Sygn. akt: KIO 3218/20 WYROK z dnia 22 grudnia 2020 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący:Przemysław Dzierzędzki Protokolant:Piotr Kur po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2020 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 7 grudnia 2020 r. przez wykonawcę Metar sp. z o.o. w Gliwicach w postępowaniu prowadzonym przez Lubelski Węgiel „Bogdanka” S.A. w Bogdance przy udziale wykonawcy Bibus Menos sp. z o.o. w Gdańsku zgłaszającego przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego orzeka: 1.oddala odwołanie, 2.kosztami postępowania obciąża wykonawcę Metar sp. z o.o. w Gliwicach i: 2.1.zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15.000 zł 00 gr (słownie: piętnastu tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez wykonawcę Metar sp. z o.o. w Gliwicach tytułem wpisu od odwołania, 2.2.zasądza od wykonawcy Metar sp. z o.o. w Gliwicach na rzecz Lubelski Węgiel „Bogdanka" S.A. w Bogdance kwotę 3.951 zł 58 gr (słownie: trzech tysięcy dziewięciuset pięćdziesięciu jeden złotych pięćdziesięciu ośmiu groszy), stanowiącą uzasadnione koszty strony poniesione z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika i dojazdu na rozprawę. Stosownie do art. 198a i 198b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1843 ze zm.) na niniejszy wyrok - w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Lublinie. Przewodniczący:………………….… Sygn. akt: KIO 3218/20 Uzasadnie nie Lubelski Węgiel „Bogdanka" S.A. w Bogdance, zwany dalej „zamawiającym”, prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1843 ze zm.), zwanej dalej „ustawą Pzp”, którego przedmiotem jest „dostawa nowych części zamiennych do kluczy IW12 14QAX w podziale na dwa zadania”. Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej 12 sierpnia 2020 r. nr 2020/S 155-380188. 27 listopada 2020 r. zamawiający przesłał wykonawcy Metar sp. z o.o. w Gliwicach, zwanemu dalej „odwołującym”, zawiadomienie o odrzuceniu jego oferty. Wobec: 1)czynności odrzucenia swej oferty, 2)dokonania zmiany SIWZ po upływie terminu składania ofert, 3)zaniechania czynności wezwania odwołującego do wyjaśnienia treści oferty na podstawie art. 87 ust. 1 Pzp; 4)zaniechaniu czynności wyboru jako najkorzystniejszej swej oferty, względnie zaproszenia do udziału w aukcji elektronicznej odwołujący wniósł 7 grudnia 2020 r. odwołanie do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej. Odwołujący zarzucił zamawiającemu: 1)art. 89 ust. 1 pkt 2 Pzp przez uznanie, że oferta odwołującego jest niezgodna z treścią specyfikacji istotnych warunków zamówienia (dalej SIW Z), gdyż dołączony do oferty certyfikat zgodności nr KOMAG/08/288 wydany przez Instytut Techniki Górniczej KOMAG nie potwierdza równoważności oferowanych części zamiennych w sposób określony w I Części SIWZ Rozdział VI pkt 3 ppkt 4 lit. b i z tych względów podlega odrzuceniu; 2)art. 38 ust. 4 Pzp przez dokonanie zmiany SIW Z po upływie terminu składania ofert i wymaganie na potwierdzenie równoważności oferowanych części zamiennych producenta certyfikowanych zamienników oryginalnych części zamiennych oświadczenia potwierdzającego równoważność produkowanych części zamiennych z DTR (dokumentacją techniczno-ruchową) od producenta oryginalnych części zamiennych; 3)art. 87 ust. 1 Pzp przez zaniechanie wezwania odwołującego do wyjaśnienia treści oferty w zakresie w jakim certyfikat zgodności nr KOMAG/08/288 wydany przez Instytut Techniki Górniczej KOMAG potwierdza, że oferowane części zamienne są zgodne z DTR (dokumentacją techniczno-ruchową) producenta klucza IW 12 140AX; 4)§ 508 rozporządzenia Ministra Energii z dnia 23 listopada 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących prowadzenia ruchu podziemnych zakładów górniczych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1118 z późn. zm.) poprzez uznanie, że z przepisu tego wynika, że wykonawca zobowiązany jest do wykazania, że oferowane części zamienne zostały dopuszczone przez producenta urządzenia; 5)art. 91 Pzp przez zaniechanie wybrania jako najkorzystniejszej oferty Odwołującego, względnie art. 91a ust. 1 Pzp poprzez zaniechanie zaproszenia Odwołującego do udziału w aukcji elektronicznej. Odwołujący wniósł o nakazanie zamawiającemu: 1)unieważnienia czynności zamawiającego polegającej na odrzuceniu oferty odwołującego; 2)wyboru jako najkorzystniejszej oferty odwołującego względnie nakazanie zamawiającemu zaproszenia odwołującego do udziału w aukcji elektronicznej. W uzasadnieniu odwołania odwołujący wskazał, że w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego na dostawę nowych części zamiennych do kluczy IW12 140AX w podziale na dwa zadania, znak 3549/EZP/SLE/2020 Zamawiający w I Części SIW Z Rozdział VI pkt 3 ppkt 4 lit. b w przypadku oferowania części zamiennych równoważnych wymagał złożenia wraz z ofertą certyfikatu (ów) wydanego(ych) przez jednostkę notyfikowaną uprawnioną do oceny przedmiotu zamówienia, stwierdzający zgodność oferowanych części zamiennych z DTR producenta klucza IW 12 140AX, obowiązującymi przepisami prawa i normami oraz możliwość bezpiecznego stosowania oferowanych części w kluczach IW 12 140AX użytkowanych w podziemnych zakładach górniczych wydobywających węgiel kamienny w pomieszczeniach zagrożonych wybuchem metanu i pyłu węglowego. Odwołujący wskazał, że złożył certyfikat zgodności nr KOMAG/08/288 wydany przez Instytut Techniki Górniczej KOMAG, potwierdzający zgodność części zamiennych produkowanych wg dokumentacji konstrukcyjno-technologicznej spółki „METAR" (Odwołujący), przeznaczonych do hydraulicznych urządzeń małej mechanizacji w zakładach górniczych w przestrzeniach zagrożonych wybuchem metanu i pyłu węglowego, w tym 'zakrętaka hydraulicznego IW-12', z normami PN-G-5000.2002 punkt 2.3 i 2.10.2, PN-EN ISO 12100-2:2005 punkt 4.3 b, PN-EN 1346-1:2003 punkt 7.4.3. i 8.1. oraz dokumentacją techniczną części zamiennych substytucyjnych z oryginalnymi. Zamawiający tymczasem uznał, że przedłożony certyfikat nie potwierdza równoważności oferowanych części zamiennych z DTR (dokumentacją techniczno-ruchową) producenta kluczy IW 12 140AX oraz że w myśl § 508 rozporządzenia Ministra Energii z dnia 23 listopada 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących prowadzenia ruchu odkrywkowego zakładu górniczego (Dz. U. poz. 1008 z późn. zm.) wykonawca powinien wykazać, że oferowane wyroby zostały dopuszczone przez producenta urządzenia, czego nie uczynił. Z tych względów Zamawiający odrzucił jego ofertę. Odwołujący podniósł, że nie zgadza się z rozstrzygnięciem zamawiającego. Wskazał, że z informacji o odrzuceniu jego oferty wynika, że zdaniem zamawiającego, przedłożony wraz z ofertą certyfikat potwierdza zgodność oferowanych części zamiennych substytucyjnych z normami i dokumentacją techniczną oryginałów (wykonawca przedstawił certyfikat zgodności Instytutu Techniki Górniczej KOMAG potwierdzający zgodność z normami i dokumentacją techniczną części zamiennych substytucyjnych z oryginałami), a tymczasem wymagał on certyfikatu wydanego przez jednostkę notyfikowaną stwierdzającego zgodność oferowanych części zamiennych z DTR producenta kluczy IW 12140AX. Odnosząc się do tego zarzutu, po odwołujący podkreślił, iż Instytut Techniki Górniczej Komag jest jednostką notyfikowaną, uprawnioną do oceny przedmiotu zamówienia, gdyż został zgłoszony do Komisji Europejskiej i posiada numer rejestrowy 1456, prowadzi ocenę zgodności wyrobów w zakresie dyrektywy 2006/42/W E Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 maja 2006 r. w sprawie maszyn, zmieniająca dyrektywę 95/16/W E (przekształcenie) (Dz. U. UE. L. z 2006 r. Nr 157, str. 24 z późn. zm.). ('Maszyny’) oraz dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/34/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do urządzeń i systemów ochronnych przeznaczonych do użytku w atmosferze potencjalnie wybuchowej (wersja przekształcona) (Dz. U. UE. L z 2014 r. Nr 96, str. 309). Zdaniem odwołującego jeśli certyfikat zgodności potwierdza, że części zamienne do zakrętaka hydraulicznego IW12 czyli klucza IW12 produkowane przez niego są zgodne z dokumentacją techniczną części zamiennych substytucyjnych z oryginalnymi, to jest to równoznaczne, że są zgodne z dokumentacją techniczno-ruchową producenta kluczy IW 12 140AX. Dokumentacja techniczno-ruchowa (DTR) to inaczej instrukcja obsługi - wynika to m.in. z § 3 rozporządzenia Ministra Energii z dnia 23 listopada 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących prowadzenia ruchu podziemnych zakładów górniczych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1118 z późn. zm.): Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o dokumentacji techniczno-ruchowej należy przez to rozumieć dokumentację technicznoruchową wyrobu oraz instrukcje eksploatacyjne, a także instrukcje wymienione w przepisach określających zasadnicze wymagania dla wyrobów podlegających ocenie zgodności. Przykładowo w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 21 października 2008 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn (Dz. U. Nr 199, poz. 1228 z późn. zm.) wydanym na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 155 z późn. zm.) mowa jest o instrukcji (a nie o DTR). Instrukcja zawiera m.in. opis użytkowania urządzenia (sposób obsługi i konserwacji) oraz w załączniku wykaz części zamiennych z jakich się ono składa, także w postaci rysunku, przy czym jest to rysunek złożeniowy, poglądowy, który nie zawiera wymiarów, materiałów z jakich są części wykonane, tolerancji wykonania itd. Wykaz części ma na celu umożliwienie użytkownikowi naprawę uszkodzonego urządzenia - po rozebraniu go na części użytkownik jest w stanie zidentyfikować która część jest uszkodzona: jak się nazywa, jaki ma numer i zamówić ją u dostawcy. Zdaniem odwołującego wymóg postawiony przez Zamawiającego, aby „oferowane części zamienne były zgodne z DTR producenta klucza IW 12140AX” może polegać jedynie na tym, iż Zamawiający wymaga aby oferowane części były możliwe do zastosowania w kluczu IW-12. W oparciu o samą DTR (instrukcję obsługi) producenta urządzenia nie jest bowiem możliwe wykonanie części zamiennych, gdyż nie zawiera ona takich informacji jak materiał z którego część jest wykonana, wymiarów, sposobu obróbki cieplnej, tolerancji itp. Odwołujący wywiódł, że jego konstruktorzy dysponując egzemplarzem klucza IW-12 wykonali „z natury” dokumentację konstrukcyjno-rysunkową i na jej podstawie została przeprowadzona certyfikacja w jednostce notyfikowanej. Wskazał, że w oparciu o tę dokumentację części produkowane są w jego zakładzie. Odwołujący wskazał, że zgodnie z pkt 9.11 oraz 9.11.1 załącznika nr 3 do rozporządzenia Ministra Energii z dnia 23 listopada 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących prowadzenia ruchu podziemnych zakładów górniczych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1118 z późn. zm.), „9.11. Naprawy urządzeń polegają na wymianie uszkodzonych części lub podzespołów na sprawne technicznie znajdujące się w wykazie części zamiennych danego urządzenia; zawartym w dokumentacji techniczno- ruchowej. 9.11.1. W trakcie naprawy dopuszcza się stosowanie części zamiennych lub podzespołów równoważnych mających odpowiednie świadectwo zgodności." Przepisy wprost więc dopuszczają przeprowadzanie napraw z zastosowaniem części zamiennych posiadających świadectwo zgodności - w tej sprawie takim świadectwem jest certyfikat wydany przez Instytut Techniki Górniczej Komag. Zdaniem odwołującego nie jest możliwe, aby dana część zamienna nadawała się do zastosowania w urządzeniu oryginalnym, a zarazem była wyprodukowana niezgodnie z DTR (instrukcją obsługi) producenta. Z certyfikatu wprost wynika, że certyfikowane części zamienne są przeznaczone (punkt Al) do zakrętaka hydraulicznego IW12, a więc możliwe do zastosowania w tym urządzeniu i tym samym zgodne z DTR producenta. Ponadto potwierdzona w certyfikacie substytucyjność części zamiennych dotyczy zarówno funkcji, wymiarów, właściwości jak i sposobu montażu (gabaryty, rozmieszczenie otworów mocujących, przyłączy, itp.) co potwierdza twierdzenie, iż część substytucyjna jest z częścią oryginalną zgodna, a tym samym jest zgodna z DTR producenta części oryginalnych. Odwołujący wywiódł, że części zamienne oferowane przez niego produkowane są na podstawie własnej dokumentacji rysunkowej części substytucyjnych, przy czym zgodność tej dokumentacji z częściami oryginalnymi (tym samym DTR producenta, w której części te są ujęte) została potwierdzona wydanym certyfikatem. Zdaniem odwołującego przedłożony przez niego certyfikat potwierdza zgodność oferowanych części zamiennych z DTR producenta kluczy IW12 140AX. Odwołujący podniósł, że jednostki notyfikowane działają w oparciu o ustawę z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 155 z późn. zm.) i jako jednostki niezależne oceniają czy wyroby są zgodne z wymaganiami określonymi m.in. dyrektywami (w tym przypadku dyrektywy 2006/42/W E Maszyny, 2014/34/UE ATEX). Podmiot, który ubiega się o otrzymanie certyfikatu zgodności nie może narzucić jego treści. Odwołujący zauważył, że Zamawiający dopuszcza się niedozwolonego działania, polegającego de facto na żądaniu po upływie terminu składania ofert dokumentów, których nie wymagał w SIW Z, tj. wykazania przez producenta (odwołującego) certyfikowanych zamienników oryginalnych części zamiennych, że oferowane części zostały dopuszczone przez producenta urządzenia - takiego dokumentu zamawiający jednak nie wymagał na etapie składania ofert, a jak się obecnie okazuje - tylko taki dokument według jego stanowiska potwierdzałby zgodność oferowanych części zamiennych z DTR producenta klucza IW 12 140AX. Odwołujący podniósł, że zmiana SIW Z po upływie terminu składania ofert i wymaganie dokumentów niewskazanych w SIWZ stanowi naruszenie art. 38 ust. 4 Pzp. Odwołujący podniósł także, że od 2017 r. dostarcza zamawiającemu części zamienne do przecinarki HPT-95/150 w wyniku udzielonych zamówień z postępowań przetargowych 619/IZW-G/2016 oraz 4305/EZP/ADE/2019. Części te były równoważne do części producenta urządzenia ZHS Hydromech SA, a równoważność była potwierdzona tym samym certyfikatem jak w niniejszej sprawie, tj. certyfikatem zgodności nr KOMAG/08/288 wydanym przez Instytut Techniki Górniczej KOMAG. W tamtych postępowaniach zamawiający uznał, że certyfikat ten potwierdza równoważność. Odwołujący argumentował, że na dostawy zamawiający wystawił mu referencje. Tymczasem, będąc niekonsekwentnym, w niniejszej sprawie zamawiający uważa, że przedmiotowy certyfikat nie potwierdza zgodności części zamiennych nim objętych z DTR producenta. Odwołujący podniósł także, że zamawiający uzasadniając swoje stanowisko w sprawie odrzucenia jego oferty powołuje się na § 508 rozporządzenia Ministra Energii z dnia 23 listopada 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących prowadzenia ruchu podziemnych zakładów górniczych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1118 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem, „Maszyny, urządzenia i instalacje eksploatuje się, konserwuje i naprawia w sposób określony w dokumentacji techniczno-ruchowej”. Odwołujący wywiódł, że wbrew temu co twierdzi zamawiający, z przepisu tego wynika możliwość prowadzenia eksploatacji, konserwacji i napraw także w oparciu o inną dokumentację niż dokumentacja producenta. Takie wniosek jest niewątpliwy, mając na uwadze pierwotną treść § 428 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpożarowego w podziemnych zakładach górniczych (Dz. U. Nr 139, poz. 1169), który stanowił, że „Maszyny; urządzenia i instalacje utrzymuje się, konserwuje, naprawia i remontuje w sposób ustalony w dokumentacji techniczno-ruchowej producenta, a ich ruch prowadzi na warunkach określonych w zezwoleniu na oddanie ich do ruchu maszyn, urządzeń i instalacji". Obecnie naprawa może być więc prowadzona także na podstawie innej dokumentacji niż dokumentacja producenta, a więc argumentacja zamawiającego, iż odwołujący powinien wykazać, że oferowane wyroby zostały dopuszczone przez producenta klucza IW12140AX z uwagi na treść ww. § 508 rozporządzenia, jest chybiona. Odwołujący wskazał także, że odrzucając ofertę na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 Pzp, zamawiający powinien mieć całkowitą pewność, że oferta jest niezgodna z SIW Z. Odwołujący wywiódł, że z uzasadnienia odrzucenia jego oferty wynika, że Zamawiający w oparciu o przedłożony certyfikat zgodności nie był w stanie stwierdzić czy oferowane części zamienne substytucyjne są zgodne z DTR producenta kluczy IW 12 140AX. Odwołujący wywiódł, że w takim jednak przypadku zamawiający był zobowiązany zastosować art. 87 ust. 1 Pzp, tj. zażądać od odwołującego wyjaśnień dotyczących treści złożonej oferty. Odwołujący zwrócił także uwagę, że zarówno certyfikat dla urządzenia Hydraulicznego klucza udarowego IW12 140AX jak i ten na certyfikowane części zamienne zostały wydane przez tą samą jednostkę notyfikowaną Instytut Techniki Górniczej Komag. Certyfikat dla urządzenia posiada numer KOMAG/06/ATEX/ST/135 i znajduje się w Instrukcji obsługi dołączonej do odwołania. Zamawiający złożył odpowiedź na odwołanie, w której wniósł o oddalenie odwołania. W odpowiedzi i w trakcie rozprawy przedstawił uzasadnienie faktyczne i prawne swego stanowiska. Do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego zgłosił przystąpienie wykonawca Bibus Menos sp. z o.o. w Gdańsku. Wniósł o oddalenie odwołania. W trakcie rozprawy przedstawił uzasadnienie faktyczne i prawne swego stanowiska. Uwzględniając całość dokumentacji z przedmiotowego postępowania, w tym w szczególności: ogłoszenie o zamówieniu, postanowienia specyfikacji istotnych warunków zamówienia (SIWZ), modyfikacje SIWZ, odpowiedzi na pytania dotyczące SIWZ, informację z otwarcia ofert, ofertę odwołującego, zawiadomienie o odrzuceniu oferty odwołującego z 27 listopada 2020 r., załączniki do odwołania, załączniki do zgłoszenia przystąpienia, jak również biorąc pod uwagę oświadczenia, stanowiska i dokumenty złożone przez strony i uczestnika postępowania w trakcie posiedzenia i rozprawy Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła, co następuje: W pierwszej kolejności ustalono, że odwołanie nie zawiera braków formalnych oraz został uiszczony od niego wpis. Nie została wypełniona żadna z przesłanek skutkujących odrzuceniem odwołania na podstawie art. 189 ust. 2 ustawy Pzp. Izba stwierdziła, że odwołujący wykazał przesłanki dla wniesienia odwołania określone w art. 179 ust. 1 ustawy Pzp, tj. posiadanie interesu w uzyskaniu danego zamówienia oraz możliwości poniesienia szkody w wyniku naruszenia przez zamawiającego przepisów Pzp. Oferta odwołującego w zakresie zadania 1 została odrzucona, zaś może być wybrana przez zamawiającego jako najkorzystniejsza. Odwołujący domagał się nakazania zamawiającemu unieważnienia czynności odrzucenia swej oferty w zakresie zadania 1. Ustalenie, że zamawiający z naruszeniem przepisów ustawy Pzp odrzucił ofertę odwołującego w zakresie zadania 1 skutkować będzie koniecznością nakazania unieważnienia tej czynności, czego efektem może być uzyskanie zamówienia przez odwołującego w zakresie zadania 1. Powyższe wyczerpuje dyspozycję art. 179 ust. 1 ustawy Pzp. Ustalono, że przedmiotem zamówienia jest dostawa nowych części zamiennych do kluczy IW12 140 AX w podziale na dwa zadania. Ustalono ponadto, że zamawiający w I Części SIW Z Rozdział VI pkt 3 ppkt 4 w przypadku oferowania części zamiennych równoważnych wymagał złożenia wraz z ofertą: a)oświadczenia, że oferowane części zamienne są fabrycznie nowe (tj. nieużywane i nieregenerowane), spełniają wymagania określone w Części III SIW Z, są zgodne z DTR producenta klucza IW-12 140AX i posiadają parametry fizyczne i mechaniczne nie gorsze niż części wymienione w DTR producenta klucza IW-12 140AX, oraz - mogą być bezpiecznie stosowane przez Zamawiającego w kluczach IW-12 140 AX oraz - których zastosowanie nie spowoduje zmian konstrukcyjnych w kluczach IW-12 140AX
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.