Sygn. akt: KIO 2957/22 WYROK z 21 listopada 2022 roku Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Ernest Klauziński Protokolant: Wiktoria Ceyrowska po rozpoznaniu na rozprawie 21 listopada 2022 roku w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej 7 listopada 2022 r. przez wykonawcę Budimex S.A. z siedzibą w Warszawie w postępowaniu prowadzonym przez Zamawiającego: Wojewódzką Stację Sanitarno-Epidemiologiczną w Lublinie z siedzibą w Lublinie przy udziale Baudziedzic Sp. z o.o. Sp.k. z siedzibą w Głogowie Małopolskim zgłaszającego przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego orzeka: 1. Oddala odwołanie. 2. Kosztami postępowania obciąża odwołującego: Budimex S.A. z siedzibą w Warszawie i zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 20 000 zł 00 gr (słownie: dwadzieścia tysięcy złotych zero groszy), uiszczoną przez odwołującego z tytułu wpisu od odwołania. 3. Zasądza od odwołującego na rzecz zamawiającego: Wojewódzkiej Stacji SanitarnoEpidemiologicznej w Lublinie z siedzibą w Lublinie kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) stanowiącą koszty postępowania odwoławczego poniesione przez zamawiającego z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika. Stosownie do art. 579 i 580 ustawy z 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1710) na niniejszy wyrok - w terminie 14 dni od jego doręczenia przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie. Przewodniczący:........................................................... Sygn. akt: KIO 2957/22 Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Lublinie z siedzibą w Lublinie (dalej: Zamawiający) prowadzi na podstawie przepisów ustawy z 11 września 2019 r. — Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1710, dalej: Pzp) postępowanie w trybie przetargu nieograniczonego pn.: „Budowa laboratorium mikrobiologicznego w kontekście skutków wywołanych pandemią COVID-19 i innymi chorobami zakaźnymi”, numer: ADMZP.272.1.3.2022, zwane dalej postępowaniem. Ogłoszenie w sprawie zamówienia publicznego zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej 3 czerwca 2022 r. pod numerem: 2022/S 107-294983. 7 listopada 2022 r. wykonawca Budimex S.A. z siedzibą w Warszawie (dalej: Odwołujący), wniósł odwołanie, w którym zaskarżył niezgodne z przepisami ustawy czynności Zamawiającego podjęte w postępowaniu i zarzucili mu naruszenie następujących przepisów Pzp: 1. art. 226 ust. 1 pkt 8) Pzp przez nieodrzucenie oferty wykonawcy Baudziedzic Sp. z o.o. Sp.k. z siedzibą w Głogowie Małopolskim (dalej: Przystępujący) zawierającej rażąco niską cenę, 2. art. 226 ust. 1 pkt 7) Pzp w zw. z art. 15 ust. 1 Ustawy z 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (dalej: Uznk) przez nieodrzucenie oferty Przystępującego złożonej w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji, 3. art. 226 ust. 1 pkt 7) Pzp w zw. z art. 10 ust. 1 Uznk przez nieodrzucenie oferty Przystępującego złożonej w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji, a w konsekwencji naruszenie przepisu art. 239 Pzp przez wybór oferty, która nie jest najkorzystniejsza w postępowaniu. oraz 4. art. 224 ust. 1 przez brak wezwania Przystępującego do wyjaśnień w zakresie wyliczenia ceny sterylizatora parowego. Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie Zamawiającemu: 1) odrzucenia oferty Przystępującego z powodów wskazanych w treści zarzutów, ewentualnie nakazanie Zamawiającemu wezwanie ww. wykonawcy do złożenia wyjaśnień w przedmiocie rażąco niskiej ceny w odniesieniu do ceny sterylizatora parowego; 2) powtórzenia czynności oceny ofert i wyboru oferty Odwołującego jako najkorzystniejszej. Ponadto Odwołujący wniósł o zasądzenie na jego rzecz od Zamawiającego kosztów postępowania odwoławczego. W uzasadnieniu odwołania Odwołujący wskazał m.in.: Zarzut nr 1 Przystępujący 24 października 2022 r. ujawnił, że zaoferował urządzenie takie jak Odwołujący tj. sterylizator "Getinge nowoprojektowany GEB 6610 EMB-2”. Tym samym wykluczone zostało, mimo sugestii Przystępującego wyrażanych w toku poprzedniego postępowania odwoławczego w sprawie (KIO 2518/22) zaoferowanie innego, tańszego sterylizatora, którego cenę być może pierwotnie Przystępujący błędnie przyjął jako podstawę kalkulacji oferty. W wyroku KIO 2518/22 Izba jednoznacznie stwierdziła, że Zamawiający miał obowiązek weryfikacji zgodności zaoferowanego sterylizatora parowego z SWZ, gdyż nie można było uznać, by był on jedynie „niewielkim fragmentem zamówienia”. Izba wskazała, że sterylizator parowy został objęty pozycją formularza cenowego, co świadczyło o jego istotności dla realizacji zamówienia. Cena zakupu urządzenia GEB 6610 EMB-2 (z przedłużoną gwarancją, zaoferowaną również przez Przystępującego) wynosiła 839 000,00 zł netto u producenta będącego jednocześnie jedynym dystrybutorem urządzenia na terenie Polski. Na dowód powyższego Odwołujący złożył kalkulację pochodzącą od przedstawiciela producenta sprzętu (a na posiedzeniu z udziałem stron także wydruk korespondencji z pracownikiem Getinge Polska na potwierdzenie, że podmiot ten nie oferuje przedmiotowych urządzeń taniej niż za wskazaną wyżej kwotę). W pkt XV pkt 2 załącznika nr 1a do oferty, Przystępujący zaoferował dostawę sterylizatora parowego za kwotę 516 202,69 zł netto. W piśmie z 24 października 2022r. Przystępujący wskazał, że zamontowany zostanie sterylizator GEB 6610 EMB-2, ale w przystąpieniu do postępowania KIO 2518/22 Przystępujący twierdził, że do kalkulacji ceny zostały przyjęte inne urządzenia (dostarczane przez Animalab sp. z o.o. oraz Sterimed sp. z o.o.) właśnie w związku z ich niższą ceną. O ile jednak cena zawarta w ofercie mogła być adekwatna do urządzeń Animalab sp. z o.o. oraz Sterimed sp. z o.o., to dla GEB 6610 EMB-2 była rażąco niską. Przystępujący w przystąpieniu do postępowania KIO 2518/22 wskazał również jednoznacznie, że urządzenia Animalab oraz Sterimed uznał za spełniające wymagania SWZ. Niezrozumiałym jest więc dlaczego w piśmie z 24 października 2022 r. dla wykazania spełniania przez zaoferowane urządzenie wymagań przewidzianych w SWZ wskazał, że oferta dotyczyła urządzenia Getinge GEB 6610 EMB-2. Przystępujący nie przedstawił też żadnych dowodów na realność ceny z jego oferty (za to urządzenie), a Zamawiający mimo że wiedział, choćby z dokumentów z poprzedniego postępowania odwoławczego, że była to cena niemożliwa do uzyskania - nie zweryfikował jej. Zarzut nr 2 Art. 15 ust. 1 pkt 1 Uznk: Czynem nieuczciwej konkurencji jest utrudnianie innym przedsiębiorcom dostępu do rynku, w szczególności przez sprzedaż towarów lub usług poniżej kosztów ich wytworzenia lub świadczenia albo ich odprzedaż poniżej kosztów zakupu w celu eliminacji innych przedsiębiorców. Przepis ten odnosi się do towarów jako takich, nie wymagając w przypadku części składowej, by oferowana cena była istotną częścią składową całości. Uznać należało więc, że zaoferowanie dowolnego towaru do odsprzedaży (co faktycznie czynić będzie wykonawca w postępowaniu, gdyż nabędzie on sterylizator parowy i odsprzeda go wraz z innymi towarami oraz usługami Zamawiającemu) poniżej kosztów wejdzie w zakres art. 15 ust. 1 pkt 1 Uznk. Nie ma wątpliwości, że oferta złożona w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji podlega odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 7 Pzp. Skoro zaś wykonawcy dążyć będą do uzyskania korzyści ekonomicznej z wykonania zamówienia, to w przypadku zaoferowania części towarów poniżej kosztów zakupu będą oni musieli sztucznie zawyżyć ceny w innych pozycjach formularza. Działanie takie jest czynem nieuczciwej konkurencji w rozumieniu art. 226 ust. 1 pkt 7 Pzp, a oferta zawierająca taką manipulację winna być odrzucona. Zarzut nr 3 Przystępujący podejmował wielokrotnie próby wprowadzenia w błąd Zamawiającego, co do możliwości zastosowania oferowanego przez siebie sterylizatora parowego. Zgodnie z przystąpieniem do postępowania KIO 2518/22 Przystępujący oferował de facto urządzenie Animalab sp. z o.o. oraz Sterimed sp. z o.o., choć nie spełniało ono wymagań postawionych w SWZ. Jednocześnie w sposób niebudzący wątpliwości wskazywał w przystąpieniu, że urządzenia te spełniały wymagania SWZ. Tezy te były nieprawdziwe, co nie budzi obecnie wątpliwości nawet samego Przystępującego, GEB 6610 EMB-2. Wydaje się, że działanie Przystępującego w tym zakresie wypełniło przesłanki art. 10 ust. 1 Uznk, zgodnie z którym czynem nieuczciwej konkurencji jest takie oznaczenie towarów lub usług albo jego brak, które może wprowadzić klientów w błąd co do pochodzenia, ilości, jakości, składników, sposobu wykonania, przydatności, możliwości zastosowania, naprawy, konserwacji lub innych istotnych cech towarów albo usług, a także zatajenie ryzyka, jakie wiąże się z korzystaniem z nich. W związku z powyższym, oferta Przystępujący podlegała odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 7 Pzp w zw. z art. 10 ust. 1 Uznk. Usługa oferowana przez Przystępującego (roboty budowlane w rozumieniu ustawy Uznk to usługi) oznaczona jest w swej istotnej części tak, że nie wiadomo co się w niej zawierało (jakie urządzenie) i bez wątpienia mogła wprowadzić w błąd co do rzeczywistego rodzaju świadczeń oferowanych. Zarzut nr 4 Z ostrożności procesowej Odwołujący postawił zarzut przeciwko brakowi wezwania Przystępującego do wyjaśnień w zakresie wyliczenia ceny sterylizatora parowego. W związku z posiadaniem przez Zamawiającego informacji o cenie sterylizatora parowego Getinge GEB 6610 EMB-2, gdyż były one w tym postępowaniu w sposób jednoznaczny dowiedzione oraz faktem, że Przystępujący zaoferował ww. sterylizator poniżej ceny oferowanej przez jego producenta, Zamawiający powinien co najmniej wezwać Przystępującego do wyjaśnień na podstawie art. 224 ust. 1 Pzp. Na wypadek nieuwzględnienia zarzutów 1 oraz 2, Odwołujący wniósł o nakazanie Zamawiającemu unieważnienia czynności badania i oceny ofert oraz wezwania Przystępującego do złożenia wyjaśnień w zakresie zaoferowanej ceny sterylizatora parowego GEB 6610 EMB-2. 18 listopada 2022 r. Zamawiający wniósł pisemną odpowiedź na odwołanie i wniósł o jego odrzucenie, a na wypadek nieuwzględnienia przez KIO tego wniosku wniósł też o oddalenie odwołania. W uzasadnieniu swojego stanowiska Zamawiający wskazał m. in.: Zarzuty odwołania były spóźnione i to zarówno rażąco niskiej ceny jak i czynu nieuczciwej konkurencji. Odwołujący już w pierwszym odwołaniu wiedział i sam wskazywał na rozprawie (sygn. 2518/22), a co potwierdziła także KIO w wyroku, że - zaoferować można było zgodnie z SWZ wyłącznie autoklaw Getinge. Przystępujący, na skutek wyroku KIO, złożył wyjaśnienia w celu rozwiania wątpliwości jaki sterylizator oferował, a nie w związku z badaniem kalkulacji ceny - dlatego też obydwa zarzuty były możliwe do podniesienia już w dacie pierwszego wyboru oferty, bo informacje z wyjaśnień nic nie wniosły w kontekście ich sformułowania. Było to możliwe, skoro Odwołujący już poprzednio zarzut rażąco niskiej ceny podniósł, lecz go następnie wycofał, a obecnie nie przedstawił żadnej dodatkowej argumentacji poza powieleniem zarzutów z pierwszego odwołania. Dodatkowo załączniki do odwołania mające stanowić dowód na rzekomą rażąco niską cenę były te same jak dołączone do pierwszego odwołania. Pomiędzy czynnością wyboru oferty Przystępującego z 15 września 2022 r. a czynnością wyboru tej samej oferty z 28 października 2022 r. Zamawiający dokonał tylko jednej czynności, nakazanej mu wyrokiem KIO w sprawie o sygn. KIO 2518/22, tj. wezwał Przystępującego do udzielenia wyjaśnień, jaki sterylizator zaoferował. Na obecnym etapie Odwołujący miał prawo wniesienia odwołania, którego podstawą faktyczną mogły być wyłącznie ww. czynności i ich następstwa. Odwołującemu nie zależało na aspekcie wyjaśnienia rażąco niskiej ceny w ofercie Przystępującego czego dowodem było wycofanie powyższego zarzutu w postępowaniu KIO 2518/22. Odwołujący zaniechał próby dowodzenia przed Krajową Izba Odwoławczą, że oferta jego konkurenta mogła zawierać rażąco niską cenę. Nowe odwołanie zostało wniesione w celu przedłużenia postępowania, a w konsekwencji terminu zawarcia umowy. Już na etapie pierwszego odwołania Odwołujący miał pełną wiedzę i wskazywał: • jaki sterylizator parowy spełnia wymagania SWZ, • jaką ofertę cenową zakupu sterylizatora uzyskał od przedstawiciela producenta, • jaką cenę sterylizatora wskazał w ofercie Przystępujący. Te informacje dawały możliwość sformułowania i uzasadnienia wszystkich zarzutów w pierwszym odwołaniu. W zakresie zarzutu rażąco niskiej ceny oferty Przystępującego Zamawiający wskazał: 1. Budżet na realizację zadania wynosił 40 301 274,33 zł brutto, zaś wartość oferty to 44 373 357,00 zł brutto, a więc oferta Przystępującego przekraczała budżet o 4 072 083 zł. 2. Szacunkowa wartość zamówienia wynosiła 30 651 437,48 zł netto (37 701 268,10 zł brutto). Wartość oferty Przystępującego była około 6,67 mln zł wyższa od wartości szacunkowej powiększonej o należny podatek VAT. Średnia arytmetyczna cen wszystkich złożonych ofert to 50 909 583 zł brutto, co oznaczało, że wartość oferty Przystępującego była o 12,83% niższa od średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert. Trudno w tej sytuacji było uznać, że cena oferty Przystępującego była rażąco niska w świetle przepisów Pzp. Element, którego cenę podważał Odwołujący miał wartość 1,16 % ceny oferty Przystępującego. Zgodnie z treścią Rozdziału XV Opis sposobu obliczenia ceny oferty SWZ: „Cena ofertowa jest ceną ryczałtową”. Odwołujący nie wykazał przy tym dlaczego sterylizator był kluczowy z punktu widzenia osiągnięcia prawidłowego efektu końcowego zamówienia. Odwołujący wskazał, że Getinge jest jedynym dystrybutorem na terenie Polski spornego sterylizatora, a cena za to urządzenie (839.000,00 zł netto) nie mogła być rabatowana, i takiego rabatowania Getinge nie udzielił żadnemu z podmiotów występujących do niego z wnioskiem o przedstawienie oferty. Odwołujący załączył ofertę jaką otrzymał od Getinge, ale nie można by jej porównywać z ewentualną ofertą jaką otrzymał Przystępujący. Niewykluczone było, że Przystępujący otrzymał zupełnie inną ofertę. W grę wchodziły bowiem transakcje handlowe pomiędzy prywatnymi podmiotami, które mogły w sposób dowolny układać sobie wzajemną współpracę, tym samym również ceny oferowanych produktów. W postępowaniu było sześciu wykonawców i każdy zaoferował inna cenę za to urządzenie. Ponadto Zamawiający wskazał, że:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.