Sygn. akt:KIO 3287/20 WYROK z dnia 28 grudnia 2020 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący:Anna Chudzik Protokolant: Rafał Komoń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 grudnia 2020 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 11 grudnia 2020 r. przez wykonawcę NODO Sp. z o.o. z siedzibą w Lesznie, w postępowaniu prowadzonym przez Miasto Leszno, przy udziale wykonawcy Strabag Sp. z o.o. z siedzibą w Pruszkowie, zgłaszającego przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego, orzeka: 1.Oddala odwołanie; 2.Kosztami postępowania obciąża wykonawcę NODO Sp. z o.o. i: 2.1.zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 10 000 zł 00 gr (słownie: dziesięć tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez Odwołującego tytułem wpisu od odwołania, 2.2.zasądza od Odwołującego na rzecz Zamawiającego kwotę 785 zł 42 gr (słownie: siedemset osiemdziesiąt pięć złotych czterdzieści dwa grosze), stanowiącą uzasadnione koszty strony poniesione z tytułu dojazdu na rozprawę. Stosownie do art. 198a i 198b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1843) na niniejszy wyrok – w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia – przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Poznaniu. Przewodniczący:………………… Uzasadnie nie Zamawiający - Miasto Leszno - prowadzi w trybie przetargu nieograniczonego postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego pn. Przebudowa ulicy Fabrycznej w Lesznie. Wartość zamówienia jest mniejsza niż kwoty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 8 ustawy Pzp. Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Biuletynie Zamówień Publicznych j 7 sierpnia 2020 r. pod numerem 572453-N-2020. W dniu 11 grudnia 2020 r. wykonawca NODO Sp. z o.o. wniósł odwołanie wobec zaniechania odrzucenia oferty Strabag Sp. z o.o., zarzucając Zamawiającemu naruszenie art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz art. 87 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp. Odwołujący wskazał, że w rozdz. 3 SIW Z (Opis przedmiotu zamówienia) w punkcie 9 Zamawiający dopuścił zastosowanie materiałów i urządzeń technicznych oraz elementów wyposażenia równoważnych opisywanym w projekcie budowlanym pełno-branżowym, projektach wykonawczych, Programie Funkcjonalno-Użytkowym, przedmiarach robót oraz STWiORB. Jednocześnie wpunkcie 10 Zamawiający określił warunki powołania się na rozwiązania równoważne wskazując: Wykonawca który powołuje się na rozwiązania równoważne opisane przez Zamawiającego w ww. dokumentach obowiązany jest wykazać wraz z ofertą, że oferowane przez niego materiały, urządzenia techniczne i elementy wyposażenia spełniają wymagania określone przez Zamawiającego oraz obowiązany jest uzyskać na ich zastosowanie akceptację Zamawiającego. W przypadku zaoferowania w ofercie rozwiązań równoważnych, Wykonawca zobowiązany jest wyraźnie wskazać w złożonej ofercie, w jakim zakresie oferuje rozwiązania równoważne oraz złożyć wraz z ofertą wszelkie środki dowodowe dla każdego zaoferowanego równoważnego materiału, urządzenia technicznego łub elementu wyposażenia, z których w sposób niebudzący żadnej wątpliwości Zamawiającego winno wynikać, iż zaoferowany materiał, urządzenie lub element wyposażenia jest o takich samych łub lepszych parametrach technicznych, jakościowych, funkcjonalnych oraz użytkowych w odniesieniu do materiałów, urządzeń i elementów wyposażenia określonych przez Zamawiającego w dokumentacji projektowej (Załącznik nr 8 do SIW Z) oraz w Programie Funkcjonalno-Użytkowym (Załącznik nr 12 do SIW Z). W przypadku zaoferowania w ofercie rozwiązań równoważnych niespełniających wymagań określonych przez Zamawiającego w dokumentacji projektowej, oferta Wykonawcy zostanie odrzucona na podstawie art 89 ust. 1 pkt 2 ustawy Pzp, tj. z powodu niezgodności treści oferty z treścią Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia. Odwołujący zaznaczył, że podobny zapis zamieszczony został w rozdziale 10 (Opis sposobu przygotowania ofert) pkt 13 SIW Z, przy czym Zamawiający dodatkowo zastrzegł wuwadze, że: W przypadku nie złożenia wraz z ofertą dokumentów, o których mowa powyżej w lit. b), oferta Wykonawcy nie będzie podlegała uzupełnieniu i zostanie odrzucona na podstawie art. 89 ust. 1 pkt ) ustawy Pzp, tj. z powodu niezgodności treści oferty z treścią Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia. Odwołujący wskazał, że kwestia równoważności wzbudziła wątpliwości wykonawców, o czym świadczą liczne pytania kierowane do Zamawiającego oraz dokonane w tym zakresie zmiany treści SIW Z oraz formularza ofertowego (zestaw pytań i odpowiedzi nr 4 wraz z modyfikacją SIW Z nr 6, zestaw pytań i odpowiedzi nr 6 wraz z modyfikacją SIW Z nr 10 oraz zestaw pytań i odpowiedzi nr 8). Odwołujący podniósł, że w punkcie 12 ppkt 2 oferty Strabag zaoferował rozwiązania równoważne dotyczące wykonania kanalizacji deszczowej oraz wodociągu. W zakresie wodociągu rozwiązanie równoważne dotyczyło: -poz. 34 przedmiaru robót: AW Horyzontalne przewierty sterowane – rura żeliwna Dn 500 mm”; Strabag wskazał: Zastosowano materiał równoważny zamiast rur żeliwnych śr. 500 mm – rury polipropylenowe o śr. 500 mm; -poz. 250 przedmiaru robót: AW Horyzontalne przewierty sterowane, kierunkowe – rury PE100 RC SDR 17Dn 110 mm; Strabag wskazał: Zastosowano materiał równoważny zamiast rur PE100 RC SDR 17Dn 110 mm – rury polipropylenowe o śr. 110 mm. Do oferty załączone zostały dokumenty mające potwierdzać równoważność rozwiązań zaoferowanych w ww. pozycjach przedmiaru, w postaci krajowych deklaracji właściwości użytkowych i atestów higienicznych. Dokumenty te nie dotyczą jednak rur polipropylenowych (PP), lecz rur polietylenowych (PE). Tym samym dokumenty nie potwierdzają równoważność rozwiązań zaoferowanych przez Strabag w zakresie poz. 34 i 250 przedmiaru robót. Odwołujący wskazał, że 1 grudnia 2020 r. Zamawiający zawiadomił o poprawieniu w ofercie Strabag innych omyłek, o których mowa w art. 87 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp, poprzez zastąpienie w pkt 12 ppkt 2 oferty wyrazów „rury polipropylenowe” wyrazami „rury polietylenowe”, na co wykonawca wyraził zgodę. W dniu 9 grudnia 2020 r. Zamawiający zawiadomił o wyborze oferty Strabag jako najkorzystniejszej. W ocenie Odwołującego poprawienie oferty Strabag Sp. z o.o. nastąpiło z naruszeniem art. 87 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp, a oferta tego Wykonawcy powinna zostać odrzucona przez Zamawiającego na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy Pzp. Odwołujący podniósł, że zastosowanie przez Zamawiającego art. 87 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp w celu poprawienia oferty Strabag było nieuprawnione, gdyż możliwość zastosowania tego przepisu powstaje jedynie wówczas, gdy zauważona niezgodność pomiędzy treścią oferty i treścią SIW Z ma charakter omyłki, a nie celowego działania wykonawcy polegającego na świadomym złożeniu oświadczenia woli o określonej treści. Opierając się na słownikowym znaczeniu słowa „omyłka”, należy uznać, że nie można poprawić na podstawie ww. przepisu żadnych rozbieżności pomiędzy ofertą a SIW Z, jeśli są one skutkiem celowego działania wykonawcy, również wtedy, gdy działanie celowe opierało się na złym rozumieniu SIW Z i doprowadziło do niezgodności oferty ze specyfikacją. Świadome zamieszczenie czegoś w ofercie wyklucza bowiem uznanie rezultatu za omyłkę Odwołujący podkreślił, że zarówno polipropylen (PP), jak i polietylen (PE), są materiałami powszechnie stosowanymi do produkcji rur wodno-kanalizacyjnych. Wyroby z PP i PE, chociaż nieznacznie różnią się właściwościami, można stosować zamiennie, o czym świadczyć może chociażby opracowana przez Zamawiającego Karta równoważności dla materiałów przyjętych w przedmiarze robót (dotycząca kanalizacji deszczowej), gdzie w pkt 2 przewidziano możliwość zamiennego zastosowania zarówno rur polipropylenowych, jak i poliuretanowych. Zdaniem Odwołującego Strabag w swojej ofercie przewidział zastosowanie zamiennie rur PP zamiast rur PE do wykonania kanalizacji deszczowej, załączając jednak prawidłowe dowody potwierdzające równoważność tych wyrobów. Nie można zatem wykluczyć, że cała treść pkt 12 oferty Strabag Sp. z o.o. w zakresie rozwiązań równoważnych sporządzona została w sposób zamierzony, a nie omyłkowy. Wskazuje na to wręcz jednoznacznie zapis pkt. 12 ppkt 2 oferty dotyczący rozwiązania równoważnego zastosowanego w poz. 250 przedmiaru robót. W tym przypadku przyjęcie, że w rzeczywistości Strabag zamierzał zastosować rury polietylenowe zamiast wpisanych w ofercie rur polipropylenowych, prowadzi do zupełnie nielogicznych wniosków, w tej pozycji przedmiaru Zamawiający zakładał bowiem od początku zastosowanie rur polietylenowych. Skoro zatem Strabag Sp. z o.o. wpisał tę pozycję przedmiaru do pkt 12 oferty jako przewidzianą do zastosowania rozwiązania równoważnego, to z pewnością rozwiązanie to nie mogło polegać na zastosowaniu takich samych rur polietylenowych, jakie przewidział w przedmiarze Zamawiający. Biorąc ponadto pod uwagę profesjonalizm i doświadczenie zawodowe Strabag, jak również uwzględniając nacisk położony przez Zamawiającego na prawidłowe wykazanie i udokumentowanie równoważności przez wykonawców, wydaje się wręcz oczywistym, że zastosowanie rur polipropylenowych jako rozwiązania równoważnego dla rozwiązań przyjętych w przedmiarze robót było celowe i nie stanowiło omyłki w rozumieniu art. 87 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp. Odwołujący podniósł, że drugi warunek zastosowania ww. przepisu dotyczy sposobu poprawienia omyłki. Powołujący się na orzecznictwo KIO podkreślił, że sposób poprawienia innej omyłki w trybie art. 87 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp powinien zostać ustalony samodzielnie przez Zamawiającego na podstawie treści SIW Z i oferty i nie może budzić wątpliwości. W ocenie Odwołującego w przedmiotowej sprawie niewątpliwie doszło do omyłki wykonawcy, jednakże omyłka ta nie dotyczyła samej treści oferty, lecz dowodów załączonych do oferty, mających potwierdzać równoważność oferowanych rozwiązań. Ponieważ jednak dowody na wykazanie równoważności stanowią treść oferty, to po upływie terminu składania ofert nie mogą być składane lub uzupełniane w trybie art. 26 ust. 2 ustawy Pzp. Oferta Strabag Sp. z o.o. powinna zatem zostać odrzucona, a nie poprawiona. Tymczasem Zamawiający, zapewne wobec braku możliwości uzupełnienia przez wykonawców dowodów równoważności, wybrał drugi z możliwych wariantów i dokonał poprawienia treści oferty w trybie art. 87 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp. Już sam fakt, że istnieją dwa równoprawne sposoby interpretacji niezgodności stwierdzonej w ofercie Strabag Sp. z o.o. powinien wykluczyć możliwość poprawienia omyłki na podstawie wskazanego wyżej przepisu. Odwołujący wniósł o nakazanie Zamawiającemu: unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej oraz powtórzenia czynności badania i oceny ofert i wyboru oferty najkorzystniejszej. Zamawiający w pisemnej odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie. Na podstawie dokumentacji przedmiotowego postępowania oraz biorąc pod uwagę stanowiska stron, Izba ustaliła, co następuje: Zgodnie z rozdz. 3 SIWZ (Opis przedmiotu zamówienia): ust. 9: Zamawiający dopuszcza zastosowanie materiałów i urządzeń technicznych oraz elementów wyposażenia równoważnych opisywanym w projekcie budowlanym pełnobranżowym, projektach wykonawczych, Programie Funkcjonalno-Użytkowym, przedmiarach robót oraz STWiORB. ust. 10: Wykonawca, który powołuje się na rozwiązania równoważne opisane przez Zamawiającego w w/w dokumentach obowiązany jest wykazać wraz z ofertą, że oferowane przez niego materiały, urządzenia techniczne i elementy wyposażenia spełniają wymagania określone przez Zamawiającego oraz obowiązany jest uzyskać na ich zastosowanie akceptację Zamawiającego. W przypadku zaoferowania w ofercie rozwiązań równoważnych, Wykonawca zobowiązany jest wyraźnie wskazać w złożonej ofercie, w jakim zakresie oferuje rozwiązania równoważne oraz złożyć wraz z ofertą wszelkie środki dowodowe dla każdego zaoferowanego równoważnego materiału, urządzenia technicznego lub elementu wyposażenia, z których w sposób niebudzący żadnej wątpliwości Zamawiającego winno wynikać, iż zaoferowany materiał, urządzenie lub element wyposażenia jest o takich samych lub lepszych parametrach technicznych, jakościowych, funkcjonalnych oraz użytkowych w odniesieniu do materiałów, urządzeń i elementów wyposażenia IN.271.9.2020.MŁ Przebudowa ulicy Fabrycznej w Lesznie Strona 8 z 47 określonych przez Zamawiającego w dokumentacji projektowej (Załącznik nr 8 do SIW Z) oraz w Programie Funkcjonalno-Użytkowym (Załącznik nr 12 do SIW Z). W przypadku zaoferowania w ofercie rozwiązań równoważnych niespełniających wymagań określonych przez Zamawiającego w dokumentacji projektowej, oferta Wykonawcy zostanie odrzucona na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2) ustawy Pzp tj. z powodu niezgodności treści oferty z treścią Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia. W rozdz. 10 pkt 13 SIWZ Zamawiający zamieścił następujące postanowienia: 13. Na Ofertę składają się:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.