Sad powszechny, III AUa 1022/12

(1)( G. ), A. W. , M. W.

(1), P. W. , M. W.

(2), M. W.

(3), D. W. , K. T. , Z. S. , J. S.

(1), J. R. , M. R. , P. K. , P. B. , E. B.

(1), K. Z. , H. W. , T. R. , J. S.

(2)o podstawę wymiaru składek na skutek apelacji odwołującej (...) S.A. z siedzibą w P. od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu z dnia 3 kwietnia 2012 r. sygn. akt VIII U 936/11

1. oddala apelację;
2. zasądza od odwołującej spółki na rzecz pozwanego kwotę 120 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej. UZASADNIENIE Decyzją z dnia 28 stycznia 2011r., nr (...) znak: (...) , Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. stwierdził, że: 1) różnica składek na dobro Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wynosi: ⚫ na ubezpieczenie emerytalne: 6 880,80 zł ⚫ na ubezpieczenie rentowe: 2867,00 zł ⚫ na ubezpieczenie chorobowe: 893,03 zł ⚫ na ubezpieczenie wypadkowe: 560,30 zł ⚫ na ubezpieczenie zdrowotne: 2 977,71 zł ⚫ na Fundusz Pracy: 893,03 zł ⚫ na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych: 36,45 zł 2) różnica składek na dobro płatnika wynosi: ⚫ na ubezpieczenie zdrowotne: 238,59 zł ⚫ na Fundusz Pracy: 4 413,28 zł ⚫ na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych: 180,18 zł 3) uznanie budżetu państwa wynosi: ⚫ na ubezpieczenie emerytalne: 7,39 zł ⚫ na ubezpieczenie rentowe: 2,27 zł 4) różnica w rozliczeniu świadczeń z ubezpieczeń społecznych w razie choroby i macierzyństwa wynosi: ⚫ na dobro ZUS: 548,92 zł ⚫ na dobro płatnika składek: 2 620,21 zł W uzasadnieniu organ rentowy podał, że przeprowadzona kontrola u płatnika składek (...) S.A. wykazała szereg nieprawidłowości w wykonywaniu przez płatnika zadań z zakresu ubezpieczeń społecznych. Wskazał, że dotyczyły one m. in. nie zadeklarowania składek na ubezpieczenie zdrowotne czterech osób, składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe za osobę przebywającą na urlopie macierzyńskim, nie zadeklarowania w miesiącach 12/2007, 12/2008 i 12/2009 składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych od kwot wydanych pracownikom bonów świątecznych. Organ wskazał, że w 12/2007 ogółem kwota wydanych bonów wynosiła 18 800,00zł brutto, a kwota bonów przypadająca na jedną osobę wynosiła 741,00zł ( dotyczy 25 osób) oraz 275,00zł ( dotyczy 1 osoby), w miesiącu 12/2008 ogółem wypłacono należności w kwocie 6 200,00zł brutto, a kwota bonów przypadająca na jedną osobę wynosiła 200,00zł ( dotyczy 31 osób), a w miesiącu 12/2009 ogółem wypłacono należności w kwocie 11 450,00zł brutto, a kwota bonów przypadająca na jedną osobę wynosiła 400,00zł ( dotyczy 31 osób), 850,00zł (dotyczy 1 osoby) oraz 250,00zł (dotyczy 4 osób). Organ wskazał, że zgodnie z Regulaminem Gospodarowania Środkami Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych oraz oświadczeniem Prezesa Zarządu, P. B. , płatnik składek nie posiada określonych kryteriów przyznawania pracownikom wypłat z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych. Zakład stwierdził, że świadczenia te nie miały charakteru socjalnego, a wymóg dokonania przez pracodawcę jako administratora funduszu, oceny i porównania sytuacji socjalnej poszczególnych osób powinien w praktyce wykluczać przyznanie pomocy socjalnej w jednakowej wysokości. Ponadto wskazał, że dopłaty i zapomogi z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych wydatkowane były bez zastosowania kryterium socjalnego określonego w art. 8 ust.l ustawy z dnia 4 marca 1994r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (Dz.U. z 1996r. Nr 70, poz. 335 ze zm.) tj. od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej do korzystania z Funduszu. Organ podał również, że nieprawidłowości dotyczyły również zadeklarowania składki na Fundusz Pracy oraz na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w miesiącu 7/2007, w okresie od 7/2009 do 8/2010 zadeklarowania składki na Fundusz Pracy oraz na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za zatrudnionych pracowników, którzy ukończyli 55 lat (kobiety) i 60 lat (mężczyźni) oraz błędnie wyliczonej stawki dziennej zasiłku chorobowego i błędnie wyliczonej przysługującej ubezpieczonym długości okresu zasiłkowego. Od powyższej decyzji odwołała się (...) S.A. z siedzibą w P. . Odwołująca spółka zaskarżyła powyższą decyzję w całości wnosząc o jej zmianę. Argumentując strona odwołująca wskazała, że co prawda nie ma określonych na piśmie kryteriów przyznawania pracownikom wypłat z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych, jednakże decyzję o wysokości przyznanych bonów podejmuje każdorazowo - w myśl § 5 regulaminu - Zarząd Spółki mając na uwadze aktualną kondycję życiową, rodzinną i materialną danego pracownika. Nadto pełnomocnik spółki podał, że dofinansowanie z Funduszu jest zgodne z zasadą określoną w art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 4 marca 1994r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych w oparciu o obowiązujący regulamin oraz z uwzględnieniem sytuacji socjalnej pracowników. Wskazał, że w związku z powyższym, przy ustalaniu podstawy wymiaru składek nie miał obowiązku uwzględniać wartości wydanych pracownikom bonów świątecznych, ponieważ są całkowicie zwolnione ze składek ZUS. Pismem procesowym z dnia 17 maja 2011r. pełnomocnik odwołującej Spółki sprecyzował, że decyzję ZUS z dnia 28 stycznia 2011r. zaskarża w pkt. 1 i kwestionuje wyłącznie ustalenia dotyczące przypisania składek za 12/2007, 12/2008 i 12/2009 od kwot stanowiących równowartość bonów świątecznych wydanych pracownikom. Postanowieniem z dnia 3 października 2011r. Sąd wezwał do udziału w sprawie w charakterze zainteresowanych J. B. , S. B. , G. B. , E. B. P. B. , I. C. R. D. , P. D. , W. D. , J. G.

(2), R. E. , A. H. , K. J. , W. K. , A. K. , A. K. , P. K. , H. S. , W. P. , B. R. , T. R. , M. R. , J. R. , J. S.

(2), J. S.

(1), Z. S. , K. T. , D. W. , M. W.

(3), M. W.

(2), P. W. , M. W.

(1), A. W. , H. W. oraz K. Z. albowiem wynik niniejszego postępowania dotyczy ich praw i obowiązków. Wyrokiem z dnia 30 marca 2012r., sygn. akt VIII U 936/11, Sąd Okręgowy w Poznaniu Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie oraz zasądził od (...) S.A. z siedzibą w P. na rzecz pozwanego Zakładu ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. kwotę 60,00 zł. tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Podstawę rozstrzygnięcia Sądu I instancji stanowiły następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: (...) Spółka Akcyjna powstała w dniu 7 listopada 2007r. przez przekształcenie Przedsiębiorstwa (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w spółkę akcyjną. Spółka została wpisana do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem (...) . Przedmiotem działalności spółki jest m.in. budownictwo, produkcja metalowych elementów konstrukcyjnych, hotele i restauracje. Prezesem Zarządu Spółki jest P. B. . Jeszcze w (...) (...) Sp. z o.o. został utworzony Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych, jak i opracowano Regulamin dotyczący tych gospodarowania gromadzonymi środkami. Zgodnie z § 4 Regulaminu Gospodarowania Środkami Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych w (...) (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością środki funduszu przeznacza się na finansowanie (dofinansowanie) następujących celów: 1) zapewnienie możliwości uczestniczenia osób uprawnionych w imprezach sportowych oraz o charakterze kulturalno-oświatowym (zakup biletów) 2) zapomogi pieniężne bezzwrotne przyznawane w szczególnych przypadkach losowych 3) dofinansowanie wypoczynku urlopowego, zarówno zorganizowanego, jak i niezorganizowanego pracownika (...) , świadczenie przysługuje jeden raz w roku kalendarzowym 4) pożyczki zwrotne na cele mieszkaniowe Za administrowanie funduszem i realizację regulaminu odpowiedzialny został pracodawca. W latach 2007-2009 spółka zatrudniała około 30 pracowników. W tym czasie fluktuacja pracowników była niewielka. Faktycznie wypłaty z Funduszu w spornych latach były dokonywane na koniec roku i stanowiły wsparcie na okres świąteczny dla pracowników. Średnie wynagrodzenie w spółce w spornym okresie wynosiło 2500-3000zł. Prezes Zarządu odwołującej spółki nie znał dochodów współmałżonków pracowników. Odwołująca spółka nie posiada określonych kryteriów przyznawania pracownikom wypłat środków z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych stąd decyzje o przyznaniu świadczenia konkretnej osobie nie opierały się na kryteriach socjalnych. Z uwagi na to, iż nie ma specjalnych różnic w wysokości wynagrodzeń poszczególnych pracowników - wartość wydawanych bonów była w zasadzie identyczna, a mniej dostali ci pracujący w niepełnym wymiarze czasu pracy bądź nowi pracownicy. W 12/2007 całkowita kwota wydanych bonów wynosiła 18 800,00zł brutto. Bony otrzymali wszyscy pracownicy oprócz R. J. i H. S. . Kwota bonów przypadająca na jedną osobę wynosiła 741,00zł (dotyczy 25 osób). Tylko J. G.

(2)otrzymała bon w wysokości 275,00 zł. W miesiącu 12/2008 całkowita kwota wydanych bonów wynosiła 6 200,00zł brutto. Bony otrzymali wszyscy pracownicy oprócz E. B.

(2), a kwota bonów przypadająca na jedną osobę wynosiła 200,00zł (dotyczy 31 osób). W miesiącu 12/2009 całkowita kwota wydanych bonów wynosiła 11 450,00zł brutto. Bony otrzymali wszyscy pracownicy, a kwota bonów przypadająca na jedną osobę wynosiła 400,00zł ( dotyczy 31 osób). Inną kwotę otrzymało pięć osób: P. B. otrzymał bon w wysokości 850,00zł, a M. W.

(1), P. K. , A. K. , R. E. w wysokości 250,00zł (k.38). H. S. nie otrzymała bonów, ponieważ była zatrudniona na 1/3 etatu. R. J. i E. B.

(2)nie zostały wypłacone świadczenia, bo pracowali zbyt krótko. We wrześniu i październiku 2010r. organ rentowy przeprowadził kontrolę w spółce (...) . Jej przedmiotem była m.in. prawidłowość i rzetelność obliczania, potrącania i opłacania składek na ubezpieczenia społeczne oraz innych składek, do których pobierania zobowiązany jest Zakład. Kontrolujący ujawnili m.in., że w spółce były wydawane na koniec roku kalendarzowego bony świąteczne, od wartości których nie naliczano ani nie odprowadzano składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W oświadczeniu z dnia 27 września 2010r. P. B. podał, że spółka nie posiada określonych kryteriów przyznawania pracownikom wypłat z ZFŚS. Z kolei składając wyjaśnienia M. W.

(2)podała, że sporne wypłaty w grudniu 2007, grudniu 2008 i grudniu 2009 zostały dokonane z funduszu socjalnego zgodnie z ustną decyzją Prezesa Zarządu, wypłaty nie były uwarunkowane żadnymi kryteriami materialnymi, dochodowymi i rodzinnymi - wysokość wypłaty ustalił Prezes. Konsekwencją poczynionych ustaleń była zaskarżona decyzja z dnia 28 stycznia 2011r. Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach ZUS oraz dokumentów przedłożonych do akt niniejszej sprawy, a także zeznań przedstawicieli Spółki i świadków. Sąd Okręgowy, mając na uwadze § 2 ust. 1 pkt 19 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998r. w sprawie szczegółowych zasad ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ( Dz. U. nr 161, poz. 1106 z późn. zm.), art. 2 ust. 1 pkt 1 i art. 8 ustawy z dnia 4 marca 1994r. o Zakładowym Funduszu Świadczeń Socjalnych ( Dz. U. z 1996r., nr 70, poz. 335 z późn. zm.) stwierdził, że odwołanie jest bezzasadne. Wypłata bonów zdaniem Sadu nie miała charakteru socjalnego, gdyż nie wiązała otrzymania bonów z kryterium socjalnym. Ponadto wypłacenie świadczeń na cele dokonania zakupów świątecznych było sprzeczne z Regulaminem Gospodarowania Środkami Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych odwołującej Spółki, który nie przewidywał finansowania bonów towarowych. Wypłacone świadczenia należało więc uznać za przychód w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych , który to przychód stanowi podstawę wymiaru składek. Decyzja ZUS w tym zakresie jest zatem prawidłowa. Wskazując na powyższe Sąd I instancji na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. oddalił odwołania od zaskarżonych decyzji, o czym orzekł w wydanym wyroku. Powyższy wyrok w całości apelacją z dnia 21 maja 2012r. zaskarżyła spółka (...) S.A. reprezentowana przez adwokata. Apelująca Spółka zarzucił Sądowi I instancji: 1) naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 18 ust. 1, art. 20 ust. 1 oraz art. 46 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 Nr 205, poz. 1585 ze zm.) oraz § 2 ust. 1 pkt 19 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie szczegółowych zasad ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe, art. 8 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (Dz. U. z 1996 r. Nr 70, poz. 335 ze zm.) i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.) poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji błędne przyjęcie, iż strona pozwana prawidłowo zaliczyła do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, w tym ubezpieczenia emerytalne i rentowe, chorobowe, wypadkowe, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wobec zainteresowanych z tytułu równowartości przyznanych bonów towarowych w ramach zakładowego funduszu świadczeń socjalnych w wymiarach i okresach wskazanych w treści zaskarżonej decyzji, 2) naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym art. 233 § 1 k.p.c. wobec przekroczenia przez sąd pierwszej instancji granicy swobodnej oceny zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego poprzez jednostronne przyjęcie, iż przeprowadzone przez stronę pozwaną postępowanie kontrolne, a w szczególności zebrane w jego toku dokumenty, dają podstawy do uznania prawidłowości zaskarżonych decyzji i to bez dokonania oceny tegoż materiału dowodowego w sytuacji, gdy wskazane przepisy zdaniem strony pozwanej w kontekście poczynionych ustaleń dawały podstawę do dokonania przez organ rentowy zmiany podstawy wymiaru składek wobec zainteresowanych. Wskazując na powyższe, apelująca Spółka wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i ustalenie, że świadczenia rzeczowe w postaci bonów towarowych finansowanych z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych przekazane zainteresowanym w grudniu 2007r., grudniu 2008r. i grudniu 2009r. nie stanowią podstawy wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje. Zarzuty apelacji okazały się bezzasadne, a zatem należało ją oddalić. W ocenie Sądu Apelacyjnego, wbrew twierdzeniom apelacji, Sąd I instancji przeprowadził wyczerpujące postępowanie dowodowe, a zebrany materiał poddał wszechstronnej ocenie z zachowaniem granic swobodnej oceny dowodów przewidzianej przez art. 233 § 1 k.p.c. Na tej podstawie Sąd Okręgowy poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne i rozważania prawne, które tutejszy Sąd w pełni podziela i przyjmuje za własne bez potrzeby ponownego ich przytaczania. Istota sporu w analizowanej sprawie sprowadzała się do rozstrzygnięcia czy prawidłowo organ rentowy uznał, że od wypłaconych pracownikom (...) S.A. bonów świątecznych należy odprowadzić składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Trafnie wskazał na powyższe Sąd I instancji i całe postępowanie dowodowe prowadzone było w celu wyjaśnienia tej kwestii sporne. Na wstępie rozważań własnych, należało powołać podstawy prawne orzeczenia. Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych przyznawanie ulgowych usług i świadczeń oraz wysokość dopłat z Funduszu uzależnia się od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej do korzystania z Funduszu. Wskazać należy, iż to pracodawca gospodaruje środkami funduszu, dokonuje podziału środków funduszu na poszczególne rodzaje działalności socjalnej i przyznaje poszczególnym uprawnionym świadczenia finansowane z funduszu na zasadach określonych w regulaminie zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Z funduszu mogą być finansowane tylko te rodzaje działalności socjalnej, które są objęte ustawową definicją pojęcia „działalność socjalna". Swoboda regulacji w regulaminie zasad przyznawania indywidualnych świadczeń jest ograniczona ustanowioną przez ustawodawcę w art. 8 ust. 1 cyt. ustawy ogólną zasadą, że przyznawanie tych świadczeń ma być uzależnione od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej do korzystania z funduszu. Fundusz świadczeń socjalnych jest instytucją prawną, która ma łagodzić różnice w poziomie życia pracowników i ich rodzin. Jest on wyrazem funkcji społecznej zakładu pracy, zaś jego adresatami są zwłaszcza rodziny o najniższych dochodach. Oznacza to, co należy uwzględnić w zakładowych regulaminach świadczeń socjalnych, że, przyznawanie ulgowych świadczeń i wysokość dopłat z funduszu powinno być uzależnione od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby korzystającej z funduszu. Przy ocenie sytuacji materialnej pracownika należy brać pod uwagę dochody pracownika osiągane poza zakładem pracy, a także dochody członków rodziny, pozostających we wspólnym gospodarstwie z pracownikiem. Sąd Najwyższy w wyroku z 6 lutego 2008 r. II PK 156/07 (OSNP 2009/7-8/96) wskazywał w uzasadnieniu :”Możliwe jest przyjęcie średniego dochodu na członka rodziny jako usprawiedliwionego kryterium oceny sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby ubiegającej się o przyznanie ulgowych usług i świadczeń oraz wysokości dopłat z funduszu świadczeń socjalnych bo jest to obiektywnie czytelny i miarodajny sposób oceny zasadności ubiegania się o świadczenia z tego funduszu”. Z kolei w literaturze ujęto następujące poglądy doktryny: 1) Danuta Fyszemberg wyjaśnienia (Sł.Pracow.1997.2.20): „Określając sytuację materialną (art. 8 ustawy z 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych) zakład pracy powinien uwzględnić nie tylko wynagrodzenie otrzymywane przez pracownika w danym zakładzie”. 2) Monika Mrozowska artykuł (Pr.Pracy.2001.11.10): „Ustalając regulamin dysponowania funduszem trzeba pamiętać o podstawowej zasadzie: przyznawanie ulgowych świadczeń i wysokość dopłat z funduszu powinno być uzależnione od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby korzystającej z funduszu. [...]. Przy ocenie sytuacji materialnej pracownika należy brać pod uwagę dochody pracownika osiągane poza zakładem pracy, a także dochody członków rodziny, pozostających we wspólnym gospodarstwie z pracownikiem”. 3) Arkadiusz Sobczyk artykuł (PiZS.1996.8-9.85): „Wydatkowanie kwot z Funduszu niezgodnie z ustawą będzie miało miejsce zarówno wtedy, gdy pracodawca przeznaczy je na cele ekonomiczne swojego zakładu, jak również wtedy, gdy ulegnie naciskom związków i wypłaci wszystkim pracownikom premie świąteczne lub na cele o podobnym niesocjalnym charakterze, nie stosując kryteriów z art. 8 ustawy”. 4) Jadwiga Stefaniak wyjaśnienia (Sł.Pracow.2001.4.14): „Na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych - przyznanie świadczenia oraz jego wysokość uzależnia się od spełniania przez osobę uprawnioną kryteriów socjalnych, z których najważniejszym jest sytuacja materialna. Ponieważ przepisy ustawy nie określają sposobu dokumentowania dochodów pracowników do celów socjalnych, pracodawca może i powinien, według zasad przyjętych w wewnętrznym regulaminie, poprosić o oświadczenie o sytuacji dochodowej pracownika i członków jego rodziny. Bowiem o sytuacji materialnej pracownika decydują nie tylko jego zarobki w firmie, ale także sytuacja dochodowa osób, które wraz z pracownikiem prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Informacje podane przez pracownika posłużą ustaleniu wysokości dofinansowania z Funduszu”. 5) Jadwiga Stefaniak artykuł (Sł.Pracow.2008.10.33): „Jednym ze sposobów pozyskiwania informacji o sytuacji socjalnej osoby uprawnionej i jej rodziny może być jej oświadczenie”. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że wypłacone w latach 2007 - 2009 zainteresowanym świadczenia z ZFŚS przez (...) S.A. w postaci bonów świątecznych, przyznane były przez pracodawcę bez oceny sytuacji materialnej i życiowej pracowników, a więc wbrew zasadzie wynikającej z art. 8 ust. 1 ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych . Uzależnienie wysokości wypłaconych świadczeń od wymiaru czasu pracy i długości zatrudnienia, nie spełnia przesłanki socjalnej, choć miało wpływ na zróżnicowanie wysokości wypłat. Oznacza to, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo uznał je za przychód. Skoro bowiem wypłaty realizowane u odwołującego płatnika nie miały charakteru socjalnego gdyż nie wiązały otrzymania tych świadczeń z kryterium socjalnym, świadczenia te należało uznać za przychód w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych , który to przychód stanowi podstawę wymiaru składek. W niniejszej sprawie odwołujący pracodawca winien był dokonać analizy sytuacji życiowej, materialnej i osobistej każdego pracownika z osobna. Nie musi to przy tym wiązać się z podejmowaniem nadzwyczajnych działań ze strony pracodawcy, generowaniem dodatkowych sił i środków. Zdaniem Sądu Apelacyjnego wystarczające byłoby złożenie przez każdego pracownika oświadczenia o wysokości dochodu na jednego członka rodziny ze wskazaniem ile osób i w jakim wieku składa się na rodzinę pracownika. Taka informacja ujmowałaby w istocie nie tylko dochody pracownika osiągane u odwołującego, ale także dochody pracownika osiągane poza zakładem pracy, a także dochody członków rodziny, pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym z pracownikiem. Powyższe obrazuje zarówno sytuację osobistą, rodzinną jak i materialną, jak tego wymaga ustawa. Stanowisko takie jest prezentowane zarówno w orzecznictwie Sądu Najwyższego jak i literaturze przedmiotu. Odnosząc się do zarzutów apelacji w zakresie kryterium socjalnego, Sad Apelacyjny wskazuje, że twierdzenia o żądaniu przez pracodawcę oświadczeń głównej księgowej, które następnie weryfikował Zarząd Spółki nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym. Z ustalonego stanu faktycznego jednoznacznie wynika, że wypłaty dokonywane były wyłącznie po arbitralnym uznaniu wysokości wypłaty przez Prezesa Zarządu. Wynika to zarówno z zeznań przesłuchanych świadków jak i braku dokumentacji w postaci oświadczeń. Odnosząc się do zarzutu braku możliwości kontrolowania przez ZUS składkowania świadczeń z ZFŚS Sąd Apelacyjny wskazuje, że brak właściwego wydatkowania świadczeń z Funduszu powoduje, że świadczenia te stają się przychodem pracowników i stanowi podstawę wymiaru składek w myśl art. 18 ust. 1 ustawy z 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Zatem organ rentowy jako dysponent FUS, FUZ oraz FP i FGŚP ma prawo, a wręcz obowiązek kontrolować, czy płatnik składek prawidłowo rozlicza świadczenia, które z mocy prawa mogą zostać wyłączone z podstawy wymiaru składek. Jest to zarówno w interesie społecznym, jak i samych pracowników. Jak wskazano na wstępie, brak jest podstaw do uznania, że Sąd I instancji naruszył zasadę swobodnej oceny dowodów. Materiał dowodowy zebrany w sprawie był jednoznaczny, a Sąd jedynie przełożył wnioski z niego płynące na stan prawny. Jeszcze raz podkreślić należy, że arbitralna decyzja Prezesa Zarządu o wysokości bonów świątecznych nie może być uznana za spełnienie kryterium socjalnego przy wydatkowaniu środków z ZFŚS. W tym zaś zakresie apelacja zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów. Podsumowując stwierdzić należy, że przychód osiągnięty przez pracowników (...) S.A. w postaci bonów świątecznych stanowi podstawę wymiaru składek w myśl art. 18 ust. 1 ustawy z 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych w zw. z § 1 rozporządzenia z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe (Dz. U. Nr 161, poz. 1106). Wobec czego zaskarżone decyzje organu rentowego były prawidłowe. Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385 k.p.c. orzekł jak w pkt. 1 sentencji wyroku. O kosztach sądowych w pkt. 2 sentencji wyroku, Sąd Apelacyjny orzekł na podstawie § 12 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. 02.163.1349 z późn. zm.) w zw. z art. 98 k.p.c. /SSA Maria Michalska-Goźdź/ /SSA Hanna Hańczewska-Pawłowska/ /SSA Ewa Cyran/