← Polska

Sad powszechny, V U 1592/12

Sygn. akt V U 1592/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 kwietnia 2013 roku Sąd Okręgowy w Białymstoku V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Elżbieta Rosłoń Protokolant: Irena Prochowicz po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2013 roku w Białymstoku sprawy L. M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. o emeryturę pomostową na skutek odwołania L. M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. z dnia 16 sierpnia 2012 roku Nr (...) Oddala odwołanie. sygn. akt V U 1592/12 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 16.08.2012 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. odmówił przyznania L. M. prawa do emerytury pomostowej z uwagi na niespełnienie warunków nabycia tego prawa, przewidzianych w treści art. 49 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 19.12.2008 r. o emeryturach pomostowych ( Dz. U. Nr 237, poz. 1656 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji wskazał, że wnioskodawca nie udowodnił okresu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wynoszącego co najmniej 15 lat w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 tej ustawy. Udowodnił okres 12 lat 7 miesięcy i 2 dni pracy o szczególnym charakterze wymienionej w załączniku nr 2 pkt 8 tej ustawy. Wnioskodawca L. M. złożył odwołanie od tej decyzji. Wniósł o jej zmianę i przyznanie emerytury zgodnie z wnioskiem. W odwołaniu wskazał, że od 1968 r. wykonywał prace, które w rozumieniu przepisów wówczas obowiązujących były zaliczane do prac w szczególnych warunkach. Ponadto w okresie od 30.07.1994 r. do 6.06.2008 r. wykonywał pracę kierowcy autobusu. Suma okresów pracy w szczególnych warunkach według przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze oraz ustawy o emeryturach pomostowych wynosi ponad 15 lat, zatem spełnia warunki do przyznania prawa do emerytury pomostowej. Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie. Powołał się na argumentację taką jak w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazał, że jako pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze nie uznał okresów zatrudnienia:

  1. od 20.01.1973 r. do 28.02.1975 r. w Przedsiębiorstwie (...) w B. (następca prawny - (...) sp. z o.o. ),
  2. od 6.09.1979 r. do 10.08.1982 r. i od 11.08.1982 r. do 12.08.1984 r. w Miejskim Przedsiębiorstwie (...) w B. (następca prawny - (...) sp. z o.o. w B. ),
  3. od 28.08.1984 r. do 1.05.1989 r. i od 2.05.1989 r. do 18.10.1990 r. w (...) Przedsiębiorstwie (...) w B. (aktualnie (...) S.A. ),
  4. od 1.08.1991 r. do 14.05.1992 r. w Przedsiębiorstwie Usług (...) . Wskazał, że wnioskodawca nie przedłożył stosownie do treści art. 51 ustawy o emeryturach pomostowych zaświadczeń wystawionych przez płatnika składek o okresach pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 tej ustawy, za okresy przypadające przed dniem 1.01.2009 r. Sąd Okręgowy ustalił i zważył co następuje. Ustawa z dnia 19.12.2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. Nr
  5. poz. 1656 ze zm.) w rozdziale 2 określa warunki nabywania i utraty prawa do emerytury pomostowej i rekompensaty. Przepis art. 4 tej ustawy stanowi, że pracownikowi przysługuje prawo do emerytury pomostowej z uwzględnieniem art. 5-12, jeśli spełnia łącznie następujące warunki;
  6. urodził się po dniu 31.12.1948 r.,
  7. ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat,
  8. osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn,
  9. ma okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonych w art. 5-9 i art. 11 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn.
  10. przed dniem 1.01.1999 r. wykonywał prace w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS,
  11. po dniu 31.12.2008 r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3,
  12. nastąpiło z nim rozwiązanie stosunku pracy. Ustawa ta dopuściła odstępstwa od przesłanki wymienionej w art. 4 pkt 6, wskazując w art. 49, że prawo do emerytury pomostowej przysługuje również osobie, która:
  13. po dniu 31.12.2008 r. nie wykonywała pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art.3 ust.1 i 3;
  14. spełnia warunki określone w art. 4 pkt 1-5 i 7 oraz art. 5-12,
  15. w dniu wejścia w życie ustawy a więc w dniu 1.01.2009 r. miała wymagany w przepisach, o których mowa w pkt 2 , okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych . Powyższe przesłanki muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak którejkolwiek z nich nie daje podstaw do skutecznego domagania się przyznania prawa do emerytury pomostowej. Wnioskodawca L. M. urodzony (...) ma ukończone 60 lat. Pozostawał w zatrudnieniu do 6.06.2008 r. a zatem po dniu 31.12.2008 r. nie wykonywał żadnej pracy. Wobec powyższego należy do tej grupy osób, która prawo do emerytury pomostowej wywodzi z treści wskazanego wyżej przepisu art. 49 ustawy o emeryturach pomostowych . Ma okres składkowy i nieskładkowy w wymiarze 33 lat 3 miesięcy i 14 dni (k.33 akt ZUS). Organ rentowy uznał mu również okres 12 lat 7 miesięcy i 2 dni pracy w szczególnym charakterze wymienionej w załączniku nr 2 pkt 8 ustawy o emeryturach pomostowych . Warunkiem skutecznego ubiegania się o emeryturę pomostową w świetle art. 4 i 49 ustawy o emeryturach pomostowych , jest legitymowanie się określonym stażem pracy w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze (w rozumieniu tej ustawy lub dotychczasowych przepisów) oraz kontynuowanie pracy w tych warunkach po wejściu w życie ustawy o emeryturach pomostowych , a więc po 1.01.2009 r. W przypadku gdy osoba ubiegająca się o emeryturę pomostową, nie kontynuuje pracy w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze i legitymuje się w związku z tym jedynie stażem pracy "szczególnej" według poprzednio obowiązujących przepisów, może nabyć prawo do tej emerytury jedynie wówczas, gdy dotychczasowy staż pracy można kwalifikować jako pracę w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze w rozumieniu obowiązujących przepisów tj. art. 3 ust.1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych . Jeżeli zatem dotychczasowy okres pracy ubezpieczonego w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze nie może być tak zakwalifikowany, to brak jest podstaw prawnych do przyznania emerytury pomostowej (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13.03.2012 r. sygn. II UK 164/11). W związku z powyższym rozstrzygnąć należało czy okresy pracy wnioskodawcy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze nie uznane przez organ rentowy, są okresami pracy w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych . Definicję prac w szczególnych warunkach zawiera art. 3 ust. 1 zaś prac o szczególnym charakterze art. 3 ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych . Wykaz prac w szczególnych warunkach stanowi załącznik Nr 1 natomiast wykaz prac o szczególnym charakterze stanowi załącznik Nr 2 do tej ustawy. Wykaz prac określonych w art. 3 ust. 1 i 3 jest zamknięty i nie podlega uzupełnieniu, co oznacza, że cech pracy "o szczególnym charakterze" lub "w szczególnych warunkach" nie mogą posiadać inne prace, choćby sposób ich wykonywania i ich jakość mogła obniżyć się z wiekiem. Pierwszy sporny okres dotyczy zatrudnienia wnioskodawcy od 20.01.1973 r. do 28.02.1975 r. w Przedsiębiorstwie (...) w B. na stanowisku ładowacza. Następca prawny - (...) sp. z o.o. w B. , wystawiło świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach, z którego wynika, że L. M. we wskazanym okresie stale i w pełnym wymiarze wykonywał pracę ładowacza- ciężkie prace załadunkowe i wyładunkowe oraz przeładunek materiałów sypkich, pylistych, toksycznych, żrących lub parzących w transporcie wymienione w wykazie A, dziale VIII pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 7.
  16. 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) k. 6 akt ZUS. Drugi okres nie uznany przez organ rentowy dotyczył zatrudnienia wnioskodawcy od 6.09.1979 r. do 10.08.1982 r. i od 11.08.1982 r. do 12.08.1984 r. w Miejskim Przedsiębiorstwie (...) w B. . Następca prawny - (...) sp. z o.o. w B. , wystawiło świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach, z którego wynika, że L. M. w okresie od 6.09.1979 r. do 10.08.1982 r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego powyżej 3,5 tony - wymienioną w wykazie A, dziale VIII pkt 2 w/w rozporządzenia natomiast w okresie od 11.08.1982 r. do 12.08.1984 r. wykonywał pracę kierowcy autobusu o liczbie miejsc siedzących powyżej 15 – wymienioną w tym samym punkcie tego rozporządzenia - k. 8 i 9 akt ZUS . Kolejny okres będący przedmiotem sporu to okres zatrudnienia wnioskodawcy od 28.08.1984 r. do 1.05.1989 r. i od 2.05.1989 r. do 18.10.1990 r. w (...) Przedsiębiorstwie (...) w B. - aktualnie (...) Spółka Akcyjna w B. . Wystawiła ona świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach, z których wynika, że wnioskodawca w okresie od 28.08.1984 r. do 1.05.1989 r. stale, w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace kierowcy samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony natomiast od 2.05.1989 r. do 18.10.1990 r. stale, w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace kierowcy autobusu o liczbie miejsc siedzących większej niż 15 – obie prace wymienione w wykazie A, dziale VIII pkt 2 w/w rozporządzenia – k. 11,12 akt ZUS. Ostatni sporny okres dotyczy zatrudnienia wnioskodawcy w Przedsiębiorstwie Usług (...) w B. od 1.08.1991 r. do 14.05.1992 r. Ze świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach wynika, że wnioskodawca w tym okresie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę kierowcy autobusu o liczbie miejsc siedzących powyżej 15 – wymienioną w wykazie A dziale VIII pkt 2 w/w rozporządzenia – k. 14 akt ZUS. Analizując powyższe świadectwa pracy w kontekście przepisów art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych , należy stwierdzić, że praca ładowacza jak i kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony nie jest wymieniona w załącznikach do tej ustawy. Zatem zasadnie organ rentowy nie uznał tych okresów jako okresów pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, od których zależy prawo do emerytury pomostowej. W ocenie Sądu jedyną pracą spośród nie uznanych przez organ rentowy prac, spełniającą wymogi ustawy o emeryturach pomostowych , jest praca kierowcy autobusu. Została ona wymieniona w załączniku nr 2 do tej ustawy w wykazie prac o szczególnym charakterze pod poz. 8, przy czym warunkiem uznania jej za taką jest to, aby była ona pracą kierowcy autobusu w transporcie publicznym. Wnioskodawca jak wskazano wyżej pracował jako kierowca autobusu od 11.08.1982 r. do 12.08.1984 r. w Miejskim Przedsiębiorstwie (...) w B. i od 2.05.1989 r. do 18.10.1990 r. w (...) Przedsiębiorstwie (...) w B. . Zarówno w jednym jak i drugim zakładzie pracy jego praca jako kierowcy autobusu polegała na wożeniu pracowników. W (...) wykonywał on 2 kursy rano i 2 kursy po południu, w międzyczasie woził grupy zamiataczy w określone miejsca B. , po czym ich odbierał. Komunikacja miejska miała tylko jedną linię w pobliżu (...) , która była przepełniona i zakład pracy zdecydował się wozić pracowników we własnym zakresie. Wynika to zarówno z zeznań wnioskodawcy –k. 59 odw. jak i z zeznań świadków Z. K. , S. Ł. i J. T. , którzy pracowali razem z wnioskodawcą – k. 32,33 i 53 odw. Podobnie w (...) wnioskodawca woził pracowników tego zakładu jak również wyjeżdżał z nimi jako kierowca autobusu na wycieczki, grzybobranie i inne okazjonalne wyjazdy – zeznania świadka P. M. i I. P. – k. 53 i zeznania wnioskodawcy – k. 59 odw. Powyższe zeznania jak i rodzaj zakładów pracy, w których wnioskodawca pracował nie pozwalają na uznanie, że wykonywana przez niego praca kierowcy autobusu była pracą w transporcie publicznym w rozumieniu ustawy o emeryturach pomostowych . Transport publiczny to system powszechnie dostępnego zorganizowanego, masowego przewozu osób za pomocą odpowiednich środków transportu na terenie miasta i terenów podmiejskich ( transport miejski ), powiatu, województwa (transport regionalny) i kraju. Zasady organizacji i funkcjonowania regularnego przewozu osób w publicznym transporcie zbiorowym realizowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz w strefie transgranicznej, w transporcie drogowym, kolejowym, innym szynowym, linowym, linowo-terenowym, morskim oraz w żegludze śródlądowej określa ustawa z dnia 16.12.2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (Dz. U. z 2011 r. Nr 5, poz. 13 ze zm.). Wobec powyższego brak było podstaw prawnych do uznania powyższych okresów pracy jako okresów pracy o szczególnym charakterze w rozumieniu ustawy o emeryturach pomostowych . Niezależnie od powyższego wskazać należy, że w ocenie Sądu świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach wystawione przez (...) sp. z o.o. w B. oraz przez (...) Spółka Akcyjna w B. są nieprawidłowe albowiem powołują one prace z działu VIII rozporządzenia w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze . Dział ten dotyczy prac wykonywanych w transporcie i łączności. Niewątpliwie żaden z tych zakładów nie należał do branży transportu czy łączności. Konkretne stanowiska pracy należy ściśle interpretować w odniesieniu do wykazów z załącznika do tego rozporządzenia. W wyroku z dnia 1.06.2010 r. sygn. II UK 21/10 Sąd Najwyższy orzekł, że nie można swobodnie czy wręcz dowolnie, z naruszeniem postanowień rozporządzenia, wiązać konkretnych stanowisk pracy z branżami, do których nie zostały one przypisane w tym akcie prawnym. Przełożenie powyższych rozważań na grunt niniejszej sprawy oznacza, że nie można wiązać pracy wykonywanej przez wnioskodawcę w gospodarce komunalnej ( Miejskie Przedsiębiorstwo (...) ) i w przemyśle rolno- spożywczym ( (...) Przedsiębiorstwo (...) w B. ) z pracami wymienionymi w w/w rozporządzeniu w dziale transportu i łączności. Jedyny okres spośród zakwestionowanych przez organ rentowy, który w ocenie Sądu spełnia warunki ustawy o emeryturach pomostowych to okres pracy wnioskodawcy w charakterze kierowcy autobusu w Przedsiębiorstwie Usług (...) w B. . Jednocześnie z akt organu rentowego dotyczących ustalenia kapitału początkowego wynika, że w przedsiębiorstwie tym wnioskodawca pracował od 1.08.1991 r. do 18.10.1991 r. i od 30.12.1991 r. do 14.05.1992 r. w pełnym wymiarze czasu pracy. W świadectwach pracy wskazano, że był on zatrudniony jako kierowca autobusu- mechanik samochodowy, niemniej jednak Sąd ustalił, że jedyna praca jaką wykonywał w tym przedsiębiorstwie to była praca kierowcy autobusu w komunikacji publicznej. Powyższe wynika w sposób niewątpliwy z zeznań wnioskodawcy i przesłuchanych świadków, którzy pracowali w tym przedsiębiorstwie. Powstało ono w czasie kiedy w publicznym transporcie miejskim w B. trwały strajki, założył je były dyrektor MPK W. T. . Jedyną działalnością tej firmy, która funkcjonowała od lipca 1991 r. do września 1997 r. były usługi komunikacyjne świadczone na rzecz miasta. Firma zatrudniała wyłącznie kierowców i mechaników. Wnioskodawca był zatrudniony jako kierowca autobusu i taką pracę wykonywał, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy jeździł na liniach autobusem przegubowym marki I. tzw. łamańcem. (...) pracy był zmianowy i kierowcy w tym wnioskodawca byli dowożeni do firmy i odwożeni po zakończeniu pracy samochodem służbowym, ponieważ na zmianę ranną byli dowożeni o godzinie 3 rano, ze zmiany nocnej wracali po północy. Jeżeli była awaria autobusu, to kierowcy pomagali mechanikom w naprawie ale wynikało to z ich dobrej woli. (...) miała linie autobusowe o różnych numerach, kursujące na terenie B. również taką, która jeździła do S. . Powyższe ustalenia wynikają z zeznań A. M. , która pracowała w tej firmie jako specjalista do spraw osobowych i płac przez cały okres jej istnienia i zeznała, że wnioskodawca pracował przez dwa krótkie okresy jako kierowca autobusu – k. 59 jak również z zeznań A. A. i J. M. , którzy razem wnioskodawca pracowali jako kierowcy – k. 53 odw. A. A. mieszkał dodatkowo niedaleko wnioskodawcy i razem z nim dojeżdżał do pracy samochodem służbowym Z kolei J. M. , który pracował w (...) do 31.01.1993 r. w późniejszym okresie pracował razem z wnioskodawcą również w (...) Zakładzie (...) . Okazał on świadectwo pracy, w którym wpisano podobnie jak u wnioskodawcy, że był on zatrudniony jako kierowca autobusowy- mechanik, podczas gdy faktycznie wykonywał wyłącznie pracę kierowcy autobusu. Sąd uznał, że zeznania te stanowią relację wydarzeń i okoliczności faktycznie zaistniałych. W oparciu o zasadę bezpośredniości Sąd nie miał wątpliwości, że były one prawdziwe, co dodatkowo świadkowie potwierdzili okazanym świadectwem pracy i legitymacją odznaki honorowej „Wzorowy kierowca” - k. 53 odw. Na podstawie tych zeznań Sąd uznał, że okresy pracy wnioskodawcy w Przedsiębiorstwie Usług (...) na stanowisku kierowcy autobusu stanowią okresy pracy, o której mowa w art. 3 ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych i w jej załączniku nr 2 poz.
  17. Wynoszą one 2 miesiące i 18 dni oraz 4 miesiące i 16 dni. Łącznie z okresem uznanym przez organ rentowy w wymiarze 12 lat, 7 miesięcy i 2 dni okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu ustawy o emeryturach pomostowych wynosi mniej niż 15 lat. Mając powyższe na uwadze należy uznać, że wnioskodawca nie spełnia przesłanki określonej w art. 49 ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych bowiem jego dotychczasowy okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze nie jest wystarczający do uznania, że legitymuje się on 15 letnim stażem pracy w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 tej ustawy. Z tego względu Sąd uznał, że nie ma podstaw do uwzględnienia odwołania i na podstawie art. 477 14 § 1 kpc orzekł jak w wyroku.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.