Sygn. akt:KIO 1646/24 KIO 1649/24 WYROK Warszawa, dnia 11 czerwca 2024 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodnicząca:Danuta Dziubińska Protokolantka: Aldona Karpińska po rozpoznaniu na rozprawie odwołań wniesionych do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 10 maja 2024 r.: A.przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia - Konsorcjum: „IZAN+” Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, Naprzód Hospital Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą lidera w Krakowie B.przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia - Konsorcjum: Hospital Service Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, Impel Facility Services Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, Optima Cleaning Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą lidera we Wrocławiu w postępowaniu prowadzonym przez Uniwersytecki Szpital Kliniczny w Białymstoku przy udziale uczestnika po stronie zamawiającego w postępowaniu o sygn. akt KIO 1646/24 - wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia - Konsorcjum: Ever Medical Care Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, Ever Cleaning Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, Everteam Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą lidera w Warszawie przy udziale uczestników w postępowaniu o sygn. akt KIO 1649/24: A.po stronie odwołującego - wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia - Konsorcjum: „IZAN +” Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, Naprzód Hospital Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą lidera w Krakowie B.po stronie zamawiającego - wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia - Konsorcjum: Ever Medical Care Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, Ever Cleaning Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, Everteam Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą lidera w Warszawie orzeka: KIO 1646/24 1.oddala odwołanie; 2.kosztami postępowania obciąża odwołującego i: 2.1.zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez odwołującego tytułem wpisu od odwołania oraz kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) tytułem wynagrodzenia pełnomocnika zamawiającego; 2.2.zasądza od wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia - Konsorcjum: „IZAN +” Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Krakowie, Naprzód Hospital Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Łodzi na rzecz Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w Białymstoku kwotę3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) tytułem wynagrodzenia pełnomocnika strony. KIO 1649/24 1.oddala odwołanie; 2.kosztami postępowania obciąża odwołującego i: 2.1.zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez odwołującego tytułem wpisu od odwołania oraz kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) tytułem wynagrodzenia pełnomocnika zamawiającego; 2.2.zasądza od wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia - Konsorcjum: Hospital Service Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we Wrocławiu, Impel Facility Services Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we Wrocławiu, Optima Cleaning Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we Wrocławiu na rzecz Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w Białymstoku kwotę3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) tytułem wynagrodzenia pełnomocnika strony. Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych. Przewodnicząca: ……………………………. Sygn. akt:KIO 1646/24 KIO 1649/24 Uzasadnienie Uniwersytecki Szpital Kliniczny w Białymstoku (dalej: „Zamawiający”)prowadzi w trybie przetargu nieograniczonego na podstawie ustawy z 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 1605 ze zm. - dalej: „ustawa Pzp” lub „Pzp”) postępowanie o udzielenie zamówienia pn. "Usługa kompleksowego sprzątania, czynności pomocniczych i transportu wewnętrznego", numer referencyjny: 22/2024. Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskich w dniu 12 lutego 2024 roku pod numerem 88084-2024. W dniu 30 kwietnia 2024 r. Zamawiający poinformował wykonawców o wyborze najkorzystniejszej oferty złożonej przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia - Konsorcjum: Ever Medical Care Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, Ever Cleaning Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, Everteam Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą lidera w Warszawie (dalej również: „Ever” lub „Konsorcjum Ever”). Wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia - Konsorcjum: „IZAN+” Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, Naprzód Hospital Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą lidera w Krakowie (dalej: „Odwołujący IZAN” lub „IZAN”) i wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia - Konsorcjum: Hospital Service Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, Impel Facility Services Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, Optima Cleaning Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą lidera we Wrocławiu (dalej: „Odwołujący Impel” lub „Konsorcjum Impel” ) wnieśli odwołania wobec czynności i zaniechań Zamawiającego, które są prowadzone pod sygn. akt odpowiednio: KIO 1646/24 i KIO 1649/24. KIO 1646/24 Odwołujący IZAN zarzucił Zamawiającego naruszenie przepisów: 1)art. 224 w zw. z art. 16 w zw. z 17 Pzp poprzez zaniechanie wezwania wybranego wykonawcy i Impel do wyjaśnienia sposobu kalkulacji istotnych składowych ceny całkowitej netto za usługę kompleksowego sprzątania wskazanej przez Konsorcjum Ever i Konsorcjum Impel w załączniku nr 13 do umowy tj. Formularzu cenowym, pod pozycją „Usługa kompleksowego sprzątania” – w sytuacji gdy w odniesieniu do wyżej wskazanej ceny zachodzą uzasadnione wątpliwości co do jej realnego charakteru i uwzględnieniu przez Ever i Impel wszystkich kosztów oraz gdzie łączna wartość ceny wskazanej przez Ever i Impel nie pokrywa się z treścią dokumentów zamówienia tj. kosztami minimalnego wynagrodzenia za prace ustalonymi na podstawie ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę wynikających z wymogów co do etatyzacji określonych w dokumentach zamówienia, a tym bardziej dodatkowych elementów cenotwórczych i tym samym budzą wątpliwości co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia; 2)art. 239 ust. 1 Pzp poprzez wybór oferty Ever jako oferty najkorzystniejszej, w sytuacji, gdy Zamawiający był obowiązany na podstawie art. 224 P.z.p do wezwania Wykonawcy do wyjaśnień w zakresie rażąco niskiej ceny. Wskazując na powyższe, Odwołujący IZAN wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie Zamawiającemu: 1)unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej 2)dokonanie ponownie czynności badania i oceny ofert w postępowaniu 3)wezwanie Ever i Impel do:
(8)§1 Kodeksu pracy; koszty zastępstw podczas urlopów wypoczynkowych; kosztów badań medycyny pracy zgodnie z art. 229 §4 Kodeksu pracy; kosztów składek ZUS obciążających pracodawcę (wykonawcę); kosztów preparatów myjących, do konserwacji oraz środków dezynfekcyjnych; kosztów sprzętów, maszyn i urządzeń niezbędnych do wykonania czynności wskazanych w Załączniku nr 2 do SW Z – Załączniki 1 - 3; kosztów usług obcych – koszty mycia okien metodą specjalistyczną; koszty badań mikrobiologicznych, koszty energii elektrycznej i wody, koszty prania mopów i odzieży roboczej oraz innych drobnych kosztów. Odwołujący Impel na potrzeby odwołania w celu sprawdzenia wyliczenia ceny zaoferowanej przez wybranego wykonawcę, w załączeniu przedstawił kalkulację, która, jak stwierdził, rachunkowo obrazuje, że cena zaoferowana przez wybranego wykonawcę jest niższa od minimalnych (produkcyjnych) kosztów wykonania zamówienia. Odwołujący Impel podkreślił, że do sporządzenia ww. kalkulacji przyjął, minimalną wysokość wynagrodzenia za pracę obowiązującą od 01.01.2024 r., że kalkulację załączoną do odwołania sporządził w odniesieniu do minimalnych, aktualnie obowiązujących w postepowaniu stawek wynagrodzenia. Odwołujący zastrzegł, że poniższa kalkulacja nie jest jego własnym pomysłem na organizację usługi. Kalkulacja ta jest de facto sprawdzeniem ceny ofertowej wybranego wykonawcy polegającym na zestawieniu minimalnych kosztów wykonania zamówienia przy uwzględnieniu wymogów SW Z. Wymogi co do dostępności pracowników wykonawcy i wskazanych w SW Z godzin świadczenia usługi, połączone z ustalonym w zamówieniu obowiązkiem zatrudnienia na umowę o pracę narzucają określony (policzalny) model zatrudniania. Wykonawca nie ma dowolności zatrudnienia a wybrany przez niego system pracy, zawsze musi odpowiadać wymogom dostępności ustalonym w SW Z. Zdaniem Odwołującego Impel kalkulacja załączona do odwołania jednoznacznie wskazuje, że cena zaoferowana przez wybranego wykonawcę – przy zachowaniu wszystkich warunków przewidzianych w SW Z – jest niemożliwa do osiągnięcia, a tym samym w stosunku do ww. ceny zachodzi co najmniej podejrzenie, że jest rażąco niska. W załączonej do odwołania kalkulacji został przedstawiony najbardziej minimalistyczny wariant cenowy przy najkorzystniejszych dla wykonawcy założeniach umożliwiających realizację zamówienia zgodnie z SW Z. Kalkulacja ta dowodzi, że koszty wykonania zamówienia w ww. minimalistycznym wariacie wykonania usługi przewyższają cenę zaoferowaną przez wybranego wykonawcę. Odwołujący Impel, zaznaczył, że ponieważ w treści „Załącznik do odwołania – kalkulacja kosztów wykonania zamówienia zawarł dane stanowiące tajemnicę jego przedsiębiorstwa, zastrzega poufność folderu „tajemnica przedsiębiorstwa” przedstawiając uzasadnienie dla zastrzeżenia. Zamawiający w pisemnej odpowiedzi na odwołania w sprawach KIO 1646/24 i KIO 1649/24 wniósł o ich oddalenie. W uzasadnieniu swojego stanowiska Zamawiający wskazał w szczególności, że przy kryterium oceny ofert, gdzie cena ma wagę 100% oferta najkorzystniejsza (z najniższą ceną) jest jedynie o 4,85% niższa od oferty z najwyższa ceną (IZAN, Naprzód), zaś oferta Ever (z najniższą ceną) jest tylko o 14,64% niższa od szacunkowej wartości zamówienia brutto, z tym że szacunkowa wartość zamówienia została przyjęta na podstawie oferty firm: Hospital Service Sp. z o. o., Impel Facility Services Sp. z o. o. Optima Cleaning Sp. z o. o. w poprzednim postępowaniu (138/2023), które zostało unieważnione na podstawie art. 255 ust. 3 Pzp. Biorąc pod uwagę stosunek wartości poszczególnych ofert do kwoty przeznczonej na finasowanie zamówienia, który to wskaźnik jest zdaniem Zamawiającego bardziej rzeczywisty niż wskaźnik „oferta”/”szacunek”, uzyskuje się następujące wielkości: Hospital – 91,8 %, IZAN –93,41 %, EVER –88,9 % wartości oferty w stosunku do kwoty przeznaczonej przez Zamawiającego na realizację zamówienia. Nazwa i adres wykonawcy Konsorcjum firm: Hospital Service Sp. z o. o. Impel Facility Services Sp. z o. o. Optima Cleaning Sp. z o. o. Konsorcjum firm: Izan+ Sp. z o. Naprzód Hospital Sp. z o. o. Konsorcjum firm Ever Medical Care Sp. z o.o. Ever Cleaning Sp. z o.o. Everteam Sp. z o.o. Cena oferty w zł Wartość szacunkowa brutto (w zł) 70463824,20 71702082,36 68225839,56 79927992,00 Stosunek wartość poszczególnych ofert do wartości oferty z najniższą ceną (w %) Stosunek wartości poszczególnych ofert do wartości szacunkowej zamówienia (w %) 100% 88,16% 96,82% 89,71% 95,15% 85,36% Kwota przeznaczona na finansowanie zamówienia (w zł) 76758655,51 Zamawiający podał, że nie miał żadnych podstaw do wszczęcia badania rażąco niskiej ceny, tym bardziej, że warunek dotyczący doświadczenia, postawiony przez Zamawiającego konsorcjum Ever spełniało. Wszystkie 3 oferty są zbliżone do siebie wartością, zatem odzwierciedlają rzeczywiste ceny rynkowe. Ponadto Zamawiający w wyjaśnieniach SW Z z dnia 27 marca 2024 r. w odpowiedzi na pytanie nr 14 potwierdził waloryzację wynagrodzenia od 1 lipca 2024 r. w przypadku ustawowego wzrostu najniższego wynagrodzenia, co będzie miało miejsce zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 14 września 2023 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2024 r. W podsumowaniu Zamawiający stwierdził, że przeprowadził postępowanie zgodnie z art. 16 i 17 ustawy Pzp, dokonał wyboru oferty najkorzystniejszej w sposób prawidłowy i terminowy oraz zgodnie z przepisami ustawy Pzp, zaś to działanie Odwołujących w sposób celowy ma doprowadzić do wydatkowania środków publicznych w sposób niegospodarny, nieefektywny i naruszający art. 44 ust. 3 pkt. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Z zachowaniem wymogów ustawowych: wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia Konsorcjum: Ever Medical Care Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, Ever Cleaning Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, Everteam Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą lidera w Warszawie zgłosili przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego w sprawach KIO 1646/24 i KIO 1649/24 (dalej również: „Przystępujący Ever”) oraz wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia - Konsorcjum: „IZAN +” Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, Naprzód Hospital Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą lidera w Krakowie zgłosili przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie Odwołującego w sprawie KIO 1649/24 (dalej również: „Przystępujący” IZAN”), stając się uczestnikami postępowania. Izba oddaliła opozycję Przystępujący Konsorcjum: Ever Medical Care Sp. z o.o., Ever Cleaning Sp. z o.o., Everteam Sp. z o.o. wobec przystąpienia po stronie Odwołującego Impel do postępowania odwoławczego w sprawie o sygn. akt: KIO1649/24, zgłoszonego przez wykonawcę, który jest Odwołującym w sprawie o sygn. akt: KIO 1646/24, tj. Konsorcjum: „Izan +” sp. z o.o., Naprzód Service sp. z o.o. Izba podziela stanowisko zgłaszającego przystąpienie, że interes w przystąpieniu do postępowania należy rozumieć szeroko. Wykonawca ten znajduje się obecnie na trzeciej pozycji w rankingu ofert, a uwzględnienie odwołania może poprawić jego sytuację. W pisemnych stanowiskach Przystępujący Ever wniósł o oddalenie obydwu odwołąń, zaś Przystępujący IZAN w złożonym piśmie wniósł o uwzględnienie odwołania w sprawie KIO 1649/
- Na rozprawie strony i Przystępujący Ever i Przystępujący IZAN podtrzymali swoje stanowiska. Izba dopuściła dowody z dokumentacji postępowania, przekazanej przez Zamawiającego oraz dowody załączone do złożonych w sprawie ww. pism, w tym załączony do odwołania, co do którego Odwołujący na posiedzeniu oświadczył, że nie utrzymuje go w poufności, a także dowody złożone na posiedzeniu przez: - Odwołującego Impel, w tym dowody złożone za pismem z 5 maja 2024 r., co do których nie podtrzymał zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa oraz orzeczenie o niepełnosprawności; -Odwołującego Izan w postaci wyciągu ze specyfikacji UDSK oraz tabeli minimalnej obsady personelu szpitala jw. wraz z przypisami wraz z tabelą załączoną do odwołania, -Przystępującego Ever w postaci: umowy i orzeczenia (zanonimizowane) dot. orzeczenia niepełnosprawności pracowników przystępującego (szt. 4), wyjaśnienia do treści SW Z w postępowaniu poprzednio prowadzonym przez Zamawiającego, które zostało unieważnione, zrzutu ekranu firmy VeniClinic, na okoliczność wykazania, że firma ta jest w grupie kapitałowej wykonawcy Konsorcjum: "IZAN+" Sp. z o.o., Naprzód Hospital Sp. z o.o., pisma wykonawcy Konsorcjum: Hospital Service Sp. z o.o., Impel Facility Services Sp. z o.o., Optima Cleaning Sp. z o.o., do Konsorcjum: Ever Medical Care Sp. z o.o., Ever Cleaning Sp. z o.o., Everteam Sp. z o.o. w sprawie przejęcia pracowników w trybie art. 23’ KP, zestawienie wyliczenia kosztów materiałów jakie ponosi Przystępujący na zadaniu w innym Szpitalu, którego rozmiar jest analogiczny do Szpitala Zamawiającego w niniejszym postępowaniu, wydruku ze strony internetowej dot. przykładowych środków chemicznych i ich cen, zestawienia zawierającego opracowanie własne dot. zaangażowania osób niepełnosprawnych w realizacji usług sprzątania na rzecz innych podmiotów, sprawozdania finansowego podmiotu zgłoszonego przez Konsorcjum: Hospital Service Sp. z o.o., Impel Facility Services Sp. z o.o., Optima Cleaning Sp. z o.o., k. jako podwykonawcę na niniejszymi zadaniu. Krajowa Izba Odwoławcza rozpoznając odwołania, uwzględniając dokumentację postępowania oraz stanowiska zaprezentowane w sprawach KIO 1646/24 i KIO 1649/24, a także zgromadzonedowody, ustaliła i zważyła co następuje: Odwołania nie zawierają braków formalnych. Wpisy w prawidłowej wysokości zostały wniesione w ustawowym terminie. Nie została wypełniona żadna z przesłanek skutkujących odrzuceniem odwołań, o których mowa w art. 528 ustawy Pzp. W ocenie Izby Odwołujący IZAN i Odwołujący Impel legitymują się uprawnieniem do skorzystania w przedmiotowym postępowaniu ze środków ochrony prawnej. Zostały bowiem wypełnione przesłanki, o których mowa w art. 505 ust. 1 ustawy Pzp. Izba ustaliła, co następuje: Z informacji o wyniku postępowania z 30 kwietnia 2024 r. wynika, że Zamawiający jako najkorzystniejszą wybrał ofertę złożoną przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia - Konsorcjum: Ever Medical Care Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, Ever Cleaning Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, Everteam Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą lidera w Warszawie z ceną za wykonanie przedmiotu zamówienia w wysokośc i 68 225 839.56 zł brutto. Żadna z ofert nie została odrzucona. Punktacja przyznana ofertom w każdym kryterium oceny ofert wraz z łączną punktacją przedstawia się następująco: Nr oferty 3 1 2 Nazwa i adres wykonawcy Konsorcjum firm: Ever Medical Care Sp. z o.o. Ever Cleaning Sp. z o.o., Everteam Sp. z o.o. Konsorcjum firm: Hospital Service Sp. z o. o., Impel Facility Services Sp. z o. o., Optima Cleaning Sp. z o. o. Konsorcjum firm: Izan+ Sp. z o.o., Naprzód Hospital Sp. z o. o. Cena Łączna liczba punktów 100,00 100,00 96,82 96,82 95,15 95,15 Izba zważyła co następuje: Odwołania w sprawach KIO 1646/24 i KIO 1649/24 podlegają oddaleniu. Nie potwierdziły się bowiem zarzuty postawione w tych odwołaniach, w granicach których Izba orzeka. Zgodnie z art. 224 ust. 1 ustawy Pzp: Jeżeli zaoferowana cena lub koszt, lub ich istotne części składowe, wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia lub budzą wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia lub wynikającymi z odrębnych przepisów, zamawiający żąda od wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych części składowych. Stosownie do art. 16: Zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób: 1) zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców; 2) przejrzysty; 3) proporcjonalny. W myśl art. 17 ustawy Pzp 1.Zamawiający udziela zamówienia w sposób zapewniający:1) najlepszą jakość dostaw, usług, oraz robót budowlanych, uzasadnioną charakterem zamówienia, w ramach środków, które zamawiający może przeznaczyć na jego realizację, oraz 2) uzyskanie najlepszych efektów zamówienia, w tym efektów społecznych, środowiskowych oraz gospodarczych, o ile którykolwiek z tych efektów jest możliwy do uzyskania w danym zamówieniu, w stosunku do poniesionych nakładów.
- Zamówienia udziela się wykonawcy wybranemu zgodnie z przepisami ustawy.
- Czynności związane z przygotowaniem oraz przeprowadzeniem postępowania o udzielenie zamówienia wykonują osoby zapewniające bezstronność i obiektywizm. Na wstępie w odniesieniu do obydwu spraw, wskazania wymaga, że za cenę rażąco niską uznaje się cenę, która jest nierealistyczna, nierynkowa, nie pozwala na należyte wykonanie przedmiotu zamówienia, cenę wskazującą na zamiar wykonania zamówienia poniżej kosztów jego realizacji. Ocena przeprowadzana w tym zakresie może być dokonywana przez Zamawiającego w oparciu o szereg różnych czynników, w tym znajomość cen obowiązujących na danym rynku. Obowiązek wystąpienia do wykonawcy o stosowne wyjaśnienia pojawia się wówczas, gdy zamawiający poweźmie wątpliwości co do tego, czy cena nie jest rażąco niska. W analizowanym postępowaniu Zamawiający nie powziął takich wątpliwości. W związku z tym dla wykazania zasadności zarzutów naruszenia tego przepisu konieczne było wykazanie, że w okolicznościach tego postępowania zaistniały podstawy do powzięcia takich wątpliwości i w związku z tym Zmawiający był zobowiązany do wezwania Konsorcjum Ever i Konsorcjum Impel (sprawa KIO 1646/24) oraz Konsorcjum Ever (sprawa KIO 1649/24) do wyjaśnień ceny ofert tych wykonawców. Ciężar dowodu spoczywał na Odwołującym IZAN i Odwołującym Impel, ponieważ to oni wywodzili skutki prawne ze stwierdzonego przez nich zaniechania Zamawiającego wezwania do wyjaśnień ceny ofert złożonych przez ww. wykonawców. To jednak nie nastąpiło. Odwołujący IZAN i Odwołujący Impel nie wykazali, że wystąpiła taka konieczność, a w konsekwencji nie zostało wykazane, aby Zamawiający naruszył wskazane w odwołaniach przepisy ustawy Pzp. Sposób kalkulacji ceny oferty wiąże się ze specyfiką przedmiotu zamówienia oraz m.in. z indywidualnymi uwarunkowaniami, w jakich funkcjonuje dany wykonawca, a także przyjętym przez niego sposobem realizacji zamówienia, jeżeli ten nie został narzucony przez zamawiającego. W związku z tym, w okolicznościach analizowanej sprawy, dla uznania przedstawionej argumentacji w tym zakresie za przekonującą, konieczne było wykazanie przez Odwołujących, że przyjęcie przez nich określonych założeń i wyliczeń przedstawionych na poparcie prezentowanego stanowiska, jest jedynie właściwe dla wszystkich wykonawców biorących udział w postępowaniu. W odniesieniu do obydwu spraw wskazania wymaga również, że nie występuje w żadnej z nich podstawa do wystąpienia do wykonawców, których oferty są kwestionowane o wyjaśnienia ceny, określona w art. 224 ust. 2 pkt 1 ustawy Pzp. Nadto zaoferowane przez wykonawców ceny ofert są na zbliżonym poziomie, tj. przy wycenionym 36 miesięcznym okresie świadczenia usług, wynoszą one odpowiednio: 68 225 839,56 zł w ofercie Konsorcjum Ever, 70 463 824,20 w ofercie Konsorcjum Impel, 71 702 082,36 zł w ofercie Konsorcjum IZAN. Różnice w cenach ofert poszczególnych wykonawców składających oferty w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego mogą wynikać m.in. z ich pozycji na danym rynku, specyfiki organizacji pracy czy kosztów prowadzonego przedsiębiorstwa. Procedura wyjaśnień ceny nie służy do stworzenia pretekstu do wskazania wezwanym do wyjaśnień ceny wykonawcom ewentualnych nieścisłości w ich kalkulacjach, celem wyeliminowania tych wykonawców z postępowania, lecz w sytuacji, gdy istnieją rzeczywiste wątpliwości co do ceny ofert czy ich istotnych części składowych, służy do wyjaśnienia cen tych ofert celem ustalenia czy nie zawierają rażąco niskiej ceny lub rozwiania wątpliwości co do możliwości wykonania za nie w sposób należyty przedmiotu zamówienia. Z uwagi na przedłożone przez Odwołującego IZAN i Odwołującego Impel dowody w postaci sporządzonych przez nich kalkulacji wskazania również wymaga, stanowisko Sądu Zamówień Publicznych, w którym Sąd podniósł, że „kalkulacja przedstawiona przez skarżącego (...) nie może być uznana za jedyną i właściwą tylko dlatego że przyjmuje minimalne wynagrodzenia, gdyż jak wskazuje przeciwnik skargi, z czym zgadza się Sąd, wyliczenie spornej kalkulacji może zawierać także inne rozwiązania, które wynikają wprost z kodeksu pracy a mogłyby determinować wartość kosztów osobowych. Podkreślić należy, że wbrew twierdzeniem skargi, w takiej sytuacji Zamawiający nie był zobowiązany do wezwania wykonawcy do złożenia dodatkowych wyjaśnień. Zgodnie z art. 224 ust. 1 Pzp, w toku badania i oceny ofert zamawiający może żądać od wykonawców wyjaśnień dotyczących treści złożonych ofert. Jednakże jest to dopuszczalne jedynie, gdy w sprawie istnieją wątpliwości. W niniejszej sprawie, takich wątpliwości nie było.” (por. wyrok z dnia 4 stycznia 2023 r. sygn. akt XXIII Zs 147/22, XXII Zs 148/22). KIO 1646/24 Jak zostało powyżej wskazane w odwołaniu, Zamawiający wymagał złożenia wraz z ofertą formularza cenowego zgodnie z opracowanym przez siebie wzorem, w którym wyodrębnione zostały usługi: kompleksowego sprzątania, czynności pomocniczych, transportu wewnętrznego. Przedmiotem wyceny miał być miesięczny koszt wykonania w rozbiciu na ww. usługi, który to podział nastąpił, jak wyjaśnił Zamawiający, na wniosek jednego z wykonawców, z uwagi na kwestie podatkowe, tj. różne stawki VAT (23% za sprzątanie, pozostałe - zwolnienie), natomiast dla Zamawiającego celem jest uzyskanie kompleksowego świadczenia ww. usług. Odwołujący IZAN naruszenia przez Zamawiającego przepisów art. 224 ust. 1 w zw. z art. 16 i art. 17 ustawy Pzp dopatruje się w tym, iż Zamawiający nie wezwał wykonawców Ever i Impel do wyjaśnień sposobu kalkulacji ceny netto za usługę kompleksowego sprzątania, podanej w Formularzu cenowym, wskazując wprawdzie, że jest to istotna część składowa, jednak nie wykazując tej okoliczności. Przede wszystkim Odwołujący IZAN nie podniósł i nie wykazał, że wartość pozycji dotyczącej sprzątania spowodowała, iż cena ofert wykonawców Ever i Impel stała się przez to rażąco niska. Jako okoliczność, która zdaniem Odwołującego IZAN przemawia za istotnością elementu zamówienia w postaci usług kompleksowego sprzątania, Odwołujący IZAN wskazał z § 8 ust. 1 wzoru umowy oraz załącznik nr 11 do umowy, z których jego zdaniem wynika, że za wykonanie usługi będzie następowało oddzielne rozliczenie za usługę kompleksowego sprzątania, czynności pomocniczych i transportu wewnętrznego i z tego wywodzi, że w postępowaniu występują trzy ww. istotne części składowe ceny i możliwe jest odnoszenie rażąco niskiej ceny do części składowych ceny należnej za kompleksowe usługi sprzątania. W ocenie Izby nie sposób się z tym zgodzić. Z przepisu art. 224 ust. 1 ustawy Pzp wynika, że dla powstania obowiązku wezwania do wyjaśnień nie jest wystarczające, że jakikolwiek element oferty budzi wątpliwości co do realności wyceny, lecz wątpliwości musza dotyczyć elementu istotnego. Jakkolwiek ustawa Pzp nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać kwestię istotności elementu składowego ceny, to jednak w świetle orzecznictwa, należy przyjąć, że za istotne należy uznać te elementy, których wartościowy udział w przedmiocie zamówienia jest znaczny lub od których – ze względu na ich merytoryczne znaczenie – zależy osiągnięcie zasadniczych celów, dla których zamówienie jest udzielane. Chodzi więc o elementy istotne pod względem wartościowym lub merytorycznym, mogące zaważyć na powodzeniu zamówienia jako całości. O istotności kwestionowanej części składowej ceny nie świadczy sam fakt wyodrębnienia w formularzu cenowym pozycji dotyczącej usługi kompleksowego sprzątania, która, jak wyżej wskazano, została wyodrębniona z uwagi na to, że jest ona objęta inną stawką podatku VAT niż wszystkie pozostałe usługi składające się na przedmiot zamówienia. Nadto nie zostało wykazane, aby usługi sprzątania nie mogły być wykonywane przez te same osoby, które wykonują usługi pomocnicze co, jak twierdzi Przystępujący Ever, jest stałą praktyką i w związku z tym, aby wymagane było przyjęcie odrębnej pełnej etatyzacji dla tych usług. Nie zostało także wykazane, aby zaoferowane przez ww. wykonawców w tej pozycji ceny były niemożliwa do osiągnięcia przy uwzględnieniu specyfiki zamówienia, w tym, że przy tego rodzaju usługach wykonawcy korzystają z pracy osób z niepełnosprawnościami, uzyskując dofinansowanie z PEFRON, jak też, aby Zamawiający nie dopuścił zatrudnienia takich osób do realizacji przedmiotowego zamówienia. Na poparcie swojego stanowiska co do rażącego charakteru ceny usług sprzątania w ofertach ww. wykonawców w odwołaniu Odwołujący IZAN przedstawił dokonane przez siebie wyliczenia ceny, z których wynika, że przy przyjętych przez niego założeniach, które - jak podał - wynikają z SW Z, kwota wynagrodzeń dla personelu sprzątającego zatrudnionego na umowę o pracę na Bloku Operacyjnym wraz z roboczogodzinami dla personelu sprzątającego wynikającego z załącznika nr 5 do umowy nie może być niższa niż 1 026 619,70 zł, przy czym jest to kwota, jak stwierdził, bez zastępstw urlopowych i chorobowych, nadto, gdyby przyjąć, że pozostałe osoby sprzątające, o których mowa w załączniku nr 5 byłyby zatrudnione na umowę o pracę, wynagrodzenie to musiałoby wynosić 1 104 616,80 zł (także bez zastępstw urlopowych i chorobowych). Tymczasem Odwołujący IZAN w złożonej ofercie w tej pozycji zaoferował cenę 355 218,15 zł, a zatem cenę, która stanowi ok. 1/3 minimalnej ceny za realizację tej pozycji według jego kalkulacji przedstawionych w odwołaniu. Wskazuje to, iż sam Odwołujący IZAN nie zastosował się do przedstawionych przez siebie kalkulacji, natomiast zarzuca, że Zamawiający nie nabrał w tym zakresie wątpliwości co do ceny w konkurencyjnych ofertach, tj. w ofercie Konsorcjum Impel, który w tej pozycji zaoferował cenę 142 484,55 zł (przy cenie całej oferty wynoszącej 70 463 824,20), jak również w ofercie Konsorcjum Ever, który w tej pozycji zaoferował cenę 227 864,08 zł (przy cenie całej oferty wynoszącej 68 225 839,56 zł). Trudno zatem uznać wyliczenia przedstawione w odwołaniu jako miarodajny dowód na potwierdzenie postawionych w nim zarzutów, w tym jako wiarygodny dowód na okoliczność, że wynagrodzenie wskazanych wykonawców zostało określne na poziomie niższym, niż minimalne wynagrodzenie wynikające z obowiązujących przepisów prawa. W związku z tym nie sposób dopatrzeć się nieprawidłowości oceny Zamawiającego, że nie miał podstaw do wszczęcia procedury badania rażąco niskiej ceny żadnej z ofert, bowiem żadna z nich nie budziła jego wątpliwości, co wnika z wyliczeń przedstawionych powyżej w odpowiedzi na odwołanie. KIO 1649/24 Odwołujący Impel naruszenia przez Zamawiającego przepisów art. 224 ust. 1, art. 16 i art. 17 ustawy Pzp dopatruje się w tym, iż Zamawiający nie wezwał wykonawcy Ever do wyjaśnień sposobu kalkulacji ceny ofertowej, pomimo, iż nie pokrywa ona jego zdaniem kosztów minimalnego wynagrodzenia osób realizujących zamówienie oraz kosztów materiałów, sprzętu i usług niezbędnych do wykonania zamówienia i w związku z tym budzi wątpliwości co do możliwości wykonania zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi przez Zamawiającego. Na potwierdzenie stawianych zarzutów Odwołujący Impel załączył do odwołania kalkulacje, które uwzględniają przyjęte przez niego założenia nie wykazując przy tym, że są one miarodajne do oceny kalkulacji ceny oferty Konsorcjum Ever, tym bardziej, że jak sam przyznał, nie uwzględnił zatrudnienia osób niepełnosprawnych, co jak wyżej wskazano, w tego rodzaju zamówieniach jest praktykowane, a w analizowanym postępowaniu nie zostało wykazane, aby nie zostało dopuszczone przez Zamawiającego. Nadto, jak zauważył Przystępujący Ever, wskazując na przedstawione kalkulacje Odwołujący Impel stwierdza, że minimalny koszt realizacji zamówienia to 2 019 767,21 zł miesięcznie (72 711 619,65 całości wynagrodzenia), a zatem jest to kwota wyższa od ceny zaoferowanej przez każdego z wykonawców biorących udział w tym postępowaniu. W ocenie izby także charakter pozostałych, przedłożonych przez Odwołującego Impel, dowodów nie może potwierdzać, że oferta Przystępującego Ever jest rażąco niska. Trudno uznać np., że złożone faktury przesądzają o nierynkowej cenie oferty Przystępującego Ever. Mając na uwadze charakter zamówienia, ww. podane ceny zaoferowane we wszystkich ofertach złożonych w postępowaniu, które są zbliżone wysokością, Izba nie dopatrzyła się podstaw do stwierdzenia zasadności zarzutu stawianego Zamawiającemu przez Odwołującego Impel, że nie wystąpił do wykonawcy Ever o wyjaśnienia ceny jego oferty. Zamawiający nie miał wątpliwości wymagających wyjaśnienia, a nie zostało wykazane, że wystąpiły okoliczności wskazujące, że powinien je powziąć właśnie wobec oferty tego wykonawcy, ale już nie wobec oferty Odwołującego Impel już nie, pomimo, iż ta zawiera cenę tylko w niewielkim stopniu wyższą. Jak wynika z wyliczeń przedstawionych przez Przystępującego Ever (których Odwołujący Impel nie zakwestionował), cena jego oferty rożni się od średniej arytmetycznej ceny wszystkich złożonych w postępowaniu ofert o 2,7%, zaś różnica pomiędzy ceną oferty Przystępującego Ever i Odwołującego Impel wynosi 3,2%. Nie jest to zatem zasadnicza różnica, która przy 36 miesięcznym okresie świadczenia usług objętych przedmiotem zamówienia miałaby wskazywać na jej nierealność, na nierynkowy charakter. Ad zarzuty dotyczące naruszenia art. 239 ustawy Pzp w sprawach KIO 1646/24 i KIO 1649/24 Zgodnie z art. 239 Pzp
- Zamawiający wybiera najkorzystniejszą ofertę na podstawie kryteriów oceny ofert określonych w dokumentach zamówienia.
- Najkorzystniejsza oferta to oferta przedstawiająca najkorzystniejszy stosunek jakości do ceny lub kosztu lub oferta z najniższą ceną lub kosztem. Zdaniem Odwołujących IZAN i Impel naruszenie tego przepisu nastąpiło poprzez wybór oferty najkorzystniejszej bez uprzedniego wezwania wykonawcy Ever do wyjaśnień ceny jego oferty. Odwołujący Impel postawił ten zarzut w związku z art. 16 i 17 ustawy Pzp nie uzasadniając przy tym, na czym jego zdaniem miałoby polegać naruszenie tych przepisów. Podobnie jak tego nie wykazali Odwołujący IZAN i Impel w odniesieniu do zarzutów naruszenia art. 224 ust. 1 ustawy Pzp. Nie zostało podniesione i wykazane, że wybór oferty najkorzystniejszej został dokonany na podstawie innych kryteriów niż wskazane w dokumentach zamówienia. Zarzut ten jest związany z wcześniej omówionymi zarzutami odwołań, które nie znalazły potwierdzenia. W związku z tym także ten zarzut w obydwu odwołaniach należy uznać za niezasadny. Zgodnie z przepisem art. 554 ust. 1 pkt 1 Pzp, Izba uwzględnia odwołanie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów ustawy, które miało wpływ lub może mieć istotny wpływ na wynik postępowania o udzielenie zamówienia, konkursu lub systemu kwalifikowania wykonawców. W analizowanej sprawie nie stwierdzono naruszenia przepisów Pzp, które mogło mieć wpływ na wynik postępowania, co musiało skutkować oddaleniem odwołań. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 553 Pzp, orzeczono jak w sentencji. Zgodnie z art. 557 Pzp, w wyroku oraz w postanowieniu kończącym postępowanie odwoławcze Izba rozstrzyga o kosztach postępowania odwoławczego. Izba oddaliła odwołania. W związku z tym odpowiedzialność za wynik postępowania ponoszą Odwołujący IZAN i Odwołujący Impel. Biorąc powyższe pod uwagę, o kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do wyniku postępowania - na podstawie art. 557 i art. 575 Pzp oraz w oparciu o przepisy § 5 pkt 1 i 2 lit b rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020 r. poz. 2437). Przewodniczący: ………………….……