Sygn. akt: KIO 244/20 WYROK z dnia 19 lutego 2020 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Izabela Niedziałek-Bujak Protokolant: Mikołaj Kraska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2020 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 6 lutego 2020 r. przez Odwołującego - ZBM Inwestor Zastępczy Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie przy ul. Cybernetyki 19B (02677 Warszawa) w postępowaniu prowadzonym przez Zamawiającego - Miasto Stołeczne Warszawa Zarząd Miejskich Inwestycji Drogowych, ul. Sokratesa 15 (01-909 Warszawa) przy udziale Wykonawcy - BICO Group Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie przy ul. Św. Jacka Odrowąża 15 (03-310 Warszawa) zgłaszającego przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego orzeka: 1 Uwzględnia odwołanie i nakazuje Zamawiającemu unieważnić czynność z dnia 27.01.2020 r. polegającą na odrzuceniu oferty Odwołującego na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 Ustawy i wykluczeniu Odwołującego z postępowania na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 17 Ustawy oraz nakazuje prowadzenie czynności badania i oceny ofert z udziałem oferty Odwołującego. 2 Kosztami postępowania odwoławczego obciąża Zamawiającego - Miasto Stołeczne Warszawa - Zarząd Miejskich Inwestycji Drogowych i: 2.1 zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15.000 zł 00 gr. (słownie: piętnaście tysięcy złotych, zero groszy) uiszczoną przez Odwołującego - ZBM Inwestor Zastępczy S.A. tytułem wpisu od odwołania; 2.2 zasądza od Zamawiającego - Miasta Stołecznego Warszawa - Zarządu Miejskich Inwestycji Drogowych na rzecz Odwołującego - ZBM Inwestor Zastępczy S.A. kwotę 18.600,00 zł (słownie: osiemnaście tysięcy sześćset złotych zero groszy) tytułem zwrotu kosztów strony poniesionych w związku z wpisem od odwołania oraz wynagrodzeniem pełnomocnika. Stosownie do art. 198a i 198b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1843) na niniejszy wyrok - w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie. Przewodniczący: .................................... Sygn. akt: KIO 244/20 Uz as adnienie W postępowaniu prowadzonym w trybie przetargu nieograniczonego przez Zamawiającego Miasto Stołeczne Warszawa - Zarząd Miejskich Inwestycji Drogowych na pełnienie funkcji Inżyniera Kontraktu nad robotami budowlanymi rozbudowy ulic: Wybrzeże Szczecińskie oraz Wybrzeże Helskie na odc. rejon ul. Okrzei do ul. Wybrzeże Puckie wraz z zabezpieczeniem przeciwpowodziowym w ramach zadania inwestycyjnego pn. Rozbudowa ul. Wybrzeże Helskie wraz z zabezpieczeniem przeciwpowodziowym (nr postępowania: ZP/12/PN/819), ogłoszonym w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu 26.11.2019 r., 2019/S 228559840, wobec czynności odrzucenia ofert oraz wykluczenia z postępowania Wykonawca ZBM Inwestor Zastępczy S.A. (dalej jako Odwołujący), wniósł w dniu 6 lutego 2020r. odwołanie do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej (sygn. akt KIO 244/20). Zamawiający poinformował o złożonym odwołaniu wykonawców 10.02.2020 r. W dniu 12.02.2020 r. do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego przystąpił wykonawca - BICO Group Sp. z o.o. z/s w Warszawie. Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie przepisów: 1) art. 7 ust. 1 ustawy Pzp w związku z naruszeniem art. 89 ust. 1 pkt 4 ustawy Pzp poprzez odrzucenie oferty Odwołującego pomimo, iż nie zawiera ona rażąco niskiej ceny w stosunku do przedmiotu zamówienia; 2) art. 7 ust. 1 ustawy Pzp w związku z naruszeniem art. 92 ust. 1 pkt 3 ustawy Pzp poprzez brak podania wystarczającego uzasadnienia faktycznego czynności odrzucenia oferty na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 4 ustawy Pzp; 3) art. 7 ust. 1 ustawy Pzp w związku z naruszeniem art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp poprzez odrzucenie oferty Odwołującego pomimo, iż nie jest ona niezgodna z ustawą; 4) art. 7 ust. 1 ustawy Pzp w związku z naruszeniem art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy Pzp poprzez odrzucenie oferty Odwołującego pomimo, iż treść oferty Odwołującego odpowiada treści specyfikacji istotnych warunków zamówienia (siwz); 5) art. 7 ust. 1 ustawy Pzp w związku z naruszeniem art. 24 ust. 1 pkt 17 ustawy Pzp poprzez wykluczenie Odwołującego z postępowania pomimo, że Odwołujący nie przedstawił w postępowaniu informacji wprowadzających w błąd zamawiającego, mogących mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego w postępowaniu; 6) art. 7 ust. 1 ustawy Pzp w związku z naruszeniem art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy Pzp poprzez brak podania wystarczającego uzasadnienia faktycznego czynności wykluczenia z postępowania na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 17 ustawy Pzp. Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie Zamawiającemu unieważnienie czynności odrzucenia oferty Odwołującego, czynności wykluczenia Odwołującego z postępowania i nakazanie dokonania badania i oceny ofert, z uwzględnieniem oferty Odwołującego i dokonania wyboru oferty najkorzystniejszej. Uzasadnienie faktyczne i prawne. Po stronie Odwołującego występuje interes prawny i faktyczny do wniesienia odwołania wobec czynności Zamawiającego, które doprowadziły do odrzucenia jego oferty z postępowania i wykluczenia go z udziału w postępowaniu. Na skutek działań Zamawiającego Odwołujący pozbawiony został szansy na uzyskanie przedmiotowego zamówienia i osiągnięcie zysku, jaki planował w związku z realizacją prac. Zamawiający poinformował Odwołującego o czynnościach podjętych wobec jego oferty 27.01.2020 r. drogą elektroniczną. Zamawiający uznał, iż cena oferty Odwołującego jest rażąco niska w stosunku do przedmiotu zamówienia, na co wskazywać miały wyjaśnienia złożone dwukrotnie w odpowiedzi na wezwania kierowane w trybie art. 90 ust. 1 ustawy Pzp. Zamawiający wskazał w uzasadnieniu, iż składniki cenotwórcze prezentowane w załączniku nr 1 do wyjaśnień pozwalają jednoznacznie stwierdzić, że wskazane w tabeli ceny są cenami sztucznie zaniżonymi oraz w sposób nienaturalny dopasowanymi do wartości całkowitej. Wykonawca nie wykazał wysokości kosztów dla: uzyskania ubezpieczenia i zabezpieczenia należytego wykonania umowy, biurowych (materiałów biurowych), badań laboratoryjnych i innych kosztów. Przedstawioną w wyjaśnieniach uzupełniających kalkulację kosztów Zamawiający ocenił jako niespójną z oświadczeniem stanowiącym wyjaśnienie rażąco niskiej ceny z 14.01.2020 r. Dotyczy to kosztów przewidzianych na rezerwę związaną z nieprzewidzianymi okolicznościami (48,63% kosztów ogólnych). Odwołujący nie zgadza się z oceną Zamawiającego wskazując na zasadniczą wadę, jaką jest brak konkretnych informacji, do których Odwołujący mógłby się odnieść i które uzasadniałyby taką ocenę. Zamawiający nie operuje konkretnymi pozycjami oraz kwotami, które miałyby potwierdzać jego stanowisko o braku spójności wyceny. Analiza obu wyjaśnień wskazuje, że wysokość kosztów ogólnych, w rozbiciu na cztery pozycje podana w kalkulacji ceny (załącznik nr 1 do wyjaśnień z 14.01.2020r.) jest tożsama z tabelą zamieszczoną na stronie 1 dodatkowych wyjaśnień z 24.01.2020 r. Nie ma również niespójności pomiędzy dwiema różnymi pozycjami rezerw (poz. nr 4 i 15), pomiędzy którymi nie należy stawiać znaku równości. Odwołujący kwestionuje uzasadnienie Zamawiającego jako gołosłowne i jednocześnie zaznacza, iż Zamawiający nie zakwestionował żadnej z pozycji kosztowych, jako rażąco niskiej. Kolejną podstawą odrzucenia oferty Odwołującego miała być jej niezgodność z ustawą, z uwagi na rozszerzenie podwykonawstwa wskazanego w ofercie - zmianę treści oferty, co miało nastąpić w ramach składanych wyjaśnień w zakresie rażąco niskiej ceny. Zamawiający z fragmentu: „Do określenia przewidywanego kosztu badań wykorzystano cennik badań laboratoryjnych z umowy z Podwykonawcą, który świadczy tego typu usługi na rzecz ZBM Inwestor Zastępczy S.A. na innych kontraktach realizowanych na terenie m.st. Warszawy”, błędnie wywnioskował, iż Odwołujący oświadczył, że w toku realizacji niniejszego zamówienia badania laboratoryjne będą wykonywane przez podwykonawcę. Zakres podwykonawstwa wskazany w ofercie nie uległ zmianie. Niezgodność treści oferty z siwz miała dotyczyć braku wskazania w ofercie zamiaru zlecenia podwykonawcy również prac polegających na wykonywaniu badań laboratoryjnych, co nie ma uzasadnienia w świetle wcześniejszego zarzutu - niezgodności oferty z ustawą. Zamawiający wykluczył niezasadnie Odwołującego z postępowania na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 17 ustawy z uwagi na rzekome wprowadzenie w błąd w zakresie części zamówienia, które zamierza powierzyć podwykonawcom. Odwołujący wskazał na braki uzasadnienia dla tej czynności, a ponadto ponownie podkreślił, że w pkt 7 formularza oferty nie wskazał, jako części którą zamierza powierzyć podwykonawcy - wykonanie badań laboratoryjnych. Wnioski Zamawiającego wynikają z błędnej interpretacji wyjaśnień z dnia 24.01.2020 r. Zamawiający przed otwarciem rozprawy złożył do akt sprawy odpowiedź na odwołanie wnosząc o jego oddalenie (w części pismo zawiera tajemnicę przedsiębiorstwa - cytowane fragmenty wyjaśnień dotyczących kalkulacji ceny). Zamawiający przywołał fragmenty z wyjaśnień Wykonawcy, które uzasadniały sposób przedstawienia okoliczności faktycznych w piśmie z 27.01.2020 r. (zawiadomienie o odrzuceniu oferty i wykluczeniu z postępowania), tak aby nie ujawnić tajemnicy przedsiębiorstwa. Zamawiający podtrzymał ocenę wyjaśnień z dnia 14.01.2020 r. oraz 24.01.2020 r., jako niespójnych w zakresie wysokości kosztów przewidzianych na rezerwę związaną z nieprzewidzianymi okolicznościami. Wskazał również dla porównania wyjaśnienia tego Wykonawcy składane w innych postępowaniach, w których nie było niespójności, które budziłyby wątpliwości w zakresie wyliczenia ceny ofertowej. Zamawiający odniósł się również do kwestii wykonywania badań laboratoryjnych, których koszt został przedstawiony w oparciu o cenniki laboratorium, które wskazywać miały na udział tego laboratorium w charakterze podwykonawcy, co nie zostało uwzględnione w ofercie przez Odwołującego. Wykonawca w pkt 7 formularza oferty oświadczył, iż zamierza powierzyć podwykonawcy jedynie nadzór wielobranżowy, natomiast w kalkulacji kosztów badania laboratoryjne stanowią odrębną pozycję. Zamawiający uznał, iż doszło do nieuprawnionej zmiany treści oferty po terminie składania ofert, wypełniającej przesłanki do odrzucenia oferty z art. 89 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 2 Ustawy. Zamawiający wskazał na dotychczasowy sposób realizacji usług przez Odwołującego, który badań laboratoryjnych nie wykonywał we własnym zakresie i podał przykłady zamówień na pełnienie funkcji nadzoru inwestorskiego/inżyniera kontraktu. Zamawiający uznał, iż składając wyjaśnienia sprzeczne z treścią oferty, Odwołujący celowo lub przez zaniedbanie wprowadził Zamawiającego w błąd w zakresie części zamówienia, które zamierza powierzyć podwykonawcom. Do pisma procesowego Zamawiający załączył dowody w postaci dokumentacji innych postępowań, w których Odwołujący składał wyjaśnienia w zakresie ceny ofertowej (sygn. ZP/15/PN/14/17, ZP/13/PN/12/17) oraz przykładowe raporty, w którym wskazano na wykonane badania laboratoryjne sprawdzające/kontrolne. Odwołujący przedłożył dodatkowe pismo procesowe zawierające dalszą argumentację na potwierdzenie zasadności podniesionych zarzutów. Stanowisko Izby Do rozpoznania odwołania zastosowanie znajdowały przepisy ustawy Prawo zamówień publicznych obowiązujące w dacie wszczęcia postępowania o udzielenie zamówienia, (Dz. U. z 2019 r., poz. 1843), w brzmieniu po nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 22 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy - Prawo zamówień publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2016.1020), zwanej dalej „Ustawą”. Przystępując do rozpoznania odwołania, Izba w pierwszej kolejności zobowiązana była do weryfikacji spełnienia przesłanek z art. 179 ust. 1 Ustawy, tj. istnienia po stronie Odwołującego interesu w uzyskaniu zamówienia oraz możliwości poniesienia szkody w wyniku kwestionowanej czynności Zamawiającego, jaką było odrzucenie oferty Odwołującego z postępowania oraz jego wykluczenie. Nie przesądzając o zasadności zarzutów Izba zobowiązana była przyjąć stan hipotetyczny wynikający z wniosków Odwołującego - o wadliwym dokonaniu czynności objętych przedmiotem zaskarżenia. Uwzględniając powyższe Izba uznała, iż czynność stanowiąca przedmiot zarzutu prowadziła do stanu naruszającego interes Odwołującego, który złożył ofertę, w jego ocenie poprawną. Izba uznała, iż odwołanie służyć ma ochronie interesu Odwołującego w postępowaniu, przede wszystkim przez uchylenie czynności prowadzącej do niekorzystnego dla tego Wykonawcy skutku w postaci pozbawienia możliwości uzyskania zamówienia. Mając powyższe na uwadze, Izba uznała, iż spełnione zostały przesłanki z art. 179 ust. 1 Ustawy. W świetle przedstawionych stanowisk stron oraz analizy dokumentacji postępowania, w szczególności treści siwz, oferty Odwołującego oraz jego wyjaśnień z 14 i 24 stycznia 2020 r. Izba uznała, iż odwołanie zasługiwało na uwzględnienie w zasadniczej części zarzutów. Izba ustaliła stan faktyczny, w jakim Zamawiający dokonał czynność odrzucenia oferty Odwołującego i wykluczenia tego Wykonawcy z udziału w postępowaniu. Zamawiający prowadzi postępowanie w celu wyłonienia Inżyniera Kontraktu dla zadania inwestycyjnego obejmującego wykonanie rozbudowy ulic Wybrzeże Szczecińskie oraz Wybrzeże Helskie wraz z zabezpieczeniem przeciwpowodziowym. Zgodnie z kryteriami oceny ofert - badania własne, stanowiły kryterium nr 2, w którym Zamawiający oceniać miał zadeklarowaną ilość badań, które wykonywane będą przez Wykonawcę podczas realizacji zamówienia, a które stanowić będą powtórzenie (sprawdzenie) badań wykonywanych przez wykonawcę robót budowlanych. Wykonawca mógł zadeklarować procentową wartość badań pomiędzy 10% a 20%. Deklaracja ta oznaczała, że Inżynier Odwołującego zapoznaje się z próbkami wykonawcy robót budowlanych, weryfikuje poprawność badań i sporządza z tego raport, przekazywany do Zamawiającego do akceptacji. Zadania Inżyniera opisane zostały w siwz - pkt 4.10 załącznika do siwz „Warunki Zarządzania Kontraktem ZMID”. Zgodnie z pkt. 4.10.25 Inżynier będzie wykonywał kontrolne badania własne, tożsame z badaniami wykonywanymi przez Wykonawcę określonymi w Specyfikacji, w ilości określonej w Umowie. Inżynier będzie wykonywał kontrolne badania własne proporcjonalnie w każdym okresie rozliczeniowym Wykonawcy. Plan kontrolnych badań własnych będzie składany w Raporcie Miesięcznym Inżyniera, a ich wyniki będą podawane w Raporcie następnym. Zgodnie z klauzulą 4.5.2.2 Raport Miesięczny Inżyniera - stanowiący podstawę do wypłaty wynagrodzenia, zawierający analizę realizacji robót zawierać będzie w szczególności wykaz własnych badań kontrolnych wykonanych przez Inżyniera w okresie sprawozdawczym. Odwołujący złożył ofertę z ceną brutto 999.293,52 zł., w której zadeklarował udział badań własnych na poziomie 20% i oświadczył, że zamówienie zrealizuje przy udziale podwykonawców, którym zamierza powierzyć część (zakres) zamówienia: nadzór wielobranżowy. Wykonawca nie wskazał w ofercie firm podwykonawców. Zamawiający pismem z 9.01.2020 r. wezwał Odwołującego na podstawie art. 90 ust. 1 i 1a Ustawy do złożenia wyjaśnień dotyczących wyliczenia ceny, wskazując na pytania, na które oczekiwał odpowiedzi:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.