólnodostępnych baz danych, w szczególności rejestrów publicznych w rozumieniu ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. W przypadku nie złożenia przez Wykonawcę oświadczeń lub dokumentów potwierdzających okoliczności, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy Pzp, Wykonawca zobowiązany jest do wskazania miejsca z którego Zamawiający może uzyskać w/w oświadczenia lub dokumenty, o ile są one aktualne (pkt 9.15). Odwołujący w ofercie wskazał w pkt 13 formularza adres do korespondencji, którą należało kierować do Fundacji Rzeszowskiego Ośrodka Archeologicznego na adres ul. Moniuszki 10, 35-015 Rzeszów; e-mail: froa@froa.pl. Zamawiający mailem z dnia 14.01.2019 r. wezwał Wykonawców, w tym Odwołującego o wyrażenie zgody na przedłużenie terminu związania ofertami. Wniosek ten został skierowany na wskazany w ofercie adres mailowy Odwołującego o godzinie 14:40. W treści wiadomości Zamawiający prosił o potwierdzenie faktu otrzymania pisma. Załączone do tej korespondencji wydruki z poczty Zamawiającego wskazują, iż otrzymał on komunikat o fakcie dostarczenia wiadomości do podanych czterech adresatów, ale serwery docelowe nie wysłały żadnego powiadomienia o dostarczeniu. Jedynie z serwera poczty Odwołującego przyszedł komunikat o treści: Twoja widomość została dostarczona do tych grup: . Dwaj inni adresaci w tym samym dniu odesłali maila z potwierdzeniem odbioru wiadomości odpowiednio o godzinie 14:59 oraz 14:43. Wszyscy Wykonawcy wyrazili zgodę na wydłużenie terminu związania ofertami. W dniu 15 stycznia 2019 r. o godzinie 10:47 Zamawiający otrzymał mail zwrotny od Odwołującego, w którego treści Wykonawca wskazał: potwierdzam otrzymanie emaila wraz z załącznikiem – wnioskiem o wyrażenie zgody na przedłużenie terminu związania ofertą. Zamawiający w trybie art. 26 ust. 1 Ustawy wezwał Odwołującego mailem w dniu 15 lutego 2019 r. do złożenia oświadczeń i dokumentów potwierdzających okoliczności, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt 1 i 3 Ustawy. W wezwaniu tym Zamawiający wskazał na oświadczenia i dokumenty, jakie Wykonawca miał złożyć w terminie do 26 lutego 2019 r. w tym informację z KRK w zakresie określonym w art. 24 ust. 1 pkt 13,14 i 21 wystawioną nie wcześniej niż 6 miesięcy przed upływem terminu składania ofert. Zamawiający wskazał w wezwaniu na wynikający z art. 26 ust. 6 Ustawy brak obowiązku złożenia oświadczeń lub dokumentów potwierdzających okoliczności, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt 1 i 3, w sytuacji gdy Zamawiający posiada określone oświadczenia lub dokumenty lub może je uzyskać za pomocą bezpłatnych i ogólnodostępnych baz danych, w szczególności rejestrów publicznych w rozumieniu ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. z 2014, poz. 1114 oraz z 2016 r. poz. 352). W takim przypadku Wykonawca jest zobowiązany do wskazania Zamawiającemu oświadczeń lub dokumentów, które znajdują się w posiadaniu Zamawiającego, w szczególności oświadczeń lub dokumentów przechowywanych przez Zamawiającego zgodnie z art. 97 ust. 1 ustawy Pzp w tym wskazania, czy są one aktualne lub wskazania Zamawiającemu określonych adresów internetowych ogólnodostępnych i bezpłatnych baz danych, z których Zamawiający pobierze samodzielnie wskazane prze Wykonawcę oświadczenia lub dokumenty. Do korespondencji przesłanej mailem Zamawiający załączył wydruk z poczty elektronicznej wskazujący na godzinę 12:33, w której wprowadził treść wiadomości do ‘Fundacja Rzeszowskiego Ośrodka Archeologicznego’ zawierającej załącznik – wezwanie do złożenia oświadczeń i dokumentów.pdf. W treści wiadomości zawarto prośbę o potwierdzenie otrzymania emaila wraz z załącznikiem. Zamawiający otrzymał wiadomość zwrotną dotyczącą wysłanej wiadomości do operatora poczty odbiorcy – zenbox.pl z godziny 12:33, zawierającą informację: Dostarczenie do podanych adresatów lub grup zostało zakończone, ale serwer docelowy nie wysłał żadnego powiadomienia o dostarczeniu: fora@froa.pl. W dniu 4 marca 2019 r. o godzinie 13:22 Zamawiający mailem przekazał do Odwołującego na adres mailowy wezwanie w trybie art. 26 ust. 3 Ustawy do uzupełnienia oświadczeń i dokumentów. Do korespondencji załączono wydruk wiadomości zwrotnej wysłanej z serwera poczty Odwołującego (zenbox.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.