Sad powszechny, V U 216/13

Sygn. akt V U 216/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 maja 2013r. Sąd Okręgowy w Słupsku w S. Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Ewa Sławińska- Klamann Protokolant: st.sekr.sądowy Joanna Adamczyk-Podolska po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2013r. w Słupsku na rozprawie sprawy z odwołania S. L. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 5 lutego 2013 r. znak (...) w sprawie S. L. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o emeryturę zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemu S. L. prawo do emerytury począwszy od 01 stycznia 2013 r., nie stwierdzając odpowiedzialności organu rentowego. Sygn. akt VU 216/13 UZASADNIENIE Ubezpieczony S. L. wniósł odwołanie od decyzji z dnia 5 lutego 2013 roku domagając się jej zmiany, poprzez przyznanie prawa do emerytury. W uzasadnieniu swojego stanowiska podniósł, iż organ rentowy bezzasadnie nie zaliczył mu do okresu pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia od 4 maja 1972 do 30 września 1975 roku w Zakładach (...) w K. oraz od 1 października 1975 roku do 31 maja 1991 roku w Zakładzie (...) w G. . Pozwany organ rentowy - Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. wniósł o oddalenie odwołania oraz zasądzenie od ubezpieczonego na rzecz organu rentowego kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych podnosząc, że ubezpieczony nie przedłożył żadnych dokumentów potwierdzających, że w spornych okresach pracował w warunkach szczególnych. Podnosząc powyższe argumenty wskazał, że S. L. nie udokumentował piętnastoletniego okresu zatrudnienia w warunkach szczególnych i tym samym nie nabył prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym. Sąd ustalił, co następuje: Ubezpieczony S. L. , urodzony (...) , lat (...) złożył w dniu 21 grudnia 2012 roku wniosek o emeryturę. Wraz z wnioskiem przedłożył zaświadczenia i świadectwa pracy, którymi udokumentował niekwestionowany przez organ rentowy staż ubezpieczeniowy wynoszący 32 lata, 2 miesiące i 8 dni. Ubezpieczony nie należy do OFE, a w chwili składania wniosku o przyznanie prawa do emerytury pozostawał w stosunku pracy. Organ rentowy nie zaliczył ubezpieczonemu do okresu pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia od 4 maja 1972 do 30 września 1975 roku w Zakładach (...) w K. oraz od 1 października 1975 roku do 31 maja 1991 roku w Zakładzie (...) w G. , albowiem w ocenie organu rentowego w dokumentacji brak jest świadectwa pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze wystawionego według wzoru oraz w świadectwach pracy pracodawcy nie potwierdzili faktu wykonywania przez ubezpieczonego pracy w warunkach szczególnych. Zaskarżoną decyzją z dnia 5 lutego 2013 roku organ rentowy odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury. dowód: akta emerytalne: wniosek k. 1-3, kwestionariusz k.4 , zaskarżona decyzja k.67, karta przebiegu zatrudnienia na dzień 01.01.1999r.k.66 Ubezpieczony S. L. od 4 maja 1972 do 30 września 1975 roku był zatrudniony w Zakładach (...) w K. na stanowisku mechanika samochodowego, gdzie wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy czynności w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych, głównie były to naprawy samochodów ciężarowych. Brygadzistą w ówczesnym czasie był E. W. . Park maszynowy liczył około 50-60 pojazdów. Ubezpieczony pracował razem z J. K. , który otrzymał świadectwo pracy w warunkach szczególnych. Zarówno ubezpieczony jak i J. K. wykonywali taki sam rodzaj pracy. W okresie od 1 października 1975 roku do 31 maja 1991 roku ubezpieczony był zatrudniony w Zakładzie (...) w G. ubezpieczony na stanowisku mechanika samochodowego. Ubezpieczony wykonywał swoje czynności pracownicze stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonując naprawy pojazdów w kanale remontowym. Ubezpieczony naprawiał samochody ciężarowe, które były przeznaczone do przewozu towarów i żywca. Ubezpieczony pracował razem z A. S. . Ubezpieczony pracował w tym samym warsztacie wykonując dotychczasowy rodzaj pracy jak poprzednio w Zakładach (...) w K. albowiem na bazie dotychczasowego Zakładu (...) powstał Zakład (...) w G. Dowód: akta sprawy: zeznania świadków: A. S. , J. K. k. 25-26 as, akta osobowe ubezpieczonego k.24 akta sprawy, świadectwo pracy k.31-32, zeznania ubezpieczonego k.34-34 verte akta sprawy Praca ubezpieczonego od 4 maja 1972 do 30 września 1975 roku ( 3 lata, 4 miesiące i 26 dni) z tytułu zatrudnienia w Zakładach (...) w K. oraz od 1 października 1975 roku do 31 maja 1991 roku ( 15 lat, 7 miesiące i 1 dzień ) z tytułu zatrudnienia w Zakładzie (...) w G. była pracą w warunkach szczególnych. Ubezpieczony według stanu na dzień 1 stycznia 1999 roku posiada ponad 15 letni okres pracy w warunkach szczególnych. Dowód: j/w Sąd zważył, co następuje: Odwołanie ubezpieczonego S. L. zasługuje na uwzględnienie. Kwestią wymagającą rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie było ustalenie uprawnień ubezpieczonego do wcześniejszej emerytury z tytułu wykonywania pracy w szczególnych warunkach, na podstawie art. 184 w związku z art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity : Dz. U. z 2009 roku, Nr 153, poz. 1227) oraz przepisów Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8 , poz. 43 ze zm.). Zgodnie z art.184 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ubezpieczonym urodzonym po 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32,33,39 i 40, jeżeli w dniu wejścia ustawy osiągnęli: 1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat – dla kobiet i 65 lat – dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 W myśl ust. 2 art. 184 emerytura przysługuje ubezpieczonym, którzy nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa oraz rozwiązania stosunku pracy – w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem w stanie prawnym obowiązującym do 1 stycznia 2013 r. Okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 , to 25 lat w przypadku mężczyzny ( art. 27 pkt 2) . Wiek emerytalny wynika z § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 r., nr 8, poz. 43 ze zm.), do którego odsyła art. 32 ust. 4 powołanej ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Wynosi dla mężczyzny 60 lat. Wymagany okres zatrudnienia w warunkach szczególnych przewidziany w przepisach dotychczasowych, o którym mowa w art. 184 ust. 1, to okres 15 lat, o czym stanowi § 4 ust. 3 powołanego rozporządzenia. Bezsporne w niniejszej sprawie było, że ubezpieczony S. L. ma ukończone 60 lat, nie jest członkiem OFE, posiada wymagany ponad 25 letni staż pracy liczony na dzień wejścia w życie ustawy, tj. na dzień 01.01.1999 roku, pozostawał w stosunku pracy, niemniej od 1 stycznia 2013 roku przepis art. 184 nie wymaga rozwiązania stosunku pracy. Oznacza to, iż jedyną przesłanką którą musiał ubezpieczony udowodnić w przedmiotowej sprawie, było ustalenie, że legitymuje się 15 letnim okresem pracy w warunkach szczególnych na dzień 01.01.1999r. Zgodnie § 22 ust 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz.U. Nr 237 poz. 1412) środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania oraz spółdzielczej umowy o pracę jest świadectwo pracy, zaświadczenie płatnika składek lub innego właściwego organu, wydane na podstawie posiadanych dokumentów lub inny dokument, w tym w szczególności: 1) legitymacja ubezpieczeniowa; 2) legitymacja służbowa, legitymacja związku zawodowego, umowa o pracę, wpis w dowodzie osobistym oraz pisma kierowane przez pracodawcę do pracownika w czasie trwania zatrudnienia. Jeżeli pracownik ubiega się o przyznanie emerytury lub renty z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, zaświadczenie zakładu pracy powinno stwierdzać charakter i stanowisko pracy w poszczególnych okresach oraz inne okoliczności, od których jest uzależnione przyznanie takiej emerytury lub renty. Jednak w spornych przypadkach, uwzględnienie okresów wykonywania pracy w szczególnych warunkach następuje po ustaleniu rzeczywistego zakresu obowiązków oraz wykonywania bezpośrednio i stale, w pełnym wymiarze czasu pracy tego zatrudnienia. Organ rentowy odmówił ubezpieczonemu uwzględnienia okresu zatrudnienia od 4 maja 1972 do 30 września 1975 roku w Zakładach (...) w K. oraz od 1 października 1975 roku do 31 maja 1991 roku w Zakładzie (...) w G. , albowiem w ocenie organu rentowego w dokumentacji rentowej brak jest świadectwa pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze wystawionego według wzoru oraz w świadectwach pracy pracodawcy nie potwierdzili faktu wykonywania przez ubezpieczonego pracy w warunkach szczególnych. Zważyć przy tym należy, że w postępowaniu przed sądem ubezpieczeń społecznych w sprawach o świadczenia emerytalno-rentowe prowadzenie dowodu z zeznań świadków lub z przesłuchania stron nie podlega żadnym ograniczeniom. Według art. 473 § 1 kpc w postępowaniu w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych nie stosuje się przed sądem przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu z zeznań świadków i z przesłuchania stron. Ten wyjątek od ogólnych zasad, wynikających z art. 247 KPC , sprawia, że każdy istotny fakt (np. taki, którego ustalenie jest niezbędne do przyznania ubezpieczonemu prawa do wcześniejszej emerytury), może być dowodzony wszelkimi środkami dowodowymi, które sąd uzna za pożądane, a ich dopuszczenie za celowe (vide wyrok SN z 4 października 2007 r. I UK 111/07). W ocenie Sądu jest oczywiste, iż brzmienie zajmowanego stanowiska, jakie widnieje w dokumentach prowadzonych i wystawionych przez pracodawcę nie może mieć rozstrzygającego znaczenia w sprawie. Decyduje rodzaj wykonywanej pracy, co nadto wynika z powołanych wyżej przepisów prawa, w szczególności art. 32 ust. 2 który stanowi, iż dla celów ustalenia uprawnień do emerytury w obniżonym wieku za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. Rodzaje prac ustala się na podstawie powołanego już wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze , który w załączniku A do powyżej określonego rozporządzenia w Dziale XIV w pkt 16 wymienia „Prace wykonywane w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych lub szynowych”. W tych okolicznościach rzeczą Sądu było zatem ustalenie, czy od 4 maja 1972 do 30 września 1975 roku w Zakładach (...) w K. oraz od 1 października 1975 roku do 31 maja 1991 roku w Zakładzie (...) w G. czynności związane z pracą mogą być związane z pracą w warunkach szczególnych oraz w jakich konkretnie okresach i wymiarze dobowym ubezpieczony wykonywał te prace. Brak ograniczeń co do środków dowodowych w postępowaniu przed sądem ubezpieczeń społecznych w sprawach o świadczenia emerytalno-rentowe oznacza to, że Sąd jest uprawniony do przeprowadzenia postępowania dowodowego, w tym z przesłuchania świadków na okoliczność okresu pracy odwołującego w warunkach szczególnych. Prowadzenie dowodu z zeznań świadków lub z przesłuchania stron nie podlega żadnym ograniczeniom. Z zeznań słuchanych w sprawie świadków A. S. (k.27 verte) , J. K. (k.27 verte) , jak również zeznań samego ubezpieczonego wynika, iż że w spornych okresach ubezpieczony wykonywał czynności zaliczane do prac w szczególnych warunkach. Z zeznań tych wynika, że zarówno w Zakładach (...) w K. , jak również w Zakładzie (...) w G. ubezpieczony wykonywał pracę mechanika samochodów ciężarowych w kanałach w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na tym stanowisku. Praca świadczona była w kontakcie ze środkami i oparami, które niewątpliwie miały szkodliwe oddziaływanie na organizm człowieka. Mając na uwadze wielkość bazy samochodowej pracodawcy ubezpieczonego i ilość samochodów ciężarowych 56-60 posiadanych i naprawianych w bazie, nie ulega wątpliwości, że praca mechaników odbywała się w systemie ciągłym, a zeznania świadków, w tym zakresie są wiarygodne. Istotnym dla sprawy było również, że J. K. , który pracował na takim samym stanowisku jak ubezpieczony otrzymał emeryturę w obniżonym wieku emerytalnym z uwagi na wykonywanie pracy w warunkach szczególnych i przedłożył świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach. W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwolił także na ustalenie , że ubezpieczony w okresie zatrudnienia od 4 maja 1972 do 30 września 1975 roku w Zakładach (...) w K. oraz od 1 października 1975 roku do 31 maja 1991 roku w Zakładzie (...) w G. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy świadczył prace na stanowisku mechanika samochodowego pracując w kanałach. Zeznania świadków Sąd uznał za wiarygodne albowiem były one stanowcze, logiczne, zgodne i wzajemnie się uzupełniały. Świadkowie byli osobami, które miały bezpośredni kontakt z ubezpieczonym w trakcie świadczenia przez niego pracy w przedmiotowym zakładzie pracy, zorientowane zatem były w materii będącej przedmiotem ich zeznań. Zeznania te znajdują oparcie w pozostałym zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym w postaci akt osobowych ubezpieczonego z okresu zatrudnienia. W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala na ustalenie, że praca ubezpieczonego w okresie od 4 maja 1972 do 30 września 1975 roku ( 3 lata, 4 miesiące i 26 dni) z tytułu zatrudnienia w Zakładach (...) w K. oraz od 1 października 1975 roku do 31 maja 1991 roku ( 15 lat, 7 miesiące i 1 dzień ) z tytułu zatrudnienia w Zakładzie (...) w G. była pracą w warunkach szczególnych o której mowa w Dziale XIV w pkt 16 Wykazu A tj. ,, Prace wykonywane w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych lub szynowych”. Zatem na dzień 1 stycznia 1999 roku ubezpieczony posiada wymagany okres pracy w szczególnych warunkach, albowiem jeżeli do okresu wykonywania przez ubezpieczonego pracy w szczególnych warunkach, doliczymy powyższy sporny okres pracy oznacza, to iż ubezpieczony udowodnił posiadanie 15-letniego okresu wykonywania pracy w szczególnych warunkach. W tym stanie rzeczy z uwagi na to, że S. L. spełnił wszystkie warunki konieczne do przyznania mu prawa do emerytury na podstawie art. art. 184 ust. 1 i 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w zw. z art. 32 ust. 2 i 4 tej ustawy i w zw. z § 2 ust. 1 i § 4 ust. 1 pkt 1 i 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze od dnia 1 stycznia 2013 roku Sąd na podstawie art. 477 14 § 2 kpc zmienił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemu S. L. prawo do emerytury od 1stycznia 2013 roku, o czym orzekł jak w punkcie I sentencji. Sąd Okręgowy na podstawie art. 118 ust.1a ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nie stwierdził odpowiedzialności organu rentowego uznając, że dopiero postępowanie sądowe, a szczególności przeprowadzone w tym postępowaniu dowody z zeznań świadków, pozwoliły na ustalenie, że ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w okresie zatrudnienia w Zakładach (...) w K. oraz w Zakładzie (...) w G. wykonywał pracę w warunkach szczególnych wobec tego przesądziły ostatecznie o zasadności wniosku. Mając powyższe na względzie Sąd nie stwierdził odpowiedzialności organu rentowego za nieprzyznanie prawa do emerytury, o czym orzekł jak w punkcie II sentencji.