Sygn. akt: KIO 1773/23 WYROK z dnia 7 lipca 2023 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Anna Chudzik Protokolant: Tomasz Skowroński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2023 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 22 czerwca 2023 r. przez wykonawcę Megatherm Sp. z o.o. z siedzibą w Opolu, w postępowaniu prowadzonym przez Miejski Zarząd Budynków Sp. z o.o. z siedzibą w Wałbrzychu, przy udziale wykonawców: 1) CEROMA S.C. R. C., A. R. z siedzibą w Wałbrzychu, 2) Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych i Ochrony Środowiska AER Sp. z o.o. z siedzibą w Wałbrzychu, Zgłaszających przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego, orzeka:
(7)2 m² 1 022,47 3 m² 12 598,30 4 mb 96,00 Zamawiający przed otwarciem ofert poinformował, że na realizację części 2 zamówienia zamierza przeznaczyć kwotę 485.789,16 zł. W zakresie części 2 zostały złożone oferty z następującymi cenami: - Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej „Mieroszów: 585.761,15 zł, w tym cena jednostkowa brutto za codzienne sprzątanie w obrycie budynku 0,77 zł za 1m2/m-c (oferta odrzucona), - MEGATHERM Sp. z o.o.: 727.319,04 zł, w tym cena jednostkowa brutto za codzienne sprzątanie w obrycie budynku 1,50 zł za 1m2/m-c, - Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych i Ochrony AER Sp. z o.o.: 609.746,04 zł, w tym cena jednostkowa brutto za codzienne sprzątanie w obrycie budynku 0,12 zł za 1m2/m-c. Odwołanie w zakresie zarzut dotyczących oferty AER nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie zauważenia wymaga, że Odwołujący próbował podczas rozprawy wywieść z zaoferowanej przez wykonawcę AER stawki zarzut pozostawania tego wykonawcy w zmowie z wykonawcą Ceroma. Zarzut taki nie został jednak sformułowany w odwołaniu, a podnoszenie go dopiero na rozprawie, po upływie terminu na wniesienie odwołania, jest niedopuszczalne. Zgodnie z art. 555 ustawy Pzp Izba nie może orzekać co do zarzutów, które nie były zawarte w odwołaniu. Niezasadny jest zarzut naruszenia przez Zamawiającego art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp. Przepis ten stanowi, że zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli zawiera rażąco niską cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia. Niezasadność przedmiotowego zarzutu wynika z faktu, że Przystępujący nie został wezwany do złożenia wyjaśnień dotyczących zaoferowanej ceny, a dopiero negatywna ocena wyjaśnień może prowadzić do wniosku o konieczności odrzucenia oferty. Przepis art. 226 ust. 1 ustawy Pzp znajduje zastosowanie wyłącznie w sytuacji, gdy wykonawca miał możliwość złożenia wyjaśnień, jednak ich nie złożył lub złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu (art. 224 ust. 6 ustawy Pzp). Brak możliwości odrzucenia oferty jako zawierającej rażąco niską cenę bez uprzedniego wezwania do wyjaśnień wynika również z przepisów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych. Jak stanowi art. 69 ust. 1 dyrektywy, instytucje zamawiające wymagają od wykonawców wyjaśnień dotyczących ceny lub kosztów zaproponowanych w ofercie, jeżeli oferta wydaje się rażąco niska w stosunku do odnośnych robót budowlanych, dostaw lub usług. Zgodnie natomiast z art. 69 ust. 3 dyrektywy instytucja zamawiająca ocenia dostarczone informacje w drodze konsultacji z oferentem. Może ona odrzucić ofertę wyłącznie w przypadku, gdy dostarczone dowody nie uzasadniają w zadowalającym stopniu niskiego poziomu proponowanej ceny lub proponowanych kosztów, biorąc pod uwagę elementy, o których mowa w ust. 2. Wobec powyższego, nie można skutecznie podnosić zarzutu zaniechania odrzucenia oferty z uwagi na zaoferowanie rażąco niskiej ceny w sytuacji, gdy – jak to ma miejsce w rozpoznawanej sprawie – wykonawca nie był wezwany do złożenia wyjaśnień w tym przedmiocie. Za niezasadny Izba uznała zarzut naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp przez zaniechanie odrzucenia oferty Przystępującego AER. Przepis ten stanowi, że Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli została złożona w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji w rozumieniu ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Zdaniem Odwołującego Przystępujący popełnił czyn nieuczciwej konkurencji określony w art. 3 ust. 1 ww. ustawy, zgodnie z którym czynem nieuczciwej konkurencji jest działanie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, jeżeli zagraża lub narusza interes innego przedsiębiorcy lub klienta. Uzasadniając przedmiotowy zarzut Odwołujący wskazał, że czynem nieuczciwej konkurencji jest manipulacja ceną, polegająca na określaniu cen jednostkowych w taki sposób, że część cen określana jest na poziomie rażąco niskim, w oderwaniu od rzeczywistych kosztów i nakładów związanych z realizacją zamówienia, a część jest bez uzasadnienia zawyżona, by rekompensować zaniżenie innych cen. Odnosząc ten zarzut do oferty Przystępującego AER Odwołujący ograniczył się do gołosłownego i niepopartego nawet szerszą argumentacją twierdzenia, że pozostałe stawki zaproponowane przez AER są sztucznie zawyżone tam, gdzie stawka podatku VAT wynosi 8 % a nie 23 %, co przesądza o manipulowaniu ceną. Odwołujący nie określił, które konkretnie elementy wyceny zostały sztucznie zawyżone w celu zrekompensowania zaniżonej wyceny usługi codziennego sprzątania w obrysie budynków, nie wskazał, z jakich okoliczności takie twierdzenie wywodzi i nie podjął nawet próby udowodnienia swoich twierdzeń. Już tylko z tego powodu zarzut należy uznać za niezasadny. Za niezasadny Izba uznała również zarzut ewentualny – naruszenia przez Zamawiającego art. 224 ust. 1 ustawy Pzp, przez zaniechanie wezwania AER do złożenia wyjaśnień. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli zaoferowana cena lub koszt, lub ich istotne części składowe, wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia lub budzą wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia lub wynikającymi z odrębnych przepisów, zamawiający żąda od wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych części składowych. Po pierwsze podkreślenia wymaga, że w świetle art. 224 ust. 1 ustawy Pzp, dla powstania obowiązku wezwania do wyjaśnień nie jest wystarczające, że jakikolwiek element oferty budzi wątpliwości co do realności wyceny, przepis ten wprost stanowi, że dotyczy to tylko elementów istotnych. Ustawa nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać kwestię istotności elementu składowego ceny. W ocenie Izby należy przyjąć, że istotne są te elementy, których wartościowy udział w przedmiocie zamówienia jest znaczny lub od których – ze względu na ich merytoryczne znaczenie – zależy osiągnięcie zasadniczych celów, dla których zamówienie jest udzielane. Chodzi więc o elementy istotne pod względem wartościowym lub merytorycznym, mogące zaważyć na powodzeniu zamówienia jako całości. Podkreślenia wymaga, że w postępowaniu odwoławczym ciężar dowodu, że zaistniały określone w art. 224 ust. 1 ustawy Pzp przesłanki wezwania do wyjaśnień, obciążał – na zasadach ogólnych – Odwołującego. Odwołujący był więc zobowiązany wykazać, że cena całkowita oferty lub takie jej elementy składowe, które mają charakter istotny, są tak niskie, że obiektywnie powinny wzbudzić wątpliwości co do ich realności. Odwołujący podważył realność wyceny usług codziennego sprzątania w obrysie budynków, jednak – wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi – nie wykazał zaistnienia okoliczności, które obligowałyby Zamawiającego do wezwania wykonawcy AER do wyjaśnień. Odwołujący przedstawił obliczenia mające potwierdzać nierealność wyceny oraz wskazał na ceny oferowane przez Przystępującego we wcześniejszych postępowaniach, pominął jednak ustawową przesłankę istotności kwestionowanych elementów składowych ceny. Stanowisko Odwołującego zmierzało do wykazania, że wycena ww. pozycji jest rażąco niska, nie wykazał on jednak najważniejszej okoliczności, od której ustawa uzależnia obowiązek przeprowadzenia procedury wyjaśniającej, tj. istotności kwestionowanej pozycji cenowej. Odwołujący w tym zakresie ograniczył się do stwierdzenia, że wynagrodzenie za sprzątanie powierzchni wewnątrz nie jest czynnością marginalną i wskazał na wyodrębnienie takiej pozycji przez Zamawiającego dla celów przyszłych rozliczeń. Powyższa teza nie została poparta szerszą argumentacją, Odwołujący nie przedstawił w odwołaniu twierdzeń, które potwierdzałyby istotność tego elementu ceny. Podczas rozprawy Odwołujący podniósł, że usługi sprzątania wewnątrz budynku są istotne pod względem merytorycznym oraz z punktu widzenia ciążących na administratorze nieruchomości obowiązków, nie wykazał jednak zasadności tej tezy przy uwzględnieniu, jak mały jest udział tych usług w przedmiocie zamówienia, zarówno pod względem ilościowym, jak i wartościowym. Należy bowiem mieć na uwadze, że zakres ilościowy usług codziennego sprzątania wewnątrz budynków stanowi poniżej 1% wszystkich usług składających się na przedmiot zamówienia (1 022,47 : 105 057,79 = 0,97%), a jego wycena ma nieznaczny wpływ na cenę całkowitą. Jak bowiem wynika z przedstawionej przez Zamawiającego symulacji, nawet gdyby zwiększyć wycenę tej pozycji z zaoferowanej przez Przystępującego (0,12 zł/m2) do kwoty zaoferowanej przez Odwołującego (1,50 zł/m2), to cena oferty Przystępującego wzrosłaby o niecałe 20 tys. zł, tj. o niecałe 3%. Należy przy tym mieć na uwadze, że zaoferowana przez Odwołującego cena 1,50 zł/m2 jest istotnie wyższa nie tylko od wyceny Przystępującego, ale również dwukrotnie wyższa od ceny zaoferowanej przez trzeciego z wykonawców, którzy złożyli oferty w tym postępowaniu. O istotności kwestionowanej części składowej ceny nie świadczy – zdaniem Izby – fakt wyodrębnienia w formularzu cenowym pozycji dotyczącej codziennej sprzątania w obrysie budynku. Jak słusznie wskazał Zamawiający, wyodrębnienie takie było konieczne z uwagi na fakt, że usługa ta objęta jest inną stawką podatku VAT niż wszystkie pozostałe usługi składające się na przedmiot zamówienia. Zauważenia wymaga również, że zakres usługi codziennego sprzątania w obrysie budynku polega wyłącznie na utrzymaniu porządku i czystości z parterów klatek schodowych do pierwszych stopni schodowych prowadzących na wyższe kondygnacje. Pozostałe czynności wskazane w treści odwołania nie są objęte usługą codziennego sprzątania, czynności dodatkowe wykonywane okresowo (raz na kwartał, w przypadku wystąpienia takiej potrzeby, 1 raz w okresie obowiązywania umowy, itp.). Odnosząc się do argumentacji Odwołującego dotyczącej porównania wysokości zaoferowanej stawki do stawek oferowanych przez Przystępującego we wcześniejszych postępowania (i złożonych na tę okoliczność zestawień i formularzy) wskazać należy, że porównanie to nie może mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Ocenie Izby podlega bowiem obecnie prowadzone postępowanie i występujące w nim okoliczności, a ceny zaoferowane w innych postępowaniach mogły być wyższe z różnych powodów, które pozostają poza zakresem badania Izby w obecnym postępowaniu odwoławczym. Z tych samych względów za niemający znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy należy uznać dowód w postaci wezwania do wyjaśnienia ceny oferty, skierowanego przez Zamawiającego w jednym z wcześniej prowadzonych postępowań. Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że złożone przez Odwołującego dowody nie mają wpływu na ocenę podniesionych zarzutów przede wszystkim z tego powodu, że Odwołujący nie wykazał ustawowej przesłanki, od której uzależnione jest powstanie obowiązku wezwania do wyjaśnień, tj. istotności kwestionowanej części składowej ceny. Zamawiający natomiast wykazał, że ta część składowa ceny nie może być uznana za istotną. Zarzuty dotyczące oferty wykonawcy Ceroma (części 1, 3, 4, 6, 7) Izba ustaliła następujący stan faktyczny: Zgodnie z punktem VI.1.3 SWZ wykonawcy zobowiązani byli wykazać spełnianie warunków udziału w postępowaniu w zakresie: Zdolności technicznej lub zawodowej – o udzielenie niniejszego zamówienia ubiegać może się Wykonawca, który: A) w okresie ostatnich pięciu lat przed upływem terminu składania ofert, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy – w tym okresie, wykonał należycie, a w przypadku świadczeń powtarzających się lub ciągłych również wykonuje należycie, usługę trwającą przez okres co najmniej 10 miesięcy i polegającą na:
- a)w zakresie dla części nr 1 określonej w pkt III ust: od 1 do 5 SWZ: utrzymaniu porządku i czystości oraz odśnieżaniu i zwalczaniu śliskości na powierzchni min. 6.500,00 m2 oraz obejmującą utrzymanie terenów zielonych (trawników) na powierzchni co najmniej 3.000,00 m2,
- b)w zakresie dla części nr 2 określonej w pkt III ust: od 1 do 5 SWZ: utrzymaniu porządku i czystości oraz odśnieżaniu i zwalczaniu śliskości na powierzchni min. 9.000,00 m2 oraz obejmującą utrzymanie terenów zielonych (trawników) na powierzchni co najmniej 16.000,00 m2,
- c)w zakresie części nr 3 określonych w pkt III ust: od 1 do 5 SWZ: utrzymaniu porządku i czystości oraz odśnieżaniu i zwalczaniu śliskości na powierzchni min. 8.500,00 m2 oraz obejmującą utrzymanie terenów zielonych (trawników) na powierzchni co najmniej 9.500,00 m2.
- d)w zakresie części nr 4 określonych w pkt III ust: od 1 do 5 SWZ: utrzymaniu porządku i czystości oraz odśnieżaniu i zwalczaniu śliskości na powierzchni min. 11.500,00 m2 oraz obejmującą utrzymanie terenów zielonych (trawników) na powierzchni co najmniej 12.500,00 m2.
- e)w zakresie części nr 5 określonych w pkt III ust: od 1 do 5 SWZ: utrzymaniu porządku i czystości oraz odśnieżaniu i zwalczaniu śliskości na powierzchni min. 16.500,00 m2 oraz obejmującą utrzymanie terenów zielonych (trawników) na powierzchni co najmniej 45.000,00 m2.
- f)w zakresie części nr 6 określonych w pkt III ust: od 1 do 5 SWZ: utrzymaniu porządku i czystości oraz odśnieżaniu i zwalczaniu śliskości na powierzchni min. 6.000,00 m2 oraz obejmującą utrzymanie terenów zielonych (trawników) na powierzchni co najmniej 5.500,00 m2.
- g)w zakresie części nr 7 określonych w pkt III ust: od 1 do 5 SWZ: utrzymaniu porządku i czystości oraz odśnieżaniu i zwalczaniu śliskości na powierzchni min. 7.000,00 m2 oraz obejmującą utrzymanie terenów zielonych (trawników) na powierzchni co najmniej 8.000,00 m2. W punkcie VI.1.1 lit. a SWZ Zamawiający wymagał wykazania (w odniesieniu do wszystkich części zamówienia) spełniania m.in. następującego warunku udziału w postępowaniu dotyczącego uprawnień do prowadzenia działalność gospodarczej lub zawodowej: wpis do rejestru, o którym mowa w art. 49 Ustawy o odpadach z dnia 14 grudnia 2012 r., stanowiącego integralną część Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami, w zakresie o których mowa w ustawie o odpadach, a dotyczącym przedmiotu zamówienia. Wykonawca Ceroma przedstawił Wykaz usług, obejmujący następujące zadania: 1) utrzymanie czystości, porządku i estetycznego wyglądu terenów oraz części nieruchomości budynkowych – część nr 1 bok „śródmieście” 27-06-2014 do nadal miejski zarząd budynków sp. z o.o. ul. Andersa 48, 58-304 Wałbrzych w okresie 27.06.2014-30.06.2018 oraz 1.12.2020 - nadal; 2) utrzymanie czystości, porządku i estetycznego wyglądu terenów oraz części nieruchomości budynkowych – część nr 3 bok „podgórze” 27-06-2014 do 31-05- 2022 miejski zarząd budynków sp. z o.o. ul. Andersa 48, 58-304 Wałbrzych 27.06.201430.06.2018 oraz 1.12.2020-31.05.2022; 3) utrzymanie czystości, porządku i estetycznego wyglądu terenów oraz części nieruchomości budynkowych – część nr 4 bok „stary zdrój” 27-06-2014 do 31-05-2022 miejski zarząd budynków sp. z o.o. ul. Andersa 48, 58-304 Wałbrzych 27.06.201430.06.2018 oraz 1.12.2020-31.05.2022; 4) utrzymanie czystości, porządku i estetycznego wyglądu terenów oraz części nieruchomości budynkowych – część nr 6 bok „Sobiecin” 27-06-2014 do nadal miejski zarząd budynków sp. z o.o. ul. Andersa 48, 58-304 Wałbrzych 27.06.2014-30.06.2018 oraz 1.12.2020-nadal; 5) utrzymanie czystości, porządku i estetycznego wyglądu terenów oraz części nieruchomości budynkowych – część nr 7 bok „biały kamień” 27-06-2014 do nadal miejski zarząd budynków sp. z o.o. ul. Andersa 48, 58-304 Wałbrzych 27.06.201430.06.2018 oraz 1.12.2020-nadal. W odniesieniu do warunku dotyczącego uprawnień do prowadzenia działalności wykonawca Ceroma przedstawił następujące oświadczenie: Wykonawca informuje, że ze względów technicznych brak jest możliwości pobrania aktualnego wpisu do rejestru podmiotów wprowadzających produkty, produkty w opakowaniach i gospodarujących odpadami w zakresie działu VII tego rejestru ze strony BDO. W załączeniu link do strony BDO gdzie można uzyskać informację o wpisie do rejestru: rejestr podmiotu Wykonawcy: . mos.gov.pl/Registry/Index?pageNumber=1&placeType=residenceOrBusinessAddress&query String=88 60006130&t=1608024876451 działy: W załączeniu screeny. Odwołanie w zakresie zarzutów dotyczących oferty Ceroma nie zasługuje na uwzględnienie. Po pierwsze należy stwierdzić, że zarzut dotyczący nieprzedstawienia przez wykonawcę Ceroma referencji na dowód realizacji usług wskazanych w wykazie, został sformułowany w sposób niepełny. Odwołujący wskazał jedynie, uzasadniając zarzut zaniechania wezwania wykonawcy Ceroma do wyjaśnień w zakresie spełniania warunków udziału w postępowaniu, że wykonawca nie przedstawił referencji na dowód realizacji zadań wskazanych w wykazie. Zarzut jest fragmentaryczny, a Odwołujący całkowicie pominął okoliczność, że usługi zostały zrealizowane na rzecz obecnego Zamawiającego, nie wskazał, z czego w takiej sytuacji wywodzi obowiązek złożenia referencji, nie odniósł się do dotyczącego takiej sytuacji art. 127 ust. 2 ustawy Pzp, (który stanowi, że wykonawca nie jest zobowiązany do złożenia podmiotowych środków dowodowych, które zamawiający posiada, jeżeli wykonawca wskaże te środki oraz potwierdzi ich prawidłowość i aktualność) ani nie zarzucił w odwołaniu naruszenia tego przepisu. Niezasadny jest zarzut dotyczący zaniechania wezwania wykonawcy Ceroma do złożenia wyjaśnień, w tym złożenia dowodów na potwierdzenie spełniania warunków udziału w postępowaniu w zakresie doświadczenia. Okolicznością bezsporną jest to, że spółka cywilna, której wspólnicy złożyli ofertę w tym postępowaniu, składa się obecnie z dwóch wspólników, którzy powołali się na doświadczenie zdobyte częściowo w czasie, w którym w skład spółki wchodziło trzech wspólników. Izba nie podziela stanowiska Odwołującego, zgodnie z którym obecni wspólnicy spółki cywilnej mogą powołać się na doświadczenie tylko w takim zakresie, w jakim sami wykonywali zamówienia, z wyłączeniem tej części zamówień, które wykonywał były wspólnik. Stanowisko Odwołującego opiera się na utożsamieniu sytuacji wspólników spółki cywilnej z sytuacją wykonawców tworzących konsorcjum. Podkreślenia wymaga jednak, że chociaż na gruncie zamówień publicznych obie te formy należy uznać za podobne, to nie można pomijać różnić między spółką cywilną a konsorcjum. Podobieństwo polega na tym, że skoro spółka cywilna nie ma podmiotowości prawnej, a podmiotem praw i obowiązków są jej wspólnicy, są oni traktowani jak wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia. Nie sposób jednak pomijać, że spółka cywilna ma charakter wspólnego prowadzenia działalności, jak bowiem stanowi art. 860 § 1 Kc, przez umowę spółki wspólnicy zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego przez działanie w sposób oznaczony, w szczególności przez wniesienie wkładów, a w wyniku umowy spółki powstaje majątek wspólny wspólników (art. 863 Kc). Kodeks cywilny ustanawia też solidarną odpowiedzialność wspólników za zobowiązania spółki (art. 864 Kc), prawo i obowiązek prowadzenia spraw spółki oraz sposób ich wykonywania (art. 865 Kc) sposób reprezentowania spółki (art. 866 Kc) oraz zasady ustalania udziału w zyskach i stratach (art. 867, art. 868 Kc). Spółka może być więc postrzegana - mimo braku podmiotowości prawnej - jako swego rodzaju „jednostka organizacyjna”, będąca formą prowadzenia działalności gospodarczej i realizacji wspólnych celów, charakteryzująca się pewną trwałością i ustalonymi więzami organizacyjnymi, w przeciwieństwie do konsorcjów powoływanych dla realizacji konkretnej umowy, które takimi więzami prawnymi i takim sposobem działania się nie charakteryzują. Niezasadne jest więc twierdzenie, że spółka cywilna jest dokładnie taką samą formą jak konsorcjum i powinna być tak samo oceniana we wszystkich aspektach związanych z ubieganiem się o udzielenie zamówienia, z pominięciem charakteru i istoty spółki cywilnej. Konieczne jest – zdaniem Izby – rozróżnienie postrzegania spółki cywilnej pod względem formalnym, z punktu widzenia procedury udzielania zamówień publicznych, od oceny zasobów, jakimi wspólnicy w ramach tej spółki dysponują. O ile należy zgodzić się z Odwołującym, że przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej na gruncie ustawy Pzp należy traktować jako wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia, to podkreślenia wymaga aspekt, w jakim podejście takie jest w orzecznictwie prezentowane. Związane jest to z faktem, że oświadczenie woli, jakim jest złożenie oferty, jest składane nie przez spółkę cywilną, a przez jej wspólników, to oni bowiem, a nie spółka, mogą zaciągać zobowiązania. Z tych samych powodów w odniesieniu do każdego ze wspólników, nie zaś spółki, oceniane jest istnienie podstaw do wykluczenia, z czego wynika okoliczność, że wspólnicy odrębnie składają wymagane oświadczenia oraz dokumenty JEDZ. Czym innym są natomiast kwestie związane z realizacją kontraktów w ramach umowy spółki i nabywanie związanego z tym doświadczenia. W ocenie Izby nośnikiem doświadczenia zdobytego w ramach umowy spółki są niepodzielnie wspólnicy tej spółki. Jeżeli wspólnicy spółki cywilnej w ramach działalności tejże spółki, zgodnie z jej istotą -dążąc do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego, zrealizowali określone zadanie, to nie można twierdzić, że w przyszłych postępowaniach mogą oni powołać się wyłącznie na doświadczenie zdobyte osobiście, z wyłączeniem doświadczenia tego ze wspólników, który odszedł ze spółki i obecnie nie ubiega się o udzielenie zamówienia. Z punktu widzenia zdobytego doświadczenia to bowiem spółka może być postrzegana jako jego nabywca, gdyż jej wspólnicy łącznie zrealizowali umowę działając w celu osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego, przy wykorzystaniu majątku wspólnego, współdziałając przy prowadzeniu spraw spółki. Zauważenia wymaga również, że w świetle orzecznictwa spółka cywilna może być pracodawcą. Taki pogląd został niejednokrotnie wyrażony przez Sąd Najwyższy (wyrok z 7 listopada 1995 r., I PRN 84/95, wyrok z 10 maja 1996 r., I PRN 63/95, wyrok z 6 lutego 1997 r., I PKN 77/96), a w nowszym orzecznictwie został potwierdzony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 2011 roku (II FSK 838/2010), w którym wskazano, że artykuł 3 Kodeksu pracy jednoznacznie określa, że pracodawcą mogą być jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej. Na gruncie tej ustawy to spółka cywilna jako organizacja wspólników, a nie sami wspólnicy, jest pracodawcą.(…) Dodatkowym argumentem przemawiającym za uznaniem spółki cywilnej, a nie jej wspólników, za pracodawcę jest to, że osoby zatrudnione realizują cel gospodarczy, dla jakiego spółka została utworzona. Tym samym świadczą pracę na rzecz spółki, a nie jej poszczególnych wspólników. Oznacza to, że wspólnicy spółki cywilnej mogą realizować umowy przez wspólnych pracowników (pracowników spółki), co tym bardziej potwierdza, że wyodrębnienie doświadczenia poszczególnych wspólników i przypisanie im konkretnych wartości i zakresów wykonanych usług byłoby niecelowe, a nawet niemożliwe. W związku z powyższym Izba nie podzieliła stanowiska Odwołującego, jakoby dla potrzeb spełniania warunku udziału w postępowaniu każdy z dwóch obecnych wspólników zobowiązany był „wyodrębnić swoje własne doświadczenie" i tylko na to doświadczenie się powołać. Jak już wyżej wskazano, doświadczenie to jest doświadczeniem wszystkich wspólników łącznie, a wyodrębnienie go co do wartości i zakresu w odniesieniu do każdego ze wspólników, byłoby sztuczne, a wręcz niemożliwe. W konsekwencji wspólnicy kontynuujący działalność w ramach danej spółki cywilnej mogą powoływać się na całość doświadczenia zdobytego w ramach tej spółki. Zmiana składu osobowego spółki nie może prowadzić do wniosku, że wspólnicy, którzy w tej spółce pozostali, nie dysponują całością doświadczenia zdobytego w ramach spółki w szerszym składzie osobowym. Należy więc stwierdzić, że zarówno A. R., jak i R. C. mogą legitymować się całością doświadczenia, jakie zdobyli realizując na rzecz Zamawiającego umowy w ramach spółki cywilnej Ceroma s.c. C., R., M. . Ponadto, jak słusznie zauważył Przystępujący, argumentacja Odwołującego jest wewnętrznie sprzeczna. Z jednej bowiem strony Odwołujący stwierdza, że spółka, czyli wspólnicy łącznie, są nabywcami doświadczenia, a z drugiej wyprowadza z tego wniosek, że Ceroma powinna wskazać i udokumentować realny zakres prac zrealizowanych przez obecnych wspólników w ramach umów na utrzymanie czystości w MZB Wałbrzych. Zatem Odwołujący twierdzi, że doświadczenie wspólników spółki cywilnej jest „łączne”, a jednocześnie oczekuje potwierdzenia zakresu doświadczenia zdobytego przez dwóch z trzech wspólników spółki cywilnej, co – jak wskazano powyższej – jest pozbawione podstaw. Niezasadny jest również zarzut dotyczący niewykazania przez Przystępującego posiadania niezbędnych uprawnień do prowadzenia określonej działalności gospodarczej lub zawodowej. W odniesieniu do tego zarzutu aktualne pozostaje stanowisko Izby dotyczące charakteru spółki cywilnej i potencjału jej wspólników. Nie ulega wątpliwości, że Przystępujący na dzień składania ofert był wpisany do rejestru jako Ceroma s.c. C., R., M. . Skoro więc wpis w rejestrze dotyczy A. R., R. C. oraz Z. M., to nie sposób twierdzić, że A. R. i R. C. (obecni wspólnicy) takiego wpisu nie posiadali. Wpis ten był nieaktualny jedynie w odniesieniu do Z. M., co jednak nie ma znaczenia dla niniejszego postępowania, w którym ww. osoba nie jest wykonawcą. Niezależnie od powyższego, Przystępujący wykazał, że wniosek o aktualizację danych w BDO w zakresie wspólników wchodzących w skład jego spółki cywilnej złożył 27 sierpnia 2021 r. (przedłożył na tę okoliczność urzędowe potwierdzenie odbioru wniosku przez organ), należy więc stwierdzić, że dochował należytej staranności i nie może ponosić negatywnych skutków opieszałości organu zobowiązanego do aktualizacji danych w BDO. Przystępujący wykazał również, że obecnie wpis do BDO jest już zaktualizowany. Ponadto Przystępujący zasadnie wskazał, że zmiana polegała jedynie na wykreśleniu nazwiska tego wspólnika z nazwy spółki cywilnej, a zakres wpisu do BDO odnoszący się do obecnych wspólników nie uległ zmianie (ani takiej zmiany nie wymagał). Wskazane osoby, jako wspólnicy spółki cywilnej, pozostają zarejestrowani w BDO pod tym samym numerem rejestrowym co uprzednio, a zakres ich wpisu jest tożsamy (wpis jako transportujący odpady, bez zmian w zakresie katalogu odpadów). Nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja Odwołującego, który twierdził, że o zasadności zarzutu świadczy to, że to wspólnicy, a nie spółka, podlegają wpisowi do rejestru. Izba podziela w tym zakresie stanowisko Przystępującego, który wskazał, że zgodnie z art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012r. o odpadach marszałek województwa dokonuje wpisu do rejestru na wniosek podmiotu, po stwierdzeniu, że wniosek o wpis do rejestru nie zawiera braków formalnych. Organ, w razie uznania, że wpis nie może zostać dokonany wydaje decyzje o odmowie dokonania wpisu do rejestru (art. 62 ww. ustawy) oraz może również wykreślić podmiot z rejestru (art. 64 ww. ustawy). Ponadto Przystępujący wykazał, że w samym województwie dolnośląskim do rejestru BDO wpisanych jest kilkaset spółek cywilnych. Zgodzić należy się z Przystępującym, że trudno przyjąć, aby Marszałek Województwa Dolnośląskiego niezasadnie dokonał wpisu tych podmiotów do BDO, narażając je na zarzut niezgodnego z prawem działania w obszarze gospodarki odpadami. Trudno też uznać, aby postępowanie odwoławcze w przed Izbą było właściwym środkiem do weryfikacji prawidłowości tej praktyki. Wobec niestwierdzenia naruszenia przez Zamawiającego przepisów ustawy, odwołanie podlegało oddaleniu. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 557, art. 574 i art. 575 ustawy Pzp oraz § 5 pkt 1 i 2 lit. a, b i d oraz § 8 ust. 2 pkt 1 2020 r. poz. 2437), stosownie do wyniku postępowania obciążając kosztami Odwołującego. Izba uznała za nieuzasadniony wniosek Zamawiającego o zwrot kosztów dojazdu trzech pełnomocników dwoma samochodami na podobnej trasie (z Wałbrzycha do Warszawy oraz z Wrocławia do Warszawy) i zasądziła na rzecz Zamawiającego koszty dojazdu w wysokości 1 023,50 zł (podróż samochodem na trasie Wałbrzych-Warszawa), uznając za nieuzasadnione koszty dojazdu w wysokości 823,40 zł z tytułu podróży jednego z pełnomocników na trasie Wrocław-Warszawa. Przewodniczący: ............................. 23