Sygn. akt IIIU 916/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 marca 2013 r. Sąd Okręgowy w Ostrołęce Wydział III Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Teresa Suchcicka Protokolant: st.sekr.sądowy Anna Rogalska-Ciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2013 r. w O. sprawy z odwołania D. G. przy udziale zainteresowanej T. S.
(1)przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o rentę rodzinną z ubezpieczenia społecznego rolników na skutek odwołania D. G. od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 31 października 2012r. znak (...) orzeka:
- zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje D. G. prawo do renty rodzinnej rolniczej od 30 września 2012r.;
- stwierdza odpowiedzialność organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji. UZASADNIENIE Decyzją z dnia 31.10.2011r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego odmówił D. G. prawa do renty rodzinnej po zmarłym dziadku, C. S. , stwierdzając, że nie spełnia on przesłanek do uzyskania prawa do tego świadczenia przewidzianych w art. 29 ustawy z dnia 20.12.1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników . W odwołaniu od tej decyzji D. G. podniósł, że decyzja ta jest krzywdząca, ponieważ zgodnie z decyzją Sądu z dnia 1.02.2005r. był umieszczony w rodzinie zastępczej u dziadków T. i C. S. , gdzie nadal zamieszkuje z babcią. Kontynuuje naukę w systemie zaocznym, nie pracuje. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie wskazując, że D. G. nie spełnia przesłanek do uzyskania prawa do renty rodzinnej w myśl art. 29 ustawy z dnia 20.12.1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników i przepisów emerytalnych. Zainteresowana T. S.
(1)przyłączyła się do odwołania(k.21). Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: D. G. ( ur. (...) ) jest wnukiem zmarłego C. S. – ojca jego matki J. O. z domu S. . Postanowieniem Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy z dnia 27 maja 2003r. pozbawiono władzy rodzicielskiej M. G. , nad synem D. G. . Postanowieniem Sądu Rejonowego w Wyszkowie z dnia 1 lutego 2005r. ograniczono władzę rodzicielską matce J. O. przez umieszczenie D. G. w spokrewnionej rodzinie zastępczej T. i C. S. , ustalając miejsce pobytu dziecka w miejscu zamieszkania rodziny zastępczej. Począwszy od VI klasy szkoły podstawowej D. G. był na utrzymaniu i wychowaniu dziadków T. i C. S. . Dziadkowie zajmowali się także opieką i wychowaniem D. G. do osiągnięcia przez niego pełnoletniości. Po ukończeniu 18 roku życia D. S. nadal pozostał w miejscu zamieszkania rodziny zastępczej, pobiera naukę w Zaocznej Policealnej Szkole Zawodowej (...) w W. na kierunku technik bhp, jest na drugim semestrze, a przewidywany czas ukończenia nauki to styczeń 2014r. Odwołującego się cały czas wspierali dziadkowie, pozostawał na ich utrzymaniu gdyż nie miał własnych źródeł dochodu, poza alimentami w kwocie 220 zł miesięcznie wypłacanymi przez ojca. Po śmierci C. S. – odwołujący się zamieszkuje tylko z babcią T. S.
(1), a ich źródło utrzymania stanowi renta T. S.
(1)( 952 zł) i alimenty odwołującego się ( 220 zł). Aktualnie odwołujący się odbywa staż w Urzędzie Gminy w R. . W dniu 16.10.2012r. D. G. złożył w KRUS wniosek o rentę rodzinną po zmarłym dziadku C. S. . Do wniosku dołączył min.: postanowienie SR w Wyszkowie o ustanowieniu rodziny zastępczej, zaświadczenie ze szkoły o kontynuowaniu nauki. Po rozpoznaniu tego wniosku zaskarżoną decyzją z dnia 31.10.2012r KRUS odmówił wnioskodawcy prawa do renty rodzinnej po zmarłym dziadku, podając w uzasadnieniu decyzji, że nie spełnia warunków określonych w art. 29 ustawy z dnia 20.12.1990r o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. Nr 50, poz.291) . D. G. ( ur. (...) ) został przyjęty na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletniości od 2005r. (tj. co najmniej rok przed śmiercią) przez dziadka C. S. w ramach rodziny zastępczej. Pobiera naukę w Zaocznej Policealnej Szkole Zawodowej (...) w W. , a przewidywany czas jej ukończenia to styczeń 2014r. Jest bezrobotnym, zarejestrowanym w Urzędzie Pracy w W. od dnia 22.08.2012r. bez prawa do zasiłku. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o akta rentowe (...) , akta III Opm 8/05 SR w Wyszkowie, zaświadczenie PUP (k.6), zaświadczenie (...) (...) w W. (k. 19), oświadczenie o zamiarze pozostania w rodzinie zastępczej (k.33), zaświadczenie UG R. (k. 43), zeznania odwołującego się i zainteresowanej T. S. (k.22). Sąd Okręgowy zważył, co następuje : Odwołanie D. G. jest zasadne. Zgodnie z art. 29 ust. ust. 2 ustawy z dnia 20.12.1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz.U. z 2008r. Nr 50, poz. 291, ze zm.) do renty rodzinnej uprawnieni są następujący członkowie rodziny zmarłego: 1)dzieci własne, dzieci drugiego małżonka oraz dzieci przysposobione, 2)przyjęte na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletności wnuki, rodzeństwo i inne dzieci, z wyłączeniem dzieci przyjętych na wychowanie i utrzymanie w ramach rodziny zastępczej lub rodzinnego domu dziecka, 3)małżonek (wdowa, wdowiec), 4)rodzice - jeżeli spełniają warunki do uzyskania takiej renty w myśl przepisów emerytalnych. Oznacza to, że uprawnieni członkowie rodziny muszą spełniać warunki dla uzyskania renty rodzinnej określone w przepisach ustawy z dnia 17.12.l998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2009r. Nr 153, poz. 1227). Osoby wymienione w art. 29 pkt 2 to przyjęte na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletniości: - wnuki; - rodzeństwo; - inne dzieci , z wyłączeniem dzieci przyjętych na wychowanie i utrzymanie w ramach rodziny zastępczej lub rodzinnego domu dziecka. Zgodnie z art. 67ust.1pkt 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wnuczek, przyjęty na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletniości ma prawo do renty rodzinnej, jeżeli spełnia dodatkowo przesłanki z art. 68 i 69 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Zgodnie z art.68 jeżeli przekroczył 16 lat życia, do ukończenia nauki w szkole, nie dłużej jednak niż do osiągnięcia 25 lat życia, a ponadto: 1) został przyjęty na wychowanie i utrzymanie co najmniej na rok przed śmiercią ubezpieczonego (emeryta lub rencisty), chyba że śmierć była następstwem wypadku, oraz 2) nie ma prawa do renty po zmarłych rodzicach, a gdy rodzice żyją, jeżeli:
- a)nie mogą zapewnić im utrzymania albo
- b)ubezpieczony (emeryt lub rencista) lub jego małżonek był ich opiekunem ustanowionym przez sąd. W ocenie Sądu Okręgowego odwołujący się spełnia wszystkie wyżej wymienione przesłanki do uzyskania prawa do renty rodzinnej po zmarłym C. S. . W chwili śmierci dziadka C. S. tj. w dniu 30.09.2012r., odwołujący się D. G. miał ukończone 16 lat, ale pobierał naukę w Zaocznej Policealnej Szkole Zawodowej (...) w W. . Jego żyjący rodzice nie zapewniają mu utrzymania a nadto dziadkowie, w tym zmarły C. S. byli jego opiekunami ustanowionymi przez Sąd. Mając to na uwadze Sąd Okręgowy na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. zmienił zaskarżoną decyzję KRUS, przyznając odwołującemu się prawo do renty rodzinnej rolniczej od 30 września 2012r. Wniosek o rentę rodzinną wpłynął do KRUS w dniu 16.10.2012r. tj. w miesiącu przypadającym bezpośrednio po miesiącu, w którym nastąpiła śmierć ubezpieczonego C. S. (30.09.2012r.) - zgodnie z brzmieniem art. 129 ust.2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, renta rodzinna winna być wypłacana od dnia śmierci, gdyż w tej dacie odwołujący się spełniał warunki do spornego świadczenia. Zgodnie z treścią art. 118 ust. 1a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , Sąd był zobowiązany, przyznając odwołującemu prawo do renty rodzinnej, do zamieszczenia z urzędu w sentencji wyroku rozstrzygnięcia w przedmiocie odpowiedzialności organu rentowego odnośnie do nieustalenia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji tj. zarówno przyznającego prawo do świadczenia, jak też jego brak ( vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28.04.2010 roku, II UK 330/09, LEX 604220). W ocenie Sądu Okręgowego w przedmiotowej sprawie istnieją podstawy do obciążenia odpowiedzialnością organu rentowego za nieprzyznanie odwołującemu prawa do renty z uwagi na fakt, iż odwołujący się do wniosku o rentę rodzinną złożył wszystkie niezbędne dokumenty, z których można było ustalić, iż jest wnuczkiem zmarłego, został przyjęty na wychowanie i utrzymanie co najmniej na rok przed śmiercią ubezpieczonego ponadto pobiera naukę i zmarły był jego opiekunem prawnym. Wydanie przedmiotowej decyzji wynikało jedynie z błędnej interpretacji przepisów prawa materialnego, ściślej art. 29 pkt ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników poprzez przyjęcie, że zapis z wyłączeniem dzieci przyjętych na wychowanie i utrzymanie w ramach rodziny zastępczej lub rodzinnego domu dziecka odnosi się także do wnuczka podczas, gdy prawidłowa interpretacja brzmienia tego przepisu prowadzi do wniosku, że powyższy zapis dotyczy tylko innych dzieci . Z tych względów orzeczono jak w pkt. 2 wyroku.