Sygn. akt: KIO 1357/24 WYROK Warszawa, dnia 14 maja 2024 roku Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodnicząca: Katarzyna Prowadzisz Protokolant: Mikołaj Kraska po rozpoznaniu na rozprawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 22 kwietnia 2024 roku przez wykonawcę Jacka Wieczorka prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Usług Konserwacja Terenów Zielonych J.W. z siedzibą w Bytomiu w postępowaniu prowadzonym przez Zamawiającego Gmina Bytom, Miejski Zarząd Dróg i Mostów orzeka: 1.Umarza postępowanie odwoławcze w zakresie: - zarzutu nr 5 tj. naruszenia art. 240 ust. 1 i ust. 2 ustawy Prawo zamówień publicznych w związku z określeniem kryteriów poza cenowych w sposób nie odnoszący się do jakości oraz w sposób niejednoznaczny i nie pozwalający na porównanie poziomu oferowanego zamówienia, - zarzutu nr 4 tj. naruszenia art. art. 99 ust. 1 ustawy w zw. z art. 8 ust. 1 ustaw Prawo zamówień publicznych w zw. z art. 353
(1)w zw. z art. 5 Kodeksu cywilnego w odniesieniu do określenia gwarantowanego zakresu realizacji przedmiotu zamówienia na poziomie min. 80% zakresu prac lub wykreślenia z postanowień specyfikacji warunków zamówienia obowiązków wykonawcy w zakresie opisanym w SOPZ – załącznik nr 1 do SW Z jako Podstawowe obowiązki Wykonawcy – punkt III – polegające na zapewnieniu na wyłączność Zamawiającego stałego i całodobowego kontaktu telefonicznego osoby odpowiedzialnej za realizację zamówienia z ramienia wykonawcy, a także utrzymanie w gotowości technicznej sprzętu, a także wykreślenie zastrzeżenia zawartego w SOPZ – Załącznik nr 1 do SW Z polegającego na możliwości zlecenia prac interwencyjnych, które nie będą wliczone do wydajności w ramach złożonej oferty poprzez zlecenie, które winno być realizowane nie później niż w terminie 3 godzin od otrzymania zgłoszenia w dowolnym momencie. II. Izba na wstępie wskazuję, zgodnie z art. 559 ust. 2 ustawy podstawy prawne oraz przytacza przepisy prawa: - art. 8 ust. 1 ustawy - Do czynności podejmowanych przez zamawiającego, wykonawców oraz uczestników konkursu w postępowaniu o udzielenie zamówienia i konkursie oraz do umów w sprawach zamówień publicznych stosuje się przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 2022 r. poz. 1360, 2337 i 2339 oraz z 2023 r. poz. 326), jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. - art. 16 pkt 1 ustawy - Zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób: 1) zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców; 2) przejrzysty, 3) proporcjonalny. - art. 91 ust 1 ustawy - Zamawiający może udzielić zamówienia w częściach, z których każda stanowi przedmiot odrębnego postępowania o udzielenie zamówienia, lub dopuścić możliwość składania ofert częściowych w ramach jednego postępowania o udzielenie zamówienia, określając zakres i przedmiot części oraz wskazując, czy ofertę można składać w odniesieniu do jednej, kilku lub wszystkich części zamówienia. - art. 91 ust. 3 ustawy - Zamawiający może ograniczyć liczbę części, którą można udzielić jednemu wykonawcy, pod warunkiem że maksymalną liczbę części, jaka może być udzielona jednemu wykonawcy, wskaże w ogłoszeniu o zamówieniu, a w przypadku trybu negocjacji bez ogłoszenia - w zaproszeniu do negocjacji. - art. 91 ust. 4 ustawy - W przypadku, o którym mowa w ust. 3, zamawiający określa w dokumentach zamówienia obiektywne i niedyskryminujące kryteria lub zasady, które zastosuje w celu wyboru, w których częściach zostanie wykonawcy udzielone zamówienie w przypadku, gdy w wyniku przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia jeden wykonawca miałby uzyskać większą liczbę części zamówienia, niż wynosi maksymalna liczba, na które może zostać mu udzielone zamówienie. - art. 99 ust. 1 ustawy – Przedmiot zamówienia opisuje się w sposób jednoznaczny i wyczerpujący, za pomocą dostatecznie dokładnych i zrozumiałych określeń, uwzględniając wymagania i okoliczności mogące mieć wpływ na sporządzenie oferty. - art. 226 ust. 1 ustawy - Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli: (…) 5) jej treść jest niezgodna z warunkami zamówienia. (…) 10) zawiera błędy w obliczeniu ceny lub kosztu; - art. 239 ust. 1 ustawy - Zamawiający wybiera najkorzystniejszą ofertę na podstawie kryteriów oceny ofert określonych w dokumentach zamówienia. - art. 239 ust. 2 ustawy - Najkorzystniejsza oferta to oferta przedstawiająca najkorzystniejszy stosunek jakości do ceny lub kosztu lub oferta z najniższą ceną lub kosztem. - art. 242 ust. 1 ustawy - Najkorzystniejsza oferta może zostać wybrana na podstawie: 1) kryteriów jakościowych oraz ceny lub kosztu; 2) ceny lub kosztu. - art. 441 ust. 1 ustawy - Zamawiający może skorzystać z opcji, jeżeli przewidział opcję w ogłoszeniu o zamówieniu lub w dokumentach zamówienia w postaci zrozumiałych, precyzyjnych i jednoznacznych postanowień umownych, które łącznie spełniają następujące warunki: 1) określają rodzaj i maksymalną wartość opcji; 2) określają okoliczności skorzystania z opcji; 3) nie modyfikują ogólnego charakteru umowy. - art. 441 ust. 2 ustawy - Czynności dokonane na podstawie postanowień umownych przewidujących opcje z naruszeniem ust. 1 podlegają unieważnieniu. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 roku Kodeks cywilny (dalej: KC): - art. 5 KC - Nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony, - art. 3531 KC - Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. III. Izba w zakresie rozpoznania wszystkich zarzutów odwołania skierowanych do rozpoznania na rozprawie, na wstępie wskazuje, że Izba rozpoznaje odwołanie w zakresie zarzutów odwołania, co jednoznacznie wynika z treści art. 555 ustawy. Izba nie może orzekać co do zarzutów, które nie były zawarte w odwołaniu. Przed odniesieniem się do poszczególnych wskazanych w uzasadnieniu odwołania okoliczności mających uzasadniać podniesione zarzuty odwołania Izba wyjaśnia i podkreśla, że w postępowaniu odwoławczym Izba dokonuje oceny czynności podjętej przez Zamawiającego, w prowadzonym przez Zamawiającego postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, a które w zarzucie podnosi Odwołujący. Izba podkreśla, że orzecznictwo sądów powszechnych jak również Krajowej Izby Odwoławczej wskazuje na potrzebę ścisłego odczytywania treści zarzutu, w tym przede wszystkim niedopuszczalność wykraczania poza jego treść. Jak wskazano w nieprzerwanie aktualnym wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach z 29 czerwca 2009 r. w spr. X Ga 110/09, „Jeśli więc strona nie odwołuje się do konkretnych okoliczności faktycznych to skład orzekający nie może samodzielnie ich wprowadzić do postępowania tylko dlatego, że można je przyporządkować określonej, wskazanej w odwołaniu kwalifikacji prawnej.” Na potrzebę ścisłego traktowania pojęcia zarzutu wskazał również Sąd Okręgowy w Rzeszowie w uzasadnieniu wyroku z dnia 18 kwietnia 2012 r. w spr. o sygn. I Ca 117/12: „Z analizy powyższych przepisów można wyciągnąć dwa zasadnicze wnioski dla niniejszej sprawy. Po pierwsze, zarówno granice rozpoznania sprawy przez KIO jak i Sąd są ściśle określone przez zarzuty odwołania, oparte na konkretnej i precyzyjnej podstawie faktycznej. Sąd w postępowaniu toczącym się na skutek wniesienia skargi jest związany podniesionymi w odwołaniu zarzutami i wyznaczonymi przez nie granicami zaskarżenia.” W orzecznictwie Krajowej Izby Odwoławczej również ugruntowany jest również pogląd, że dla oceny zrzutu kluczowe znaczenie ma podanie w treści odwołania uzasadnienia faktycznego, wyczerpującego i zawierającego argumentację pozwalającą na ocenę poprawności zachowań (czynności, zaniechań) Zamawiającego, które kwestionuje we wniesionym odwołaniu Odwołujący. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się również, że powód nie jest obowiązany do wskazania w pozwie podstawy prawnej swego roszczenia. „Zgodnie z zasadą da mihi factum, dabo tibi ius – wynikającą w polskim prawie procesowym z nałożenia na powoda jedynie obowiązku przytoczenia okoliczności faktycznych uzasadniających żądanie – konstrukcja prawna podstawy rozstrzygnięcia należy do sądu.” (wyrok Sądu najwyższego z dnia 26 czerwca 1997 roku sygn. akt I CKN 130/97). Sąd Najwyższy podkreśla w swoim orzecznictwie, że obligatoryjnym elementem pozwu jest przytoczenie okoliczności faktycznych uzasadniających żądanie pozwu (art. 187 par. 1 ust. 2 KPC), okoliczności te stanowią podstawę faktyczną powództwa (causa petendi) – tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 2 maja 1957 roku sygn. akt II CR 305/57. W orzecznictwie Krajowej Izby Odwoławczej również ugruntowany jest pogląd, że o prawidłowości konstrukcji zarzutu odwołania nie może przesądzać kwalifikacja prawna zaskarżonej czynności, ponieważ ostatecznie to do Izby należy subsumcja stanu faktycznego pod określoną normę prawną, natomiast kluczowe znaczenie ma podanie w treści odwołania uzasadnienia faktycznego, wyczerpującego i zawierającego argumentację pozwalającą na ocenę zachowań (czynności, zaniechań) Zamawiającego, które kwestionuje we wniesionym odwołaniu Odwołujący. W tym zakresie aktualne pozostaje wypracowane na podstawie ustawy z dnia 29 stycznia 2004 Prawo zamówień publicznych stanowisko co do konieczności podania uzasadnienie faktycznego podnoszonych zarzutów, bowiem przepisy uprzednio obwiązującej ustawy nie odbiegają od treści obowiązujących obecnie. Jednocześnie wypracowane w orzecznictwie stanowisko znajduje również swoje odwzorowanie w piśmiennictwie. Wymaga odnotowania w tym miejscu, że postępowanie odwoławcze nie jest elementem procedury administracyjnej i nie wystarczy w odwołaniu wskazać, że z danymi czynnościami lub zaniechaniami Zamawiającego Odwołujący się nie zgadza, w postępowaniu odwoławczym niezbędne jest przedstawienie w odwołaniu uzasadnienia zawierającego okoliczności faktyczne i prawne uzasadniające twierdzenia Odwołującego i pozwalające Izbie, w postępowaniu kontradyktoryjnym, na ocenę działań Zamawiającego w kontekście podnoszonych przez Odwołującego naruszeń. Jedynie w zakresie naruszeń podnoszonych w uzasadnieniu faktycznym zarzutów odwołania możliwa jest zgodnie z zasadą orzekania w zakresie zarzutów, ocena podnoszonych przez Odwołującego naruszeń. Wynika to również z tego, że jakiekolwiek rozszerzenie argumentacji faktycznej stanowi nową, nieznaną Zamawiającemu argumentację / stanowisko Odwołującego, z którym nie mógł się on zapoznać wcześniej, a poddanie takiego stanowiska ocenie stanowiłoby naruszenie obowiązujących regulacji prawnych. O ile Izba, tak jak i sądy powszechne, może dokonać subsumpcji podanego stanu faktycznego i wywodzonych naruszeń do odpowiedniej normy prawnej, to nie może brać pod uwagę argumentacji faktycznej wykraczającej poza przedstawione w uzasadnieniu stanowiska. IV. W zakresie zarzutu 1 odwołania - naruszeni art. 239 ust. 1 i ust. 1 w związku z art. 242 ust. 1 ustawy , oraz art. 226 ustawy przez wskazanie w treści SWZ, że Zamawiający nie dokona wyboru oferty najkorzystniejszej pomimo, że oferta może przedstawiać najkorzystniejszy stosunek jakości do ceny w związku z regulacją w rozdziału XXIV pkt. 3 i 4 SWZ . Na podstawie art. 552 ust. 1 ustawy Izba wydając wyrok bierze za podstawę stan rzeczy ustalony w toku postępowania odwoławczego. Izba ustaliła, że: W Rozdziale XVIII Specyfikacji Warunków Zamówienia (dalej: SW Z) Zamawiający określił kryteria oceny ofert opis kryteriów oceny ofert, wraz z podaniem wag tych kryteriów, i sposobu oceny ofert: (…) 3. Punktacja przyznana ofertom w poszczególnych kryteriach będzie liczona z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku. 4. Za najkorzystniejszą ofertę w każdym Zadaniu zostanie uznana oferta niepodlegająca odrzuceniu, która otrzyma największą ilość punktów zgodnie z kryteriami oceny ofert. 5. Zamawiający wybiera najkorzystniejszą ofertę w każdym Zadaniu, w terminie związania ofertą określonym w SWZ. W Rozdziale XXIII - opis części zamówienia 1. Zamawiający dopuszcza możliwość składania ofert częściowych na następujące zadania: Zadanie 1: „Rejon 1 czyli Centrum, Śródmieście Północ, Śródmieście Zachód” Zadanie 2: „Rejon 2 czyli Łagiewniki, Rozbark” Zadanie 3:: Rejon 3 czyli Szombierki, Bobrek” Zadanie 4: Rejon 4 czyli Miechowice, Karb” Zadanie 5: Rejon 5 czyli Stroszek, Sucha Góra, Stolarzowice, Górniki” W Rozdział XXIV SW Z- liczba części zamówienia, na którą wykonawca może złóżyć ofertę, lub maksymalną liczbę części, na które zamówienie może zostać udzielone temu samemu wykonawcy, oraz kryteria lub zasady, mające zastosowanie do ustalenia, które części zamówienia zostaną udzielone jednemu wykonawcy, w przypadku wyboru jego oferty w większej niż maksymalna liczbie części 1. Zamawiający dopuszcza możliwość składania ofert częściowych w odniesieniu do 5 zadań postępowania. 2. Ofertę można składać na 5 zadań. Zamawiający - Gmina Bytom – Miejski Z 3. Zamawiający wskazuje, że może udzielić jednemu Wykonawcy maksymalnie 3 zadania. 4. Zamawiający ustali, które części zamówienia zostaną udzielone jednemu Wykonawcy, w przypadku wyboru jego oferty w większej niż maksymalna liczbie części wg następujących obiektywnych zasadach: 1) Wykonawca otrzyma większe wartościowo zadania zamówienia, natomiast mniejsze wartościowo zadania zostaną przyznane drugiemu w kolejności Wykonawcy; 2) Kolejność zadań wg wartości szacunkowej poszczególnych zadań, gdzie 1 to zadanie o największej wartości szacunkowej, a 5 to zadanie o najmniejszej wartości szacunkowej Zamawiający ustala następująco: 1 – Zadanie 2 2 – Zadanie 3 3 – Zadanie 1 4 – Zadanie 5 5 – Zadanie 4 Pismem z dnia 26 kwietnia 2024 roku Zamawiający powiadomił, że wprowadził następujące zmiany w SWZ: W zakresie Rozdziału XVIII SWZ - opis kryteriów oceny ofert, wraz z podaniem wag tych kryteriów, i sposobu oceny ofert: 3. Punktacja przyznana ofertom w poszczególnych kryteriach będzie liczona z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku. 4. Za najkorzystniejszą ofertę w każdym Zadaniu zostanie uznana oferta niepodlegająca odrzuceniu, najkorzystniejsza cenowo, która otrzyma największą ilość punktów zgodnie z kryteriami oceny ofert oraz spełni obiektywne zasady wskazane w Rozdziale XXIV SWZ ust.4. 5. Zamawiający wybiera najkorzystniejszą ofertę w każdym Zadaniu, w terminie związania ofertą określonym w SW Z. Złożenie najkorzystniejszej oferty w każdym zadaniu nie będzie oznaczało, że Wykonawca, który ją złożył automatycznie uzyska zamówienie we wszystkich zadaniach. W zakresie Rozdziału XXIV SW Z- liczba części zamówienia, na którą wykonawca może złożyć ofertę, lub maksymalną liczbę części, na które zamówienie może zostać udzielone temu samemu wykonawcy, oraz kryteria lub zasady, mające zastosowanie do ustalenia, które części zamówienia zostaną udzielone jednemu wykonawcy, w przypadku wyboru jego oferty w większej niż maksymalna liczbie części: „4. Zamawiający ustali, które zadania zamówienia zostaną udzielone jednemu Wykonawcy, w przypadku wyboru jego oferty w większej niż maksymalna liczbie zadań wg następujących obiektywnych zasad: 1) Wykonawca otrzyma większe wartościowo zadania zamówienia, natomiast mniejsze wartościowo zadania zostaną przyznane drugiemu w kolejności Wykonawcy; 2) Kolejność zadań wg wartości poszczególnych zadań, gdzie 1 to zadanie o największej wartości zadania, a 5 to zadanie o najmniejszej wartości zadania; Zamawiający ustala następująco ranking zakresów: 1 – Zadanie 2 2 – Zadanie 3 3 – Zadanie 1 4 – Zadanie 5 5 – Zadanie 4 Uwaga: Wykonawca, który złoży najkorzystniejszą ofertę w każdym zadaniu, pozyska trzy zamówienia wg rankingu zakresów, natomiast pozostałe oferty złożone w kolejnych zadaniach będą podlegały odrzuceniu na podstawie art. 226 ust.5 ustawy PZP, jako niezgodna z warunkami zamówienia.” W zakresie rozpoznania zarzutu 1 Izba podkreśla w pierwszej kolejności, że w odwołanie oparte jest na argumentacji odnoszącej się do wprowadzenia do SW Z „kryterium” nieznanego ustawie, a odnoszącego się do szacunkowej wartości zamówienia. Izba zaznacza w tym miejscu, że pomimo zmian jakie zostały wprowadzone w dniu 26 kwietnia 2024 roku do SW Z Izba postanowiła o skierowaniu tego zarzutu do rozpoznania na rozprawie, mając na uwadze argumentację Odwołującego, że zmiana dokonana przez Zamawiającego w zakresie wykreślenia „szacunkowa” jest zmiana jedynie pozorną. Izba za niezasadną uznaje argumentację w ramach tego postępowania, a odnoszącą się do niemożliwości wyboru innej niż uzyskująca najwyższą ilość punktów w ramach kryteriów oceny ofert oferty. Za niezasadne Izba uznała również stanowisko Odwołującego odnoszące się do braku regulacji prawnych odnoszących się do „dokonania rankingu ofert w oparciu o szacunkową wartość zamówienia”, bowiem w stanowisku Odwołującego jest błąd w rozumieniu poszczególnych instytucji prawa tj. możliwości określenia kryteriów oceny ofert (art. 239 ust. 1 ustawy) oraz instytucji uprawniającej Zamawiającego do ograniczenia liczby części, którą można udzielić jednemu wykonawcy, pod warunkiem że maksymalną liczbę części, jaka może być udzielona jednemu wykonawcy, wskaże w ogłoszeniu o zamówieniu (art. 91 ust. 3 ustawy). Izba podkreśla, że ranking ofert do jakiego referuje w swoim stanowisku Odwołujący jest wynikiem oceny oferty w ukształtowanych przez Zamawiającego kryteriach oceny ofert, natomiast przy zastosowaniu prawa Zamawiającego do ograniczenia liczby udzielonych zamówień w określonej liczbie części mamy do czynienia z inną, można rzec kolejną czynnością Zamawiającego. Tym samym należy podkreślić, że Zamawiający określając ilość części w jakich może zostać złożona oferta oraz ilość części w jakich udzieli zamówienia jednemu wykonawcy – limit części – przewiduje w dokumentach zamówienia procedurę, dodatkowe zasady w oparciu o które wybierze ofertę najkorzystniejszą, w przypadku, gdy okaże się, że dany wykonawca uzyskałby zamówienie na większą liczbę części niż dopuścił to Zamawiający. Zasadą jednakże jest, że w pierwszej kolejności dokonuje się oceny ofert w ramach kryteriów oceny ofert. Wymaga wskazania, że zasady wyboru części, która zostanie udzielona wykonawcy, powinny przybrać postać obiektywnych i niedyskryminujących. W ramach przedmiotowego odwołania podnoszone było, że przyjęta w ramach zasad wyboru wykonawcy w zakresie limitu części zamówienia udzielanych wykonawcy „wartość szacunkowa zadań”, po zmianie z dnia 26 kwietnia br. „wg wartości poszczególnych zadań”, którą Odwołujący utożsamiał i wskazywał, że zmiana jest pozorna, stanowi zasadę oceny, która została uznana za poprawną w doktrynie przedmiotu. Według art. 91 ust. 4 Pzp, jeżeli zamawiający przewiduje ograniczenie części, które mogą zostać udzielone jednemu wykonawcy, określa w dokumentach zamówienia obiektywne i niedyskryminujące kryteria lub zasady, które zastosuje w celu wyboru, w których częściach zostanie wykonawcy udzielone zamówienie, w przypadku gdy w wyniku przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia jeden wykonawca miałby uzyskać większą liczbę części zamówienia niż wynosi maksymalna liczba, na które może zostać mu udzielone zamówienie. Warunek stosowania obiektywnych i niedyskryminujących kryteriów lub zasad oznacza, że kryteria lub zasady muszą być uzasadnione przedmiotem zamówienia i nie mogą prowadzić do faworyzowania lub dyskryminacji wykonawcy, jeżeli nie jest to uzasadnione przedmiotem zamówienia. Obiektywnym i niedyskryminującym jest np. przyznawanie wykonawcy części według kryterium wartości części, na które złożył ofertę – wykonawca otrzyma większe części, natomiast mniejsze zostaną przyznane drugiemu w kolejności wykonawcy. (Komentarz. Prawo zamówień publicznych red. H. Nowak, M. Winiarz, str. 304 i 305, Warszawa 2021r.) Zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z 26 lutego 2014 r., w sprawie zamówień publicznych, uchylającej dyrektywę 2005/18/W E (tzw. dyrektywy klasycznej), motyw 79 dyrektywy klasycznej wyjaśniono, że W przypadku podziału zamówienia na części, instytucjom zamawiającym należy, na przykład w celu ochrony konkurencji lub zagwarantowania niezawodności dostaw, zezwolić na ograniczenie liczby części, o które może się ubiegać wykonawca; należy im również zezwolić na ograniczenie liczby części, które mogą zostać przyznane jednemu oferentowi. Tym samym, Zamawiający uprawniony jest do podziału zamówienia na części, wskazania liczby części, na które wykonawca może złożyć ofertę jak również ograniczenie liczby części w jakich zamówienia wykonawcy udzieli. Odwołujący w żaden sposób nie uzasadniła jak doszłoby do naruszenia zasad Prawa zamówień publicznych oraz ustawy o finansach publicznych w obliczu wykorzystania przez Zamawiającego mechanizmów ustawowych, które wprowadzone zostały do polskiego porządku prawnego przez implementację przepisów dyrektywy klasycznej. Jednoznacznie również wynika z wykładni Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych (H.N.) zawartej w komentarzu, że właściwym jest przyjęcie zasady oceny (kryterium) w ramach kwalifikacji w limicie części przez odniesienie do „wartości części”. Słusznie dostrzegł również Zamawiający, że Odwołujący nie wyjaśnia na czym miałaby polegać nieobiektywność oraz dyskryminacja w zasadach określających limitowanie udzielonych zamówień. Izba nie stwierdziła niezgodności określonych zasad kwalifikacji w ramach limitów przyjętych przez Zamawiającego przez odniesienie do wartości poszczególnych zadań. Izba za niezasadne natomiast uznała stanowisko Zamawiającego zaprezentowane na rozprawie, a wskazujące, że przez te wartości należy rozumieć „wielkość powierzchniową obejmującą zakres zadania”. Takie stanowisko wydaje się być ukute jedynie na potrzeby postępowania odwoławczego i przedstawione ad hock, a jednocześnie sprzeczne ze stanowiskiem zawartym w piśmie procesowym. Izba stwierdziła niezasadność tego stanowiska również z tego powodu, że użycie określenia (słowa) „wartość” w żaden sposób nie odnosi się do powierzchni, bowiem zgodnie z Słownikiem j. polskiego PW N «to, ile coś jest warte pod względem materialnym». Gdyby natomiast Zamawiający chciała posługiwać się „wartością” w znaczeniu «liczba określająca, ile jednostek zawiera dana wielkość fizyczna lub wielkość mogąca zastąpić wyrażenie algebraiczne, jego zmienne» (zgodnie z Słownikiem j. polskiego PWN) to powinien podać liczby jakie tą wartość by określały - w tym przypadku to nie nastąpiło. W odniesieniu natomiast do wskazania argumentacji odnoszącej się do braku podania co stanie się z ofertą najkorzystniejszą, czyli tą która uzyska najkorzystniejszy bilans w ramach oceny w kryteriach oceny ofert (art. 239 ustawy) wymaga wskazania, że w tym zakresie Zamawiający zmienił SW Z i wprowadził pismem z dnia 26 kwietnia 2024 roku postanowienia, których Izba nie poddaje ocenie, bowiem nie były objęte zarzutami rozpoznawanego odwołania. Przy czym Izba podkreśla, że w żaden sposób Odwołujący stawiając pytanie w tym zakresie w treści odwołania nie przedstawił żadnej argumentacji faktycznej, która pozwoliłaby poddać się ocenie, a która świadczyłaby o tym, że bądź to kryteria oceny ofert z rozdziału XXIII lub zasady limitowania udzielenia zamówienia wykonawcy w maksymalnej przewidzianej przez Zamawiającego liczbie obarczone są z tego powodu jakimikolwiek defektem skutkującym niezgodnością tych postanowień SWZz obowiązującymi przepisami ustawy w zakresie art. 239 czy też art. 91 ustawy. Co do argumentacji dotyczącej odnoszącej się do zlecania czynności na etapie realizacji zamówienia to nie uzasadnił w żaden sposób Odwołujący, że ma to odniesienie do niezgodnego z prawem wykorzystania instytucji limitowania ilości części jakie zostaną udzielone danemu wykonawcy. Mając na uwadze powyższe Izba nie stwierdziła zasadności zarzutu 1 odwołania. W zakresie zarzutu 2 odwołania - naruszenia art. 441 ustawy w związku z brakiem precyzyjnych i jednoznacznych postanowień umownych w zakresie okoliczności skorzystania z prawa opcji . Na podstawie art. 552 ust. 1 ustawy Izba wydając wyrok bierze za podstawę stan rzeczy ustalony w toku postępowania odwoławczego. Izba ustaliła, że: W Rozdział IV SWZ - opis przedmiotu zamówienia 1. Przedmiotem zamówienia jest letnie i zimowe utrzymanie czystości i konserwacja zieleni na terenach gminnych poza pasem drogowym oraz na terenach zieleni osiedlowej, w okresie 12 miesięcy od dnia zawarcia umowy w podziale na zadania z możliwością zastosowania opcji. (…) Prawo opcji 15. Zamawiający może skorzystać z prawa opcji w zakresie letniego i zimowego utrzymania czystości i konserwacji zieleni na terenach gminnych poza pasem drogowym oraz na terenach zieleni osiedlowej w każdym zadaniu. 16. Zamawiający przewiduje, że korzystanie z opcji będzie polegało na zwiększeniu ilości prac związanych z utrzymaniem czystości i konserwacji zieleni na terenach gminnych poza pasem drogowym oraz na terenach zieleni osiedlowej, w stosunku do zamówienia podstawowego. 17. Skorzystanie z prawa opcji nie stanowi zmiany umowy. 18. Realizacja prac w ramach prawa opcji może być zlecona w trakcie trwania umowy w całości lub w części. 19. Wykonawcy nie przysługuje prawo domagania się realizacji zamówienia w zakresie prawa opcji, jeżeli Zamawiający nie skorzysta z przedmiotowego prawa w odniesieniu do całości lub jego części. 20. Nieskorzystanie przez Zamawiającego z prawa opcji w odniesieniu do całości lub jego części nie wymaga podania przyczyny i nie stanowi podstawy do dochodzenia względem niego odpowiedzialności z tytułu niewykonania umowy. 21. Zlecanie realizacji prac w ramach zakresu opcjonalnego może, ale nie musi nastąpić, w zależności od zapotrzebowania Zamawiającego oraz dostępnych środków finansowych. 22. Ewentualne skorzystanie przez Zamawiającego z prawa opcji będzie polegało na przekazaniu przez Zamawiającego Wykonawcy pisemnego oświadczenia w przedmiocie skorzystania z tego prawa z podaniem zakresu i wartości prac, na warunkach określonych w projektowanych postanowieniach umowy (stanowiących Załącznik nr 2 do SWZ). 23. Maksymalna wartość opcji została określona w par. 7 ust. 2 Umowy. W Rozdział VI - termin wykonania zamówienia Termin realizacji zamówienia dla Zadania 1, Zadania 2, Zadania 3, Zadania 4, Zadania 5: 1) w zakresie podstawowym: 12 miesięcy od dnia zawarcia umowy, jednak nie wcześniej niż od dnia 01.08.2024 r. z zastrzeżeniem, że umowę uznaje się również za wykonaną z chwilą wyczerpania kwoty wynagrodzenia Wykonawcy określonego w umowie. 2) w zakresie opcjonalnym (w przypadku jego uruchomienia): od daty złożenia oświadczenia Zamawiającego o skorzystaniu z prawa opcji do dnia wskazanego w tym oświadczeniu, jednak nie później niż terminie określonym w pkt. 1). Szczegółowe zagadnienia dotyczące terminu realizacji umowy uregulowane są w projektowanych postanowieniach umowy, które zostaną wprowadzone do treści umowy w sprawie zamówienia stanowiących Załącznik nr 2 do SWZ. Zamawiający w Załączniku nr 2 do SWZ - projektowane postanowienia umowne przedmiot umowy §1 (…) 5. Zamawiający może skorzystać z prawa opcji w zakresie usług stanowiących przedmiot zamówienia w Zadaniu ……. 6. Zamawiający przewiduje, że korzystanie z opcji będzie polegało na zwiększeniu ilości prac związanych z realizacją umowy, wymienionych w Załączniku nr 2 do niniejszej umowy (SOPZ), w stosunku do zamówienia podstawowego. 7. Skorzystanie z prawa opcji nie stanowi zmiany umowy. 8. Realizacja prac w ramach prawa opcji może być zlecona w trakcie trwania umowy w całości lub w części. 9. Wykonawcy nie przysługuje prawo domagania się realizacji zamówienia w zakresie prawa opcji, jeżeli Zamawiający nie skorzysta z przedmiotowego prawa w odniesieniu do całości lub w części. 10. Nieskorzystanie przez Zamawiającego z prawa opcji w odniesieniu do całości lub części nie wymaga podania przyczyny i nie stanowi podstawy do dochodzenia względem niego odpowiedzialności z tytułu niewykonania umowy. 11. Zlecanie realizacji prac w ramach zakresu opcjonalnego może, ale nie musi nastąpić, w zależności od zapotrzebowania Zamawiającego oraz dostępnych środków finansowych. 12. Ewentualne skorzystanie przez Zamawiającego z prawa opcji będzie polegało na przekazaniu przez Zamawiającego Wykonawcy pisemnego oświadczenia w przedmiocie skorzystania z tego prawa wraz z podaniem zakresu i wartości prac. 13. Każde zlecenie na podstawie oświadczenia, o którym mowa w ust.12 powyżej będzie odbywało się w takiej samej formie i na takich samych zasadach, jak zlecanie prac w zakresie podstawowym na warunkach określonych w niniejszej umowie. 14. Maksymalna wartość opcji została określona w § 7 ust.2 umowy. TERMIN WYKONANIA UMOWY §2 Wykonawca zobowiązuje się wykonać przedmiot umowy określony w § 1 ust. 1 umowy,
- a)w zakresie podstawowym w terminie 12 miesięcy od dnia zawarcia umowy (z zastrzeżeniem, że umowę uznaje się również za wykonaną z chwilą wyczerpania środków finansowych, określonych w § 7 ust.1 umowy w terminie,
- b)w zakresie opcjonalnym (w przypadku jego uruchomienia): od daty złożenia oświadczenia Zamawiającego o skorzystaniu z prawa opcji, jednak nie później niż terminie określonym w lit.
- a)powyżej. WYNAGRODZENIE UMOWNE §7 1. Wynagrodzenie Wykonawcy za wykonanie przedmiotu niniejszej umowy za zakres podstawowy zamówienia, o którym mowa w § 1 ust. 1 umowy, nie może przekroczyć kwoty ...................... zł (słownie: ................................) brutto, w tym ……………………. zł netto oraz VAT 8% – zgodnie z ofertą, która stanowi załącznik nr 1 do niniejszej umowy. 2. W przypadku skorzystania przez Zamawiającego z prawa opcji, za wykonanie całego przedmiotu zamówienia w ramach prawa opcji, Wykonawca poza wynagrodzeniem określonym w ust. 1 powyżej nie może przekroczyć kwoty ...................... zł (słownie: .........................) brutto, w tym ……………………. zł netto oraz VAT 8% określonej w ofercie, która stanowi załącznik nr 1 do niniejszej umowy. 3. W przypadku skorzystania przez Zamawiającego z prawa opcji i zlecenia wykonania tylko części przedmiotu zamówienia w ramach prawa opcji, Zamawiający ustali jego zakres i wynagrodzenie Wykonawcy w złożonym przez Zamawiającego oświadczeniu woli zgodnie ze wzorem stanowiącym Załącznik nr 5 do niniejszej. 4. Wynagrodzenie za wykonane prace w zakresie podstawowym zamówienia oraz w zakresie opcjonalnym zamówienia (w przypadku uruchomienia opcji w całości lub części przez Zamawiającego) objęte umową przysługuje za faktycznie wykonany zakres prac odebrany bez zastrzeżeń, którą stanowi iloczyn cen jednostkowych określonych w formularzu ofertowym oraz formularzu cenowym Wykonawcy powiększonych o należny podatek VAT i faktycznej ilości (obmiaru) i krotności wykonanych prac. 5. Zastrzega się, iż zawarcie niniejszej umowy nie powoduje powstania po stronie Zamawiającego zobowiązania do zapłaty Wykonawcy wynagrodzenia, o którym mowa w ust. 2 powyżej. Zobowiązanie do zapłaty Wykonawcy wynagrodzenia, o którym mowa w ust. 2 powyżej (tj. zaciągnięcie przez Zamawiającego zobowiązania finansowego w tym zakresie) powstaje dopiero w momencie złożenia Wykonawcy przez Zamawiającego oświadczenia o skorzystaniu z prawa opcji (zgodnie z zapisami niniejszej umowy) i jest ograniczone jedynie do wysokości wynikającej z zakresu prac wskazanych w tym oświadczeniu. (…) 10. Na fakturze winny być wyszczególnione osobno pozycje oraz kwoty dotyczące letniego/ zimowego utrzymania i konserwacji zieleni osobno dla zakresu podstawowego oraz zakresu opcjonalnego. W zakresie rozpoznania zarzutu 2 Izba wskazuje, że zgodnie z art. 441 ustawy Zamawiający może skorzystać z opcji, jeżeli przewidział opcję w ogłoszeniu o zamówieniu lub w dokumentach zamówienia w postaci zrozumiałych, precyzyjnych i jednoznacznych postanowień umownych, które łącznie spełniają następujące warunki: 1) określają rodzaj i maksymalną wartość opcji; 2) określają okoliczności skorzystania z opcji; 3) nie modyfikują ogólnego charakteru umowy. Natomiast czynności dokonane na podstawie postanowień umownych przewidujących opcje z naruszeniem ust. 1 podlegają unieważnieniu – zgodnie z art. 441 ust. 2 ustawy. Wymaga podkreślenia, że zgodnie z postanowieniami ustawy prawo opcji stanowi uprawnienie Zamawiającego do domagania się od wykonawcy realizacji zamówienia nie tylko w zakresie podstawowym ale też w zakresie poszerzonym. Uprawnienie to przysługuje Zamawiającemu jedynie w okolicznościach spełnienia ustawowo określonych w art. 441 ust. 1 ustawy wymagań co do określenia wskazanych elementów. Aby prawo opcji było skuteczne muszą postanowienia umowne odpowiadać kumulatywnie wszystkim ww. wymaganiom i spełniać określone w art. 441 ust. 1 ustawy przesłanki. Brak spełnienia którejkolwiek z przesłanek niweczy skuteczność postanowienia odnośnie opcji. Zamawiający wskazując zakres opcjonalny zamówienia obowiązany jest również do enumeratywnego wymieniania okoliczności mogących mieć wpływ na realizację prawa opcji. W zakresie zarzutu odwołania i argumentacji podnoszonej w odwołaniu Odwołujący wskazał na brak zdefiniowania okoliczności, które mogłyby być przyczyną zlecenia usług w ramach prawa opcji (art. 441 ust. 1 pkt 2 ustawy - okoliczności skorzystania z opcji). Wskazanie przez Zamawiającego na § 1 pkt 12 i 13 projektu umowy nie stanowią w ocenie Izby zdefiniowania okoliczności w jakich Zamawiający może skorzystać z prawa opcji. Wymaga podkreślenia w tym miejscu, że możliwość skorzystania z prawa opcji stanowi jednostronne uprawnienie Zamawiającego, co skutkuje tym, że okoliczności skorzystania z tego prawa nie mogą być dorozumiane. Ustawodawca jednoznacznie wymaga od Zamawiającego podania określenia okoliczności skorzystania z opcji, natomiast informacje zawarte § 1 pkt 12 i 13 projektu umowy stanowią o sposobie zlecenia realizacji w zakresie opcji, a nie o okolicznościach w jakich to prawo będzie realizowane. W ramach argumentacji zawartej w piśmie procesowym Zamawiającego brak jest jakiegokolwiek uzasadnienia dowodzącego, że w ramach projektowanych postanowień umowy, jak również w postanowieniach SW Z odnoszących się do prawa opcji została zawarta jakakolwiek informacja odnosząca się do określenia okoliczności skorzystania z prawa opcji. Całość argumentacji jaka została przedstawiona nie odnosi się bowiem do tego obowiązku ustawowego z art. 441 ust. 1 ustawy. Odwołanie się do uzasadnienia możliwości skorzystania z prawa opcji uzasadnionego koniecznością wykonywania zadań publicznych zgodnie z ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach również nie stanowi uzasadnienia określenia okoliczności skorzystania z prawa opcji przez Zamawiającego. Brak wskazania w postanowieniach projektu umowy jak i w tym przypadku w SW Z – bowiem Zamawiający opisał prawo opcji w SW Z co wynika z ustaleń Izby – okoliczności skorzystania z opcji powoduje, że postanowienia te są wadliwe. W konsekwencji, w przypadku pozostawienia ich w tym kształcie postanowienia umowne będą podlegać unieważnieniu zgodnie z art. 441 ust. 2 ustawy. Taka konstrukcja przepisów podyktowana jest ochroną wykonawców przed skutkami jednostronnych działań Zamawiającego w okolicznościach, gdy tak jak w tym przypadku, nieznane są okoliczności w jakich Zamawiający może skorzystać z prawa opcji. Mając powyższe ustalenia i rozważania na uwadze, przy tym wniosek Odwołującego o nakazanie sprecyzowania postanowień swz i projektu umowy co do okoliczności skorzystania z prawa opcji, Izba wskazuje, że zgodnie z art. 554 ust. 1 pkt 2 ustawy, Izba uwzględni odwołanie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi niezgodność projektowanego postanowienia umowy z wymaganiami wynikającymi z przepisów ustawy oraz w przypadku uwzględnienia odwołania zgodnie z art. 554 ust. 3 pkt 1 lit. c ustawy, Izba może nakazać zmianę projektowanego postanowienia umowy albo jego usunięcie, jeżeli jest niezgodne z przepisami ustawy. Na podstawie art. 554 ust. 6 ustawy, Izba nie może nakazać wprowadzenia do umowy postanowień o określonej treści, co w ocenie Izby oznacza, że kontrola projektowanych postanowień umowy odbywa się jedynie pod względem legalności, a nie celowości, efektywności ekonomicznej projektowanych postanowień, a tym samym wnioski strony o nakazanie wprowadzenia postanowień określonej treści nie mogą być przez Izbę uwzględnione. Izba nie może przypisywać sobie uprawnień jakich ustawa jej nie daje, bowiem nie może działać poza granicami ustawy (art. 7 Konstytucji). Izba, jeśli ustali, że dane postanowienie umowne jest niezgodne z ustawą może jedynie nakazać wykreślenie postanowienia albo jego zmianę wskazując w uzasadnieniu, na czym polegało naruszenie, ale konkretna treść zmiany pozostaje w wyłącznej gestii Zamawiającego i to on za jej brzmienie ponosi wyłączną odpowiedzialność (tak też: Wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 18 października 2022 roku sygn. akt KIO 2592/22, wyrok z dnia 13 listopada 2023 roku sygn. akt KIO 3135/23, KIO 3136/23, KIO 3179/23). Poza zakresem kognicji Izby jest kształtowanie określonych postanowień umowy oraz nakazywanie określonej treści umowy (tak też: wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 18 marca 2022 roku sygn. akt KIO 622/22). Jednocześnie Izba podkreśla, że zgodnie z art. 555 ustawy związana jest jedynie zarzutami odwołania a nie jego wnioskami. Izba uznała, że w zakresie zarzutu 2, że w treści zarzutu Odwołujący odnosił się do braku precyzyjnych i jednoznacznych postanowień umowy w zakresie okoliczności skorzystania z prawa opcji, a w uzasadnieniu odwołania odnosił się również do treści SW Z, której to cześć stanowią postanowienia projektowanej umowy zgodnie z art. 134 ust. 1 pkt 20 (SWZ zawiera). Izba w zakresie zarzutu 2 odwołania: - nakazała Zamawiającemu uzupełnienie postanowień SWZ w zakresie prawa opcji, w Rozdział IV SWZ - opis przedmiotu zamówienia, o określenie okoliczności skorzystania z prawa opcji. Konsekwencją wprowadzenia postanowień do SW Z Rozdział IV powinno być uzupełnienie Załącznika nr 2 do SW Z projektowanych postanowień umownych w powyższym zakresie odnoszącym się do okoliczności skorzystania z prawa opcji (Izba zgodnie z powyższą argumentacją nie mogła nakazać ich wprowadzenia). W przeciwnym wypadku, w okolicznościach dokonania jakichkolwiek czynności na podstawie postanowień umowy (zawartej już umowy), zgodnie z art. 441 ust. 2 ustawy przewidujących opcje z naruszeniem art. 441 ust. 1 podlegać będą unieważnieniu. Izba nie odnosi się do treści postanowień umowy dotyczących prawa opcji wprowadzonych do projektowanych postanowień umowy, bowiem nie były one objęte zakresem zarzutu odwołania, tym samym nie mogła nakazać ich wykreślenia jako tych niespełniających kumulatywnie przesłanek z art. 441 ust. 1 ustawy. W zakresie zarzutu 3 odwołania - naruszenie art. 16 pkt 1 i 2 w zw. z art. 99 ust. 1 ustawy przez niejednoznaczny opis przedmiotu zamówienia, skutkujący uniemożliwieniem rzetelnej kalkulacji ceny oferty, a to poprzez brak podania informacji co do miejsca wykonywanych usług i sprecyzowania zakresu wykonywanych usług – tj. przekazanie jedynie map obszaru, bez podania konkretnych ilości i wielkości zakresu dla poszczególnych lokalizacji, a zatem w sposób nieuwzględniający wszystkich wymagań i okoliczności mogących mieć wpływ na sporządzenie oferty, a także wprowadzenia postanowień, które dają Zamawiającemu nieograniczone możliwości i dowolność zmiany zakresu, ilości i miejsca wykonywania usług bez sprecyzowania okoliczności w tym zakresie Na podstawie art. 552 ust. 1 ustawy Izba wydając wyrok bierze za podstawę stan rzeczy ustalony w toku postępowania odwoławczego. Izba ustaliła, że: W SWZ w Rozdziale IV Opis przedmiotu zamówienia na moment wniesienia odwołania podano: 4. Przedmiot zamówienia oraz sposób jego realizacji w każdym zadaniu określa:
- a)Szczegółowy Opis Przedmiotu Zamówienia z Mapami Rejonów (dalej SOPZ) - Załącznik nr 1 do SWZ
- b)Szacunkowe ilości - Załącznik nr 1.1 – 1.5 do SWZ
- c)Projektowane postanowienia umowy - Załącznik nr 2 do SWZ. (…) 8. Harmonogram prac planowych zawiera Załącznik nr 1 SOPZ wraz z załącznikami. Zamawiający zastrzega sobie prawo zmiany harmonogramu wykonywania prac i krotności oczyszczania poszczególnych terenów. Zamawiający dopuszcza możliwość zmiany ww. harmonogramu na wniosek Wykonawcy. 9. Wykazy terenów dla każdego zadania Zamawiający przekaże Wykonawcy wybranemu do realizacji danego zadania drogą mailową w następujący sposób: a)pierwszy wykaz terenów i lokalizacje koszy – w dniu zawarcia umowy, b)kolejne wykazy terenów – cyklicznie do 25 dnia każdego miesiąca do realizacji prac w następnym miesiącu, (w przypadku braku otrzymania wykazu Wykonawcę obowiązywać będzie wykaz z poprzedniego miesiąca), c)Zamawiający zastrzega sobie możliwość aktualizacji wykazu terenów w trakcie trwania miesiąca Pismem z dnia 26 kwietnia 2024 roku Zamawiający dokonał modyfikacji 4. Przedmiot zamówienia oraz sposób jego realizacji w każdym zadaniu określa:
- a)Szczegółowy Opis Przedmiotu Zamówienia z Mapami Rejonów i Wykazami ulic (dalej SOPZ) - Załącznik nr 1 do SWZ
- b)Szacunkowe ilości - Załącznik nr 1.1 – 1.5 do SWZ
- c)Projektowane postanowienia umowy - Załącznik nr 2 do SWZ. Załącznik nr 1 do SWZ - Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia (SOPZ) DZIAŁ I I. Wstęp 1. Przedmiot zamówienia dla zadania 1, 2, 3, 4, 5: 1.1. Przedmiotem niniejszego szczegółowego opisu przedmiotu zamówienia są wymagania dotyczące wykonania i odbioru prac w zakresie: - letniego i zimowego utrzymanie czystości oraz konserwacji zieleni na terenach gminnych poza pasem drogowym (Dział II i III SOPZ) - letniego i zimowego utrzymania czystości oraz konserwacji zieleni na terenach zieleni osiedlowej (Dział IV i V SOPZ). 1.2. Zamawiający w trakcie trwania umowy przewiduje: Okres letni – od 16 kwietnia do 31 października, Okres zimowy – od 1 listopada do 15 kwietnia, jednakże są to założenia służące jedynie do kalkulacji przez Wykonawcę ceny ofertowej. Faktyczny okres zimowy będzie powołany i odwołany przez Zamawiającego w zależności od prognozowanych i występujących warunków pogodowych. 1.3. Wykazy terenów dla każdego zadania Zamawiający przekaże Wykonawcy drogą mailową w następujący sposób: - pierwszy wykaz terenów i lokalizacje koszy – w dniu zawarcia umowy, - kolejne wykazy terenów – cyklicznie do 25 dnia każdego miesiąca do realizacji prac w następnym miesiącu, (w przypadku braku otrzymania wykazu Wykonawcę obowiązywać będzie wykaz z poprzedniego miesiąca), - Zamawiający zastrzega sobie możliwość aktualizacji wykazu terenów w trakcie trwania miesiąca. 1.4. Zakres rzeczowy, obowiązki Wykonawcy i terminy wykonywania prac zostały określone poniżej. (…) DZIAŁ II Wykonanie i jakość prac związanych z letnim i zimowym utrzymaniem terenów poza pasem drogowym Miasta Bytomia w zakresie podstawowym i opcjonalnym dla zadania 1, 2, 3, 4, 5. I. Oczyszczanie mechaniczne i ręczne ciągów pieszych z wszelkich zanieczyszczeń: Prace obejmują wszystkie czynności jakie winien wykonywać właściciel terenu zgodnie z art. 5 ust.5. ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, w tym: 1. Oczyszczanie ciągów pieszych w okresie letnim odbywać się będzie na podstawie nw. harmonogramu, różnego w zależności od zadania. 1.1. Systematyczne oczyszczanie - mechaniczne i/lub ręczne: 1 raz w tygodniu tj. w piątek; 2 razy w tygodniu tj. w poniedziałek i w czwartek; 3 razy w tygodniu tj. w poniedziałek, środę, piątek; 4 razy w tygodniu tj. w poniedziałek, wtorek, czwartek i piątek; 5 razy w tygodniu tj. w poniedziałek, wtorek, środę, czwartek i piątek; 6 razy w tygodniu tj. w poniedziałek, wtorek, środę, czwartek, piątek i sobotę do godziny 12.00 nawierzchni ciągów pieszych z użyciem wody. Użycie wody nie dotyczy oczyszczania ręcznego. W ramach oczyszczania wykonawca winien usunąć wszelkie zanieczyszczenia z całej oczyszczanej powierzchni, a także usunąć w dowolnej technologii trawę i chwasty wyrastające z nawierzchni ciągu pieszego oraz przy słupach oświetleniowych, murach, wzdłuż ścian budowli lub budynków, studzienek wodościekowych, rynien odpływowych itp. W przypadku niesystematycznego usuwania roślinności i jej występowania na oczyszczanych chodnikach podstawą do niezaliczenia wykonanych prac w ciągu całego miesiąca, wystarczającymi do uznania za prace wykonane niezgodnie z niniejszym opisem, są dwa protokoły wykazujące te same uchybienia. 1.2. Usuwanie zanieczyszczeń winno się odbywać na całej szerokości i długości w taki sposób, aby nawierzchnia miała widoczną strukturę, a przy krawężnikach woda deszczowa miała swobodny przepływ zgodnie za spadkiem do studzienek wodościekowych, rynien odpływowych. Krawędź chodnika musi być odsłonięta, a krawężnik wyraźnie odznaczać się. 1.3. Szczególną uwagę należy zwrócić na oczyszczanie znajdujących się w ciągach pieszych – nawierzchni wzdłuż ścian budowli lub budynków, miejsc pod ławkami i koszami na śmieci, studzienkami wodościekowymi, rynnami odpływowymi oraz innymi elementami znajdującymi się w ciągach pieszych. 1.4. Przez oczyszczanie należy rozumieć sprzątanie ciągów pieszych w taki sposób, aby nie zamiatać kurzu i zanieczyszczeń na pobocze, jezdnię, inne chodniki i tereny zieleni. 1.5. W technologii zamiatania mechanicznego należy dokonać zraszania, polewania wodą w celu zmniejszenia wydzielania kurzu. N a w i e r z c h n i a m u s i b y ć c z y s t a. Na godzinę zakończenia prac teren winien być oczyszczony. 2. Zamawiający przewiduje możliwość zlecania prac w ramach zakresu opcjonalnego oczyszczania ciągów pieszych, które będzie odbywało się wg standardu opisanego powyżej z określeniem obmiaru, miejsca i czasu wykonania. II. Oczyszczanie terenów zieleni poza pasem drogowym, w tym wybiegów dla psów 1. Oczyszczanie terenów zieleni w okresie letnim, poza pasem drogowym odbywać się będzie na podstawie nw. harmonogramu, różnego w zależności od zadania. polega na systematycznym usuwaniu wszelkich zanieczyszczeń: - 1 raz w tygodniu tj. w piątek; - 2 razy w tygodniu tj. w poniedziałek i w czwartek; - 3 razy w tygodniu tj. w poniedziałek, środę, piątek; - 4 razy w tygodniu tj. w poniedziałek, wtorek, czwartek i piątek; - 6 razy w tygodniu tj. w poniedziałek, wtorek, środę, czwartek, piątek i sobotę - usuwaniu wszelkich zanieczyszczeń do godziny 12.00 (również w święta), w tym usunięciu powalonych drzew o średnicy do 24 cm, wywozie złamanych konarów oraz innych zanieczyszczeń, które zostaną naniesione w wyniku różnych zjawisk pogodowych, ruchu samochodowego i pieszego, zdarzeń losowych, usuwaniu zwierzęcych odchodów itp.; 2. Oczyszczanie wybiegów dla psów (występuje w rejonie 3): 6 razy w tygodniu – od poniedziałku do soboty (również w święta); do godziny 12.00 - usuwaniu wszelkich zanieczyszczeń w szczególności psich odchodów, ponadto usunięciu oraz wywozie złamanych konarów oraz innych zanieczyszczeń, które zostaną naniesione w wyniku różnych zjawisk pogodowych itp.; Zamawiający przewiduje zlecenie oczyszczania wybiegu dla psów w zakresie opcjonalnym. 3. Zamawiający przewiduje możliwość zlecania prac w zakresie opcjonalnym oczyszczania terenów zieleni, które będzie odbywało się wg standardu opisanego powyżej z określeniem obmiaru, miejsca i czasu wykonania. Po zmiennie w dniu 26 kwietnia 2024 roku - Załącznik nr 1 do SW Z - Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia (SOPZ) DZIAŁ I I. Wstęp 1. Przedmiot zamówienia dla zadania 1, 2, 3, 4, 5: 1.1. Przedmiotem niniejszego szczegółowego opisu przedmiotu zamówienia są wymagania dotyczące wykonania i odbioru prac w zakresie: - letniego i zimowego utrzymanie czystości oraz konserwacji zieleni na terenach gminnych poza pasem drogowym (Dział II i III SOPZ) - letniego i zimowego utrzymania czystości oraz konserwacji zieleni na terenach zieleni osiedlowej (Dział IV i V SOPZ). 1.2. Zamawiający w trakcie trwania umowy przewiduje: Okres letni – od 16 kwietnia do 31 października, Okres zimowy – od 1 listopada do 15 kwietnia, jednakże są to założenia służące jedynie do kalkulacji przez Wykonawcę ceny ofertowej. Faktyczny okres zimowy będzie powołany i odwołany przez Zamawiającego w zależności od prognozowanych i występujących warunków pogodowych. 1.3. Wykazy terenów dla każdego zadania Zamawiający przekaże Wykonawcy drogą mailową w następujący sposób: - pierwszy wykaz terenów i lokalizacje koszy – w dniu zawarcia umowy, - kolejne wykazy terenów – cyklicznie do 25 dnia każdego miesiąca do realizacji prac w następnym miesiącu, (w przypadku braku otrzymania wykazu Wykonawcę obowiązywać będzie wykaz z poprzedniego miesiąca), - Zamawiający zastrzega sobie możliwość aktualizacji wykazu terenów w trakcie trwania miesiąca. 1.4. Na każdym zadaniu może wystąpić do 5% terenów z ograniczonym dostępem z uwagi na brak dojazdu lub pochylonym terenem. Wykonywanie na nich usług może się wiązać z utrudnieniami i koniecznością wynoszenia odpadów np. skoszonej trawy czy odpadów komunalnych przez klatki schodowe czy prześwity, jak również w okresie zimowym w związku z zabezpieczeniem przed śliskością może wymagać donoszenia piasku wiadrami przez pracowników. 1.5. Wykaz ulic dla każdego zadania stanowi załącznik nr 5 do SOPZ. 1.6. Rodzaj terenów takich jak: chodniki, alejki, drogi osiedlowe, prześwity, trawniki, wybiegi, kosze uliczne, skupiny krzewów, żywopłoty, rabaty mieszane i inne elementy zostały określone w Załącznikach od 1.1 do 1.5 do SW Z Szacunkowe ilości. 1.7. Zakres rzeczowy, obowiązki Wykonawcy i terminy wykonywania prac zostały określone poniżej. Izba wskazuje, że zgonie z art. 99 ust. 1 ustawy przedmiot zamówienia opisuje się w sposób jednoznaczny i wyczerpujący, za pomocą dostatecznie dokładnych i zrozumiałych określeń, uwzględniając wymagania i okoliczności mogące mieć wpływ na sporządzenie oferty. W ust. 2 ww. przepisu prawodawca podał, że Zamawiający określa w opisie przedmiotu zamówienia wymagane cechy dostaw, usług lub robót budowlanych. Cechy te mogą odnosić się w szczególności do określonego procesu, metody produkcji, realizacji wymaganych dostaw, usług lub robót budowlanych, lub do konkretnego procesu innego etapu ich cyklu życia, nawet jeżeli te czynniki nie są ich istotnym elementem, pod warunkiem że są one związane z przedmiotem zamówienia oraz proporcjonalne do jego wartości i celów. Zarzut odwołania w powiązaniu z wnioskiem odwołania sprowadza się w zasadzie do braku wskazania lokalizacji tj. wykazu terenów w jakich mają być prowadzone określone prace opisane w Załączniku nr 1 do SW Z - Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia (SOPZ) oraz określone co do jednostek obmiaru załącznikach 1.1 – 1.5 szacunkowe ilości przez brak wskazania precyzyjnego wykazu terenów na których ma być świadczona usługa. Odwołujący podał również w swoim stanowisku pisemnym, że uzupełnione za pismem z dnia 26 kwietnia 2024 roku wykazy ulic dla poszczególnych zadań nie stanowi doprecyzowania opisu przedmiotu zamówienia. Swoje stanowisko Odwołujący uzasadniał doświadczeniem oraz podnosił, że opis przedmiotu zamówienia nie określa konkretnych lokalizacji co ma wpływ na wycenę, bowiem w rejonach i na ulicach wskazanych przez Zamawiającego istnieją obszary, które wchodzą w przedmiot zamówienia oraz takie, które nie będą obsługiwane. W pisemnym stanowisku Odwołujący podnosił, że Zamawiający nie podał tego numerów posesji oraz czynności jakie mają być na nich wykonywane. W ramach tego zarzutu odwołania wskazane zostały również okoliczności odnoszące się do nieograniczonych ilości dokonywania zmian zakresu, ilości i miejsca wykonywania usług bez sprecyzowania okoliczności w tym zakresie. Odwołujący wskazując na pkt 8 Rozdziału IVSWZ. Izba wyjaśnia w tym miejscu, że zgodnie z obowiązującą ustawą obowiązkiem Zamawiającego jest jednoznaczne i wyczerpujące opisanie przedmiotu zamówienia. W rozpoznawanej sprawie odwoławczej Odwołujący podnosił, w tym argumentował na rozprawie, że brak jednoznacznego opisania przedmiotu zamówienia skutkuje problemem w realizacji zamówienia na okoliczność czego przedstawił dowód pisma z dnia 9 maja 2024 roku oraz załączone dokumenty do pisma procesowego. Odwołujący podnosił, że braki w opisie przedmiotu zamówienia, niepełny opis przedmiotu nie pozwala na identyfikacje terenów objętych przedmiotem zamówienia, na tle czego dochodzi do sporów sądowych, między Zamawiającym a Odwołującym, w ramach bieżącej obecnie realizacji zamówienia. Wynika to z tego, że Odwołujący otrzymuje zlecenie wykonania określonych czynności na wskazanej w zleceniu ulicy wraz ze wskazaniem ilości jednak nie ma wskazanego, które dokładnie obszary na określonej ulicy wchodzą w zleconą ilość. Co istotne, Odwołujący wyjaśniał w kontekście podniesionego zarzutu odwołania, że szczegółowy w poprzednim postępowaniu opis przedmiotu zamówienia był dużo bardziej szczegółowy (w wykazie znajdowały się numery działek na ulicach czy krotności wykonywania usługi) ale i tak nie zniwelowało to problemów realizacyjnych. Odwołujący wyjaśniał, że doświadczenie to prowadzi do wniosku, że niezbędne jest wnioskowane uszczegółowienie opisu przedmiotu, tak aby nie następowały problemy ze zleceniami wykonania usługi co do faktycznego terenu, obszaru na którym ma być realizowana usługa. Wymaga podkreślenia, że opis przedmiotu zamówienia ma mieć charakter wyczerpujący, co oznacza m.in., że powinien on umożliwiać wykonawcom prawidłową ocenę wszelkich możliwych ryzyk, jakie mogą zaistnieć przy wykonywaniu przedmiotu umowy. Nie jest możliwe realne oszacowanie kosztu oferty w tym kosztu ryzyka, którego wykonawca nie ma możliwości zidentyfikować z uwagi na brak odpowiedniej i wyczerpującej informacji w SW Z w odniesieniu do elementów opisu przedmiotu zamówienia. Nie opisując w sposób odpowiedni przedmiotu zamówienia, Zamawiający sam naraża się na negatywne dla niego konsekwencje faktyczne i prawne – począwszy od nieporównywalności ofert, zawyżenia cen ofertowych wobec braku możliwości dokładnego oszacowania przedmiotu zamówienia, przez problemy i spory na etapie realizacji zamówienia, aż do niekorzystnego dla Zamawiającego wyniku postępowań sądowych. W rozpoznawanym przypadku Odwołujący wskazywał na prowadzone postępowania sądowe o zapłatę – wyrok SR w Bytomiu z dnia 14 lipca 2022 roku sygn. akt I C 509/21 w wyniku realizacji tożsamego zamówienia u tego Zamawiającego, których właśnie podwaliną był opis przedmiotu zamówienia i sposób realizacji zamówienia. W wyroku tym wskazano, że orzeczeniem SA w Warszawie z dnia 23 grudnia 2019 roku sygn. akt VII Aga 215/19, że ryzyko gospodarcze wynikające z niedostatecznego opisu przedmiotu zamówienia obciąża Zamawiającego, który nie może go przerzucać na wykonawcę. Sąd Rejonowy w Bytomiu zwrócił również uwagę, że Zamawiający nadal posługiwał się jedynie nazwami ulic oraz obmiarem, który nie wiadomo jakich terenów dotyczy. Izba podkreśla w tym miejscu, że opis przedmiotu zamówienia nieuwzgledniający wszystkich okoliczności i wymagań narusza art. 99 ust. 1 ustawy oraz narusza zasady prawa zamówień publicznych w tym zasadę uczciwej konkurencji, a także przejrzystości postępowania o zamówienie. Izba podkreśla również, że zgonie z orzeczeniem Sądu Rejonowego w Bytomiu wskazanie w opisie przedmiotu zamówienia ulic i powierzchni nie było wystarczające dla ustalenia terenów wchodzących w skład zlecenia. W orzecznictwie Izby podkreśla się obowiązywanie generalnej zasady, że wszelkie niejasności, dwuznaczności, niezgodności zawarte w dokumentach zamówienia należy rozpatrywać na korzyść wykonawców, co wynika z paremii in dubio contra proferentem, („wątpliwości należy tłumaczyć przeciw autorowi”). Postanowienia SW Z muszą mieć charakter precyzyjny i jednoznaczny, a wątpliwości powstałe na tym tle muszą być rozstrzygane na korzyść wykonawcy. Obowiązek takiego formułowania i tłumaczenia ma na celu realizację zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wszystkich wykonawców przystępujących do przetargu. Wspomniana już powyżej wyrażona w ustawie zasada przejrzystości oznacza zakaz wyciągania negatywnych konsekwencji wobec wykonawcy wskutek niedopełnienia przez niego obowiązku, który nie wynika wyraźnie z dokumentacji przetargowej lub obowiązujących przepisów prawa krajowego, lecz jedynie z wykładni tych przepisów lub dokumentacji, a także z uzupełniania przez krajowe organy lub sądownictwo występujących w tej dokumentacji luk ( sygn. akt KIO 1905/19). W konsekwencji powyższego, w ocenie Izby, niezbędnym jest uzupełnienie opisu przedmiotu zamówienia, niezależnie od wskazanych wykazów ulic oraz szacunkowych ilości (obmiarów i krotności), a także załączonych map rejonów (które w żaden sposób nie odnoszą się do terenów objętych przedmiotem zamówienia) o informację odnoszące się do precyzyjnego i jednoznacznego wykazania terenów, na których wykonawca będzie miał świadczyć usługi objęte przedmiotem zamówienia. Z wyroku Sądu Rejonowego w Bytomiu wynika jednoznacznie, że problem poddany pod rozpoznanie sądu dotyczył rozwiania wątpliwości odnoszących się do stwierdzenia czy powierzchnia danej skarpy jest ujęta w obmiarze danej ulicy – ale to jak zauważył sąd możliwe było do rozstrzygnięcia w oparciu o mapy obrazujące powierzchnię wskazanych terenów, zaiste terenów, które zaiste objęte przedmiotem zamówienia. Dodatkowo należy zaznaczyć, że możliwe jest jednoznaczne i precyzyjne podanie terenów objętych zamówieniem, czego dowodzi przedstawiona przez Odwołującego dokumentacja pochodząca z innego zamówienia (mapy i zdjęcia z oznaczonymi terenami świadczenia usługi). Izba podkreśla, że szczegółowy, pełny i wyczerpujący opis przedmiotu zamówienia wymaga odniesienia między innymi do takich elementów, przez odniesienia wskazanych obszarów w terenie z uwzględnienie chodników, alejek, dróg osiedlowych, prześwitów, trawników, wybiegów, koszy ulicznych, skupin krzewów, żywopłotów, rabat mieszanych i innych objętych przedmiotem zamówienia (jak np. skarpa); wskazania map poglądowych z poszczególnych lokalizacji z oznaczeniem granic nieruchomości umożliwiające w ten sposób rozpoznanie w terenie. Katalog ten jest otwarty i może zawierać inne elementy, jednakże skutkiem uzupełninia opisu przedmiotu zamówienia ma być możliwość identyfikacji terenów objętych przedmiotem zamówienia. Izba nakazała uzupełnienie opisu przedmiotu zamówienia o jednoznaczne, precyzyjne wskazanie terenów objętych przedmiotem zamówienia. W odniesieniu do stwierdzenia z odwołania, ze wskazaniem na Rozdział IV pkt8 i 9 SW Z, Izba uznała, że w zakresie tego stanowiska Odwołującego brak jest jakiegokolwiek uzasadnienia. Poprzestanie na stwierdzeniu, że Zamawiający będzie miał prawo do nieograniczonego w zakresie ilości i częstotliwości zmian w zakresie zlecenia wykonywanych robót w żadne sposób nie zostało przez Odwołującego uzasadnione. Izba nie ma możliwości poddania ocenie stwierdzenia Odwołującego, które w żaden sposób nie jest uzasadniane, nie jest wyjaśniane w kontekście naruszeń przepisów ustawy. Izba nie domyśla się za wykonawcę argumentacji. Tym samym w tym zakresie zarzut odwołania jest niezasadny. Mając na uwadze powyższe, w granicach zarzutu odwołania, Izba nakazała uzupełnienie opisu przedmiotu zamówienia o jednoznaczne, precyzyjne wskazanie terenów objętych przedmiotem zamówienia. W zakresie zarzutu 4 odwołania - naruszenia art. 99 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy w zw. z art. 353