Sygn. akt: KIO 2827/21 WYROK z dnia 10 listopada 2021 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Aleksandra Patyk Protokolant: Rafał Komoń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2021 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 24 września 2021 r. przez wykonawcę Polski Instytut Rozwoju Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie w postępowaniu prowadzonym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie orzeka: 1. Uwzględnia odwołanie i nakazuje Zamawiającemu modyfikację postanowień specyfikacji warunków zamówienia poprzez:
(3)lat przed upływem terminu składania ofert, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy - w tym okresie, zorganizował, tj. przygotował i przeprowadził, co najmniej 6 działań transferu wiedzy (w szczególności szkolenia, warsztaty, kursy, demonstracje, konferencje, seminaria lub studia podyplomowe), dla co najmniej 750 osób łącznie, z których każde polegało na doskonaleniu zawodowym rolników. Stosownie do punktu IV.3 ppkt 3.1 oraz ppkt 3.2 SWZ w celu potwierdzenia spełniania warunków udziału w postępowaniu dotyczących uprawnień do prowadzenia określonej działalności gospodarczej lub zawodowej Zamawiający żądał od wykonawców: - 3.1. dokumentu potwierdzającego prowadzenie działalności szkoleniowej zgodnie z wytycznymi określonymi w rozdz. III.2 pkt 1 ppkt 1.3.1) lit.
- a)SWZ właściwymi dla podmiotu składającego ofertę; - 3.2. oświadczenia wykonawcy o posiadaniu numeru identyfikacyjnego producenta lub wystąpienia o wpis do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego, o którym mowa w art. 12 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2021 r. poz. 699). W oświadczeniu należy wskazać nazwę i adres podmiotu posiadającego numer identyfikacyjny producenta oraz numer identyfikacyjny producenta. Zgodnie z punktem XI SWZ, kryteriami oceny ofert były: cena o wadze 40% oraz dodatkowi wykładowcy o wadze 60%. Stosownie do punktu XI ppkt 1.2 SWZ: ocenie w ramach kryterium „dodatkowi wykładowcy” podlegać będą wykładowcy, którzy będą brali udział w realizacji zamówienia, jako wykładowcy wskazani ponad wymaganą minimalną liczbę wykładowców określoną w warunku udziału w postępowaniu dla danej części zamówienia. Zamawiający dopuszcza możliwość powołania się przez Wykonawcę na zdolności podmiotów udostępniających zasoby w odniesieniu do przedmiotowego kryterium oceny ofert. Wykonawca w ramach kryterium oceny ofert „dodatkowi wykładowcy” wskaże dodatkowy skład wykładowców, którzy będą brali udział w realizacji operacji. Wykładowcy, wskazani w ramach kryterium oceny ofert „dodatkowi wykładowcy”, muszą spełniać wymagania określone w SWZ w rozdz. III.2 pkt 1 ppkt 1.3.2 lit. b 2.1) w zakresie części 1 zamówienia i/lub lit. b 2.2) w zakresie części 2 zamówienia. Liczba wykładowców ponad wymagania minimalne określone dla danej części zamówienia, wskazana w ramach kryterium będzie podlegała porównaniu w stosunku do oferty, w której wykonawca deklaruje wykonanie operacji przy największej liczbie wykładowców ponad wymagania minimalne. Dodatkowi wykładowcy muszą spełniać wymagania określone w SWZ dla wykładowców wskazywanych w ramach warunków udziału w postępowaniu. Izba zważyła, co następuje: Odwołanie zasługiwało na uwzględnienie. Zarzut naruszenia art. 112 ust. 1 i 2 w zw. z art. 114 pkt 1-3 ustawy Pzp oraz art. 16 pkt 1 i 3 ustawy Pzp - warunki udziału w postępowaniu dotyczące uprawnień do prowadzenia działalności, zarzut naruszenia art. 108 i 109 ustawy Pzp w zw. z art. 16 pkt 1 i 3 ustawy Pzp oraz zarzut naruszenia art. 16 pkt 1 i 3 §2 i §9 Rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 23 grudnia 2020 r. w sprawie podmiotowych środków dowodowych oraz innych dokumentów lub oświadczeń, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy (Dz. U. poz. 2415) Istota podniesionych zarzutów sprowadzała się do oceny, czy sformułowane przez Zamawiającego warunki udziału w postępowaniu, w tym dotyczące uprawnień do prowadzenia określonej działalności gospodarczej lub zawodowej oraz żądane na potwierdzenie ich spełniania dokumenty są zgodne z przepisami ustawy Pzp oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 23 grudnia 2020 r. w sprawie podmiotowych środków dowodowych oraz innych dokumentów lub oświadczeń, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy (Dz. U. z 2020 r. poz. 2415) [dalej „rozporządzenie w sprawie podmiotowych środków dowodowych”]. Tytułem wstępu wskazać należy, że przedmiotowe postępowanie o udzielenie zamówienia prowadzone jest w związku z wdrażaniem przez Zamawiającego poddziałania 1.1 „Wsparcie dla działań w zakresie kształcenia zawodowego i umiejętności” w ramach działania „Transfer wiedzy i działalność informacyjna” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Z powyższego wynika zatem, że w ramach niniejszego postępowania wykonawcy ubiegają się o uzyskanie pomocy finansowej przyznanej na realizację operacji z publicznych środków krajowych i unijnych, tj. EFRROW. Zgodnie z art. 34 ust. 5 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2021 r. poz. 182 ze zm.) [dalej „ustawa PROW”], pomoc w ramach działań, o których mowa w jest przyznawana beneficjentowi wyłonionemu zgodnie z przepisami ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz.U.oraz z 2020 r.i, z wyłączeniem przepisów dotyczących umów w sprawach zamówień publicznych, z tym że umowę o przyznaniu pomocy w ramach tych działań zawiera się zgodnie z art. 264, art. 308 ust. 2 i 3, art. 577 i art. 578 tej ustawy. Z powyższego przepisu jednoznacznie wynika, iż wyłonienie beneficjenta pomocy następuje zgodnie z przepisami ustawy Pzp, z wyłączeniem przepisów dotyczących umów w sprawie zamówień publicznych (poza wyjątkami określonymi tym przepisem). Z kolei zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 kwietnia 2017 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej w ramach poddziałania „Wsparcie dla działań w zakresie kształcenia zawodowego i nabywania umiejętności” oraz poddziałania „Wsparcie dla projektów demonstracyjnych i działań informacyjnych” w ramach działania „Transfer wiedzy i działalność informacyjna” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 - 2020 oraz warunków i trybu jej wypłaty (Dz. U. z 2019 r. poz. 1688) [dalej „rozporządzenie”], pomoc jest przyznawana osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, która spełnia następujące warunki: 1) przedmiotem lub celem prowadzonej przez nią działalności jest prowadzenie działalności szkoleniowej; 2) posiada odpowiednie doświadczenie w organizacji działań transferu wiedzy dla rolników lub właścicieli lasów; 3) dysponuje odpowiednią kadrą dydaktyczną na potrzeby realizacji operacji, która posiada kwalifikacje odpowiednie do zakresu operacji oraz regularnie je podnosi; 4) dysponuje odpowiednią bazą dydaktyczno-lokalową na potrzeby realizacji operacji, wyposażoną w sprzęt niezbędny do realizacji operacji, oraz miejscami, w których będą odbywać się zajęcia praktyczne, jeżeli program działań szkoleniowych lub demonstracji, o którym mowa w przewiduje realizację takich zajęć; 5) dysponuje odpowiednią osobą posiadającą doświadczenie w kierowaniu projektem szkoleniowym; 6) posiada prawo dysponowania nieruchomością do celów realizacji operacji; 7) nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie produkcji lub obrotu maszynami, urządzeniami, materiałami lub środkami przeznaczonymi dla rolnictwa, leśnictwa i przemysłu rolno-spożywczego; 8) posiada numer identyfikacyjny nadany w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej „numerem identyfikacyjnym”. Tym samym dla przyznania pomocy finansowej w ramach ww. Programu konieczne jest spełnienie dodatkowych warunków wynikających z ww. przepisów oraz programu PROW. Stosownie do treści art. 16 ustawy Pzp, zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców, przejrzysty oraz proporcjonalny. Zgodnie z art. 112 ust. 1 ustawy Pzp, zamawiający określa warunki udziału w postępowaniu w sposób proporcjonalny do przedmiotu zamówienia oraz umożliwiający ocenę zdolności wykonawcy do należytego wykonania zamówienia, w szczególności wyrażając je jako minimalne poziomy zdolności. Stosownie do ust. 2 ww. przepisu, w warunki udziału w postępowaniu mogą dotyczyć: 1) zdolności do występowania w obrocie gospodarczym; 2) uprawnień do prowadzenia określonej działalności gospodarczej lub zawodowej, o ile wynika to z odrębnych przepisów; 3) sytuacji ekonomicznej lub finansowej; 4) zdolności technicznej lub zawodowej. W myśl art. 114 ustawy Pzp, w odniesieniu do uprawnień do prowadzenia określonej działalności gospodarczej lub zawodowej zamawiający może w postępowaniu o udzielenie zamówienia wymagać udowodnienia posiadania: 1) odpowiedniego zezwolenia, licencji, koncesji lub wpisu do rejestru działalności regulowanej lub 2) odpowiedniego zezwolenia, licencji, koncesji lub wpisu do rejestru działalności regulowanej, jeżeli ich posiadanie jest niezbędne do świadczenia określonych usług w kraju, w którym wykonawca ma siedzibę lub miejsce zamieszkania, lub 3) statusu członka danej organizacji, jeżeli członkostwo w tej organizacji jest niezbędne do świadczenia określonych usług w kraju, w którym wykonawca ma siedzibę lub miejsce zamieszkania. Z powyższym przepisem koresponduje rozporządzenie w sprawie podmiotowych środków dowodowych. Zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia w sprawie podmiotowych środków dowodowych, w celu potwierdzenia spełniania przez wykonawcę warunków udziału w postępowaniu dotyczących wymaganych uprawnień do prowadzenia określonej działalności gospodarczej lub zawodowej, zamawiający może żądać zezwolenia, licencji, koncesji lub wpisu do rejestru działalności regulowanej. Z kolei w ustępie 2 ww. przepisu wskazano, że w przypadku zamówień na usługi, w celu potwierdzenia spełniania przez wykonawcę warunków udziału w postępowaniu dotyczących wymaganych uprawnień do prowadzenia określonej działalności gospodarczej lub zawodowej, zamawiający może żądać: 1) odpowiedniego zezwolenia, licencji, koncesji lub potwierdzenia wpisu do rejestru działalności regulowanej, jeżeli ich posiadanie jest niezbędne do świadczenia określonych usług w kraju, w którym wykonawca ma siedzibę lub miejsce zamieszkania; 2) dokumentu potwierdzającego status członka danej organizacji, jeżeli członkostwo w tej organizacji jest niezbędne do świadczenia określonych usług w kraju, w którym wykonawca ma siedzibę lub miejsce zamieszkania. Izba wskazuje, że celem skonkretyzowania warunków udziału w postępowaniu jest dopuszczenie do udziału w postępowaniu wykonawców dających rękojmię należytego wykonania zamówienia. Aby prawidłowo ten cel zrealizować zamawiający musi mieć na uwadze zasady postępowania, o których mowa w art. 16 ustawy Pzp, a ponadto może poruszać się w ramach zakreślonych przepisem art. 112 ust.1 i 2 ustawy Pzp. Wymienione tam obszary, jakich mogą dotyczyć warunki udziału w postępowaniu stanowią katalog zamknięty, tym samym warunki udziału w postępowaniu nie mogą dotyczyć innych zakresów, niż wskazane w omawianej regulacji. Innymi słowy, kwalifikacja podmiotowa wykonawców w ramach warunków udziału w postępowaniu wykraczająca poza powyższe wyliczenie, stanowi naruszenie ustawy Pzp. Celem przepisu art. 114 ustawy Pzp jest natomiast weryfikacja, czy wykonawca jest uprawniony do prowadzenia działalności gospodarczej bądź wykonywania zawodu objętych zamówieniem. Jednocześnie w art. 108 i 109 ustawy Pzp ustawodawca określił katalog obligatoryjnych oraz fakultatywnych przesłanek wykluczenia wykonawcy z postępowania o udzielenie zamówienia. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż sformułowane przez Zamawiającego w punkcie III.2 ppkt 1.1 oraz ppkt 1.3.1 lit. a),
- b)i
- c)SWZ warunki udziału w postępowaniu, w tym dotyczące uprawnień do prowadzenia określonej działalności gospodarczej lub zawodowej oraz żądane na potwierdzenie ich spełniania dokumenty wskazane w punkcie IV.3 ppkt 3.1 oraz ppkt 3.2 SWZ są niezgodne z przepisami ustawy Pzp oraz rozporządzenia w sprawie podmiotowych środków dowodowych. Izba wskazuje, że okolicznością bezsporną miedzy Stronami było to, że sformułowany przez Zamawiającego warunek udziału w postępowaniu dotyczący uprawnień do prowadzenia określonej działalności gospodarczej lub zawodowej (pkt III.2 ppkt 1.3.1 lit. a),
- b)i
- c)SWZ) nie dotyczył posiadania zezwolenia, licencji, koncesji lub wpisu do działalności regulowanej. W konsekwencji żądanie przez Zamawiającego w celu wykazania omawianego warunku udziału w postępowaniu dokumentów potwierdzających prowadzenie działalności szkoleniowej zgodnie z wytycznymi określonymi w rozdz. III.2 pkt 1 ppkt 1.3.1) lit.
- a)SWZ oraz oświadczenia wykonawcy o posiadaniu numeru identyfikacyjnego producenta lub wystąpienia o wpis do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego, o którym mowa w art. 12 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2021 r. poz. 699) naruszało art. 114 ustawy Pzp w zw. z § 7 rozporządzenia w sprawie podmiotowych środków dowodowych. Nie zasługiwała na aprobatę argumentacja Zamawiającego, który podnosił, iż żądanie od wykonawców oświadczenia o posiadaniu numeru identyfikacyjnego producenta lub wystąpienia o wpis do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego wpisywało się w treść § 10 rozporządzenia w sprawie podmiotowych środków dowodowych. Wskazać należy, iż ww. przepis rozporządzenia nie daje podstawy żądania od wykonawców dowolnego oświadczenia niedotyczącego w istocie spełniania warunku udziału w postępowaniu w rozumieniu art. 112 ust. 2 ustawy Pzp. Jednocześnie w ramach warunków udziału w postępowaniu Zamawiający postawił wymóg ograniczający możliwość wzięcia udziału w postępowaniu przez wykonawców, którzy nie podlegają wykluczeniu na podstawie art. 35 ust. 5 oraz ust. 6 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 48, ze zm.) - pkt III.2 ppkt 1.1 SWZ, co również w ocenie Izby nie mieści się w kategorii warunków udziału w postępowaniu określonych art. 112 ust. 2 ustawy Pzp, czy też przesłanek wykluczenia wynikających z art. 108 i 109 ustawy Pzp. Izba wskazuje, że okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie jest to, iż podstawą opisania warunków udziału w postępowaniu, w tym dotyczących uprawnień do prowadzenia określonej działalności gospodarczej lub zawodowej i związanego z nim żądania dokumentów nie były przepisy prawa nakładające na wykonawców obowiązek uzyskania stosownych uprawnień (koncesja, licencja, zezwolenie lub wpis do rejestru działalności regulowanej) lecz wymogi wynikające z przepisów ustawy PROW, aktów wykonawczych do tejże ustawy oraz PROW 2014 - 2020 ustanawiających szereg warunków uzyskania pomocy finansowej. Jakkolwiek Izba dostrzega specyfikę niniejszego zamówienia publicznego, to przyjęcie argumentacji prezentowanej przez Zamawiającego w rzeczywistości sprowadzałoby się do uznania, iż przy wyborze beneficjenta poddziałania stosowne przepisy ustawy Pzp doznają wyłączenia, co nie znajduje uzasadnienia w treści samej ustawy Pzp, jak i art. 34 ust. 5 ustawy PROW. W ocenie Izby nie ma jednak przeszkód, aby Zamawiający osiągnął założone niniejszym postępowaniem o udzielenie zamówienie cele łącząc konieczność stosowania przepisów ustawy Pzp, które znajdują zastosowanie do wyboru beneficjenta pomocy oraz przepisów ustawy PROW i programu PROW 2014 - 2020, które z kolei określają warunki przyznania pomocy, żądając od wykonawcy (beneficjenta) stosownych oświadczeń/dokumentów, czy też potwierdzenia spełnienia określonych wymogów warunkujących uzyskanie pomocy, po wyborze oferty najkorzystniejszej a przed zawarciem umowy. Dodatkowo Izba wskazuje, iż Zamawiający na gruncie ustawy Pzp dysponuje narzędziami chroniącymi go przed nierzetelnymi wykonawcami choćby w postaci instytucji wadium, z której zamawiający może skutecznie skorzystać m.in. w przypadkach określonych art. 98 ust. 6 pkt 2 i 3 ustawy Pzp. Mając na uwadze powyższe Izba uznała, że ww. zarzuty potwierdziły się i nakazała Zamawiający dokonanie modyfikacji postanowień SWZ poprzez usunięcie punktu III.2 ppkt 1.1 oraz ppkt 1.3.1 lit. a),
- b)i c), a także punktu IV.3 ppkt 3.1 oraz ppkt 3.2 SWZ wraz z odpowiednią zmianą postanowień ogłoszenia o zamówieniu. Zarzut naruszenia art. 112 ust. 1 w zw. z art. 116 ust. 1 oraz art. 16 pkt 1 i 3 ustawy Pzp warunek udziału w postępowaniu dotyczący zdolności technicznej lub zawodowej Istota podniesionego zarzutu sprowadzała się do oceny, czy sformułowany przez Zamawiającego warunek udziału w postępowaniu dotyczący doświadczenia wykonawcy skonkretyzowany w punkcie III.2 ppkt 1.3.2 lit.
- a)SWZ w sposób nieuprawniony zawężał krąg wykonawców zdolnych do realizacji niniejszego zamówienia oraz sporządzony został w sposób proporcjonalny do przedmiotu zamówienia. W ramach kwestionowanego warunku udziału w postępowaniu Zamawiający wymagał, aby potencjalny wykonawca zamówienia legitymował się stosownym doświadczeniem przy organizacji co najmniej 6 działań transferu wiedzy (w szczególności szkolenia, warsztaty, kursy, demonstracje, konferencje, seminaria lub studia podyplomowe) dla co najmniej 750 osób łącznie, z których każde polegało na doskonaleniu zawodowym rolników. Izba wskazuje, że aktualne pozostają przywołane wyżej przepisy prawa wraz z argumentacją prawną, tym samym niezasadne jest ich powielanie. Odnosząc się do podniesionego zarzutu po pierwsze stwierdzić należy, iż warunek udziału w postępowaniu dotyczący doświadczenia wykonawcy sporządzony został w sposób nieproporcjonalny do przedmiotu zamówienia. Słusznie podniósł Odwołujący, iż krąg odbiorców usług szkoleniowych podany w specyfikacji był znacznie szerszy niż określony w ramach warunku udziału w postępowaniu. Jak wynika bowiem z punktu 2 opisu przedmiotu zamówienia stanowiącego załącznik nr 1 do SWZ, grupę docelową szkoleń stanowili rolnicy, domownicy rolników, małżonkowie rolników, osoby zatrudnione w rolnictwie, właściciele lasów, wnioskodawcy lub beneficjenci operacji typu „Premie dla młodych rolników” w ramach poddziałania „Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Z powyższego wynika zatem, iż Zamawiający nie zachował odpowiedniej proporcji pomiędzy warunkiem udziału w postępowaniu - ograniczając dostęp do zamówienia wyłącznie dla wykonawców posiadających doświadczenie w doskonaleniu zawodowym rolników, a opisem przedmiotu zamówienia, w ramach którego przewidział znacznie szerszy krąg odbiorców usług objętych zamówieniem. Dodać również należy, iż Zamawiający nie przeprowadził żadnej analizy opisu przedmiotu i postawionego warunku udziału w postępowaniu pod kątem zasady proporcjonalności. Po drugie, rację miał również Odwołujący, że sformułowany przez Zamawiającego warunek udziału w postępowaniu eliminuje z postępowania firmy szkoleniowe, posiadające doświadczenie w organizacji szkoleń, warsztatów, seminariów itd. dla uczestników niebędących rolnikami. Zauważyć należy, iż analiza opisu przedmiotu zamówienia wskazuje na standardowy charakter usług szkoleniowych objętych niniejszym zamówieniem, w ramach których wykonawca zobowiązany jest m.in. do zapewnienia odpowiedniego obiektu/hotelu, przeprowadzenia szkolenia, zapewnienia wyżywienia, dostarczenia materiałów szkoleniowych, zakontraktowania wykładowców, transportu dla uczestników, organizatorów i wykładowców szkolenia itp. - co nie było zresztą podważane przez Zamawiającego. Z kolei zapewnienie odpowiedniej kadry (wykładowców) posiadającej wymagane przez Zamawiającego doświadczenie i kwalifikacje stanowiło odrębny warunek udziału w postępowaniu. W ocenie Izby Zamawiający nie wszedł w polemikę z Odwołującym i nie wyjaśnił, dlaczego ograniczył dostęp do zamówienia do podmiotów posiadających doświadczenie wyłącznie w doskonaleniu zawodowym rolników. Inaczej rzecz ujmując, Zamawiający nie podał żadnych argumentów pozwalających przesądzić, iż podmiot, który nie posiada wymaganego przez Zamawiającego doświadczenia (w doskonaleniu zawodowym rolników), nie daje rękojmi należytego wykonania niniejszego zamówienia. Izba wskazuje, iż Zamawiający ograniczył swoje stanowisko w istocie do realizacji wynikającego z § 3 ust. 1 pkt 2) rozporządzenia warunku przyznania pomocy finansowej w ramach poddziałania „Wsparcie dla działań w zakresie kształcenia zawodowego i nabywania umiejętności” oraz poddziałania „Wsparcie dla projektów demonstracyjnych i działań informacyjnych” w ramach działania „Transfer wiedzy i działalność informacyjna” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 - 2020. Zgodnie z tym przepisem, pomoc jest przyznawana osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, która m.in. posiada odpowiednie doświadczenie w organizacji działań transferu wiedzy dla rolników lub właścicieli lasów. W tym miejscu zauważyć jednak należy, że Zamawiający uzasadniając opisanie kwestionowanego warunku udziału w postępowaniu realizacją dyspozycji § 3 ust. 1 pkt 2) rozporządzenia, skonstruował warunek w sposób węższy niż wynikający z ww. przepisu, ograniczając jego treść do doskonalenia zawodowego rolników, a zatem z pominięciem właścicieli lasów. Podsumowując powyższe Izba stwierdziła, iż ww. warunek udziału w postępowaniu został sformułowany w sposób zawężający do podmiotów posiadających doświadczenie w doskonaleniu zawodowym rolników, przy wykluczeniu podmiotów legitymujących się doświadczeniem w organizacji doskonalenia zawodowego innych grup odbiorców, co narusza zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, a także w sposób nieproporcjonalny do przedmiotu niniejszego zamówienia. Z uwagi na powyższe Izba stwierdziła, iż ww. zarzut potwierdził się i nakazała Zamawiającemu usunięcie z punktu III.2 ppkt 1.3.2 lit.
- a)SWZ określenia „z których każde polegało na doskonaleniu zawodowym rolników” wraz z odpowiednią modyfikacją ogłoszenia o zamówieniu w ww. zakresie. Zarzut naruszenia art. 239 ust. 2, art. 240 ust. 1 i 2, 241 ust. 1 i 3 ustawy Pzp, art. 242 ust. 2 i 247 ust. 1 i 2 w zw. z art. 16 pkt 1 i 3 ustawy Pzp - kryterium oceny ofert pn. „dodatkowi wykładowcy” Izba wskazuje, iż osią sporu między Stronami postępowania odwoławczego był przede wszystkim brak określenia górnego limitu dodatkowych wykładowców podlegających ocenie w ramach pozacenowego kryteriów oceny ofert, co zdaniem Odwołującego powodowało, że przewidziane kryterium nie miało charakteru jakościowego, lecz dotyczyło właściwości wykonawcy (wielkości kadry), jak również mogło prowadzić do wyboru oferty niebędącej najkorzystniejszą z punktu widzenia jakości do ceny. Zgodnie z art. 239 ust. 2 ustawy Pzp, najkorzystniejsza oferta to oferta przedstawiająca najkorzystniejszy stosunek jakości do ceny lub kosztu lub oferta z najniższą ceną lub kosztem. W następnych przepisach ustawy Pzp sformułowane zostały zasady opisania kryteriów oceny ofert. I tak, po myśli art. 240 ust. 1 ustawy Pzp, zamawiający opisuje kryteria oceny ofert w sposób jednoznaczny i zrozumiały. Kryteria oceny ofert i ich opis nie mogą pozostawiać zamawiającemu nieograniczonej swobody wyboru najkorzystniejszej oferty oraz umożliwiają weryfikację i porównanie poziomu oferowanego wykonania przedmiotu zamówienia na podstawie informacji przedstawianych w ofertach (ust. 2). Stosownie do art. 241 ust. 1 i 3 ustawy Pzp, kryteria oceny ofert muszą być związane z przedmiotem zamówienia oraz nie mogą dotyczyć właściwości wykonawcy, w szczególności jego wiarygodności ekonomicznej, technicznej lub finansowej. W art. 242 ust. 2 ustawy Pzp, ustawodawca unormował otwarty katalog jakościowych kryteriów oceny ofert. Jednocześnie zgodnie z art. 247 ust. 1 i 2 ustawy Pzp, w ogłoszeniu o zamówieniu lub dokumentach zamówienia zamawiający określa wagę, jaką przypisuje każdemu z kryteriów wybranych do celów ustalenia oferty najkorzystniejszej, z wyjątkiem sytuacji, gdy najkorzystniejszą ofertę określa się wyłącznie na podstawie ceny. Wagi przypisane każdemu z kryteriów mogą być wyrażone za pomocą przedziału z odpowiednią rozpiętością maksymalną. Jak wynika zatem z powyższych przepisów, celem kryteriów oceny ofert, dobieranych przez zamawiającego dla konkretnego postępowania o udzielenie zamówienia, jest wybór oferty najkorzystniejszej. Wskazać należy, że kryteria oceny ofert powinny preferować rzeczy istotne dla zamawiającego, związane z przedmiotem zamówienia. Ustalone przez zamawiającego kryteria pozacenowe winny być uzasadnione nie tylko z punktu widzenia preferencji zamawiającego, ale także jego uzasadnionych potrzeb. Powyższe oznacza, że wybrany w oparciu o ustalone kryteria oceny ofert wykonawca, oferuje dla zamawiającego lepsze wykonanie przedmiotu zamówienia w odróżnieniu od innych wykonawców. Ponadto jak wynika z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wybór kryteriów oceny ofert podlega pewnym ograniczeniom, tj. po pierwsze, kryterium musi być związane z przedmiotem zamówienia, celem stosowania kryterium oceny ofert jest wybór oferty najkorzystniejszej, zatem wszystkie kryteria muszą być nakierowane na identyfikację tej oferty, która jest najlepsza, po drugie, wybierając najkorzystniejszą ofertę, zamawiający musi opierać swoją decyzję na obiektywnych przesłankach i niedozwolone byłoby takie kryterium, które dawałoby zamawiającemu nieograniczoną swobodę (arbitralnego) wyboru (patrz wyrok Trybunału z dnia 17 września 2002 r. C-513/99 Concordia Bus). Z kolei w wyroku z dnia 27 października 2005 r. Trybunał wskazał, że kryteria jakościowe nie mogą być stosowane w sposób dyskryminujący, muszą być uzasadnione względami interesu publicznego, muszą być odpowiednie dla zagwarantowania realizacji celu, któremu służą i nie mogą wykraczać poza to, co jest konieczne dla jego osiągnięcia. Zdaniem Izby w rozpoznawanej sprawie Zamawiający w części sprostał ciężarowi wykazania, iż kryterium pozacenowe „dodatkowi wykładowcy” będzie służyło wyborowi oferty najkorzystniejszej w postępowaniu. Nie zostało podważone przez Odwołującego stanowisko Zamawiającego, który akcentował, że wielość wykładowców w sposób oczywisty przekłada się w szczególności na wieloaspektowość i atrakcyjność prezentowanej w trakcie szkoleń wiedzy oraz że każdy wykładowca dysponuje zróżnicowaną wiedzą, doświadczeniem, wypracowanymi metodami przekazywania wiedzy, co pozytywnie wpływa na jakość i wieloaspektowość spojrzeń na dane zagadnienie przekazywanych uczestnikom, pozostając tym samym w bezpośrednim związku z przedmiotem zamówienia. Z uwagi na powyższe Izba nie znalazła podstaw do nakazania Zamawiającemu usunięcia omawianego kryterium. W ocenie Izby Zamawiający nie wyjaśnił jednak, w jaki sposób nieograniczona liczba dodatkowych wykładowców zobowiązanych do udziału w realizacji zamówienia w sposób faktyczny będzie przekładała się na wybór oferty najkorzystniejszej w świetle wszystkich ustanowionych w specyfikacji kryteriów oceny ofert. Zgodzić należy się z Odwołującym, iż nieokreślenie górnego limitu dodatkowych wykładowców podlegających punktacji w ramach kryterium oceny ofert powodowało, że omawiane kryterium oceny ofert nie miało charakteru jakościowego. Brak przewidzenia przez Zamawiającego punktu odniesienia w zakresie liczby dodatkowych wykładowców, która w sposób realny przekładałaby się na wybór oferty najlepszej, a w następstwie na jakość realizacji zamówienia, powodował, że w istocie premiowane były właściwości wykonawcy dotyczące wielkości kadry, co jest sprzeczne z art. 241 ust. 1 i 3 ustawy Pzp. W ocenie Izby ustalone przez Zamawiającego kryterium oceny ofert o zasadniczej wadze (60%) nie służyło weryfikacji poziomu jakości oferowanego świadczenia, co godzi w art. 240 ust. 2 ustawy Pzp. Dostrzec również należy, iż sztuczne zawyżenie przez potencjalnych wykonawców zamówienia liczby dodatkowych wykładowców, nieprzystającej do rzeczywistych potrzeb Zamawiającego i nie przekładającej się na jakość świadczonych usług, może prowadzić do wyboru oferty, która nie będzie ofertą najkorzystniejszą z punktu widzenia stosunku jakości do ceny, co z kolei narusza art. 239 ust. 2 ustawy. Jednocześnie zaoferowanie zawyżonej liczby wykładowców oderwanej od przedmiotu zamówienia będzie przekładało się na oferowaną przez dany podmiot cenę, zwłaszcza, że kryterium cenowemu Zamawiający przypisał wagę 40%, co w konsekwencji może prowadzić do wybory oferty droższej z uwagi na sztucznie zawyżoną - względem przedmiotu zamówienia - liczbę wykładowców. Ponadto wskazać należy, iż Zamawiający ustanawiając w specyfikacji warunków zamówienia określone kryteria oceny ofert winien uczynić to w sposób jednoznaczny, zrozumiały dla wykonawców, jak również powinien unikać konstrukcji stwarzających wykonawcom pole do nadużyć, w tym do manipulacji kryteriami oceny ofert. Podsumowując, jakkolwiek Izba w przedmiotowej sprawie uznała za dopuszczalne ustanowienie ww. kryterium oceny ofert, to jednak jego opis winien zostać uszczegółowiony o elementy umożliwiające porównanie oferowanego przez wykonawców poziomu jakości świadczenia usług. Wobec powyższego Izba uznała ww. zarzut za zasadny i nakazała Zamawiającemu wprowadzenie w punkcie XI ppkt 1.2 SWZ dotyczącym kryterium oceny ofert „dodatkowi wykładowcy” liczby osób, która będzie brana pod uwagę w ramach oceny ofert wraz z podaniem liczby punktów za oferowaną przez wykonawcę liczbę dodatkowych wykładowców wraz z odpowiednią modyfikacją ogłoszenia o zamówieniu w ww. zakresie. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania odwoławczego Izba orzekła na podstawie art. 557 i 575 ustawy Pzp w zw. z § 5 pkt 1 i 2 lit. a),
- b)oraz
- d)oraz § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania z dnia 30 grudnia 2020 r. (Dz.U. z 2020 r. poz. 2437). Wobec powyższego Izba zasądziła od Zamawiającego na rzecz Odwołującego kwotę 19 445 zł 60 gr stanowiącą koszty postępowania odwoławczego poniesione z tytułu wpisu od odwołania, wynagrodzenia pełnomocnika, dojazdu pełnomocnika na rozprawę oraz noclegu. Przewodniczący: ................................... 32