Sygn. akt: KIO 832/22 WYROK z dnia 15 kwietnia 2022 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Anna Chudzik Protokolant: Adam Skowroński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2022 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej 23 marca 2022 r. przez wykonawcę Energokon-Plus Sp. z o.o. z siedzibą w Sosnowcu, w postępowaniu prowadzonym przez Miasto Katowice - Miejski Zarząd Ulic i Mostów w Katowicach, przy udziale A.Ś. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą SPEC-BUD Ś.A., zgłaszającego przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego, orzeka: 1. Oddala odwołanie: 2. Kosztami postępowania wykonawcę Energokon-Plus Sp. z o.o. z siedzibą w Sosnowcu i zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 10 000 zł 00 gr (słownie: dziesięć tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez Odwołującego tytułem wpisu od odwołania. Stosownie do art. 579 ust. 1 i 580 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1129 z późn. zm.) na niniejszy wyrok w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie. Przewodniczący: ............................. Zamawiający - Miasto Katowice - Miejski Zarząd Ulic i Mostów w Katowicach prowadzi w trybie podstawowym postępowanie o udzielenie zamówienia pn. Rozbiórka wiaduktu kolejowego nad drogą wewnętrzną prowadzącą z ul. Bocheńskiego w Katowicach. Wartość zamówienia jest mniejsza niż progi unijne. Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Biuletynie Zamówień Publicznych nr 2022/BZP 00016973/01. W dniu 23 marca 2022 r. Energokon-Plus Sp. z o.o. wniósł odwołanie wobec: - dokonania wyboru oferty A.Ś. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą SPEC BUD Ś.A., jako oferty najkorzystniejszej; - zaniechania odrzucenia oferty SPEC BUD jako zawierającej rażąco niską cenę; - zaniechania odrzucenia oferty Developer i Recykling Sp. z o. o., jako zawierającej rażąco niską cenę; - zaniechania odrzucenia oferty A.M. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P.U.H. „DOMAX” A.M., jako zawierającej rażąco niską cenę. Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie przepisów: art. 239 ust. 1, art. 224 ust. 6 w zw. z art. 224 ust. 1 oraz art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 16 pkt 1, 2 i 3 ustawy Pzp. Odwołujący wniósł o nakazanie Zamawiającemu: unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej, odrzucenia ofert wykonawców SPEC BUD, Developer i Recykling oraz DOMAX oraz powtórzenia czynności oceny ofert i wyboru oferty najkorzystniejszej. Odwołujący przedstawił następujący stan faktyczny: W dniu 2 lutego 2022 r. odbyło się otwarcie ofert, przed którym Zamawiający podał wysokość kwoty jaką zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia, tj. 523 248,00 zł brutto. W postępowaniu złożono 16 ofert, tj.: Nr Nazwa wykonawcy Cena oferty 1 SPEC-BUD Ś.A. 94 736,56zł 2 Specjalistyczna Firma Wyburzeniowa Forest W.F. 189 635,87zł 3 Developer i Recykling Sp. z o.o. 121 595,96zł 4 Dominex Sp. z o.o. 538 767,37zł 5 P.T.U.H. H.G. 174 660,00zł 6 Przedsiębiorstwo Robót Specjalistycznych „DŹWIGAR” 314 567,21zł 7 „AGAL” Sp. z o.o. 921 760,77 zł 8 FIRMA "ZK" S.C. K.Ż., G.Ż. 117 680,74zł 9 Zakład Budowalny „Most-Bud” E.K. 427 161,78zł 10 ENERGOKON-PLUS Sp. z o.o. 485 850,02zł 11 P.U.H. "DOMAX" A.M. 246 818,57 zł 12 P.P.H.U. DANAMA L.T. 479 843,79zł 13 Tree Capital Sp. z o.o. 514 362,07zł 14 ARSEM M.P. 427 290,56zł 15 F.H.U. N.J. 283 248,83zł 16 PRIMOST POŁUDNIE Sp. z o.o. 486 333,30zł W dniu 7 lutego 2022 r. Zamawiający skierował do wykonawców (w tym: SPEC BUD, Developer i Recykling oraz DOMAX) wezwania do złożenia wyjaśnień w zakresie rażąco niskiej ceny. Wezwanie zawierało wzmiankę o konieczności złożenia wyjaśnień dotyczących sposobu wyliczenia ceny oferty wraz z dowodami. W szczególności, Zamawiający oczekiwał wyjaśnienia następujących elementów: - wyjaśnienia szczegółowego cen zastosowanych materiałów podczas realizacji zamówienia publicznego; - wyjaśnienia szczegółowego zastosowania kosztów użycia sprzętu oraz prac roboczogodzin pracowników zaangażowanych do realizacji zamówienia; - wyjaśnienia szczegółowego zastosowanych wszystkich czynników cenotwórczych w przedłożonej ofercie cenowej; - zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2020 r. poz. 2207) lub przepisów odrębnych właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane zamówienie; - zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w którym realizowane jest zamówienie; - wypełniania obowiązków związanych z powierzeniem wykonania części zamówienia podwykonawcy. Następnie, w piśmie z dnia 22 lutego 2022 r. Zamawiający zwrócił się do wykonawców SPEC BUD, Developer i Recykling oraz DOMAX z ponownym wezwaniem do wyjaśnienia rażąco niskiej ceny, gdzie ponownie wzywał do wyjaśnienia tych samych czynników cenotwórczych, jak np. koszty zakupu materiałów, koszty odtworzenia nawierzchni asfaltowej, koszty wykonania i utrzymania czasowej organizacji ruchu czy też koszty utylizacji odpadów (asfalt, papa itd.). W dniu 18 marca 2022 r. Zamawiający poinformował o dokonaniu wyboru oferty złożonej przez SPEC BUD zawierającej cenę 94 736,56 zł brutto. Wobec odrzucenia części ofert, oferta Odwołującego uplasowała się na 4 miejscu w rankingu ofert. Zarzut zaniechania odrzucenia oferty SPEC BUD Odwołujący wskazał, że w odpowiedzi na wezwanie Zamawiającego wykonawca SPEC BUD przedstawił wyjaśnienia dotyczące ceny oferty, w których w zasadzie nie wymienił jakichkolwiek obiektywnych czynników wpływających na możliwość obniżenia ceny do poziomu 94 736,56 zł brutto, stanowiącej mniej niż 20% kwoty przeznaczonej na sfinansowanie zamówienia. Zdaniem Odwołującego wyjaśnienia pełne są ogólnikowych stwierdzeń oraz zapewnień i oświadczeń niepopartych jakimikolwiek dowodami. Ponadto, załączony do oferty kosztorys wprost ujawnia, że wykonawca pominął lub zaniżył szereg istotnych czynników cenotwórczych, co sprawia, że zamówienia obiektywnie nie da się wykonać w zamian za zaoferowaną cenę. Odwołujący podniósł, że wykonawca nie udowodnił, że okoliczności, na które się powołuje mają charakter wyjątkowy, niedostępny innym przedsiębiorcom obecnym na rynku. W przypadku zamówienia objętego niniejszym postępowaniem, czynniki takie jak posiadanie doświadczenia w prowadzeniu prac rozbiórkowych czy dysponowanie sprzętem wyburzeniowym powinny być uwzględnione w ofercie każdego wykonawcy, gdyż rozbiórki obiektów budowlanych nie mogą być realizowane bez dysponowania opisanymi zasobami. Wykonawca SPEC BUD nie wykazał w żaden sposób, w jaki sposób zamierza wykonać frezowanie nawierzchni asfaltowej oraz w jaki sposób dokona utylizacji asfaltu pochodzącego z rozbiórki. Wykonawca nie potwierdził ani nie wykazał, że dysponuje sprzętem umożliwiającym frezowanie asfaltu. Ponadto, wykonawca nie udowodnił, że posiada zezwolenie na transport odpadów w postaci gruzu czy destruktu asfaltowego oraz ich zagospodarowanie ani nie wykazał, że dysponuje ofertą innego uprawnionego podmiotu na wykonanie tego zakresu prac. Poza fakturą zakupową na usługi geodezyjne, ofertą na dostawę kruszyw oraz wykazem środków trwałych wykonawca SPEC BUD nie przedstawił żadnych dowodów, których okazania wymagał Zamawiający. Dalej Odwołujący podniósł, że wykonawca SPEC BUD nie udowodnił, jaki konkretnie wpływ na wysokość ceny miały poszczególne okoliczności, na które wykonawca powołał się w swoich wyjaśnieniach. Stwierdził, że wykonawcy wolno opisać dowolne przyczyny uzasadniające rzetelną kalkulację ceny ofertowej, jednak pod warunkiem, że mają one charakter obiektywny, dający się zweryfikować. Tymczasem, SPEC BUD nie podał żadnych konkretnych, możliwych do weryfikacji informacji, które pozwalałby ustalić o jakie konkretnie wartości zoptymalizowano poszczególne czynniki cenotwórcze. Czynniki takie jak posiadanie doświadczenia w realizacji podobnych prac oraz posiadanie własnego sprzętu i środków transportu powinny być uwzględnione w ofercie każdego wykonawcy, gdyż rozbiórki obiektów budowlanych nie mogą być realizowane bez dysponowania opisanymi zasobami. Co więcej, tego rodzaju okoliczności nie należą do kategorii faktów notoryjnych (niektórzy wykonawcy bazują na sprzęcie i innych zasobach posiadanych przez podwykonawców), a w związku z tym powinny zostać udowodnione. Odwołujący podkreślił, że wykonawca SPEC BUD nie przedstawił dowodów na istnienie okoliczności, które w jego ocenie miały mieć wpływ na wysokość ceny. W szczególności, wykonawca nie udowodnił, że rzeczywistych kosztów jakie poniesie w związku z wykonaniem większości elementów rozliczeniowych zawartych w kosztorysie ofertowym. W szczególności, wyjaśnienia nie zawierają dowodów na wykazanie kosztów wymienionych w następujących pozycjach kosztorysu ofertowego, które zostały zaniżone przez SPEC BUD: 1.2, 1.3, 2.1, 3, 4, 5, 6, 7, 11, 12, 13, 14, 20, 21, 22, 27-33. Odwołujący zaznaczył, że tak drastyczna rozbieżność pomiędzy ceną SPEC BUD, a wartością zamówienia, kwotą przeznaczoną na sfinansowanie zamówienia oraz przeciętną ceną pozostałych ofert dodatkowo wzmacnia postulat, aby wyjaśnienia były poparte dowodami. Odwołujący podniósł, że wykonawca SPEC BUD nie potwierdził zgodności zaoferowanej ceny z przepisami prawa dotyczącymi kosztów pracy oraz przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego. W szczególności, wykonawca nie wykazał zarobków pracowników zatrudnionych w swoim przedsiębiorstwie, mimo że Zamawiający w wezwaniu żądał również przedstawienia dowodów na poparcie wskazanych okoliczności. Nie wiadomo, ile osób będzie wykonywać przedmiotowe zamówienie, jaka będzie wysokość ich wynagrodzenia oraz jakie koszty poniesie pracodawca. W przedłożonych Zamawiającemu wyjaśnieniach brakuje informacji, ile czasu będą pracować poszczególni pracownicy (pracownicy ogólnobudowlani, operatorzy sprzętu, brygadziści). W konsekwencji nie udowodniono, jakie koszty i w jakiej wysokości wykonawca poniesienie w związku z oddelegowaniem pracowników do pracy na terenie Katowic. Niewiarygodne są również tłumaczenia związane z brakiem ponoszenia kosztów „pracy własnej” wykonywanej przez A.Ś.. Nie wiadomo na czym miałyby polegać jego obowiązki oraz w jakim wymiarze godzin miałby zostać wykonane. Wykonawca SPEC BUD zadeklarował, że jego pracownicy zatrudnieni są w oparciu o umowę o pracę i pobierają wynagrodzenie w wysokości nie niższej niż 19,70 zł. Kalkulacja wykonawcy tego nie potwierdza, ponieważ nie sposób jej zweryfikować (nie wiemy ilu pracowników łącznie będzie realizowało zadanie, jak również nie znamy założonego przez SPEC BUD czasu ich pracy). Ponadto z wyjaśnień nie wynika, czy wykonawca SPEC BUD uwzględnił dodatkowe koszty związane z zatrudnianiem pracowników na umowę o pracę związane z obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi, które to nie wliczają się do wynagrodzenia pracownika w kwocie 19,70 zł, a które wykonawca ponosi osobno. Wykonawca nie przedstawił również żadnego innego dowodu potwierdzającego, że jego pracownicy pobierają wynagrodzenie wyższe od minimalnego, chociażby w formie wykazu listy płac z poprzedniego miesiąca. Tymczasem, rzeczywiste koszty roboczogodziny w budownictwie (uwzględniając sytuację obowiązującą w 2022 r.) przekraczały 23 zł za 1 godzinę pracy (przy pracy w normalnym czasie pracy, a nie w weekendy jak deklaruje SPEC BUD. Wykonawca nie udowodnił, że zatrudnia pracowników w systemie czasu pracy przewidującym normalne świadczenie pracy w sobotę i niedzielę. Oznacza, to że pracownikowi zatrudnionemu w godzinach nadliczbowych (w weekendy) przysługuje dodatkowe podwyższone wynagrodzenie za pracę, czego SPEC BUD nie uwzględnił w cenie oferty. Wykonawca SPEC BUD pominął również w swojej kalkulacji koszty zatrudnienia kierownika budowy lub ewentualnie kierownika robót. Z wyjaśnień nie wynika aby koszty nadzoru nad prowadzonymi robotami rozbiórkowymi zostały wkalkulowane w którąkolwiek z pozycji „kalkulacji własnej” wykonawcy. Następnie Odwołujący podniósł, że wykonawca SPEC BUD nie przedstawił żadnych dowodów na okoliczność dysponowania własnym zapleczem sprzętowym wraz ze specjalistycznym osprzętem do prowadzenia rozbiórek nawierzchni asfaltowych oraz do ich odtworzenia (frezarka do asfaltu, maszyny do rozściełania asfaltu, zagęszczarka, walec drogowy itp.). Wykonawca nie przedstawił żadnych informacji dotyczących sprzętu, jakim zamierza wykonać to zadanie, nadmienił jedynie, że dysponuje sprzętem wymienionym w ewidencji środków trwałych. W wyjaśnieniach brakuje dowodów potwierdzających koszt transportu sprzętu na teren rozbiórki (nie wykazano okoliczności dysponowania własnym transportem ponadgabarytowym). Zdaniem Odwołującego, wyjaśnienia nie zawierają jakichkolwiek dowodów potwierdzających rzetelność poszczególnych stawek kosztowych zaprezentowanych w kalkulacji. Kalkulacja opiera się na gołosłownych twierdzeniach, które nie zostały poparte dowodami. W konsekwencji, przedstawione wyjaśnienia nie poddają się w żaden sposób obiektywnej kontroli. Zdaniem Odwołującego, wykonawca SPEC BUD gołosłownie deklaruje poniesienie kosztów utylizacji odpadów oraz kosztów zakupu materiałów. W szczególności, nie udowodniono Zamawiającemu, że SPEC BUD zamierza zgodnie z prawem i na warunkach rynkowych wykonać utylizację odpadów pochodzących z rozbiórki. Ponadto, wykonawca SPEC BUD nie przedstawił oferty (lub innego dowodu) na potwierdzenie kosztów usunięcia nawierzchni asfaltowej oraz jej odtworzenia. Wyjaśnienia wykonawcy zawarte w piśmie z dnia 23 lutego 2022 r. są całkowicie gołosłowne. W ocenie Odwołującego, wykonawca SPEC BUD zaniżył koszty związane z tymczasową organizacją ruchu (jej projektem, wykonaniem oraz utrzymaniem). Skoro wykonawca zamierza wykonywać rozbiórkę przez trzy weekendy, to będzie ponosił koszty utrzymania tymczasowej organizacji co najmniej przez 3-4 tygodnie albo będzie zmuszony trzykrotnie zamontować i zdemontować elementy tej tymczasowej organizacji poza godzinami realizacji prac. Ponadto Odwołujący podniósł, że wykonawca nie wykazał w ogóle kosztów związanych z organizacją zaplecza budowy, dotyczących kontenera socjalnego dla pracowników, toalety. Nie wykazał również jakichkolwiek kosztów związanych z codziennym dojazdem pracowników do miejsca rozbiórki oraz kosztów związanych z dostawą maszyn budowlanych. W treści wyjaśnień wykonawca oznajmił, że zamierza prowadzić rozbiórkę z wykorzystaniem koparek czy koparko-ładowarek, jednakże nie wykazał w kalkulacji żadnych kosztów związanych z ich transportem, tj. przed rozpoczęciem prac oraz po zakończonej rozbiórce. Tymczasem, siedziba SPEC BUD (Turza Śląska) jest oddalona od miejsca wykonywania zamówienia (Katowice) o ponad 70 km, a dojazd w jedną stronę zajmuje ok. 1 godzinę. Zdaniem Odwołującego, z wyjaśnień przedstawionych przez SPEC BUD nie wynika nic, co pozwoliłoby uznać Zamawiającemu, że zamówienie można wykonać za ułamek kwoty przeznaczonej na tę rozbiórkę w budżecie Zamawiającego (94 736,56 zł brutto wobec 523 248,00 zł brutto). Kalkulacja zawiera jedynie ceny przedstawione w całkowitym oderwaniu od rzeczywistych ilości robót. W kalkulacji brakuje odniesienia do rzeczywistych ilości robót w związku z tym nie można ocenić czy przyjęte ceny są adekwatne i realne. Odwołujący podniósł, że na wezwanie Zamawiającego z dnia 7 lutego 2022 r. wykonawca SPEC BUD odniósł się w sposób ogólnikowy, pomijając elementy wymienione w wezwaniu Zamawiającego oraz nie przedstawił wiarygodnych dowodów. Tymczasem wyjaśnienia wykonawcy, udzielone w trybie art. 224 ust. 1 ustawy Pzp, nie mogą mieć charakteru ogólnego, nie mogą ograniczać się do zapewnienia, że wykonawca będzie w stanie zrealizować zamówienie za podaną w ofercie cenę. Wykonawca, wezwany do udzielenia wyjaśnień, jest zobowiązany szczegółowo wskazać konkretne, dające się zweryfikować czynniki umożliwiające mu skalkulowanie ceny lub kosztu na niskim poziomie. Zdaniem Odwołującego, biorąc pod uwagę zysk/marżę wynikającą z wyjaśnień SPEC BUD koszty zaniżone bądź nieprzewidziane przez wykonawcę oraz brak dowodów, należy uznać cenę jego oferty za rażąco niską. Odwołujący podkreślił, że wzywając wykonawcę SPEC BUD do złożenia wyjaśnień w kwestii zaoferowanej ceny, Zamawiający bardzo dokładnie wskazał, jakiego rodzaju wyjaśnień oczekuje wraz z zaznaczeniem obowiązku wykazania, w jaki sposób okoliczności te będą miały wpływ na zaoferowaną cenę. Ponadto, Zamawiający wprost oczekiwał przedstawienia dowodów na potwierdzenie okoliczności wpływających na obniżenie ceny, na które wykonawca będzie się powoływał. Złożone przez wykonawcę SPEC BUD gołosłowne wyjaśnienia ceny oferty, niepoparte dowodami dotyczącymi zasadniczych kosztów realizacji zamówienia (w tym kosztów robocizny, kosztów pracy koparki wyburzeniowej, kosztów utylizacji odpadów i zakupu materiałów), nie zasługiwały na pozytywną ocenę Zamawiającego. Zarzut zaniechania odrzucenia oferty Developer i Recykling Odwołujący podniósł, że ww. wykonawca podał w wyjaśnieniach szereg różnych wartości kosztów bezpośrednich, np. praca koparki wyburzeniowej (11 200,00 zł netto), praca ludzi za kwotę: 30 zł netto x 336 godzin = 10 080,00 zł brutto, zakup materiałów (23 000,00 zł netto), które w zestawieniu z deklarowanymi kosztami pośrednimi (40%) oraz zyskiem (10%) w żadnej mierze nie korespondują z ceną oferty. Powyższe podważa wiarygodność wyjaśnień tego wykonawcy. Zarówno pierwotne, jak i uzupełniające wyjaśnienia są chaotyczne i pozbawione jakichkolwiek konkretnych informacji, które poddawałby się weryfikacji Zamawiającego. Zdaniem Odwołującego wykonawca nie udowodnił, że okoliczności, na które się powołuje mają charakter wyjątkowy, niedostępny innym przedsiębiorcom obecnym na rynku. W przypadku gdy wykonawca powołuje się na szczególnie sprzyjające warunki, które mają uzasadniać obniżenie ceny, jest zobowiązany wykazać, że są one niedostępne innym wykonawcom oraz wykazać konkretny wpływ tych warunków na obniżenie ceny. Czynniki takie jak wykonanie rozbiórki sposobem mechanicznym, posiadanie własnego sprzętu budowlanego powinny być uwzględnione w ofercie każdego wykonawcy, gdyż rozbiórki obiektów budowlanych nie mogą być realizowane bez dysponowania opisanymi zasobami. W ocenie Odwołującego wykonawca nie udowodnił, jaki konkretnie wpływ na wysokość ceny miały poszczególne okoliczności, na które wykonawca powołał się w swoich wyjaśnieniach. Dalej Odwołujący podniósł, że wykonawca nie przedstawił dowodów na istnienie okoliczności, które miały mieć wpływ na wysokość ceny. W szczególności wykonawca nie udowodnił, że w cenie oferty uwzględniono koszty związane z pracą sprzętu niezbędnego do wykonania frezowania nawierzchni asfaltowej (frezarka), utylizacji asfalt pochodzącego z rozbiórki a następnie odtworzenia nawierzchni (urządzenia do rozścielania asfaltu, walec drogowy itp.). Wykonawca nie potwierdził ani nie wykazał, że dysponuje sprzętem umożliwiającym frezowanie asfaltu czy też odtworzenie nawierzchni. Ponadto, wykonawca nie wykazał, że dysponuje ofertą innego uprawnionego podmiotu na wykonanie tych prac w pełnym zakresie (szczątkowa oferta mailowa ZUK Pabich nie zawiera wszystkich prac koniecznych do demontażu i odtworzenia nawierzchni asfaltowej). Ponadto - zdaniem Odwołującego - wykonawca zaniżył koszty związane z wycinką i usunięciem drzew oraz krzewów oraz nie przedstawił żadnych dowodów na prawdziwość deklarowanych kosztów z tym związanych. W ocenie Odwołującego, wiarygodność ceny oferty wykonawcy Developer i Recykling podważają również rozbieżności w kosztorysie ofertowym, gdzie tego samego rodzaju prace zostały przypadkowo wycenione w różny sposób, np. poz. 7 i 22 kosztorysu ofertowego wyceniono na 5 zł i 10 zł, podczas gdy są to tożsame rodzajowo roboty (rozbiórka podbudowy z tłucznia / kruszywa łamanego). Zarzut zaniechania odrzucenia oferty DOMAX Odwołujący wskazał, że wykonawca DOMAX wyjaśnił, że specjalizuje się w budownictwie drogowym, w związku z czym posiada bogate doświadczenie przy realizacji tego rodzaju prac. Tymczasem, wyjaśnienia ww. wykonawcy pomijają bardzo ważny, a jednocześnie silnie wpływający na koszty element robót, jakim jest frezowanie nawierzchni drogowej i demontaż podbudowy, utylizacja asfaltu oraz kompleksowe odtworzenie nawierzchni. Zdaniem Odwołującego, w kosztorysie ofertowym DOMAX występują rozbieżności, gdzie tego samego rodzaju prace zostały wycenione w różny sposób, np. poz. 7 i 22 kosztorysu ofertowego wyceniono na 30 zł i 100 zł, podczas gdy są to tożsame rodzajowo roboty (rozbiórka podbudowy z tłucznia / kruszywa łamanego). Odwołujący podniósł, że wykonawca DOMAX przedstawił szereg dowodów obrazujących poziom ponoszonych kosztów związanych z zatrudnieniem pracowników, jednak nie zdołał wykazać pozostałych kosztów o znacznie poważniejszym znaczeniu dla ceny oferty, jak choćby kosztów zakupu materiałów, kosztów utylizacji odpadów czy kosztów pracy sprzętu. Wyjaśnienia tego wykonawcy są lakoniczne i gołosłowne, co jednak nie skutkowało odrzuceniem oferty DOMAX. Zamiast tego Zamawiający zdecydował się na skierowanie do DOMAX ponownego wezwania do wyjaśnienia ceny oferty (wezwanie z dnia 22 lutego 2022 r.). Na to wezwanie DOMAX jednak już nie zareagował, co dobitnie potwierdza, że Zamawiający miał obowiązek odrzucenia jego oferty. Odwołujący podniósł, że z zarzutami omawianymi wcześniej koresponduje zarzut naruszenia art. 16 pkt 1, 2 i 3 ustawy Pzp, co polegało na pominięciu braku wiarygodnych wyjaśnień oraz dowodów, jakie nie zostały złożone przez ww. wykonawców. Skoro Zamawiający żądał złożenia dowodów wraz z wyjaśnieniami, to nie powinien premiować wykonawców, którzy takich dowodów nie dostarczyli. Takie preferencyjne traktowanie SPEC BUD, Developer i Recykling oraz DOMAX odbyło się bowiem z naruszeniem interesu pozostałych wykonawców, w tym Odwołującego. Na podstawie dokumentacji przedmiotowego postępowania oraz biorąc pod uwagę stanowiska stron, Izba ustaliła i zważyła, co następuje: Izba ustaliła, że Odwołujący spełnia określone w art. 505 ust. 1 ustawy Pzp przesłanki korzystania ze środków ochrony prawnej, tj. ma interes w uzyskaniu zamówienia, a naruszenie przez Zamawiającego przepisów ustawy Pzp może spowodować poniesienie przez niego szkody polegającej na nieuzyskaniu zamówienia. Do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego skutecznie przystąpił A.Ś. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą SPEC-BUD Ś.A.. Izba stwierdziła, że ww. wykonawca zgłosił przystąpienie do postępowania w ustawowym terminie, wykazując interes w rozstrzygnięciu odwołania na korzyść Zamawiającego. Izba ustaliła następujący stan faktyczny: Przedmiotem zamówienia jest rozbiórka wiaduktu kolejowego nad drogą wewnętrzną prowadzącą z ul. Bocheńskiego w Katowicach. Zgodnie z punktem 15 SWZ (Opis sposobu obliczenia ceny) Wykonawca musi sporządzić kosztorys/sy ofertowy/we, uwzględniający/ce wszystkie elementy i roboty wyszczególnione w przedmiarze/rach robót, - a wynikający z dokumentacji projektowej załączonej do SWZ. Cena ofertowa (oferty) musi wynikać wprost z kosztorysu/ów ofertowego/ych. Wymagany przez zamawiającego sposób opracowania kosztorysu/ów ofertowego/ych podany jest w zał. Nr 6 tj. w „Założeniach wyjściowych do kosztorysowania”. Zgodnie z protokołem postępowania wartość zamówienia została oszacowana przez Zamawiającego na kwotę 390.864,50 zł. Podana przez Zamawiającego przed otwarciem ofert kwota, jaką zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia, to 523.248,00 zł W postępowaniu zostały złożone oferty z następującymi cenami: Nr Nazwa wykonawcy 1 SPEC-BUD Ś.A. Specjalistyczna Firma Wyburzeniowa Forest W.F. 2 (oferta odrzucona) 3 Developer i Recykling Sp. z o.o. 4 Dominex Sp. z o.o. P.T.U.H. H.G. Cena oferty 94 736,56zł 189 635,87zł 121 595,96zł 538 767,37zł 5 174 660,00zł (oferta odrzucona) Robót Specjalistycznych „DŹWIGAR” 6 Przedsiębiorstwo 314 567,21zł (oferta odrzucona) „AGAL” Sp. z o.o. 7 921 760,77 zł (oferta odrzucona) FIRMA "ZK" S.C. K.Ż., G.Ż. 8 117 680,74zł (oferta odrzucona) Zakład Budowalny „Most-Bud” E.Ż. 9 427 161,78zł (oferta odrzucona) 10 ENERGOKON-PLUS Sp. z o.o. 11 P.U.H. "DOMAX" A.M. P.P.H.U. DANAMA L.T. 12 (oferta odrzucona) Tree Capital Sp. z o.o. 13 485 850,02zł 246 818,57 zł 479 843,79zł 514 362,07zł (oferta odrzucona) ARSEM M.P. 14 (oferta odrzucona) 427 290,56zł F.H.U. N.J. 15 283 248,83zł (oferta odrzucona) 16 PRIMOST POŁUDNIE Sp. z o.o. 486 333,30zł W dniu 7 lutego Zamawiający, na podstawie art. 224 ust. 2 ustawy Pzp, skierował do wykonawców: SPEC-BUD, Developer i Recykling oraz DOMAX wezwania do wyjaśnień, w tym złożenia dowodów, dotyczących elementów oferty mających wpływ na zaoferowaną cenę. Wykonawca SPEC-BUD złożył wyjaśnienia, w których wskazał m.in.: (...) oświadczam, iż przedstawione przeze mnie w złożonej ofercie elementy składające się na cenę tejże oferty, zostały skalkulowane w sposób prawidłowy i rzetelny pozwalający na wykonanie przedmiotu zamówienia zgodnie z dokumentacją postępowania o udzielenie zamówienia i pozwalające na uzyskanie godnego zysku. (.) jestem osobą fizyczną prowadzącą jednoosobową działalność gospodarczą, posiadającą jednocześnie status emeryta, co pozwala mi z jednej strony na znaczące oszczędności w zakresie kosztów stałych, tak, jak np. składki na ubezpieczenia społeczne, a dodatkowo pozwalają na samodzielną realizację większości robót stanowiących przedmiot zamówienia, co w znaczącym stopniu pozwala mi, na mające wpływ na cenę ofertową, oszczędności w zakresie kosztów pracy. Na uwagę zasługuje również fakt, iż działalność w zakresie obejmującym przedmiot zamówienia prowadzę od przeszło 15 lat, co determinuje posiadanie przeze mnie na stałym wyposażeniu całego sprzętu budowlanego, wszystkich maszyn i urządzeń oraz pojazdów, potrzebnych do realizacji niniejszego zamówienia, który równocześnie, oczywiście według zakładanych w opisie przedmiotu niniejszego zamówienia, potrzeb może być przeze mnie wykorzystywany przy realizacji innych zamówień, jednakże w sposób pozwalający na zabezpieczenie realizacji zamówienia Rozbiórka wiaduktu kolejowego nad drogą wewnętrzną prowadzącą z ul. Bocheńskiego w Katowicach. Wśród pozostającego na moim wyposażeniu sprzętu przeznaczonego do wykorzystania w niniejszym zamówieniu należy wymienić koparko-ładowarkę i koparkę. Na potwierdzenie dysponowania ww. sprzętem przedkładam Tabelę amortyzacyjną środków trwałych na rok 2021. Dysponowanie sprzętem koniecznym do realizacji zamówienia powoduje, iż moja firma nie musi w powyższym zakresie ponosić kosztów wynajmu, leasingu czy też dzierżawy tegoż sprzętu, co znacznie obniża koszty realizacji zamówienia. Dla potwierdzenia powyższej tezy zasadnym jest wskazanie na porównanie cen najmu sprzętu niezbędnego dla realizacji przedmiotowego zamówienia, które zgodnie z danymi zamieszczonymi nahttps://kb.pl/cenniki/uslugi-koparko-ladowarka dla wynajmu koparkoładowarek w województwie śląskim kształtują się pomiędzy 162,41 zł-184,56 zł, za 1 godzinę najmu, co daje średnią cenę za I godzinę najmu koparko-ładowarki na poziomie 173,48 zł. Zakładając zgodnie z warunkami zamówienia, iż jego realizacja będzie się odbywała w systemie weekendowym to 3 weekendy daje 144 godziny najmu, przy przyjęciu średniej godziny najmu 1 koparko-ładowarki daje wartość 24 981, 12 zł x 2 — 49 962,24 zł, ponieważ dla należytego wykonania zamówienia, przy założonej w opisie przedmiotu zamówienia weekendowej organizacji pracy niezbędnym jest wykorzystanie dwóch tego typu urządzeń. Powyższe koszty najmu jeszcze wzrastają, gdyby przyjąć, iż najem ze względu na dostępność sprzętu trwałby przez cały okres realizacji zamówienia, a więc obejmowałby okres pomiędzy 3 tygodniami, a 1 miesiącem. Podczas, gdy założone przeze mnie koszty użycia wymaganego sprzętu, pozostającego w mojej dyspozycji, tj. ciężkiej koparki i koparko-ładowarki daje łączny koszt 15 300,00 zł w tym amortyzacja i zużycie wyposażenia sprzętu, takiego jak nożyce, łyżki, do czego należy doliczyć koszt paliwa zużytego do wykonania zamówienia, którego wartość założyłem na poziomie 8 000,00 zł, przy uwzględnieniu aktualnej ceny za 1 litr paliwa — 5,30 zł. Zdobyte przeze mnie w trakcie przeszło 16-letniego funkcjonowania na miejscowym rynku budowlanym, doświadczenie, pozwala stwierdzić, iż w obecnym czasie zakładana w kosztorysach średnia wycena sprzętu w przypadku konieczności korzystania z urządzeń innych podmiotów powoduje średnio dwukrotne zwiększenie wartości tej pozycji kosztorysowej w porównaniu do sytuacji, gdy zamówienie jest realizowane przy wykorzystaniu sprzętu własnego. (...) Obok oszczędności jakie uzyskuję na wykorzystaniu do realizacji zamówienia własnego sprzętu, obsługiwanego przeze mnie osobiście, należy również wskazać na oszczędności organizacyjne w poczet których należy zaliczyć m.in. położenie siedziby mojej firmy, która jest zlokalizowana w promieniu 70 km od miejsca realizacji zamówienia, co stanowi oszczędność o tyle istotną, iż wszystkie osoby, którymi zamierzam posłużyć się przy realizacji niniejszego zamówienia mieszkają w okolicy co determinuje znaczne oszczędności związane chociażby z transportem sprzętu i osób niezbędnych do wykonania robót budowlanych stanowiących przedmiot zamówienia, a tym samym nie pozostaje bez znaczenia dla wartości całego zamówienia. (.) Zgodnie z przedłożonymi do oferty kosztorysami, założony przeze mnie koszt robocizny to sumaryczna kwota 1 423,80 zł. W przyjętym wyliczeniu uwzględniłem koszt minimalnej stawki za roboczogodzinę osób, przy wykorzystaniu, których zamierzam realizować zamówienie, zakładając, iż w 2022 r. stawka roboczogodziny wynosi brutto 19,70 zł, co rodzi po stronie zleceniodawcy koszt 23,73 zł, co przy dotychczasowym doświadczeniu pozwala przyjąć mi, iż dla należytego wykonania przedmiotowego zamówienia należy uwzględnić 60 rbh z wyłączeniem roboczogodzin, które na realizację zamówienia poświęcę osobiście, jako osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą. Przyjmując powyższe założenia, otrzymujemy wskazaną powyżej cenę robocizny pracowników fizycznych realizujących zamówienie. W powyższym zakresie na uwagę zasługuje fakt, iż znaczącą część zamówienia jako osoba fizyczna prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą zamierzam wykonać osobiście, co pozwoliło mi wkalkulować w cenę oferty wyłącznie koszty stałe prowadzonej działalności, co w zakresie kosztów odnoszących się do tzw. samo zatrudnienia będzie kształtowało się miesięcznie, a na realizację zamówienia przewidziano właśnie okres 1 miesiąca, na poziomie wysokości składki zdrowotnej, tj. kwoty 270,90 zł oraz wartości podatku dochodowego na poziomie 19%. (...) Wśród rozwiązań technicznych mających wpływ na wysokość ceny należy również wskazać uwzględnioną przeze mnie w przedłożonym kosztorysie wartość niezbędnych do należytego zrealizowania zamówienia urządzeń i materiałów, która kształtuje się na poziomie 12 100,00 zł. Kwota wyceny materiałów niezbędnych do wykonania zamówienia została oparta na średnich cenach tego rodzaju materiałów, założonych do wykonania przedmiotowego zamówienia, co potwierdza przedkładana do niniejszych wyjaśnień oferta firmy MAXBUDI, pozostającej głównym dostawcą materiałów niezbędnych dla realizacji niniejszego zamówienia. Do powyższych wyliczeń należy dodać koszt obsługi geodezyjnej wynoszący nieco ponad 1 000,00 zł, co potwierdza przedkładana w załączeniu faktura VAT oraz koszty pośrednie, w tym koszty dowozu pracowników na plac budowy, koszty utrzymania placu budowy, koszty utrzymania biura, czy też koszty obsługi księgowej, które zgodnie z ogólnie przyjętymi regułami oblicza się na poziomie 10% ogólnych nakładów na daną inwestycję. Z przedstawionej powyżej argumentacji popartej przedkładanymi wraz z niniejszymi wyjaśnieniami dowodami wynika w sposób jednoznaczny, że posiadam optymalne zasoby ludzkie i sprzętowe, pozwalające na wykonanie przedmiotowego zamówienia za cenę wskazaną w ofercie, tym samym oświadczam, iż cena oferty została skalkulowana prawidłowo i pozwala na należyte wykonanie przedmiotowego zamówienia. (.) Jednocześnie przy udzielaniu wyjaśnień uwzględniłem obowiązujące przepisy dotyczące kosztów pracy oraz przepisy z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego. Przedstawione powyżej założenia kosztowe pozwalają na uzyskanie przeze mnie zysku na poziomie 20%-25%, od którego zobowiązany będę odprowadzić 19% podatek dochodowy, co nawet uwzględniając w kwocie zysku nakład pracy samego wykonawcy z uwzględnieniem przepisów obowiązujących w zakresie minimalnego wynagrodzenia za pracę, to zasadnym jest przyjęcie, iż koszt realizacji inwestycji został utrzymany na poziomie opłacalnym, zgodnym z wymogami postawionymi przez Zamawiającego. Do wyjaśnień zostały załączone następujące dowody: kopia legitymacji emerytarencisty, oferta firmy MAXBUD1, tabela amortyzacyjna środków trwałych na rok 2021, faktura VAT za obsługę geodezyjną. W odpowiedzi na dodatkowe wezwanie z dnia 22 lutego 2022 r. wykonawca SPECBUD udzielił następujących wyjaśnień: Pytanie 1: Proszę o wyjaśnienie czy w przedstawionej ofercie materiałów i usług firmy MAX-BUD1 Tomasz Warchała w cenie jednostkowej związanej z utylizacją ziemi, kamienia, gruzu, gliny (materiały bezpieczne), jest zawarta cena transportu, jeżeli nie to dlaczego nie uwzględniono kosztów transportu w postaci sprzętu np. wywrotka, jak to miało miejsce przy wliczeniu amortyzacji i paliwa koparki i koparko-ładowarki? Odpowiedź: Tak, w cenie jest zawarta cena transportu. Pytanie 2: Proszę o wyjaśnienie jaki okres robót (ile dni po ile godzin), przewidują przedstawione wyliczenia kosztów pracy sprzętu i ludzi wraz z przewidywaną liczbą pracowników zaangażowanych do realizacji zadania? Odpowiedź: W realizację zadania zaangażowani będą: właściciel firmy oraz dwóch pracowników. Przewiduje się zaangażowanie właściciela na poziomie 12,5 dnia po 8 godzin tj. 100 godzin oraz 2 pracowników po 30 godzin tj. 7,5 roboczodnia. Przewiduje się prace ciężkiej koparki w ilości 50 godzin i koparko-ładowarka w ilości 30 godzin. Pytanie 3. Proszę o przedstawienie kalkulacji cenowej, odtworzenia nawierzchni jezdni na podstawie której wykonano wycenę ofertową. Odpowiedź: Asfalt z transportem, 16 rn3 — 9.000 zł netto Kruszywo z transportem— 14 rn3 — 700 zł netto Walec — 8 rbh, 150 netto zł/h - 1200 zł netto Koparka — 4 rbh, 150 netto zł/h — 600 zł netto Transport walca — 600 zł netto Robocizna — 18 rbh Pytanie 4: Proszę o przedstawienie kalkulacji cenowej, wykonania i utrzymania czasowej organizacji ruchu, na podstawie której wykonano wycenę ofertową. Odpowiedź: Materiał — 400 zł netto Sprzęt — 400 zł netto Paliwo — 50 zł netto Koszty pośrednie — 600 zł netto Robocizna — 10 rbh Pytanie 5. Proszę o wyjaśnienie jakie materiały oraz urządzenia zawarte są w przedstawionej kwocie 12 100 zł oraz ich przewidywalną ilość. Odpowiedź: Na wskazaną kwotę 12100 zł składają się: Warstwa dolna z podbudowy zasadniczej — 7 m3, 550 zł netto / m3 — 3850 zł netto, cena z transportem - Warstwa wiążąca z betonu asfaltowego — 5 m3 ,550 zł netto/ m3 — 2750 zł netto, cena z transportem Warstwa ścierna — 4 m3 , 600 zł netto m3 — 2400 zł netto, cena z transportem Kruszywo —14 m3 - 700 zł netto, cena z transportem Materiał do organizacji ruchu - 400 zł netto Materiał do odtworzenia płotu — 1300 zł netto - Materiał do zabezpieczenia kabli — 300 zł netto - Pozostałe — 400 zł netto Pytanie 6. Proszę o informację czy przedstawionej ofercie materiałów i usług firmy MAX-BUDI Tomasz Warchała uwzględnione są ceny z podatkiem. Odpowiedź: Tak, wskazane ceny zawierają w sobie wszelkie podatki. Pytanie 7. Proszę o informację jaka będzie przewidywana cena za utylizację materiałów niebezpiecznych tj. asfalt, papa itp. Brak informacji w ofercie firmy MAX-BUDI Tomasz Warchała. Odpowiedź: Utylizacja papy — 600 zł netto za tonę Utylizacja asfaltu — 35 ton, 50 zł netto/tona- 1750 zł netto Wykonawca posiada program gospodarowania odpadami co znacząco zmniejsza koszty utylizacji. Pytanie 8. Proszę o informację czy przewidzieli Państwo w ofercie utylizację całości ziemi z wykopów, nasypów, stożków? Odpowiedź: Zostało to skalkulowane w kosztach pośrednich, ziemia będzie przewieziona na plac celem segregacji i częściowej utylizacji, a częściowo do dalszego wykorzystania. Pytanie 9. Proszę o informację, jaką przyjęli Państwo do wyceny ofertowej, ilość (m3) wraz z kosztem uwzględniającym transport, przeznaczonych do utylizacji drzew, krzewów i roślinności. Odpowiedź: Przyjęliśmy 120 m3 przeznaczonych do utylizacji drzew, krzewów i roślinności — transport będzie się odbywał kursem powrotnym auta, które przywiezie pracowników, koszt wliczony w kosztach pośrednich, roślinność będzie poddawana przemiałowi i dalszej odsprzedaży. Do wyjaśnień załączono program gospodarowania odpadami. Wykonawca Developer i Recykling złożył wyjaśnienia, w których - obok powołania się na doświadczenie firmy oraz deklaracji o prawidłowości kalkulacji ceny i zgodności wyceny z wymaganiami Zamawiającego, podał m.in.: (.) Potwierdzamy posiadanie własnego specjalistycznego sprzętu w postaci koparek wyburzeniowych wyposażonych w specjalistyczny osprzęt, spycharki, środków transportowych itp. na dowód czego przedkładamy „Skrócony wykaz środków trwałych oraz skrócony wykaz środków trwałych będących w leasingu” stanowiące załącznik do niniejszego pisma.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.