Sygn. akt V U 516/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 maja 2013r. Sąd Okręgowy w Słupsku w S. Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Ewa Sławińska- Klamann Protokolant: st.sekr.sądowy Joanna Adamczyk-Podolska po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2013r. w Słupsku na rozprawie sprawy z odwołania B. B. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 18 lutego 2013 r. znak (...) w sprawie B. B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o emeryturę zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonej B. B. prawo do emerytury począwszy od 01 lutego 2013 r., nie stwierdzając odpowiedzialności organu rentowego. Sygn. akt VU 516/13 UZASADNIENIE Ubezpieczona B. B. wniosła odwołanie od decyzji z dnia 18 lutego 2013 roku, znak: (...) domagając się jej zmiany, poprzez przyznanie prawa do emerytury. W uzasadnieniu swojego stanowiska podniosła, iż organ rentowy bezzasadnie nie zaliczył jej okresu pracy od 1 maja 1975 roku do 30 kwietnia 1978 roku w Zakładzie (...) w U. do okresu pracy w warunkach szczególnych. Pozwany organ rentowy - Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. wniósł o oddalenie odwołania podnosząc, iż na podstawie przedłożonych dokumentów organ rentowy nie uwzględnił ubezpieczonej do okresu pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia od 1 maja 1975 roku do 30 kwietnia 1978 roku w Zakładzie (...) , albowiem ubezpieczona przedłożyła świadectwo pracy z dnia 15 lutego 2011 roku z którego wynikało, że była zgłoszona w przedmiotowym okresie do ubezpieczeń społecznych jako uczeń. Z uwagi na brak piętnastoletniego okresu zatrudnienia w warunkach szczególnych organ rentowy odmówił B. B. prawa do emerytury. Sąd ustalił, co następuje: Ubezpieczona B. B. , urodzona (...) , złożyła w dniu 15 stycznia 2013 roku wniosek o emeryturę. Wraz z wnioskiem przedłożył zaświadczenia i świadectwa pracy, którymi udokumentował niekwestionowany przez pozwany organ rentowy staż ubezpieczeniowy wynoszący łącznie 22 lat, 10 miesięcy i 6 dni, w tym 13 lat, 6 miesięcy i 21 pracy w warunkach szczególnych. Ubezpieczona nie należy do OFE, w chwili składania wniosku o przyznanie prawa do emerytury pozostawała w stosunku pracy. Do okresu pracy w szczególnych warunkach organ rentowy nie uwzględnił okresu zatrudnienia od 1 maja 1975 roku do 30 kwietnia 1978 roku w Zakładzie (...) prowadzonym przez H. P. albowiem w ocenie organu rentowego ubezpieczona w przedmiotowym okresie była zatrudniona jako uczeń. Zaskarżoną decyzją z dnia 18 lutego 2013 roku organ rentowy odmówił ubezpieczonej prawa do emerytury. dowód: akta emerytalne: wniosek k. 1-3, karta przebiegu zatrudnienia k. 14, zaskarżona decyzja k.15 Ubezpieczona B. B. od 1 maja 1975 roku do 30 kwietnia 1978 roku była zatrudniona w Zakładzie (...) . Do obowiązków ubezpieczonej należało robienie pamiątek z tworzyw sztucznych i żywicy. Praca polegała na wylewaniu formy, a następnie szlifowaniu i nawiercaniu. Ubezpieczona wykonywała breloczki, broszki, spinki, pierścionki. Ubezpieczona pracowała razem z W. B. , która nabyła uprawnienia do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym z uwagi na wykonywanie pracy w warunkach szczególnych. Nadto, pracowała także z O. M. . Ubezpieczona pracowała stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, nie korzystała z obniżonego czasu pracy. Podczas zatrudnienia od 1 maja 1975 roku do 30 kwietnia 1978 roku B. B. była uczestniczką dwóch kursów: jeden z nich był organizowany przez Ośrodek (...) w Z. i trwał przez okres 3 miesięcy od marca do maja, drugi przez Ośrodek (...) w B. Filia w M. , gdzie nauka trwała od 18 października 1976 r. do 11 grudnia 1976 r . Dowód: akta sprawy: zeznania świadków: W. B. , O. M. k. k.33 verte -34, zeznania świadka H. P. k. 34 świadectwa szkolne k. 44-46, zeznania ubezpieczonej k.47 Praca ubezpieczonej w czasie zatrudnienia od 1 maja 1975 roku do 30 kwietnia 1978 roku w Zakładzie (...) z pominięciem 6 miesięcy była pracą w warunkach szczególnych tj. okresu uczestniczenia w dwóch trzymiesięcznych kursach. Ubezpieczona według stanu na dzień 1 stycznia 1999 roku posiada ponad 15 letni okres pracy w warunkach szczególnych. Sąd zważył, co następuje: Odwołanie ubezpieczonej B. B. zasługuje na uwzględnienie. Kwestią wymagającą rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie było ustalenie uprawnień ubezpieczonej do wcześniejszej emerytury z tytułu wykonywania pracy w szczególnych warunkach, na podstawie art. 184 w związku z art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2009 roku, Nr 153, poz. 1227) oraz przepisów Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8 , poz. 43 ze zm.). Zgodnie z art.184 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ubezpieczonym urodzonym po 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32,33,39 i 40, jeżeli w dniu wejścia ustawy osiągnęli: 1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat – dla kobiet i 65 lat – dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 W myśl ust. 2 art. 184 emerytura przysługuje ubezpieczonym, którzy nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 , to 20 lat w przypadku kobiety ( art. 27 pkt 1) . Wiek emerytalny wynika z § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 r., nr 8, poz. 43 ze zm.), do którego odsyła art. 32 ust. 4 powołanej ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Dla kobiety jest to 55 lat. Wymagany okres zatrudnienia w warunkach szczególnych przewidziany w przepisach dotychczasowych, o którym mowa w art. 184 ust. 1 , to okres 15 lat, o czym stanowi § 4 ust. 3 powołanego rozporządzenia. Bezsporne w niniejszej sprawie było, że ubezpieczona B. B. ma ukończone 55 lat, nie jest członkiem OFE, posiada wymagany ponad 20 letni staż pracy liczony na dzień wejścia w życie ustawy, tj. na dzień 01.01.1999 roku. Oznacza to, iż jedyną przesłanką jaką musiała ubezpieczona udowodnić w przedmiotowej sprawie była praca w warunkach szczególnych w wymiarze 15 lat według stanu na dzień 01.01.1999r. Zgodnie § 21 pkt 1 i 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń (Dz.U. z 1983 roku, Nr10, poz. 49) Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania oraz spółdzielczej umowy o pracę jest świadectwo pracy, zaświadczenie płatnika składek lub innego właściwego organu, wydane na podstawie posiadanych dokumentów lub inny dokument, w tym w szczególności: 1) legitymacja ubezpieczeniowa; 2) legitymacja służbowa, legitymacja związku zawodowego, umowa o pracę, wpis w dowodzie osobistym oraz pisma kierowane przez pracodawcę do pracownika w czasie trwania zatrudnienia. Jednak w spornych przypadkach, uwzględnienie okresów wykonywania pracy w szczególnych warunkach następuje po ustaleniu rzeczywistego zakresu obowiązków oraz wykonywania bezpośrednio i stale, w pełnym wymiarze czasu pracy tego zatrudnienia. Zważyć przy tym należy, że w postępowaniu przed sądem ubezpieczeń społecznych w sprawach o świadczenia emerytalno-rentowe prowadzenie dowodu z zeznań świadków lub z przesłuchania stron nie podlega żadnym ograniczeniom. Według art. 473 § 1 kpc w postępowaniu w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych nie stosuje się przed sądem przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu z zeznań świadków i z przesłuchania stron. Ten wyjątek od ogólnych zasad, wynikających z art. 247 KPC , sprawia, że każdy istotny fakt (np. taki, którego ustalenie jest niezbędne do przyznania ubezpieczonemu prawa do wcześniejszej emerytury), może być dowodzony wszelkimi środkami dowodowymi, które sąd uzna za pożądane, a ich dopuszczenie za celowe (vide wyrok SN z 4 października 2007 r. I UK 111/07). W ocenie Sądu jest oczywiste, iż brzmienie zajmowanego stanowiska, jakie widnieje w dokumentach prowadzonych i wystawionych przez pracodawcę nie może mieć rozstrzygającego znaczenia w sprawie. Decyduje rodzaj wykonywanej pracy, co nadto wynika z powołanych wyżej przepisów prawa, w szczególności art. 32 ust. 2 który stanowi, iż dla celów ustalenia uprawnień do emerytury w obniżonym wieku za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. Rodzaje prac ustala się na podstawie powołanego już wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze , który w załączniku A w Działach od I do XIV wymienia rodzaje prac, które są pracą w warunkach szczególnych. Ponadto należy dodać, iż w myśl § 2 ust. 1 tegoż rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy . W załączniku A dział IV poz. 17 brzmi: praca przy produkcji i przetwarzaniu w przemyśle chemicznym żywic i tworzyw sztucznych, wosków i woskoli W ocenie Sądu praca ubezpieczonej od 1 maja 1975 roku do 30 kwietnia 1978 roku podczas której wytwarzała pamiątki z żywic należy zakwalifikować do tego rodzaju pracy w szczególnych warunkach jest pracą o której mowa w dziale A IVI poz. 17 . Fakt ten został potwierdzony zeznaniami świadków: W. B. i O. M. , a także H. P. . Świadkowie pracowali razem z ubezpieczoną, a nadto H. P. był jej przełożonym i pracodawcą, a zatem znali charakterystykę i warunki pracy B. B. . Świadkowie ci w sposób szczegółowy zeznali o charakterze wykonywanej przez ubezpieczona pracy, podkreślając że w spornym okresie ubezpieczona zajmowała się wyrobem pamiątek z tworzyw sztucznych i żywicy. Praca polegała na wylewaniu formy, szlifowaniu i nawiercaniu. Ubezpieczona wykonywała breloczki, broszki, spinki, pierścionki. . Zeznania świadków w tym zakresie jako jasne, rzeczowe, logiczne i spójne Sąd uznał za wiarygodne. Sąd dał w pełni wiarę powyższym zeznaniom, gdyż są one spójne i zgodne pozostałym zgromadzonym w sprawie materiałem. Sąd nie miał wątpliwości, że ubezpieczona pracowała w pełnym wymiarze czasu pracy, a kursy w których uczestniczyła w sumie trwały łącznie jedynie 6 miesięcy. Mając powyższe Sąd uznał, iż praca ubezpieczonej od 1 maja 1975 roku do 30 kwietnia 1978 roku w Zakładzie (...) była pracą w warunkach szczególnych z wyłączeniem okresu od marca do maja 1975 roku i os 18.10.1976r. do 11.12.1976r. Przeto, Sąd zaliczył ubezpieczonej powyższy okres zatrudnienia z pominięciem 6 miesięcznego okresu , kiedy ubezpieczona brała udział w kursach (2 lata i 5 miesięcy) do okresu pracy w szczególnych warunkach, co przekracza wymagany okres pracy w warunkach szczególnych w wymiarze 15 lat. W tym stanie rzeczy z przytoczonych motywów Sąd na podstawie art. 477 14 § 2 kpc zmienił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S. w ten sposób, że przyznał ubezpieczonej B. B. prawo do emerytury począwszy od 1 lutego 2013 roku o czym orzekł jak w sentencji . Ustalenie, czy ubezpieczona stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w okresie zatrudnienia w Zakładzie (...) wykonywała pracę w warunkach szczególnych wymagało rozważenia, czy czynności przezeń wykonywane były pracą w warunkach szczególnych oraz wymagało przeprowadzenia postępowania dowodowego przez Sąd. Z tych przyczyn nie można przypisać organowi rentowemu odpowiedzialności za nieprzyznanie świadczenia emerytalnego. Mając na uwadze dyspozycję art. 118 ust. 1 a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych .
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.