Sygn. akt: KIO 1097/21 WYROK z dnia 24 maja 2021 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący:Izabela Niedziałek-Bujak Katarzyna Odrzywolska Robert Skrzeszewski Protokolant: Rafał Komoń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2021 r. odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 31 marca 2021 r. przez Odwołującego – Związek Ogólnopolski Projektantów i Inżynierów, ul. Bobrowiecka 8, 00-728 Warszawa w postępowaniu prowadzonym przez Zamawiającego – PKP Polskie Linie Kolejowe Spółka Akcyjna, ul. Targowa 74, 03-734 Warszawa w imieniu, którego postępowanie prowadzi Centrum Realizacji Inwestycji Region Śląski przy udziale Wykonawcy – IDOM Inżynieria, Architektura i Doradztwo Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, Al. Zwycięstwa 245/7, 81-525 Gdynia, zgłaszającego przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie Odwołującego Wykonawcy – Multiconsult Polska Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, ul. Bonifraterska 17, 00-203 Warszawa zgłaszającego przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie Odwołującego orzeka: 2.Oddala odwołanie i: 2.1zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15.000 zł 00 gr. (słownie: piętnaście tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez Odwołującego tytułem wpisu od odwołania oraz kwotę 625 zł 75 gr (słownie: sześćset dwadzieścia pięć złotych siedemdziesiąt pięć groszy) tytułem dojazdu oraz opłaty skarbowej; 2.2zasądza od Odwołującego na rzecz Zamawiającego kwotę 625 zł 75 gr (słownie: sześćset dwadzieścia pięć złotych siedemdziesiąt pięć groszy) tytułem zwrotu kosztów strony poniesionych w związku z dojazdem pełnomocnika na posiedzenie oraz opłatą skarbową od pełnomocnictwa. Stosownie do art. 580 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo Zamówień Publicznych (Dz. U. poz. 2019 ze zm.) na niniejszy wyrok - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie. Przewodniczący:……………………………… Członkowie: ……………………………… ……………………………… Sygn. akt: KIO 1097/21 Uzasadnie nie W postępowaniu prowadzonym w trybie przetargu nieograniczonego przez Zamawiającego – PKP PLK S.A. Centrum Realizacji Inwestycji Region Śląski dla zadania – „O pracowanie dokumentacji projektowej dla szlaku Księginice – Brzeg Dolny wraz z nadzorem autorskim” realizowanego w ramach projektu pn: „Prace na linii kolejowej C-E 59 na odcinku Wrocław Brochów / Grabiszyn – Głogów”(nr 9090/IREZA4DZ/067540/1762/21/P), ogłoszonym w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu 2 kwietnia 2021 r. 2021/S 065-169269, wobec czynności opisu przedmiotu zamówienia w tym klauzul przyszłej umowy, wniesione zostało w 12 kwietnia 2021 r. do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej odwołanie Związku Ogólnopolskich Projektantów i Inżynierów w Warszawie (sygn. akt KIO 1097/21) – podmiotu wpisanego na listę organizacji uprawnionych do wnoszenia środków ochrony prawnej prowadzonej przez Prezesa UZP, o której mowa art. 469 pkt 15 Pzp. Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie polegające na: 1)sformułowaniu istotnych warunków umowy w sposób naruszający równowagę stron, zasadę swobody kontraktowania, właściwość (naturę) stosunku zobowiązaniowego, powszechnie obowiązujące przepisy prawa i ustalone zwyczaje, w sposób prowadzący do nadużycia pozycji dominującej Zamawiającego; 2)zaniechanie opisu przedmiotu zamówienia w sposób jednoznaczny, zrozumiały i wyczerpujący, uwzględniający wszystkie okoliczności wymagane dla należytej wyceny przedmiotu zamówienia i złożenia porównywalnych ofert oraz w sposób nieutrudniający uczciwej konkurencji. Powyższe prowadzić ma do naruszenia przepisów Ustawy: 1)art. 16 Pzp w zw. z art. 134 ust. 1 pkt 4 Pzp w zw. z art. 99 ust. 1 i 4 Pzpw zw. z art. 8 ust. 1 Pzp w zw. z art. 456 ust. 1 i 3 Pzp w zw. z art. 455 ust. 1 pkt 1 Pzp w zw. z art. 3 i art. 3531 kodeksu cywilnego przez zaniechanie dokonania opisu przedmiotu zamówienia w sposób jednoznaczny i wyczerpujący za pomocą dostatecznie dokładnych i zrozumiałych określeń, przy uwzględnieniu wszystkich wymagań i okoliczności mogących mieć wpływ na sporządzenie i kalkulację oferty, co narusza równowagę stron, w tym równowagę ekonomiczną oraz ogranicza krąg wykonawców zdolnych do realizacji zamówienia; 2)art. 16 Pzp w zw. z art. 134 ust. 1 pkt 20 Pzp w zw. z art. 8 ust. 1 w zw. z art. 5 i art. 353 1 kodeksu cywilnego przez skonstruowanie istotnych postanowień Umowy wskazanych w Tabeli nr 1 w sposób, który powoduje – nieuzasadnione potrzebami Zamawiającego – uprzywilejowanie pozycji Zamawiającego i naruszenie zasady równowagi stron stosunku zobowiązaniowego, co pozostaje w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego, godzi w naturę stosunku prawnego, naruszając tym samym równowagę kontraktową stron oraz stanowi nadużycie przez Zamawiającego przysługującego mu prawa podmiotowego do ukształtowania istotnych postanowień umownych. Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie Zamawiającemu dokonania modyfikacji treści siwz w sposób opisany w załączniku nr 1 – Tabeli nr 1, stanowiącym integralną część odwołania. Zamawiający na posiedzeniu przed otwarciem rozprawy złożył odpowiedź na odwołanie, w której uwzględnił w części zarzuty i dokonał jednocześnie modyfikacji części postanowień siwz. Zamawiający uwzględnił zarzut dotyczący postanowień §. 6 ust. 3 pkt 2 lit. b umowy, § 11 ust. 1 pkt 7 umowy, § 20 ust. 1 pkt 6 umowy, w zakresie dotyczących zmian HRF w sposób uwzględniający okresy na ewentualne odwołania, itp. oraz pkt 3.1 ppkt 2 lit. b str. 26 OPZ. W pozostałym zakresie wniósł o oddalenie odwołania. Odwołujący, po analizie stanowiska Zamawiającego, podtrzymał zarzuty z zał. nr 1 do odwołania z pozycji: - nr 5, tj. dot. zał. nr 2 do umowy Harmonogram Rzeczowo-Finansowy (HRF); - nr 6 w całości, tj. dot. str. 18 OPZ, pkt 1.3.10; - nr 10, tj. załącznik do OPZ i dodanie załączników nr 8 i 9. W pozostałym zakresie, którego Zamawiający nie uwzględnił, Odwołujący wycofał odwołanie. Uzasadnienie faktyczne i prawne zarzutów podtrzymanych przez Odwołującego. W zakresie podtrzymanych zarzutów Odwołujący prezentował ogólne stanowisko i argumenty mające wskazywać na zasadność zarzutów, które prowadzą do stwierdzenia, iż Zamawiający w sposób niedostateczny opisał wymagania, co uniemożliwia skalkulowanie cen w sposób porównywalny, a tym samym prowadzić ma do naruszenia wytycznych dla opisu przedmiotu zamówienia (w tym art. 99 ust. 1 i 4 Ustawy), jak również narusza równowagę kontraktową stron przez wprowadzenie klauzul umownych. Odnosząc się natomiast szczegółowo do wskazanych powyżej postanowień siwz Odwołujący w tabeli nr 1 stanowiącej załącznik i integralną część odwołania argumentował podstawę zarzutów i żądań w następujący sposób. W odniesieniu do pkt 5 tabeli Odwołujący zaproponował nową treść załącznika nr 2 HRF, prezentując odmienny od przyjętego przez Zamawiającego sposób określenia terminów wykonania prac. W ocenie Odwołującego aktualna treść HRF czyni, iż nie jest on możliwy do zrealizowania gdyż zawiera błędne założenia lub wprowadza „sztywne” terminy tam gdzie termin nie jest zależny od wykonawcy (np. uzyskania ostatecznej decyzji administracyjnej, czy też certyfikatu weryfikacji W E). Odwołujący wskazał na przykład innego postępowania Zamawiającego, w którym terminy te nie zostały określone w HRF (linia kolejowa E75 odcinek Ełk-Traszki). Podstawowym błędem Zamawiającego jest założenie, że wszystkie terminy są liczone od dnia podpisania umowy, podczas gdy prace są od siebie zależne i mogą być przeprowadzona po odbiorze projektu budowlanego, czy KPP lub po sporządzeniu projektu podziałów działek. Wykonawca musi zatem liczyć się, iż prac tych w terminie nie wykona, jak również z karami umownymi. Ponadto, w ocenie Odwołującego odrębnej wycenie powinny podlegać prace nad dokumentacją geodezyjną i geologicznoinżynierską (opisane w dalszym zarzucie). Obecne zapisy prowadzić mają do naruszeń Ustawy opisanych w pkt 1 i 2 odwołania (powyżej). W pkt 6 tabeli Odwołujący odniósł się do opisu z pkt 1.3.10 OPZ, dotyczącego weryfikacji zidentyfikowanej przez Zamawiającego infrastruktury PKP i obcej oraz uzyskania niezbędnych informacji i zidentyfikowania przebiegu wszystkich pozostałych kolizji wynikających z projektowanej technologii robót. Zastrzeżenia Odwołującego dotyczą obowiązku w zakresie uzyskania niezbędnych informacji i zidentyfikowania wszystkich kolizji. Odwołujący wniósł o zastąpienie części postanowień w tym elemencie zapisem dotyczącym obowiązku weryfikacji infrastruktury: „w drodze pomiaru bezpośredniego infrastruktury naziemnej oraz analizy materiałów pozyskanych z ośrodków geodezyjnych oraz wywiadów branżowych”. W uzasadnieniu Odwołujący wskazał, iż wykonawca nie jest w stanie zidentyfikować na etapie prac projektowych wszystkich kolizji bez wykonania przekopów kontrolnych. Na etapie prac projektowych identyfikacja kolizji możliwa jest jedynie na podstawie danych pozyskanych z ośrodków geodezyjnych oraz wywiadów branżowych. Odwołujący wskazał również na obowiązki inwestora wynikające z przepisów art. 57 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego związane z koniecznością przedłożenia dokumentacji geodezyjnej, o jakiej mowa w art. 2 pkt 7b Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Z przepisów prawa wynika, iż mapa do celów projektowych to opracowanie kartograficzne wykonane z wykorzystaniem wyników pomiarów geodezyjnych i materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierające elementy stanowiące treść mapy zasadniczej. Zatem to materiały pozyskane w ośrodkach geodezyjnych powinny być dla wykonawcy punktem odniesienia w przypadku identyfikacji wszystkich kolizji. Wykonawca nie może ponosić odpowiedzialności za brak wykonania obowiązków właścicieli sieci i budowli w zakresie aktualizacji w zasobach danych elementów uzbrojenia. W pkt 10 tabeli Odwołujący wskazał na potrzebę włączenia do dokumentacji postępowania dwóch dodatkowych załączników, tj. Tabeli Elementów Rozliczeniowych (TER) dla dokumentacji geodezyjnej oraz TER dla dokumentacji geologiczno-inżynierskiej. W dokumentacji tej Zamawiający zamieścić miałby ilości badań, sondowań, wierceń, liczbę ha map do pozyskania itp., potrzebnych do wykonania zamówienia, co pozwoliłoby wykonawcom na wskazanie cen jednostkowych, po jakich będzie możliwe rozliczenie rzeczywiście wykonanych prac. Aktualnie Zamawiający wymaga uwzględnienia ceny za dokumentację geodezyjną i geologiczno-inżynierską w cenie ryczałtowej za całe zamówienie, chociaż nie jest znana zakładana ilość prac. Prowadzić miałoby to do rozbieżności w wycenie przez poszczególnych wykonawców, co w innych postępowaniach prowadziło do znacznych różnic w cenach. Analiza OPZ ma wskazywać, iż w odniesieniu do dokumentacji geodezyjnej i geologiczno-inżynierskiej opis przedmiotu zamówienia sprowadza się do wskazania konieczności wykonania szeregu prac (pkt 2.2 OPZ, 4.3.5 OPZ, 4.3.8 OPZ). Informacje te jako zbyt ogólne, nie wystarczają do ustalenia niezbędnego nakładu pracy. Obecne zapisy prowadzić mają do naruszeń Ustawy opisanych w pkt 1 i 2 odwołania (powyżej). Do postępowania odwoławczego przystąpili po stronie Odwołującego wykonawcy: IDOM Inżynieria, Architektura i Doradztwo Sp. z o.o. z siedzibą w Gdyni oraz Multiconsult Polska Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie. Stanowisko Izby. Do rozpoznania zarzutów w odwołaniu zastosowanie znajdowały przepisy ustawy Prawo zamówień publicznych obowiązującej w dacie wszczęcia postępowania o udzielenie zamówienia, tj. ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. poz. 2019), zwana dalej „Ustawą”. Przystępując do rozpoznania odwołania, Izba w pierwszej kolejności zobowiązana była do oceny wypełnienia przesłanek z art. 505 ust. 1 Ustawy, tj. istnienia po stronie Odwołującego interesu w uzyskaniu zamówienia oraz możliwości poniesienia przez Niego szkody w wyniku kwestionowanych czynności Zamawiającego. Ponieważ Odwołujący jest podmiotem wpisanym na listę podmiotów uprawnionych do wnoszenia środków ochrony prawnej w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, o uzyskanie które faktycznie się nie ubiega, oceny istnienia przesłanek z art. 505 ust. 1 Ustawy należy dokonać z uwzględnieniem odmiennej sytuacji prawnej tego podmiotu. W przypadku wykonawców, to fakt ubiegania się o zamówienie, jak i sam status stanowi element badania przy spełnieniu przesłanek z art. 505 ust. 1 Ustawy. Nie ma to znaczenia dla oceny sytuacji podmiotu, który z racji działalności statutowej realizuje cele związane z wspieraniem przedsiębiorców, co w przypadku procedury przetargowej odbywa się przez kontrolę prawidłowości działań zamawiających. W interesie tego podmiotu pozostaje podejmowanie kroków prawnych, co pozwala na realizację celów statutowych tego podmiotu, co zostało zasadniczo przesądzone przez dokonanie wpisu na listę Prezesa UZP. W świetle powyższego Izba uznała, że spełnione zostały przesłanki materialno-prawe do merytorycznego rozpoznania odwołania. W oparciu o przedłożoną dokumentację postępowania Izba ustaliła okoliczności faktyczne istotne z punktu widzenia zarzutów. Zamawiający prowadzi postępowanie w celu udzielenia zamówienia na prace projektowe dla inwestycji kolejowej, których zakres opisany został kodami CPV dla: usług inżynierii projektowej w zakresie inżynierii lądowej i wodnej (71322000-1), usługi projektowania mostów (71322300-4), usługi nadzoru budowlanego (71520000-9). Okres realizacji zamówienia został określony z uwzględnieniem podziału obowiązków na dwie fazy: faza I – realizowana w terminie 610 dni od dnia zawarcia umowy; faza II – realizowana w terminie 730 dni od daty podpisania umowy z wykonawcą robót budowlanych. Pomiędzy fazą I i II Zamawiający przewidział okres 182 dni dla przeprowadzenia procedury przetargowej (SW Z, Tom I – IDW, pkt 3). W harmonogramie rzeczowo-finansowym, stanowiącym załącznik nr 2 do umowy, faza I opisana została dla poszczególnych etapów prac projektowych ze wskazaniem „%” udziału ich wartości w wynagrodzeniu, czasem wykonania w dniach kalendarzowych oraz początkiem liczenia terminu. Wszystkie terminy określone dla tej fazy rozpoczynają bieg od dnia podpisania umowy, dotyczy to również Uzyskania uzgodnień i decyzji administracyjno-prawnych oraz ostatecznego pozwolenia na budowę, gdzie Zamawiający wskazał termin 610 dni (poz. 7). Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia znajduje się w Tomie II SW Z. Zawiera on m.in. informacje o projekcie, w tym opis stanu istniejącego (pkt 1.3.4), opis warunków geologicznych (pkt 1.3.7), opis warunków geotechnicznych obiektów inżynierskich (pkt 1.3.8). Załącznikiem do OPZ są m.in. archiwalne wyniki badań geotechnicznych (karty otworów, karty sondowań dynamicznych, sondowania CPTU). Jednym z elementów prac projektowych wskazanym w pkt 1.3.2 lit
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.