Sygn. akt: KIO 1827/24 WYROK Warszawa, dnia 19 czerwca 2024 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodnicząca:Ewa Sikorska Członkowie: Katarzyna Poprawa Małgorzata Rakowska Protokolant: Piotr Cegłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2024 roku odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 23 maja 2024 r. przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: T4B Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Warszawie, T4B Budownictwo Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Warszawie, w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego – Skarb Państwa – Komendę Główną Państwowej Straży Pożarnej w Warszawie Uczestnicy postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego: A. B. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa w Głogowie Małopolskim, B. MProjekt Polska Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Warszawie orzeka:
(887799)zamawiający zawarł punkt „Wymagania i specyfikacja Wymagania dotyczące wniosku o dopuszczenie do udziału w przetargu ograniczonym”, w którym wskazał: „Wraz z wypełnionym Wnioskiem o dopuszczenie do udziału w przetargu ograniczonym Wykonawca jest zobowiązany złożyć oświadczenia i dokumenty na potwierdzenie spełnienia warunków udziału w postępowaniu i braku podstaw do wykluczenia: 1) Oświadczenie Wykonawcy/Wykonawcy wspólnie ubiegającego się o udzielnie zamówienia o niepodleganiu wykluczeniu oraz spełnieniu warunków udziału w postępowaniu składane na podstawie art. 125 ust. 1 ustawy Pzp – zał. nr 1 2) Oświadczenie Podmiotu udostępniającego zasoby/Podwykonawcy ubiegającego się o udzielenie zamówienia o niepodleganiu wykluczeniu oraz spełnieniu warunków udziału w postępowaniu składane na podstawie art. 125 ust. 1 ustawy Pzp – zał. nr 1 – jeśli dotyczy 3) Wykaz osób Wykonawcy wyznaczonych do realizacji przedmiotu zamówienia związanego z dostępem do informacji niejawnych – zał. nr 2 4) Wykaz robót budowlanych – zał. nr 3 5) Wykaz osób, które będą uczestniczyć w wykonaniu zamówienia z uprawnieniami dostępu do informacji niejawnych o klauzuli „POUFNE” lub wyżej – zał. nr 4 6) Informacji z Krajowego Rejestru Karnego w zakresie art. 108 ust. 1 pkt 1 i 2 Ustawy oraz art. 108 ust. 1 pkt 4 Ustawy, dotyczącej orzeczenia zakazu ubiegania się o zamówienie publiczne tytułem środka karnego – sporządzonej nie wcześniej niż 6 miesięcy przed jej złożeniem; 7) Odpisu lub informacji z Krajowego Rejestru Sądowego lub z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, w zakresie art. 109 ust. 1 pkt 4 Ustawy, sporządzonych nie wcześniej niż 3 miesiące przed jej złożeniem, jeżeli odrębne przepisy wymagają wpisu do rejestru lub ewidencji; 8) Zaświadczenia właściwego naczelnika urzędu skarbowego potwierdzającego, że wykonawca nie zalega z opłacaniem podatków i opłat, w zakresie art. 109 ust. 1 pkt 1 ustawy, wystawionego nie wcześniej niż 3 miesiące przed jego złożeniem, w przypadku zalegania z opłacaniem podatków lub opłat wraz z zaświadczeniem zamawiający żąda złożenia dokumentów potwierdzających, że odpowiednio przed upływem terminu składania ofert wykonawca dokonał płatności należnych podatków lub opłat wraz z odsetkami lub grzywnami lub zawarł wiążące porozumienie w sprawie spłat tych należności. 9) Zaświadczenia albo innego dokumentu właściwej terenowej jednostki organizacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub właściwego oddziału regionalnego lub właściwej placówki terenowej Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego potwierdzającego, że wykonawca nie zalega z opłacaniem składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, w zakresie art. 109 ust. 1 pkt 1 ustawy, wystawionego nie wcześniej niż 3 miesiące przed jego złożeniem, a w przypadku zalegania z opłacaniem składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne wraz z zaświadczeniem albo innym dokumentem zamawiający żąda złożenia dokumentów potwierdzających, że odpowiednio przed upływem terminu składania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu albo przed upływem terminu składania ofert wykonawca dokonał płatności należnych składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne wraz odsetkami lub grzywnami lub zawarł wiążące porozumienie w sprawie spłat tych należności; 10) Dokumentów potwierdzających, że wyszczególnione w wykazie roboty (zał. nr 3) zostały wykonane należycie, zgodnie z zasadami sztuki budowlanej i prawidłowo ukończone. 11) W przypadku Wykonawców wspólnie ubiegających się o dopuszczenie do udziału w przetargu ograniczonym w/w oświadczenia, dokumenty składa każdy z wykonawców występujący wspólnie; 12) W przypadku podmiotu, na którego zdolnościach lub sytuacji wykonawca będzie ubiegał się o dopuszczenie do udziału w przetargu ograniczonym w/w dokumenty składa w odniesieniu do każdego z tych podmiotów. 13) Wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia zgodnie z art. 117 ust. 4 dołączają do oferty oświadczenie, z którego wynika, które roboty budowlane wykonają poszczególni wykonawcy. 14) Jeżeli w kraju, w którym Wykonawca ma siedzibę lub miejsce zamieszkania, nie wydaje się dokumentów, o których mowa w ust. 6, 7, 8, 9 lub gdy dokumenty te nie odnoszą się do wszystkich przypadków w/w, zastępuje się je odpowiednio w całości lub w części dokumentem zawierającym odpowiednio oświadczenie Wykonawcy, ze wskazaniem osoby albo osób uprawnionych do jego reprezentacji, lub oświadczenie osoby, której dokument miał dotyczyć, złożone pod przysięgą, lub, jeżeli w kraju, w którym Wykonawca ma siedzibę lub miejsce zamieszkania nie ma przepisów o oświadczeniu pod przysięgą, złożone przed organem sądowym lub administracyjnym, notariuszem, organem samorządu zawodowego lub gospodarczego, właściwym ze względu na siedzibę lub miejsce zamieszkania Wykonawcy. 15) Do podmiotów udostępniających zasoby na zasadach art. 118 Ustawy, mających siedzibę lub miejsce zamieszkania poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, postanowienia ust. 14 stosuje się odpowiednio.” (dowód: 887799) Zgodnie z pkt. 2.1.2 ogłoszenia: „2.1.2 Miejsce realizacji Podpodział krajowy (NUTS): Miasto Warszawa (PL911) Kraj: Polska Informacje dodatkowe: Informacje ogólne dotyczące niejawności obiektu i ochrony konserwatorskiej: 1) obiekt planowanego zamówienia na podstawie § 2 pkt 16 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2022 r. w sprawie obiektów szczególnie ważnych dla bezpieczeństwa lub obronności państwa oraz ich szczególnej ochrony jest kwalifikowany jako obiekt szczególnie ważny dla bezpieczeństwa lub obronności państwa. 2) teren, na którym będą realizowane roboty budowlane jest obszarem wpisanym do rejestru zabytków pod numerem C48 decyzją z dnia 30 czerwca 1971 r., zgodnie z zapisami ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i ochronie nad zabytkami; 3) teren ten jest terenem zamkniętym, w rozumieniu ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych, na podstawie decyzji nr 2 Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14012002 roku o określaniu terenu zamkniętego (decyzja ze zmianami): informacjom o obiektach na terenie zamkniętym nadano klauzulę „ZASTRZEŻONE”. Dotyczy to dokumentacji technicznej dotyczącej terenu zamkniętego, opracowywanej od dnia wejścia w życie decyzji o ustaleniu terenu zamkniętego, obejmującej projekty i plany: infrastruktury naziemnej i podziemnej usytuowanej w obrębie terenu zamkniętego, infrastruktury technicznej budynków usytuowanych w obrębie terenu zamkniętego, obejmującej: systemy alarmowe, system kontroli dostępu do obiektów i pomieszczeń oraz system monitoringu obiektów i pomieszczeń”, materiałom geodezyjnym i kartograficznym dotyczącym terenu zamkniętego, stanowiącym dokumentację geodezyjną i kartograficzną terenu objętego obszarem zamknięcia – nadano klauzulę „POUFNE”. Zapewnienie bezpieczeństwa informacji niejawnych: warunkiem dostępu Wykonawcy do informacji niejawnych o klauzuli „POUFNE”, w związku z realizacją zamówienia jest zdolność Wykonawcy do ochrony informacji niejawnych. W związku z tym Wykonawca winien przedstawić Zamawiającemu, zgodnie z art. 54 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. 2023.756 t.j.) świadectwo bezpieczeństwa przemysłowego I stopnia, upoważniającego do dostępu do informacji niejawnych o klauzuli Poufne lub wyższej, wydane przez ABW albo SKW po przeprowadzeniu postępowania bezpieczeństwa przemysłowego. Realizacja przedmiotu zamówienia musi być zgodna z wymogami zawartymi w instrukcji bezpieczeństwa przemysłowego. Dostęp do informacji niejawnych w zakresie niezbędnym do realizacji Umowy posiadać będą osoby posiadające ważne poświadczenie bezpieczeństwa o klauzuli tajności „POUFNE” lub wyższej, ujęte przez wykonawcę w „Wykazie osób Wykonawcy wyznaczonych do realizacji przedmiotu zamówienia związanego z dostępem do informacji niejawnych” oraz posiadające ważne zaświadczenia o odbytym szkoleniu w zakresie ochrony informacji niejawnych. Wykaz osób zostanie przekazany Zamawiającemu na etapie składania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. Wykonawca, pod rygorem odpowiedzialności karnej za ujawnianie informacji podlegających ochronie zobowiąże się do przestrzegania procedur, zasad i przepisów, dotyczących materiałów zawierających informacje niejawne, zgodnie z przywołaną ustawą o ochronie informacji niejawnych oraz zapisami zawartymi w instrukcji bezpieczeństwa przemysłowego. Wykonawca zobowiąże się do poinformowania Podwykonawców o ciążącym na nich obowiązku ochrony informacji niejawnych, które uzyskają w trakcie postępowania o udzielenie zamówienia w dziedzinach obronności i bezpieczeństwa, w trakcie realizacji zamówienia oraz po jego zakończeniu w sposób określony w przepisach o ochronie informacji niejawnych.” (dowód: ogłoszenie o zamówieniu) W związku z tym, że przystępujący MProjekt wykonał dla zamawiającego dokumentację projektową i uzyskał pozwolenie na budowę w ramach umowy na opracowanie dokumentacji projektowej wraz z uzyskaniem pozwoleń administracyjnych na budowę i pełnienie nadzoru autorskiego dla zadania pn. „Nadbudowa i przebudowa budynku nr 3 Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej”, zamawiający, w celu wprowadzenia środków zachowania zasad konkurencji z art. 85 ustawy P.z.p. podjął decyzję o wydłużeniu terminu składania ofert, określonego w art. 411 ust. 13 ustawy P.z.p., o 5 dni (dowód: pisma z dnia 2 i 30 kwietnia 2024 roku). W dniu 24 kwietnia 2024 r. zamawiający, wskazując jako podstawę art. 128 ust. 1 ustawy P.z.p., wezwał przystępującego B. oraz wykonawcę Budimex „do złożenia podmiotowych środków dowodowych potwierdzających spełnianie warunków udziału w postępowaniu w zakresie:
- Świadectwa i poświadczenia Bezpieczeństwa Przemysłowego o klauzuli „Poufne”. Zamawiający w ogłoszeniu 99127-2024 opublikował informację, że „Wykonawca składa Zamawiającemu, zgodnie z art. 54 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U.
- poz. 756) świadectwo bezpieczeństwa przemysłowego I stopnia, upoważniającego do dostępu do informacji niejawnych o klauzuli „Poufne” lub wyższej, wydane przez ABW albo SKW po przeprowadzeniu postępowania bezpieczeństwa przemysłowego”. Zgodnie z rozporządzeniem ministra rozwoju, pracy i technologii z 23.12.2020 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 2415) Zamawiający może żądać w przypadku zamówień, które wiążą się z przetwarzaniem informacji niejawnych, wymagają do nich dostępu, ich wykorzystania lub je zawierają – dokumentów potwierdzających zdolność wykonawcy do ochrony tych informacji i ich przetwarzania na poziomie wymaganym przez odrębne przepisy w szczególności ważnego odpowiedniego świadectwa bezpieczeństwa przemysłowego, ważnego poświadczenia bezpieczeństwa oraz zaświadczenia o odbyciu szkolenia w zakresie ochrony informacji niejawnych, o których mowa w ustawie z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 742). Zamawiający wzywa do złożenia świadectwa Bezpieczeństwa Przemysłowego o klauzuli „Poufne” oraz Poświadczeń Bezpieczeństwa o klauzuli „Poufne” dla osób wskazanych w załączniku nr 2 do Wniosku, wyznaczonych do realizacji przedmiotu zamówienia.” (dowód: pisma z dnia 24 kwietnia 2024 roku). W odpowiedzi na wezwanie zamawiającego z 24 kwietnia 2024 r. przystępujący B. złożył zgodę z dnia 28.09.2023 r. wraz z zaświadczeniem ABW z 25 kwietnia 2024 r. o prowadzeniu postępowania bezpieczeństwa przemysłowego w celu wydania świadectwa bezpieczeństwa przemysłowego I stopnia o klauzuli „poufne” oraz świadectwem akredytacji bezpieczeństwa systemu teleinformatycznego przeznaczonego do przetwarzania informacji o klauzuli „poufne” z 12 września 2023 r. oraz wyjaśnił, że przedmiotowa zgoda upoważnia do udostępnienia firmie informacji o klauzuli „poufne” do czasu wydania przez ABW świadectwa bezpieczeństwa przemysłowego (art. 64 ust. 1 ww. ustawy), a w świetle obowiązujących przepisów ww. zgoda jest równoznaczna z posiadaniem Świadectwa Bezpieczeństwa Przemysłowego o klauzuli „Poufne”. (dowód: pismo z dnia 26 kwietnia 2024 roku z załącznikami) W odpowiedzi na wezwanie zamawiającego z dnia 24 kwietnia 2024 roku wykonawca Budimex złożył zgodę ABW z dnia 2 czerwca 2023 roku i wyjaśnił, że: „Zamawiający określił jako jeden z warunków dopuszczających do udziału w postępowaniu, posiadanie aktualnego Świadectwa Bezpieczeństwa Przemysłowego I stopnia upoważniającego do przetwarzania informacji niejawnych o klauzuli ,,POUFNE”. Zgodnie z art.
- ust. 1 Ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o Ochronie Informacji Niejawnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 756) warunkiem dostępu przedsiębiorcy do informacji niejawnych w związku z wykonywaniem umów albo zadań wynikających z przepisów prawa, jest zdolność do ochrony informacji niejawnych. Jednym z dokumentów potwierdzających zdolność do ochrony informacji niejawnych o klauzuli „poufne” lub wyżej jest świadectwo bezpieczeństwa przemysłowego wydawane przez ABW lub SKW po przeprowadzeniu postępowania bezpieczeństwa przemysłowego. Wskazać należy jednak, iż zgodnie z ustawą o ochronie informacji niejawnych świadectwo bezpieczeństwa przemysłowego nie jest jedynym dokumentem, jaki potwierdza zdolność do ochrony informacji niejawnych. Art. 54 ust. 7 ustawy przewiduje możliwość wydania pisemnej zgody właściwego organu na dostęp do informacji niejawnych o klauzuli poufne” lub wyższej na rzecz przedsiębiorcy, wobec którego wszczęto postępowanie bezpieczeństwa przemysłowego. W przypadku Budimex S.A. z uwagi na przedłużające się postępowanie bezpieczeństwa przemysłowego, na wniosek spółki Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego wydał w dniu 2 czerwca 2023 roku zgodę na udostępnienie spółce informacji niejawnych o klauzuli poufne. W/w zgoda na charakter uniwersalny, tzn. nie dotyczy jednostkowego przypadku udostepnienia informacji niejawnych, a obowiązuje do zakończenia postępowania bezpieczeństwa przemysłowego. Z uwagi na fakt, iż jak określono w treści zgody Szefa ABW obowiązuje ona do czasu zakończenia przez Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego postępowania bezpieczeństwa przemysłowego prowadzone w celu wydania świadectwa bezpieczeństwa przemysłowego pierwszego stopnia potwierdzającego pełną zdolność do ochrony informacji niejawnych o klauzuli poufne, zgoda ta obejmuje również pełen zakres przetwarzania informacji niejawnych. Tym samym jest traktowana jako dokument wywołujący taki sam skutek jak świadectwo bezpieczeństwa przemysłowego I stopnia. Stanowisko powyższe potwierdza wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 19 sierpnia 2019 roku (sygn. akt 1517/19). Spółka wnosi zatem o uznanie przedłożonej zgody Szefa ABW jako dokumentu potwierdzającego spełnienie warunku udziału w postępowaniu. Jednocześnie, jako uzupełniający środek dowodowy spółka załącza świadectwo akredytacji dla systemu teleinformatycznego przeznaczonego do przetwarzania informacji niejawnych o klauzuli „poufne”.” (dowód: pismo z dnia 25 kwietnia 2024 roku z załącznikami). W dniu 13 maja 2024 roku zamawiający poinformował o wynikach oceny wniosków o dopuszczenie do udziału w postepowaniu. Zamawiający poinformował, że odwołujący, przystępujący B. i przystępujący MProjekt spełniają warunki udziału w postępowaniu. Zamawiający poinformował o odrzuceniu wniosku wykonawcy Budimex na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy P.z.p. (dowód: informacja z dnia 13 maja 2024 roku). Wykonawca Budimex nie wniósł odwołania wobec czynności odrzucenia jego wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu (okoliczność bezsporna). Zamawiający udostępnił wykonawcom dokumentację projektową, w tym przedmiary robót budowlanych, na zasadzie art. 103 ustawy P.z.p. Zamawiający nie udostępnił kosztorysów inwestorskich. Zamawiający umożliwił dostęp do dokumentacji niejawnej w kancelarii tajnej zamawiającego. Ponadto zamawiający przedłużył termin na składanie ofert do 46 dni od dnia przekazania zaproszenia (okoliczności bezsporne). Izba zważyła, co następuje: Odwołanie jest zasadne w zakresie zarzutu naruszenia art. 85 ust. 2 w zw. z art. 395 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy P.z.p. poprzez zaniechanie wezwania wykonawcy MProjekt Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Warszawie do udzielenia wyjaśnień w celu ustalenia, czy jego zaangażowanie w przygotowanie postępowania nie zakłóci konkurencji. W pozostałym zakresie odwołanie jest bezzasadne i podlega oddaleniu. Izba ustaliła, że odwołujący jest uprawniony do korzystania ze środków ochrony prawnej w rozumieniu art. 505 ust. 1 ustawy P.z.p. Okoliczność ta nie była pomiędzy stronami sporna. Izba postanowieniem wydanym na posiedzeniu niejawnym z udziałem stron i uczestników postępowania w dniu 17 czerwca 2024 roku stwierdziła skuteczność przystąpienia wykonawców B. i MProjekt do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego. Izba postanowieniem wydanym na posiedzeniu niejawnym z udziałem stron i uczestników postępowania w dniu 17 czerwca 2024 roku stwierdziła nieskuteczność przystąpienia wykonawcy Budimex do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego. W ocenie Izby wykonawca Budimex nie wykazał interesu w uzyskaniu rozstrzygnięcia na korzyść zamawiającego, do czego zobowiązuje go dyspozycja art. 525 ust. 1 ustawy P.z.p. Zamawiający odrzucił wniosek wykonawcy Budimex na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy P.z.p. i wykonawca Budimex nie wniósł odwołania na tę czynność zamawiającego. Tym samym wykonawca Budimex został skutecznie i trwale pozbawiony możliwości uzyskania przedmiotowego zamówienia, a rozstrzygnięcie odwołania na korzyść zamawiającego nie zmieni jego statusu w postępowaniu. Odnosząc się do poszczególnych zarzutów odwołania, Izba stwierdziła, co następuje: Izba uznała za uzasadniony zarzut naruszenia art. 85 ust. 2 w zw. z art. 395 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy P.z.p. poprzez zaniechanie wezwania wykonawcy MProjekt Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Warszawie do udzielenia wyjaśnień w celu ustalenia, czy jego zaangażowanie w przygotowanie postępowania nie zakłóci konkurencji. Z ustaleń dokonanych w sprawie wynika, że przystępujący MProjekt wykonał dla zamawiającego dokumentację projektową i uzyskał pozwolenie na budowę w ramach umowy na opracowanie dokumentacji projektowej wraz z uzyskaniem pozwoleń administracyjnych na budowę i pełnienie nadzoru autorskiego dla zadania pn. „Nadbudowa i przebudowa budynku nr 3 Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej”. W ramach tego zadania przystępujący MProjekt sporządził również kosztorysy inwestorskie, które nie zostały przekazane wykonawcom, oraz będzie sprawował nadzór autorski nad realizacją przedmiotowego zamówienia. Ponadto wykonawca MProjekt jest autorem niejawnej części dokumentacji projektowej, która również nie została przekazana innym wykonawcom. Wykonawcy ci mogą uzyskać wgląd do niejawnej części dokumentacji w kancelarii tajnej zamawiającego. W ocenie Izby wskazane wyżej okoliczności świadczą o tym, że w przedmiotowym postępowaniu doszło do zakłócenia konkurencji, o którym mowa w art. 85 ust. 1 ustawy P.z.p. Jak wskazano w publikacji „Prawo zamówień publicznych. Komentarz” pod red. Huberta Nowaka, Mateusza Winiarza” Warszawa 2021 str. 385 i nast.: Z odesłania do art. 85 ust. 1 Pzp wynika, że przez „wcześniejsze zaangażowanie wykonawcy” należy rozumieć sytuację, w której wykonawca „doradzał lub w inny sposób był zaangażowany w przygotowanie postępowania o udzielenie tego zamówienia”. Chodzi więc o każde włączenie się wykonawcy w przygotowanie danego postępowania. Obejmuje to w szczególności działania wspierające, które polegają na przekazaniu zamawiającemu konkretnych wskazówek lub informacji służących udzieleniu zamówienia. Nie ma znaczenia, czy doradztwo świadczone jest na zlecenie zamawiającego, czy też polega na przekazaniu już wcześniej przygotowanych materiałów. Obojętny jest także zakres i stopień zaangażowania wykonawcy w przygotowanie postępowania, jeżeli tylko w jego wyniku wykonawca może uzyskać przewagę konkurencyjną. (…) W przypadku zamówienia na projekt wykonawczy wcześniej zaangażowanym wykonawcą jest autor projektu koncepcyjnego lub projektu budowlanego, a w przypadku zamówienia na nadzór autorski – autor projektu koncepcyjnego. (…) Wcześniejsze zaangażowanie wykonawcy musi skutkować zakłóceniem konkurencji. Do zakłócenia konkurencji dochodzi, jeżeli w wyniku wcześniejszego zaangażowania w przygotowanie danego postępowania wykonawca uzyskał przewagę konkurencyjną względem innych oferentów. TSUE wskazał na dwie przyczyny zakłócenia konkurencji. Osoba uczestnicząca w wykonywaniu niektórych prac przygotowawczych może, po pierwsze, znajdować się w korzystniejszej sytuacji przy sporządzaniu swojej oferty z powodu informacji, które mogła uzyskać w przedmiocie danego zamówienia publicznego w trakcie wykonywania wspomnianych prac przygotowawczych. Wszyscy oferenci powinni mieć jednakowe szanse przy sporządzaniu treści swoich ofert. Po drugie, wspomniana osoba może się znaleźć w sytuacji mogącej spowodować konflikt interesów w tym znaczeniu, że osoba ta, będąc oferentem w danym zamówieniu publicznym, może, nawet w sposób niezamierzony, wywrzeć wpływ na jego warunki w sensie dla niej korzystnym. Sytuacja taka prowadziłaby do zakłócenia konkurencji pomiędzy oferentami. Kwestia wcześniejszego zaangażowania wykonawcy w przygotowanie zamówienia i wynikające stąd zakłócenie konkurencji była przedmiotem badania Krajowej Izby Odwoławczej, która w bardzo zbliżonych do rozpoznawanego stanach faktycznych uznała, że wcześniejsze zaangażowanie wykonawcy doprowadziło do zakłócenia konkurencji (vide: wyrok z dnia 8 października 2019 roku sygn. akt KIO 1834/19, wyrok z dnia 2 lutego 2021 roku sygn. akt KIO 3535/20). W ocenie Izby podjęte przez zamawiającego środki mające zagwarantować, że udział wykonawcy w postępowaniu nie zakłóci konkurencji, polegające na przekazaniu wykonawcom dokumentacji projektowej (poza- częścią tajną), umożliwienie dostępu do części tajnej dokumentacji projektowej oraz przedłużeniu terminu składania ofert, są niewystarczające dla wyeliminowania zakłócenia konkurencji. Wykonawca MProjekt ma nadal istotną przewagę konkurencyjną w stosunku do innych wykonawców, biorących udział w postępowaniu. Jednocześnie Izba wskazuje, że wykluczenie z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego wcześniej zaangażowanego wykonawcy, zgodnie z wolą ustawodawcy wyrażoną zarówno w art. 85 ust. 2, jak i art. 108 ust. 1 pkt 6 ustawy P.z.p., winno mieć miejsce jedynie wówczas, gdy zakłócenie konkurencji nie może być wyeliminowane w inny sposób niż przez wykluczenie wykonawcy z udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia. Zgodnie z art. 85 ust. 2 zdanie drugie ustawy P.z.p. zamawiający jest obowiązany zapewnić wykonawcy możliwość udowodnienia, że jego zaangażowanie w przygotowanie postępowania o udzielenie zamówienia nie zakłóci konkurencji. Biorąc pod uwagę powyższe Izba uznała za zasadne nakazanie zamawiającemu wezwania wykonawcy MProjekt do złożenia wyjaśnień w celu ustalenia, czy jego zaangażowanie w przygotowanie postępowania nie zakłóci konkurencji i dokonanie ponownej oceny wniosków. Izba wskazuje, że przystępujący MProjekt w piśmie procesowym z dnia 17 czerwca 2024 roku przedstawił swoje stanowisko w sprawie i załączył dowody w celu wykazania, że jego wcześniejsze zaangażowanie nie zakłóci konkurencji. Niemniej jednak Izba uznała, że nie jest jej rolą na tym etapie postępowania dokonywanie oceny, czy przystępujący MProjekt skutecznie udowodnił brak zakłócenia konkurencji. Zgodnie z cytowanym wyżej art. 85 ust. 2 zdanie drugie ustawy P.z.p. to zamawiający obowiązany jest zapewnić wykonawcy możliwość udowodnienia, że w jego przypadku zakłócenie konkurencji nie miało miejsca. Dokonanie oceny, czy wykonawca to udowodnił, należy zatem do zamawiającego, natomiast Izba w następnej kolejności bada, czy czynność zamawiającego podjęta w tym zakresie jest prawidłowa. Izba nie może wyręczać zamawiającego z dokonania czynności, do której jest obowiązany przepisami ustawy. Izba uznała za nieuzasadniony zarzut naruszenia art. 109 ust. 1 pkt 8 w zw. z pkt 10 w zw. z art. 405 ust. 2 pkt 5 ustawy P.z.p. poprzez zaniechanie wykluczenia MProjekt z postępowania (i w konsekwencji zaniechania odrzucenia wniosku MProjekt na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy P.z.p.) w sytuacji, gdy wykonawca ten podlegał wykluczeniu bowiem zaniechał przedstawienia informacji o swoim wcześniejszym zaangażowaniu w przygotowanie postępowania, obejmującym przygotowanie OPZ w zakresie dokumentacji projektowej, co istotnie zakłóciło konkurencję, a tym samym MProjekt przedstawił informacje wprowadzające w błąd co do braku podstaw wykluczenia z postępowania i mających istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego w postępowaniu. Zgodnie z art. 109 ust. 1 pkt 8 ustawy P.z.p. zamawiający może wykluczyć z postępowania wykonawcę, który w wyniku zamierzonego działania lub rażącego niedbalstwa wprowadził zamawiającego w błąd przy przedstawianiu informacji, że nie podlega wykluczeniu, spełnia warunki udziału w postępowaniu lub kryteria selekcji, co mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia, lub który zataił te informacje lub nie jest w stanie przedstawić wymaganych podmiotowych środków dowodowych. W ocenie odwołującego wprowadzenie zamawiającego w błąd polegało na celowym zatajeniu przez przystępującego MProjekt okoliczność wcześniejszego zaangażowania w przygotowanie postępowania, z którym związana jest podstawa wykluczenia określona w art. 108 ust. 1 pkt 6 ustawy P.z.p. W ocenie Izby w rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia, iż w rozpoznawanym przypadku zaszły przesłanki, o których mowa w art. 109 ust. 1 pkt 8 ustawy P.z.p. Składając oświadczenie o braku podstaw do wykluczenia przystępujący MProjekt nie wprowadził zamawiającego w błąd. Odwołujący zdaje się zrównywać okoliczność wcześniejszego zaangażowania przystępującego MProjekt z bezwzględną koniecznością wykluczenia wykonawcy na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 6 ustawy P.z.p. Tymczasem ze wskazanego przepisu wynika, że nie wyklucza się z postępowania wcześniej zaangażowanego wykonawcy, jeżeli spowodowane zaangażowaniem zakłócenie konkurencji może być wyeliminowane w inny sposób niż przez wykluczenie wykonawcy z udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia. Jednocześnie Izba podkreśla, że nie może być mowy o wprowadzeniu zamawiającego w błąd poprzez zatajenie faktu wcześniejszego zaangażowania w sytuacji, w której zamawiający – jako organizator postępowania na opracowanie dokumentacji projektowej na nadbudowę i przebudowę budynku nr 3 Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej – miał pełną wiedzę co do zaangażowania przystępującego MProjekt. Okoliczność ta została ujawniona w dokumentacji postępowania o udzielenie zamówienia (pisma zamawiającego z 2 i 30 kwietnia 2024 roku). Powyższe uzasadnia również uznanie za nieuzasadniony zarzut naruszenia art. 108 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 85 ust. 1 i 2 w zw. z art. 405 ust. 1 ustawy P.z.p. poprzez zaniechanie wykluczenia MProjekt z postępowania (i w konsekwencji zaniechania odrzucenia wniosku MProjekt na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy P.z.p.) pomimo wcześniejszego zaangażowania tego wykonawcy w przygotowanie postępowania, co w sposób istotny zakłóciło konkurencję, które nie może być wyeliminowane w inny sposób niż przez wykluczenie MProjekt z udziału w postępowaniu. Izba uznała za nieuzasadniony zarzut naruszenia art. 146 ust. 1 pkt 2 lit. b i art. 147 w zw. z art. 410 i art. 395 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy P.z.p., a także art. 16 ustawy P.z.p. poprzez zaniechanie odrzucenia wniosku złożonego przez B. oraz wskazania dodatkowej podstawy odrzucenia wniosku złożonego przez Budimex w sytuacji, gdy wnioski te zostały złożone przez wykonawców niespełniających warunku udziału w postępowaniu dotyczącego posiadania świadectwa bezpieczeństwa przemysłowego I stopnia, upoważniającego do dostępu do informacji niejawnych o klauzuli „POUFNE” lub wyższej, wydanego przez ABW albo SKW po przeprowadzeniu postępowania bezpieczeństwa przemysłowego. Zgodnie z art. 146 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy P.z.p. zamawiający odrzuca wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, jeżeli został złożony przez wykonawcę niespełniającego warunków udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia. Zgodnie z art. 7 pkt 29 ustawy P.z.p. przez warunki zamówienia należy rozumieć warunki, które dotyczą zamówienia lub postępowania o udzielenie zamówienia, wynikające w szczególności z opisu przedmiotu zamówienia, wymagań związanych z realizacją zamówienia, kryteriów oceny ofert, wymagań proceduralnych lub projektowanych postanowień umowy w sprawie zamówienia publicznego. Z ustaleń dokonanych w sprawie wynika, że zamawiający określił warunki udziału w postępowaniu w punkcie 5.1.
- ogłoszenia o zamówieniu „Kryteria kwalifikacji”. Sformułowane przez zamawiającego warunki udziału w postępowaniu dotyczą doświadczenia wykonawcy oraz jego potencjału osobowego. Zamawiający nie ustanowił w tym miejscu warunku udziału w postępowaniu w postaci konieczności posiadania świadectwa przemysłowego I stopnia. Ponadto na stronie prowadzonego postępowania (https://platformazakupowa.pl/transakcja/887799) zamawiający zawarł punkt „Wymagania i specyfikacja Wymagania dotyczące wniosku o dopuszczenie do udziału w przetargu ograniczonym”, w którym określił oświadczenia i dokumenty na potwierdzenie spełnienia warunków udziału w postępowaniu i braku podstaw do wykluczenia. Wykaz wymaganych oświadczeń i dokumentów nie obejmuje świadectwa przemysłowego I stopnia. Zgodnie z pkt. 2.1.2 ogłoszenia o zamówieniu „Miejsce realizacji”: Zapewnienie bezpieczeństwa informacji niejawnych: warunkiem dostępu Wykonawcy do informacji niejawnych o klauzuli „POUFNE”, w związku realizacją zamówienia jest zdolność Wykonawcy do ochrony informacji niejawnych. W związku z tym Wykonawca winien przedstawić Zamawiającemu, zgodnie z art. 54 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. 2023.756 t.j.) świadectwo bezpieczeństwa przemysłowego I stopnia, upoważniającego do dostępu do informacji niejawnych o klauzuli Poufne lub wyższej, wydane przez ABW albo SKW po przeprowadzeniu postępowania bezpieczeństwa przemysłowego. Analiza powyższych zapisów wskazuje, że poświadczenie bezpieczeństwa nie było dokumentem, który wykonawcy obowiązani byli złożyć razem z wnioskiem. Posiadanie poświadczenia bezpieczeństwa nie było warunkiem udziału w postępowaniu, a wymóg złożenia poświadczenia wraz z wnioskiem nie wynikał z wykazu dokumentów wymaganych na potwierdzenie warunków udziału w postępowaniu i braku podstaw do wykluczenia, wskazanych na stronie zamawiającego, na której prowadzone jest przedmiotowe postępowanie. Z treści pkt. 2.1.2 ogłoszenia o zamówienia wynika natomiast, że przedstawienie tego dokumentu jest warunkiem dostępu do informacji niejawnych. Oznacza to, że wykonawca obowiązany jest przedłożyć wymagane poświadczenie przed uzyskaniem dostępu do informacji niejawnych. Tym samym stwierdzić należy, że zamawiający nie miał podstaw do odrzucenia wniosków wykonawców B. i Budimex z uwagi na niespełnianie warunku udziału w postępowaniu dotyczącego posiadania świadectwa bezpieczeństwa przemysłowego I stopnia, upoważniającego do dostępu do informacji niejawnych o klauzuli „POUFNE” lub wyższej, wydanego przez ABW albo SKW po przeprowadzeniu postępowania bezpieczeństwa przemysłowego. Izba pozostawiła bez rozpoznania argumentację stron i przystępującego B. dotyczącą możliwości wykazania dostępu do informacji niejawnych na podstawie pisemnej zgody Szefa ABW na udostępnienie informacji niejawnych o klauzuli „poufne” lub wyższej przedsiębiorcy, wobec którego wszczęto postępowanie bezpieczeństwa przemysłowego lub postępowanie sprawdzające. Wobec ustalenia, że wykazanie się posiadaniem właściwego poświadczenia bezpieczeństwa nie było wymagane na etapie składania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, argumentację podniesioną w tym zakresie należy uznać za bezprzedmiotową. Z uwagi na powyższe orzeczono jak na wstępie. O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 575 ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych, stosownie do wyniku postępowania oraz na podstawie § 8 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020 r. poz. 2437). Przewodniczący:……………………………… ……………………………… ………………………………