Sygn. akt: KIO 2862/20 WYROK z dnia 19 listopada 2020 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący:Ewa Sikorska Protokolant:Aldona Karpińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2020 roku w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 2 listopada 2020 r. przez L. S. w postępowaniu prowadzonym przez Gminę Czernica w Czernicy przy udziale wykonawcy Przedsiębiorstwo Inżynierii Wodnej i Ochrony Środowiska Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Oleśnicy, zgłaszającego swoje przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego orzeka: 1.uwzględnia odwołanie w zakresie zarzutu naruszenia art. 8 ust. 3 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 roku – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2019 roku, poz. 1843 ze zm.) w związku z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1992 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2020 roku, poz. 1913) oraz art. 7 ust. 1 ustawy – Prawo zamówień publicznych i nakazuje zamawiającemu – Gminie Czernica w Czernicy –unieważnienie czynności wyboru najkorzystniejszej oferty, ujawnienie pisma wykonawcy Przedsiębiorstwo Inżynierii Wodnej i Ochrony Środowiska Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Oleśnicy nr TP/PW/64/10/20 z dnia 16 października 2020 r., wraz ze wszystkimi załącznikami, zawierającego wyjaśnienia wykonawcy w przedmiocie zaoferowanej ceny, i dokonanie ponownej oceny ofert; 2. kosztami postępowania obciąża Gminę Czernica w Czernicy i 2.1zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 10 000 zł 00 gr (słownie: dziesięć tysięcy złotych zero groszy), uiszczoną przez wykonawcę L. S. tytułem wpisu od odwołania, 2.2 zasądza od Gminy Czernica w Czernicyna rzecz wykonawcy L. S. kwotę 13 862 zł 00 gr (słownie: trzynaście tysięcy osiemset sześćdziesiąt dwa złote zero groszy), stanowiącą koszty postępowania odwoławczego poniesione z tytułu wpisu od odwołania, wynagrodzenia pełnomocnika i dojazdu na posiedzenie Izby. Stosownie do art. 198a i 198b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1843 ze zm.), na niniejszy wyrok, w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia, przysługuje skarga, za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej, do Sądu Okręgowego we Wrocławiu. ……………………………….. Sygn. akt: KIO 2862/20 Uzasadnienie Zamawiający – Gmina Czernica w Czernicy – prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego, którego przedmiotem jest budowa odcinka grawitacyjnej sieci kanalizacyjnej sanitarnej o łącznej długości ok. 2,3 km wraz z tłocznią ścieków bytowych (P2) i rurociągami tłocznymi ok. 0,3 km w miejscowości Chrząstawa Mała gm. Czernica (etap lll-zlewnia tłoczni P2). Postępowanie prowadzone jest na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 stycznia 2004 roku – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2019 roku, poz. 1843 ze zm.), zwanej dalej ustawą P.z.p. W dniu 2 listopada 2020 roku wykonawca L. S. (dalej: odwołujący) wniósł odwołanie wobec czynności zamawiającego oraz zaniechań czynności, do których zamawiający jest zobowiązany na podstawie ustawy, podjętych w postępowaniu, polegających na: 1.uznaniu, iż wykonawca Przedsiębiorstwo Inżynierii Wodnej i Ochrony Środowiska sp. z o.o. z siedzibą w Oleśnicy, ul. Południowa 1,56-400 Oleśnica, (dalej również jako: „PIW IOŚ sp. z o.o.” oraz „przystępujący”) skutecznie zastrzegł jako tajemnicę przedsiębiorstwa złożone w dniu 19 października 2020 r. wyjaśnienia w przedmiocie rażąco niskiej ceny, a w konsekwencji utajnienie przez zamawiającego całego dokumentu nr TP/P W/64/10/20 z dnia 16 października 2020 r. wraz załącznikami, oprócz dowodu nr 9 zawierającego uzasadnienie w przedmiocie zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa; 2.zaniechaniu udostępnienia odwołującemu niezwłocznie po złożeniu przez niego stosownego wniosku wyjaśnień PIWIOŚ sp. z o.o. nr TP/PW/64/10/20 z dnia 16 października 2020 r. wraz załącznikami; 3.wyborze jako najkorzystniejszej oferty złożonej przez Przedsiębiorstwo Inżynierii Wodnej i Ochrony Środowiska sp. z o.o.; 4.nieprawidłowym badaniu i ocenie oferty złożonej przez PIW IOŚ sp. z o.o. i uznaniu, że wykonawca ten wykazał, że oferta nie zawiera ceny rażąco niskiej, podczas gdy nie jest możliwe prawidłowe zrealizowanie całego przedmiotu zamówienia za zaoferowaną cenę; 5.zaniechaniu odrzucenia oferty PIW IOŚ sp. z o.o., mimo iż zawiera ona cenę skalkulowaną nierzetelnie, rażąco niską w stosunku do przedmiotu zamówienia; 6.podejmowaniu czynności w postępowaniu w sposób naruszający zasady zachowania uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, a także dokonanie wyboru oferty najkorzystniejszej niezgodnie z przepisami ustawy P.z.p. poprzez stworzenie sytuacji, w której rzetelne zbadanie oferty nie jest możliwe. Zaskarżonym czynnościom i zaniechaniom zamawiającego odwołujący zarzucił naruszenie: 1.art. 8 ust. 3 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy P.z.p. w związku z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1992 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji oraz art. 7 ust. 1 ustawy P.z.p. - poprzez nieuprawnione nieujawnienie odwołującemu wyjaśnień PIW IOŚ sp. z o.o. nr TP/PW/64/10/20 z dnia 16 października 2020 r. obejmujących wyjaśnienia wykonawcy w przedmiocie rażąco niskiej ceny, a co za tym idzie uznanie przez zamawiającego, że są one objęte tajemnicą przedsiębiorstwa PIW IOŚ sp. z o.o., podczas gdy PIW IOŚ sp. z o.o. nie zastrzegł skutecznie tajemnicy przedsiębiorstwa, gdyż wniosek wykonawcy oparty jest na gołosłownych stwierdzeniach i przywołaniu orzecznictwa, nie odnosi się zaś do poszczególnych informacji, które miałyby stanowić tajemnicę przedsiębiorstwa i wobec których wykonawca podjął udokumentowane środki zabezpieczające zachowanie poufności; oraz jako zarzut ewentualny: 2.art. 89 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 90 ust. 2 ustawy P.z.p., poprzez zaniechanie odrzucenia oferty PIW IOŚ sp. z o.o., pomimo że zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia, a PIW IOŚ sp. z o.o. nie wyjaśnił, że cena jego oferty nie jest rażąco niska; 3.art. 7 ustawy P.z.p. poprzez wybór jako najkorzystniejszej oferty podlegającej odrzuceniu. Wskazując na powyższe zarzuty odwołujący wniósł o: 1.uwzględnienie odwołania w całości, 2.nakazanie zamawiającemu unieważnienia czynności polegającej na ocenie ofert i wyborze jako najkorzystniejszej oferty złożonej przez PIWIOŚ sp. z o.o., 3.nakazanie zamawiającemu odtajnienia pisma PIW IOŚ sp. z o.o. nr TP/PW/64/10/20 z dnia 16 października 2020 r. wraz ze wszystkimi załącznikami zawierającego wyjaśnienia wykonawcy w przedmiocie rażąco niskiej ceny, 4.dokonanie przez zamawiającego ponownej oceny ofert. W razie uznania przez Krajowa Izbę Odwoławcza, że odwołującemu nie przysługują samodzielne zarzuty dotyczące nieskutecznego zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa, odwołujący wniósł o: 1.uwzględnienie odwołania w całości, 2.nakazanie zamawiającemu unieważnienia czynności polegającej na ocenie ofert i wyborze jako najkorzystniejszej oferty złożonej przez PIWIOŚ sp. z o.o., 3.nakazanie zamawiającemu dokonania ponownej oceny ofert, a następnie odrzucenie oferty PIW IOŚ sp. z o.o. jako zawierającej rażąco niską cenę, 4.wybór jako najkorzystniejszej oferty odwołującego. Odwołujący podniósł, że ma interes w uzyskaniu przedmiotowego zamówienia i może ponieść szkodę w wyniku naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy P.z.p., posiada zatem legitymację czynną niezbędną do wniesienia odwołania. Oferta Odwołującego została sklasyfikowana na drugim miejscu, za ofertą PIW IOŚ sp. z o.o. w wyniku niezgodnej z przepisami ustawy P.z.p. czynności zamawiającego polegającej na uznaniu za skutecznie zastrzeżonej tajemnicy przedsiębiorstwa w zakresie całych wyjaśnień w przedmiocie rażąco niskiej ceny przedłożonych przez PIW IOŚ sp. z o.o. Odwołujący jest pozbawiony możliwości skutecznego wykazania, że oferta PIW IOŚ sp. z o.o. zawiera rażąco niską cenę i musi opierać się na domniemaniach. W ocenie odwołującego, zaproponowana przez PIW IOŚ sp. z o.o. cena nosi znamiona rażąco niskiej, a w konsekwencji oferta winna być przez zamawiającego odrzucona, a za najkorzystniejszą powinna zostać uznana oferta odwołującego. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego niezgodnego z przepisami zastrzeżenia jako tajemnicy przedsiębiorstwa wyjaśnień PIWIOŚ sp. z o.o. w przedmiocie rażąco niskiej ceny, odwołujący wskazał, co następuje: 1. Dopuszczalność podniesienia zarzutu niezgodnego z przepisami zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa w postępowaniach poniżej progów unijnych. Nagminność nadużywania prawa do zastrzegania tajemnicy przedsiębiorstwa przez wykonawców oraz bezrefleksyjne akceptowanie takich wniosków przez zamawiający spowodowało, że Krajowa Izba Odwoławcza, w ślad za uchwałą Sądu Najwyższego, słusznie uznała, że ocena prawidłowości zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa może stanowić podstawę do wniesienia odwołania w postępowaniach podprogowych, jako okoliczność mająca istotny wpływ na prawidłowość wyboru najkorzystniejszej oferty. Odwołujący przywołał wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 22 lutego 2018 r., sygn. akt: 272/18, gdzie Izba uznała, że pomimo braku w przepisie art. 180 ust. 2 ustawy P.z.p. ujęcia kwestii dotyczących możliwości wnoszenia odwołań na zastrzeganie przez wykonawców w ofercie tajemnicy przedsiębiorstwa, to jednak mając na względzie fakt, że prawidłowe zastrzeganie tajemnicy przedsiębiorstwa może mieć istotny wpływ na prawidłowość wyboru najkorzystniejszej oferty, uznała za zasadne rozpatrzenie tego zarzutu. Idąc tokiem interpretacji Sądu Najwyższego wskazanego w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2017 r. sygn. akt III CZP 58/17 odwołujący wskazał, że wybór najkorzystniejszej oferty nie może być utożsamiany z ostatnią czynnością w sekwencji następujących po sobie działań zamawiającego, lecz winien uwzględniać czynności badania i oceny ofert złożonych przez wszystkich wykonawców ubiegających się o udzielenie zamówienia publicznego. Nadto Sąd stwierdził, że „wyliczenie przez ustawodawcę w art. 180 ust. 2 p.z.p. czynności zamawiającego podlegających zakwestionowaniu odwołaniem nie musi oznaczać istotnego ograniczenia dostępności odwołania jako środka prawnego w sprawach o udzielenie zamówień podprogowych, niewątpliwie natomiast porządkuje przebieg tych postępowań i przez to usprawnia je, gdyż osoby zamierzające kwestionować działania zamawiającego korzystają z uprawnień do wniesienia odwołania w odniesieniu do czynności finalizujących pewne etapy postępowania. Ocena czynności zamykających takie etapy postępowania przed zamawiającym jako legalnych bądź nielegalnych wymaga jednak uwzględnienia działań i zaniechać zamawiającego, które zadecydowały o ostatecznym kształcie czynności będącej w świetle art. 180 ust. 2 p.z.p. samodzielnym przedmiotem zaskarżenia w odwołaniu”. 2. Brak skutecznego zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa we wniosku PIWIOŚ sp. z o.o. Odwołujący podniósł, że w dniu 29 października 2020 r. wystąpił do zamawiającego o umożliwienie mu zapoznania się z dokumentami postępowania nr MTP.271.2.21.2020.EZ, a w szczególności z ofertą wykonawcy PIW IOŚ sp. z o.o. Zamawiający w dniu 30 października 2020 r. umożliwił odwołującemu zapoznanie się z dokumentacją postępowania, jednocześnie odmawiając ujawnienia całego dokumentu sporządzonego przez PIW IOŚ sp. z o.o. na wezwanie zamawiającego w przedmiocie złożenia wyjaśnień odnośnie rażąco niskiej ceny, za wyjątkiem dowodu nr 9. Odwołujący wskazał, że zamawiający, zgodnie z dyspozycją art. 90 ust. 1 i 1a ustawy P.z.p. zwrócił się do wykonawcy PIW IOŚ sp. z o.o. z żądaniem udzielenia wyjaśnień, w tym złożenia dowodów, dotyczących wyliczenia ceny zaoferowanej przez wykonawcę w postępowaniu. PIW IOŚ sp. z o.o. w piśmie datowanym na dzień 16 października 2020 r. przedłożył zamawiającemu wyjaśnienia, jednocześnie zastrzegając całą ich treść oraz wszystkich załączników - za wyjątkiem dowodu nr 9, który odnosi się do zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa. Odwołujący wskazał, że nie kwestionuje możliwości zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa na późniejszym etapie postępowania, wobec treści dokumentów, które są składane na wezwanie zamawiającego, niemniej jednak ogólnikowe uzasadnienie zastrzeżenia całych wyjaśnień w przedmiocie rażąco niskiej ceny było przedmiotem wielu orzeczeń Krajowej Izby Odwoławczej, która każdorazowo odnosiła się negatywnie do takiej praktyki wykonawców. W niniejszej sprawie wykonawca - PIW IOŚ sp. z o.o. złożył obszerne, acz ogólnikowe pismo, w którym ogranicza się do cytowania przepisów, orzecznictwa odnoszącego się ogólnie do tajemnicy przedsiębiorstwa, czy wymieniania funkcjonujących w jego firmie zabezpieczeń. Wykonawca w żadnym miejscu swojego pisma nie wskazuje dlaczego konkretne zastrzegane informacje stanowią tajemnicę jego przedsiębiorstwa, jakie posiadają szczególne cechy decydujące o ich wartości gospodarczej. PIW IOŚ sp. z o.o. nawet nie zadał sobie trudu, żeby wyspecyfikować poszczególne informacje, które miałyby w jego ocenie spełniać przesłanki warunkujące uznanie danej informacji za tajemnicę przedsiębiorstwa, zastrzegając jako tajemnicę przedsiębiorstwa całe złożone przez siebie pismo wraz z załącznikami. Odwołujący podkreślił, że nie stanowi uzasadnienia zastrzeżenia informacji jako tajemnicy przedsiębiorstwa, powoływanie się przez PIW IOŚ sp. z o.o. na bliżej nie sprecyzowaneknow-how (m.in. polityka cenowa, polityka pozyskiwania kontraktów, polityka wewnętrzna) ani tez na strategię cenową wykonawcy, w sytuacji, gdy zaoferowana przez niego cena jest indywidulanie kalkulowana na potrzeby niniejszego postępowania - zgodnie z s.i.w.z. na podstawie przedmiaru robót załączonego przez zamawiającego. W ocenie odwołującego, zastrzeganie całego dokumentu obejmującego wyjaśnienia w przedmiocie rażąco niskiej ceny nie jest wiarygodne. Podkreślenia wymaga, że to nie dany dokument podlega zastrzeżeniu jako tajemnica przedsiębiorstwa, a informacja jako taka. PIW IOŚ sp. z o.o. powinien dokonać zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa w odniesieniu do poszczególnych informacji zawartych w dokumencie, nie zaś całości dokumentów. Kwestią podstawową w niniejszej sprawie jest fakt, że ocena winna dotyczyć każdej zastrzeganej informacji. Nie można się zgodzić z PIW IOŚ sp. z o.o., że za informację stanowiącą tajemnicę przedsiębiorstwa należy uznać sposób budowy ceny oferty. Zgodnie z pkt III.6 s.i.w.z., załączony do dokumentacji przetargowej przedmiar robót służy wyłącznie jako materiał pomocniczy dla wykonawcy w celu wyliczenia ceny ofertowej i sporządzenia kosztorysu ofertowego stanowiącego załącznik do umowy. Wykonawcy byli więc zobowiązani skalkulować cenę oferty w oparciu o załączony przedmiar robót. Budowa ceny, na którą wskazuje PIW IOŚ sp. z o.o., składa się z niezmiennych jednostek liczbowych wskazanych przez zamawiającego, do których wykonawcy przedkładają poszczególne jednostki cenowe - które mogą zaoferować. W ocenie odwołującego, o ile można brać pod uwagę jako tajemnicę przedsiębiorstwa np. nazwę dostawcy danego produktu, który wykonawca oferuje w korzystnej cenie, o tyle sama cena jest elementem jawnym. Odwołujący stwierdził, że PIW IOŚ sp. z o.o. powinien wykazać, że zastrzegane przez wykonawcę informacje mają rzeczywistą wartość gospodarczą, a nie są jedynie gołosłownym hasłem. Wskazał, że wartość gospodarcza może wyrażać się w sposób pozytywny - poprzez wycenę określonego dobra jako wartości niematerialnej i prawnej (przykładowo znaku towarowego, prawa autorskiego, czy pewnego unikalnego rozwiązania organizacyjnego, mającego trwałe zastosowanie i kreującego pewną wartość) posiadającą określoną wartość, dającą się ująć w określonych jednostkach pieniężnych (wycenić), która zarazem powinna zostać wyceniona jako przynależne uprawnionemu wartości. Przejawem tej wartości może być w konkretnej sytuacji także potencjalna szkoda, jaką wykonawca może ponieść w razie, gdyby informacja została upowszechniona szerszemu gronu podmiotów. Istotne jest również, że za informacje posiadające dla wykonawcy wartość gospodarczą należy uznać tylko takie informacje, które stanowią względnie stały walor wykonawcy, dający się wykorzystać więcej niż raz, a nie zbiór określonych danych, zebranych na potrzeby konkretnego postępowania i tylko w związku z tym postępowaniem . Odnosząc się do zarzut dotyczący rażąco niskiej ceny w ofercie PIW IOŚ sp. z o.o., odwołujący wskazał, że zamawiający w sposób nieuprawniony odmówił odwołującemu wglądu do wyjaśnień PIW IOŚ sp. z o.o. obejmujących wyjaśnienia wykonawcy w przedmiocie zaoferowanej przez niego ceny, w związku z czym odwołujący został pozbawiony możliwości realnego odniesienia się do oferty PIW IOŚ sp. z o.o. i musi opierać się na pewnych ogólnych założeniach i domniemaniach. W pierwszej kolejności odwołujący wskazał, że obowiązkiem wykonawców w przedmiotowym postępowaniu było obliczenie ceny oferty uwzględniając całą dokumentację przetargową, w tym projekt budowlany, pozwolenia oraz przedmiar, który służyć ma sporządzeniu porównywalnych ofert. Ów przedmiar służył również zamawiającemu do sporządzenia kosztorysu inwestorskiego, na podstawie którego zamawiający dokonał oszacowania wartości zamówienia. Zamawiający zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia kwotę: 3 583 498, 74 złote brutto (słownie: trzy miliony pięćset osiemdziesiąt trzy tysiące czterysta dziewięćdziesiąt osiem złotych i 74/100). Przedmiar został sporządzony przez doświadczoną osobę kosztorysanta, a następnie został dodatkowo zweryfikowany i poprawiony przez drugiego kosztorysanta z ramienia zamawiającego, co wyraźnie minimalizuje ryzyko ewentualnych błędów obliczeniowych. Wykonawcy biorący udział w postępowaniu zaakceptowali s.i.w.z. i załączone do niego dokumenty, w tym przedmiar, nie wnosząc do niego uwag. Są oni więc zobowiązani, w tym PIW IOŚ sp. z o.o. do skalkulowania oferty w oparciu o poszczególne pozycje z przedmiaru. W tym więc zakresie wykonawca nie jest uprawniony zmniejszyć poszczególnych pozycji, nawet jeżeli w jego ocenie nie są one prawidłowo przedstawione. Odwołujący przypuszcza, że PIW IOŚ sp. z o.o. nie dokonał prawidłowego skalkulowania całego przedmiotu zamówienia, który został określony w dokumentacji postępowania. Cena oferty musi uwzględniać wszystkie wymagania zamawiającego określone w s.i.w.z. oraz obejmować wszelkie koszty związane z realizacją zamówienia. Udostępnienie przez zamawiającego przedmiaru robót nie zwalnia wykonawcy od obowiązku skalkulowania ceny oferty w oparciu o dokumentację projektową, STW IORB i projekt umowy, jak również uwzględnienia wszystkich robót i kosztów. S.i.w.z. nigdzie nie zawiera postanowień, które umożliwiałoby określenie innych ilości niż te wskazane w dokumentacji przetargowej. Odwołujący podkreślił, że nawet przy cenie ryczałtowej przedmiot zamówienia winien zostać prawidłowo wyceniony, w sposób ściśle określony przez zamawiającego, a zgoda na to, aby niektórzy wykonawcy nie stosowali się do ogólnych założeń s.i.w.z. jest niezgodna z zasadą uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców (art. 7 ust. 1 ustawy Pzp). PIW IOŚ sp. z o.o. nie miał więc możliwości zaoferowania tak niskiej ceny, przy założeniu że do prawidłowej realizacji przedmiotu zamówienia będzie wystarczający mniejszy zakres robót czy materiałów. Ewentualne oszczędności musiałyby wynikać z okoliczności dostępnych wyłącznie temu wykonawcy, jak np. liczne i wysokie rabaty na materiały, własne zaplecze sprzętowe. Przy czym nie wystarczy jedynie przywołanie, że wykonawca dysponuje określonymi rabatami czy sprzętem albo kadrą - bez konkretnej kalkulacji jak dane okoliczności wpływają na kształt ostatecznej ceny. Ogólne stwierdzenia nie poparte żadnymi konkretnymi kwotami mogą co najwyżej uzupełniać konkretne i szczegółowe analizy i wyliczenia, jednak nie mogą stanowić wyjaśnień samych w sobie. Odwołujący wskazał,, że wyjaśnienia PIW IOŚ sp. z o.o. zawierają kalkulację ceny ofertowej, w której podane są kwoty dopasowane do danego stanu faktycznego sprawy, nie mające pokrycia w rzeczywistości. Zdaniem odwołującego w przypadku PIW IOŚ sp. z o.o. nie zachodzą jakiekolwiek istotne, szczególne okoliczności - w zakresie postępowania objętego tym odwołaniem - właściwe tylko temu wykonawcy, które mogłyby pozwolić mu wycenić przedmiot zamówienia na aż tak niskim poziomie. Zauważył, że w niniejszym postępowaniu, oprócz PIW IOŚ sp. z o.o. oferty zostały złożone przez czterech innych wykonawców, mających doświadczenie w wykonywaniu robót budowlanych, w tym kanalizacyjnych, którzy również dysponują własnymi zasobami, sprzętem, doświadczoną kadrą specjalistów i oraz korzystają z rabatów na materiały, na porównywalnym poziomie. PIW IOŚ sp. z o.o. nie wyróżniają tutaj żadne szczególne uwarunkowania. Odwołujący przypuszcza, że PIW IOŚ sp. z o.o. nie podał żadnych konkretnych przykładów istnienia obiektywnie właściwych i wyjątkowych dla tego wykonawcy czynników wpływających na tak znaczne obniżenie ceny - dlatego wykonawca zastrzegł jako tajemnicę przedsiębiorstwa całe swoje wyjaśnienia, aby uniemożliwić innym wykonawcom zweryfikowanie jego ceny. Odwołujący przypuszcza, że w wyjaśnieniach brak jest dowodów do kalkulacji ceny, z których by jednoznacznie wynikało że przedstawiona cena jest ceną realną, wynikającą z rzeczywiście ponoszonych kosztów i uwzględniającą zysk. Odwołujący zauważył, że zamawiający, celem budowy kanalizacji sanitarnej w miejscowości Chrząstawa Mała zamieścił dwa ogłoszenia o zamówieniu publicznym. Pierwsze ogłoszenie o nr 609078-N-2018 ukazało się w dniu 28 sierpnia 2018 r. Jego przedmiotem była „Budowa sieci kanalizacji sanitarnej (grawitacyjnej) dla miejscowości Chrząstawa Mała (etap I i etap II)”. Drugie ogłoszenie o nr 591185-N-2020 ukazało się w dniu 30 września 2020 r. Jego przedmiotem była „Budowa odcinka grawitacyjnej sieci kanalizacyjnej, sanitarnej o łącznej długości ok. 2,3km wraz z tłocznią ścieków bytowych (P2) i rurociągami tłocznymi ok. 0,3km w miejscowości Chrząstawa Mała gm. Czernica (etap III - zlewnia tłoczni P2)”. W obu przypadkach jako najkorzystniejsza wybrana została oferta PIWIOŚ sp. z o.o. W przypadku pierwszego zamówienia, na podstawie zawiadomienia o wyborze najkorzystniejszej oferty w przetargu nieograniczonym z dnia 18 września 2018 r. (załącznik nr 4b) PIW IOŚ sp. z o.o. uzyskało największą ilość punktów za cenę ofertową 3.993.379,50 złotych brutto. W informacji z otwarcia ofert z dnia 12 września 2018 r. zamawiający zadeklarował, że zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia kwotę w wysokości 1.650.000 złotych brutto. Cena ofertowa stanowi w tym przypadku 242,02% deklarowanej kwoty zamawiającego. W przypadku drugiego zamówienia, na podstawie zawiadomienia o wyborze najkorzystniejszej oferty w przetargu nieograniczonym z dnia 27 października 2020 r. PIW IOŚ Sp. z o.o. uzyskało największą ilość punktów za cenę ofertową 1.968.748,95 złotych brutto. W informacji z otwarcia ofert z 15.10.2020 r. Zamawiający zadeklarował, że zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia kwotę w wysokości 3.583.498,74 PLN brutto. Cena ofertowa stanowi w tym przypadku 54,93% deklarowanej kwoty zamawiającego. Odwołujący wskazał, że dla obu zamówień - pierwszego obejmującego etapy I i II oraz drugiego obejmującego etap III zakresy rzeczowe robót są porównywalne. Nieporównywalne są za to oferty finansowe, jakie złożył PIW IOŚ sp. z o.o. w obu postępowaniach. Jeżeli porównamy cenę 3.993.379,50 złotych brutto z I przetargu z kwotą 1.968.748,95 złotych brutto z drugiego przetargu, to okazuje się, że różnica pomiędzy nimi wynosi 2.024.630,55 złotych brutto, czyli więcej niż kwota zaoferowana przez PIWIOŚ sp. z o.o. w drugim przetargu. Odwołujący zwrócił uwagę, że od pierwszego z przetargów minęło już dwa lata przez co zmianie uległa płaca minimalna: -Płaca minimalna brutto w 2020 roku wynosi 2600 zł, co przekłada się na minimalną stawkę godzinową wynoszącą 17 zł brutto. -W 2018 roku płaca minimalna wynosiła 2100 zł brutto, a stawka godzinowa wyniosła 13,70 zł. Według SEKOCENBUDU - Ośrodka Wdrożeń Ekonomiczno-Organizacyjnych Budownictwa średnie stawki robocizny kosztorysowej w robotach obejmujących zadania, ceny pracy sprzętu oraz narzuty na Dolnym Śląsku zmieniły się w tym czasie w sposób następujący: Wartość robocizny Koszty pośrednie Koszty zakupu materiałów zysk III kwartał 2018 16,08PLN 63,80% 7,60% II kwartał 2020 18.23PLN 64,70% 7,90% Zmiana w % + 13,34 +1,41 +3,94 10,40% 11,00% +5,76 W ocenie odwołującego, nie wydaje się by cena ofertowa w niniejszym postępowaniu (II przetarg) była realna, bowiem wiązałaby się z drastycznym spadkiem wynagrodzenia pracowników, co przy znaczącym wzroście parametru, jakim jest płaca minimalna, nie wydaje się możliwe. Na każdą cenę ofertową składają się trzy główne parametry: wartość robocizny, wartość pracy sprzętu oraz wartość materiałów niezbędnych dla wykonania zadania. W przypadku robocizny wykonawca może założyć płacę minimalną powiększoną o koszty pośrednie i zysk, i tak pewnie było w przypadku oferty PIW IOŚ sp. z o.o. Zakładając, że robociznę policzono na poziomie 12,00 PLN/h bez narzutów to oznacza, że z narzutami Kp=50% i zyskiem Z=10% uzyskamy stawkę 19,80 złotych/h netto. Biorąc pod uwagę, że realizacja kontraktu wymaga 29.153 godzin pracochłonności robocizna ogółem wyniesie: 29.153h x 19,80PLN/h = 577.229,40PLN netto x 1,23 = 709.992,16 złotych brutto. Kolejna pozycja to materiały, których ceny nawet przy posiadanych rabatach w hurtowniach będą podobne, ale z pewnością wyższe w porównaniu do cen z roku 2018. W przypadku oferty odwołującego, cena ta stanowi sumę, na którą składają się materiały podstawowe (załącznik nr 6) o wartości 368.817,53 złotych brutto, wartość tłoczni w wysokości 321.030,00 złotych brutto oraz materiały pozostałe o wartości 207.908,38 złotych brutto, co daje razem 897.755,91 złotych brutto, które należy powiększyć o koszty zakupu, zakładając 8%, daje to kwotę 969.576,38 złotych brutto. Do pozycji tej należy doliczyć usługi obce, na które składają się: 1)wykonanie ścianek szczelnych (załącznik nr 8) - 59.197,00 PLN brutto; 2)obsługa geodezyjna - 30.750,00PLN brutto; 3)kamerowanie i czyszczenie kanałów - 41.820.00PLN brutto; 4)próby szczelności - 8.000.00PLN brutto, 5)odtworzenie nawierzchni bitumicznych - 110.451,00PLN brutto, 6)wykonanie przewiertów sterowanych - 78.120.00PLN brutto. Suma tych pozycji daje kwotę - 328.338,00 złotych brutto. Po zsumowaniu wartości robocizny, materiałów i usług obcych uzyskujemy kwotę: 709.992,16PLN+969.576,38PLN+328.338,00PLN = 2.007.906,54 złotych brutto. Odwołujący wskazał, że biorąc pod uwagę, że PIW IOŚ sp. z o.o. złożyło ofertę opiewającą na kwotę 1.968.748,95 złotych, na pracę sprzętu nie pozostaje już nic, bowiem wartość robocizny, materiałów i usług obcych przekroczyła budżet PIWIOŚ sp. z o.o. o kwotę 39.157,59 złotych brutto. Odwołujący podkreślił, że zarówno on, jak i PIW IOŚ sp. z o.o. pracują na podobnym sprzęcie, koszt jego eksploatacji w tożsamych warunkach jest porównywalny. Koszty ponoszone na paliwo z pewnością są na bardzo podobnym poziomie, tym samym należy założyć, że minimalny koszt pracy sprzętu nie powinien być niższy niż 375.000,00 złotych brutto. Z powyższych kalkulacji wynika, że PIWIOŚ sp. z o.o. nie doszacował swej oferty o około: 375.000,00PLN + 39.175.59PLN = 414.175,59 złotych brutto. Odwołujący podkreślił, że wszystkie założenia przyjęte do powyższych wyliczeń są jedynie hipotetyczne (zastrzeżono całe wyjaśnienia w przedmiocie rażąco niskiej ceny PIW IOŚ sp. z o.o.) i wynikają z dotychczasowych doświadczeń odwołującego. Odwołujący do złożonej przez siebie oferty przyjął w niektórych pozycjach odmienne, właściwe tylko dla niego założenia czego dowodem jest kwota jaka została zaoferowana w przetargu w wysokości 3.038.850,28 złotych brutto. Odwołujący wskazał, że posiada własny sprzęt niezbędny do wykonania zadania w postaci koparek, koparko-ładowarek, ładowarek, wywrotek, samochodów skrzyniowych, zagęszczarek, szalunków systemowych do wykopów, pomp do odwadniania wykopów itp. Zatrudnia 30 pracowników na umowę o pracę, w tym kadrę inżynieryjno-techniczną, posiadając bardzo bogate doświadczenie w realizacji tego typu robót zdobyte w trakcie 35 lat istnienia firmy. Z technicznego punktu widzenia przy podobnym zakresie robót, użytych materiałów, technologii wykonywania prac oraz geologii gruntów uwarunkowanych realizacją w tej samej miejscowości - nie widać racjonalnych przesłanek, dla których cena zaoferowana w II przetargu była tak drastycznie zaniżona w stosunku do ceny I przetargu. Zamawiający na posiedzeniu Krajowej Izby Odwoławczej wniósł o oddalenie odwołania w całości i zasądzenie kosztów postępowania odwoławczego w tym kosztów reprezentacji przed Izbą. Zamawiający wskazał na art. 180 ust. 2 ustawy P.z.p. i stwierdził, że w zakresie zarzutu 1 odwołanie nie jest dopuszczalne. Odwołujący stosuje zbyt szeroką interpretację przepisu dotyczącego możliwości wniesienia odwołania w zakresie obliczenia oferty. W tym zakresie odwołanie powinno zostać odrzucone. Zamawiający wskazał jednak, że udostępnił wszystkie dokumenty, które mógł udostępnić. W jego ocenie, nie można powiedzieć, że przystępujący nie zastrzegł skutecznie tajemnicy przedsiębiorstwa. W dokumentacji znajdowały się informacje handlowe, oferty handlowe, informacje biznesowe przystępującego. Odnosząc się do 2 zarzutu stwierdził, że wezwał przystępującego do złożenia wyjaśnień w zakresie zaoferowanej ceny. Złożone wyjaśnienia zamawiający poddał analizie. W jego ocenie przystępujący nie zaoferował ceny rażąco niskiej, porównanie cen ofert z 2018 r., do tego postępowania jest niedopuszczalne i nie może stanowić dowodu na rażąco niską cenę. W 2018 r. ceny były na wysokim poziomie. Tamto postępowanie nie jest porównywalne z aktualnym. Doszło tam między innymi do wycofania zgód przez właścicieli nieruchomości, co miało wypływ na cenę. Wskazał, że zgodnie z art. 190 ust 1a ustawy P.z.p., ciężar dowodu w zakresie ceny spoczywa na wykonawcy, którego oferty dotyczy zarzut. Przystępujący na rozprawie przed Krajową Izbą Odwoławczą oświadczył, że podziela stanowisko zamawiającego. Wskazał, że dokonał prawidłowej wyceny oferty i prawidłowo zinterpretował przepis art. 8 ust. 3 ustawy P.z.p. W zał. nr. 9 w sposób szczegółowy wyjaśnił, dlaczego informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa. Wskazał wszystkie czynności, które podjął w celu zachowania tajności. Wyjaśnił, że zawierają one szereg informacji. Stwierdził, że dowody i wyjaśnienia w pismach z 16 października 2020 r., są bardzo precyzyjne i szczegółowe i wyjaśniają, że cena przystępującego jest realna. Odnosząc się do argumentacji dotyczącej cen z 2018 r., stwierdził, że zależy to od sytuacji ekonomicznej i gospodarczej oraz cen zawartych SekocenBud. Szacunki zamawiających są na ogół spóźnione. Tak było w 2018 r. W 2020 r. sytuacja jest inna, związana między innym i z Covid-em. Szacunki zamawiających nie nadążają za cenami rynkowymi. Stwierdził, że wyjaśnienia były szczegółowe i zawierały szereg dowodów. Podniósł, że ma doświadczenie w realizacji takich zamówień, ma zatem wiedzę, jak należy skalkulować ofertę. Wskazał, że postępowanie jest ryczałtowe, wyliczenia zrobił szczegółowe i dał temu wraz w informacjach złożonych zamawiający. Wniósł o oddalenie odwołania i poparł stanowisko zamawiającego dotyczące odrzucenia zarzutu nr 1. Izba ustaliła, co następuje: Przystępujący w ofercie zaproponował wykonanie zamówienia za cenę 1 968 748,95 zł brutto, co stanowi kwotę mniejsza niż 70,00% kwoty 3 583 498,74 zł brutto wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług, ustalonej przed wszczęciem postępowania. Pismem z dnia 15 października 2020 roku zamawiający wezwał przystępującego na podstawie art. 90 ust. 1 i 1a ustawy P.z.p. do złożenia wyjaśnień w zakresie zaoferowanej ceny. W dniu 16 października 2020 roku przystępujący złożył wyjaśnienia wraz z załącznikami. Złożone dokumenty zostały przez niego zastrzeżone jako tajemnica przedsiębiorstwa. W piśmie, w którym przystępujący uzasadnił dokonane zastrzeżenie (oznaczonym jako dowód nr 9), wskazał, co następuje: Jak wskazuje przepis art. 8 ust. 3 ustawy Pzp nie ujawnia się informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, jeżeli wykonawca, nie później niż w terminie składania ofert lub wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, zastrzegł, że nie mogą być one udostępniane oraz wykazał, iż zastrzeżone informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Zawarte w art. 8 ust. 3 ustawy Pzp postanowienie umożliwia wykonawcom zastrzeżenie informacji niepodlegających udostępnieniu. Ponadto, zgodnie z orzecznictwem Krajowej Izby Odwoławczej, zastrzeżeniu podlegają również informacje, których potrzeba przedstawienia Zamawiającemu pojawiła się dopiero po upływie terminu składania ofert. W sposób powyższy KIO orzekła m. in. W wyroku 15 kwietnia 2019 r., KIO 545/19: „Przepis art. 8 ust. 3 p.z.p., określa moment, w którym wykonawca obowiązany jest zastrzec i wykazać zasadność utajnienia danych informacji zawartych w ofercie, wskazując, Iż powinno to nastąpić najpóźniej do upływu terminu składania ofert. W odniesieniu do dokumentów przedstawianych na późniejszych etapach postepowania o udzielenie zamówienia publicznego należy przyjąć, że zasadność zastrzeżenia zawartych w nich informacji musi być wykazaną wraz ze złożeniem takiego dokumentu", Jerzy Pieróg wyraził w swoim komentarzu stanowisko (Prawo zamówień publicznych. Komentarz, red.Jerzy Pieróg, wyd. 13, 2015), że: „Wystarczające dla skuteczności zastrzeżenia jest samo złożenie oświadczenia ze wskazaniem konkretnej części podlegającej temu zastrzeżeniu t...)". W podobnym tonie wypowiadają się art. Dr art. Ewa Nowińska i art. Dr art. Michał du Vall (Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz, red. Art. Dr art. Ewa Nowińska i art. Dr art. Michał du Vall, wyd. 6, 2013): „Dla uruchomienia ochrony wskazanej w komentowanym przepisie (przyp. Art. 11 ust. 4 u.z.n.k.) konieczne jest zatem, aby dana informacja była poufna, a więc nieujawniona. W tym celu powinna być odpowiednio zabezpieczona. Nadto informację taką powinna cechować bliżej nieokreślona «wartość gospodarcza». " Jak wynika z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1010, ze zm., dalej również zwanej: „Uznk”) przez informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności. Aktualne brzmienie art. 11 ust. 2 Uznk jest skutkiem implementacji art. 2 ust. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/943 z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie ochrony niejawnego know-how i niejawnych informacji handlowych (tajemnic przedsiębiorstwa) przed ich I bezprawnym pozyskiwaniem, wykorzystywaniem i ujawnianiem, w świetle którego tajemnica przedsiębiorstwa oznacza: „informacje, które spełniają wszystkie następujące wymogi:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.