Sygn. akt: KIO 650/16 WYROK z dnia 13 maja 2016 r. Krajowa Izba Odwoławcza w składzie: − Przewodniczący: Anna Chudzik Protokolant: Aneta Górniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2016 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 26 kwietnia 2016 r. przez IBC Group Central Europe Holding S.A. z siedzibą w Warszawie, w postępowaniu prowadzonym przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju w Warszawie, orzeka: 1. Uwzględnia odwołanie i nakazuje Zamawiającemu zmianę treści ogłoszenia o zamówieniu poprzez wykreślenie z Sekcji III Informacje o charakterze prawnym, ekonomicznym, finansowym i technicznym, III.2 Warunki udziału, III.2.3. Kwalifikacje techniczne pkt I ppkt 2 oraz ppkt 4 lit. a, b, c i d wymogu dotyczącego finansowania wskazanych w tych postanowieniach usług ze środków publicznych; 2. Kosztami postępowania obciąża Narodowe Centrum Badań i Rozwoju i: 2.1. zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez Odwołującego tytułem wpisu od odwołania; 2.2. zasądza od Narodowego Centrum Badań i Rozwoju na rzecz IBC Group Central Europe Holding S.A. kwotę 18 600 zł 00 gr (słownie: osiemnaście tysięcy sześćset złotych zero groszy) stanowiącą uzasadnione koszty strony poniesione z tytułu wpisu od odwołania oraz wynagrodzenia pełnomocnika. Stosownie do art. 198a i 198b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 2164) na niniejszy wyrok – w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia – przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie. Przewodniczący: ………………. 2 Sygn. akt: KIO 650/16 Uzasadnienie Zamawiający Narodowe Centrum Badań i Rozwoju prowadzi w trybie przetargu − − ograniczonego postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego pn.: Wykonanie badania ewaluacyjnego pomocy publicznej udzielanej w ramach Rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie warunków i trybu udzielania pomocy publicznej i pomocy de minimis za pośrednictwem Narodowego Centrum Badań i Rozwoju. W dniu 26 kwietnia 2016 r. wykonawca IBC Group Central Europę Holding S.A. wniósł odwołanie wobec treści ogłoszenia o zamówieniu, określonego w Sekcji III: Informacje o charakterze prawnym, ekonomicznym, finansowym i technicznym, III.2 „Warunki udziału”, III.2.3. Kwalifikacje techniczne pkt I.1. ppkt 2 oraz ppkt 4a, 4b, 4c, 4d. Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie przepisów: art. 7 ust. 1, art. 22 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz art. 22 ust. 4 i 5 ustawy Pzp. Odwołujący wskazał, że w ogłoszeniu o zamówieniu w sekcji III: Informacje o charakterze prawnym ekonomicznym, finansowym i technicznym, w punkcie III.2 Warunki udziału w punkcie III. 2.3. Kwalifikacje techniczne pkt 1.1 Zamawiający sformułował następujące wymogi: ppkt 2 „w zakresie warunku, określonego w art. 22 ust. 1 pkt 2 ustawy Pzp (posiadania − wiedzy i doświadczenia), Wykonawcy winni wykazać się wiedzą i doświadczeniem w realizacji zamówienia lub wykazać wiedzę i doświadczenie innego podmiotu, o którym mowa w art. 26 ust 2b Pzp, w postaci należytego wykonania w ciągu ostatnich 3 lat przed upływem terminu składania wniosków; a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy w tym okresie co najmniej trzech usług finansowanych ze środków publicznych, o wartości co najmniej 100 tys. złotych brutto każda, polegających na wykonaniu badań ewaluacyjnych programów publicznych wsparcia przedsiębiorców; ppkt 4a, 4b, 4c, 4d Zamawiający wskazał, że „W zakresie warunku określonego w art. 22 − ust. 1 pkt 3 pzp (dysponowania osobami zdolnymi do wykonania zamówienia), Wykonawcy wykażą, że dysponują lub zgodnie z art.26 ust. 2b pzp, będą dysponować do realizacji zamówienia co najmniej czteroma osobami, w tym: jedną osobą pełniącą funkcję kierownika badania, mającą doświadczenie − w kierowaniu co najmniej trzema ewaluacjami finansowanymi ze środków publicznych (...); 3 dwoma osobami pełniącymi funkcję badacza jakościowego, z których każda − brała udział w realizacji indywidualnych wywiadów pogłębionych (...) finansowanych ze środków publicznych; jedną osobą pełniącą funkcję badacza ilościowego, która posiada co najmniej − 5-letnie doświadczenie w realizacji ewaluacji/badań/analiz/ekspertyz (...) finansowanych ze środków publicznych; jedną osobą pełniącą funkcję ekonometryka, która posiada co najmniej 5- − letnie doświadczenie w realizacji ewaluacji/badań/analiz/ekspertyz finansowanych ze środków publicznych. W ocenie Odwołującego zacytowane powyżej postanowienia ogłoszenia o zamówieniu w zakresie, w jakim uzależniają doświadczenia wykonawców od formy finansowania zrealizowanych usług oraz w zakresie, w jakim formułują wymogi w zakresie dysponowania osobami zdolnymi do wykonania zamówienia z doświadczeniem w realizacji usług finansowanych ze środków publicznych stanowią naruszenie art. 22 ust. 1 pkt. 2 i 3, art. 22 ust. 4 oraz art. 7 ust. 1 ustawy Pzp. Odwołujący podniósł, że zgodnie z treścią art. 22 ust. 4 ustawy Pzp opis sposobu dokonania oceny spełniania warunków udziału w postępowaniu powinien być związany z przedmiotem zamówienia i proporcjonalny do przedmiotu zamówienia. Ww. przepis wskazuje dyrektywy postępowania przez Zamawiającego przy dokonywaniu opisu, które przede wszystkim mają zapewnić realizację podstawowych zasad prowadzenia postępowania w sprawie udzielenia zamówienia publicznego, tj. uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców (art. 7 ust. 1 ustawy Pzp). Opis sposobu oceny spełniania warunków udziału w postępowaniu nie może ograniczać dostępu do zamówienia wykonawcom zdolnym do jego realizacji. „Związany z przedmiotem zamówienia” opis warunków powinien być dokonywany przez pryzmat celu jakiemu ma on służyć, a więc zapewnieniu wyboru wykonawcy, który daje rękojmię należytego wykonania przedmiotu udzielanego zamówienia. Nie można dokonywać opisu warunków udziału w postepowaniu w sposób, który wykracza poza realizację tego celu. Opis oceny spełniania warunków powinien być sformułowany w sposób obiektywy, podyktowany specyfiką zamówienia, jego zakresem, stopniem złożoności. „Proporcjonalny do przedmiotu zamówienia" opis powinien być adekwatny do osiągnięcia celu, a więc wyboru wykonawcy dającego rękojmię należytego wykonania przedmiotu zamówienia. Dokonany przez Zamawiającego opis powinien wskazywać, że wykonawcy nie spełniający kryteriów podmiotowych nie dają rękojmi możliwości realizacji zamówienia publicznego. Zamawiający formułując opis oceny spełniania warunków udziału w postępowaniu musi mieć pewność, że nie spowoduje to wykluczenia wykonawców, którzy byliby w stanie wykonać zamówienie. 4 W ocenie Odwołującego sformułowany przez Zamawiającego opis warunków udziału w postępowaniu w niezasadny sposób ogranicza krąg wykonawców, mogących wziąć udział w postępowaniu i jest nieadekwatny do przedmiotu zamówienia. Forma finansowania zrealizowanych dotychczas przez wykonawców usług jest bez znaczenia dla należytej realizacji przedmiotowego zamówienia. Brak jest podstaw aby przyjąć, że wykonawcy którzy posiadają doświadczenie w realizacji usług że niefinansowanych ze środków publicznych nie byliby w stanie wykonać przedmiotowego zamówienia w sposób należyty, jak również, że osoby zdolne do wykonania zamówienia, posiadające doświadczenie w realizacji usług będących przedmiotem niniejszego postępowania, ale niefinansowanych ze środków publicznych, nie byłyby w stanie w sposób należyty wykonać przypisanych im w przedmiotowym zamówieniu obowiązki. Nie ma obiektywnie istniejącego uzasadnienia, dla którego postawienie wymogu, aby doświadczenie wykonawców dot. usług określonych w rozdziale III. 2.3. punkcie 2 musiało dotyczyć usług finansowanych ze środków publicznych oraz żeby wykonawca zapewnił kierownika badania, badacza jakościowego, badacza ilościowego oraz ekonometryka, mającego doświadczenie w realizacji wymaganych przez Zamawiającego usług także sfinansowanych ze środków publicznych. Zamawiający nie może uzależniać doświadczenia wykonawców od formy finansowania zrealizowanej usługi. O doświadczeniu wykonawców świadczy bowiem, rodzaj usług, wielkość, złożoność a nie sposób finansowania, tym bardziej że rolą wykonawcy nie jest rozliczanie projektu pod kątem finansowania. Przedmiotem zamówienia jest wykonanie badań, w związku z czym Zamawiający kształtując warunki udziału w postępowaniu powinien oceniać wyłącznie merytoryczne doświadczenie wykonawców przy realizacji tego typu badań z uwzględnieniem przyjętej metodologii. Zdaniem Odwołującego oczekiwania Zamawiającego stanowią warunek niedozwolony. Działanie Zamawiającego świadczy o próbie ograniczenia kręgu wykonawców przez określenie warunków udziału, które mogą spełnić wyłącznie określeni wykonawcy. Fundamentalna zasada uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego powinna objawiać się także dążeniem Zamawiającego do pobudzenia konkurencyjności na rynku. Tym samym powinien on podejmować decyzje mające na celu zapewnienie uczestnictwa w postępowaniu jak najszerszej grupie podmiotów zainteresowanych realizacją zamówienia. Odwołujący powołał się na stanowisko Krajowej Izby Odwoławczej wyrażone w sprawie kontroli UZP/DKUE/KN/44/11, dotyczącej postępowania na organizowanie i przeprowadzenie usług o charakterze szkoleniowym i edukacyjnym wraz z zapewnieniem usług opieki dla 15 dzieci na czas trwania zajęć. Izba stwierdziła, że wymóg wykonania usług dofinansowanych ze środków Unii Europejskiej jest nieproporcjonalny i ograniczający konkurencję. Zdaniem Krajowej Izby Odwoławczej Zamawiający formułując ten wymóg 5 zawęził krąg potencjalnych wykonawców tylko do tych, którzy mieli doświadczenie w realizacji usług współfinansowanych ze środków UE, mimo że inni wykonawcy, również byliby w stanie świadczyć usługi, będące przedmiotem zamówienia. Zdaniem Izby, dla prawidłowego wykonania usług szkoleniowych nie jest istotne źródło finansowania usług, które wykonawca dotąd wykonywał i wymóg taki nie jest niezbędny do dokonania wyboru wykonawcy zapewniającego należyte wykonanie zamówienia. W przedmiotowym postępowaniu Krajowa Izba Odwoławcza zwróciła uwagę na wyniki audytu Komisji Europejskiej z 2005 r. dotyczącego projektów Funduszu Spójności, w którym Komisja Europejska m.in. podniosła niezasadność stawiania przez beneficjentów warunku doświadczenia w projektach współfinansowanych ze środków UE. Odwołujący powołał się również na stanowisko wyrażone Krajowej Izby Odwoławczej w sprawie kontroli UZP/DKUE/KN/47/11, w której Izba stwierdziła, że wymóg wykazania przez wykonawcę zadań wykonanych na obiektach użyteczności publicznej uniemożliwiał ubieganie się o zamówienie wykonawcom, którzy mają doświadczenie w remontach obiektów innego rodzaju, ale w zakresie prac o zbliżonym charakterze, których sposób realizacji i poziom skomplikowania jest taki sam, jak w przypadku inwestycji objętej zamówieniem. Odwołujący podniósł, że wymóg wykazania przez wykonawcę usług zbliżonych do przedmiotu zamówienia, ale finansowanych ze środków publicznych uniemożliwia ubieganie się o zamówienie wykonawcom, którzy mają doświadczenie w tego typu usługach, ale finansowanych ze środków prywatnych. Powyższe wynika z faktu, że zakres usług, będących przedmiotem postępowania jest taki sam zarówno w przypadku, gdy usługi są finansowane ze środków publicznych, jak i w przypadku gdy usługi są finansowane ze środków prywatnych. W każdym bowiem przypadku istotna jest metodologia badań, a nie źródło finansowania. Źródło finansowania usługi będącej przedmiotem niniejszego postępowania nie ma wpływu na sposób, w jaki usługa będąca przedmiotem postępowania zostanie wykonana. W ocenie Odwołującego brak jest powodów, dla których Zamawiający miałby nie uznać doświadczenia posiadanego przez wykonawców i osoby, którymi dysponują wykonawcy w realizacji usług będących przedmiotem zamówienia, ale finansowanych ze środków prywatnych. Odwołujący wniósł o nakazanie Zamawiającemu wykreślenia w ogłoszeniu o zamówieniu w Sekcji III: Informacje o charakterze prawnym, ekonomicznym, finansowym i technicznym, III.2 Warunki udziału, III. 2.3. Kwalifikacje techniczne pkt. 1.1. podpunkty: 2, 4.a, 4.b, 4.c i 4.d sformułowań „finansowanych ze środków publicznych”. 6 Na podstawie dokumentacji przedmiotowego postępowania oraz biorąc pod uwagę stanowiska stron i dowody przedstawione na rozprawie, Izba ustaliła i zważyła, co następuje: Na wstępie Izba ustaliła, że Odwołujący jako wykonawca zainteresowany udziałem − w postępowaniu o udzielenie niniejszego zamówienia publicznego spełnia określone w art. − 179 ust. 1 ustawy Pzp przesłanki korzystania ze środków ochrony prawnej, tj. ma interes w uzyskaniu zamówienia, a naruszenie przez Zamawiającego przepisów ustawy Pzp może spowodować poniesienie przez niego szkody polegającej na utracie możliwości uzyskania zamówienia. Odwołanie zasługuje na uwzględnienie. Izba ustaliła, że w sekcji III.2.3 ogłoszenia o zamówieniu pkt I.2 Zamawiający opisał warunek udziału w postępowaniu w zakresie wiedzy i doświadczenia w następujący sposób:. W zakresie warunku określonego w art. 22 ust. 1 pkt 2 ustawy Pzp (posiadania wiedzy i doświadczenia), Wykonawcy winni wykazać się wiedzą i doświadczeniem w realizacji zamówienia lub wykazać wiedzę i doświadczenie innego podmiotu, o którym mowa w art. 26 ust. 2b uPzp, w postaci należytego wykonania w ciągu ostatnich 3 lat przed upływem terminu składania wniosków, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy – w tym okresie co najmniej trzech usług finansowanych ze środków publicznych, o wartości co najmniej 100 tys. złotych brutto każda, polegających na wykonaniu badań ewaluacyjnych programów publicznych wsparcia przedsiębiorców wykorzystujących metody kontrfaktyczne, w tym: przynajmniej jedno z badań dotyczące ewaluacji instrumentów/programów związanych ze wsparciem realizacji prac B+R przez przedsiębiorców lub działalności innowacyjnej przedsiębiorców (Rozumienie działalności innowacyjnej w poniższym ogłoszeniu zgodnie z podręcznikiem Oslo. Zasady gromadzenia i interpretacji danych dotyczących innowacji; wydanie trzecie; OECD, KE). W odniesieniu do warunku dysponowania osobami zdolnymi do wykonania zamówienia (sekcja III.2.3 pkt 4) Zamawiający wymagania dysponowania:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.