← Polska

Sad powszechny, V ACa 14/13

Sygn. akt V ACa 14/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 marca 2013 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku – Wydział V Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Maria Sokołowska (spr.) Sędziowie: SA Irma Kul SO del. Elżbieta Milewska - Czaja Protokolant: sekretarz sądowy Joanna Makarewicz po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2013 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy z powództwa (...) przeciwko Skarbowi Państwa - (...) o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w (...) z dnia 30 sierpnia 2012 r., sygn. akt I C 285/10 I. oddala apelację; II. zasądza od powoda na rzecz Skarbu Państwa – (...) kwotę 5.400 (pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Na oryginale właściwe podpisy. Sygn. akt V ACa 14/13 UZASADNIENIE Powód (...) domagał się zasądzenia od Skarbu Państwa - (...) kwoty 220.000 zł tytułem odszkodowania za nieprawidłowe wykonywanie obowiązków służbowych funkcjonariuszy pozwanego. Zarzucał, że w sprawach z jego udziałem, które toczyły się w : ⚫ Sądzie (...) ⚫ Sądzie (...) ⚫ Sądzie (...) ⚫ Sądzie (...) ⚫ Sądzie (...) doszło do przewlekłości postępowania, odmawiano powodowi przyznania pełnomocnika z urzędu i zwolnienia od kosztów sądowych oraz niedoprowadzano go na rozprawy. Powód podnosił, że nie był przesłuchany w postępowaniach skargowych z jego interwencji odnośnie nieprawidłowości zaistniałych ze strony administracji (...) . Do twierdzonych naruszeń doszło, w opinii powoda, w okresie od 1 stycznia 2005r. do 3 marca 2009r., a w ich skutek znacznie pogorszył się jego stan zdrowia. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda kosztów zastępstwa procesowego kwestionując powództwo zarówno co do zasady jak i wysokości oraz podnosząc zarzut przedawnienia roszczeń powoda za okres trzyletni przed wniesieniem pozwu. Sąd (...) wyrokiem z dnia 30 sierpnia 2012r. oddalił powództwo oraz zasądził od powoda na rzecz Skarbu Państwa - (...) kwotę 7.200zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Powyższy wyrok Sąd I instancji oparł na następujących ustaleniach faktycznych oraz rozważaniach prawnych: W dniu 27 sierpnia 2007r. do Sądu (...) wpłynął pozew (...) przeciwko (...) Sprawa zarejestrowana została pod sygn. IC (...) W sprawie tej zwolniono powoda od kosztów sądowych w całości oraz ustanowiono mu pełnomocnika z urzędu. Wyrokiem z dnia 19 lutego 2008r. powództwo (...) zostało oddalone. Od powyższego wyroku (...) wywiódł apelację. Akta sprawy wpłynęły do Sądu (...) w dniu 8 kwietnia 2008r. Tego samego dnia sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt I ACa (...) . Wyrokiem z dnia 27 maja 2008r. apelacja powoda została oddalona. Postanowieniem z dnia 2 lipca 2008r. Sąd (...) sygn. akt I ACa (...) , na skutek wniosku (...) , ustanowił dla niego adwokata z urzędu dla celów ewentualnego złożenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu (...) z dnia 27 maja 2008r., sygn. akt I ACa (...) odrzucając wniosek powoda o ustanowienie pełnomocnika procesowego z urzędu dla celów sporządzenia skargi o wznowienie postępowania. Kolejne liczne wnioski powoda o ustanowienie pełnomocnika z urzędu dla sporządzenia skargi kasacyjnej, o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku, o wznowienie postępowania przed Sądem (...) , sygn. akt I ACa (...) , o zwolnienie od kosztów sądowych w/w postępowaniach były oddalane, odrzucane postanowieniami Sadu (...) , sygn. I ACa (...) z dnia: 16 lipca 2008r., 10 września 2008r., 24 września 2008r., 15 października 2008r., 6 listopada 2008r., 19 listopada 2008r., 10 grudnia 2008r., 9 stycznia 2009r., 28 stycznia 2009r. i 26 lutego 2009r. Pismem z dnia 27 grudnia 2007r. (...) zwrócił się do Sądu (...) (data wpływu 16 stycznia 2008r.) o zwolnienie go od kosztów postępowania i ustanowienie pełnomocnika z urzędu celem wniesienia pozwu i skargi konstytucyjnej. Zarządzeniem z dnia 17 stycznia 2008r. sprawa zarejestrowana została w rep. Co. Kolejnym zarządzeniem z dnia 18 stycznia 2008r. wezwano (...) do uzupełnienia braków formalnych pisma procesowego z dnia 27 grudnia 2007r. w terminie 7 dni, pod rygorem zwrotu pisma. Wezwanie zostało doręczone (...) w dniu 9 lutego 2008r. Zarządzeniem z dnia 25 lutego 2008r. zarządzono zwrot wniosku. (...) wywiódł zażalenie na postanowienie Sądu (...) z dnia 4 listopada 2008r., sygn. akt XV (...) oddalające jego wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu celem wniesienia skargi o wznowienie postępowania lub skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia Sądu (...) wydanego w dniu 30 kwietnia 2008r. w sprawie o sygn. akt VII (...) oraz odrzucające wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych celem wniesienia skargi o wznowienie postępowania lub skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia Sądu Okręgowego wydanego w dniu 30 kwietnia 2008r. w sprawie o sygn. akt VII (...) . Akta wraz z zażaleniem wpłynęły do Sądu (...) w dniu 1 grudnia 2008r. Zarządzeniem z dnia 5 grudnia 2008r. sprawa wpisana została do rep. III APz (...) . Postanowieniem z dnia 22 grudnia 2008r. Sądu (...) zażalenie (...) zostało oddalone. Kolejne wnioski (...) o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w celu złożenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczeń Sądu (...) z dnia 22 grudnia 2008r., z dnia 8 lutego 2009r. oraz z dnia 10 lutego 2009r. oddalających jego wnioski o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, zostały oddalone. W dniu 10 lutego 2009r. do Sądu (...) wpłynął wniosek (...) z dnia 4 października 2008r. (mylnie wniesiony do Sądu (...) ) o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu celem wniesienia skargi konstytucyjnej. Zarządzeniem z dnia 11 lutego 2009r. wpisano sprawę do rep. Co (...) Zarządzeniem z dnia 27 lutego 2009r. (...) wezwany został do uzupełnienia braków formalnych wniosku z dnia 4 października 2008r. poprzez jednoznaczne oświadczenie, czy żąda wyłącznie zwolnienia od kosztów postępowania i ustanowienia pełnomocnika z urzędu celem wniesienia skargi konstytucyjnej oraz pozwu czy też równocześnie wnosi pozew, w terminie 7 dni pod rygorem zwrotu pisma. Przedmiotowe wezwanie doręczone zostało (...) w dniu 3 marca 2009r. W piśmie z dnia 3 marca 2009r. (...) podniósł, ze nałożone na niego zobowiązanie jest niewykonalne w (...) . Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2008r., sygn. akt I Co (...) Sąd (...) oddalił wniosek (...) o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Zażalenie wnioskodawcy na powyższe postanowienie zostało oddalone postanowieniem Sądu (...) z dnia 31 marca 2008r., sygn. akt III (...) . W dniu 16 kwietnia 2008r. (...) złożył ponowny wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu podnosząc, że nie potrafi poprawnie sformułować pozwu. Zarządzeniem z dnia 28 kwietnia 2008r. J. J. został zobowiązany do oświadczenia się w terminie 7 dni czy od wydania poprzedniego postanowienia nastąpiła zmiana okoliczności uzasadniających powyższy wniosek. Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2008r. Sąd (...) odrzucił wniosek (...) o zwolnienie od kosztów sądowych, albowiem w zakreślonym terminie nie wykazał on, by nastąpiła zmiana okoliczności uzasadniających wniosek i oddalił wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu z powodu nieuzyskania przez (...) całkowitego lub częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 26 czerwca 2008r. wpłynęło zażalenie powoda na w/w postanowienie w zakresie oddalenia wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem z dnia 23 września 2008r. Sąd (...) w sprawie III (...) uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi (...) . Postanowieniem z dnia 18 grudnia 2008r. Sąd (...) oddalił wniosek powoda z dnia 16 kwietnia 2008r. o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w celu wniesienia pozwu przeciwko Skarbowi Państwa - Sądowi (...) . Kolejne wnioski (...) o ustanowienie pełnomocnika z urzędu zostały prawomocnie oddalone postanowieniami Sadu (...) z dnia: 29 stycznia 2009r., 17 lutego 2009r., 27 lutego 2009r. i 9 marca 2009r. (...) nie zaskarżył powyższych postanowień. Przed Sądem (...) rozpoznana była pod sygn. akt III (...) skarga (...) na przewlekłość postępowania w sprawie I (...) W dniu 29 lipca 2008r. do Sądu (...) wpłynął pozew (...) przeciwko Skarbowi Państwa – (...) o zasądzenie kwoty 450.000zł, ewentualnie o zasądzenie renty w wysokości 3.000 zł. Jednocześnie (...) wniósł o zwolnienie go od kosztów sądowych w sprawie i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Sprawa zarejestrowana została w rep. C i otrzymała numer (...) . Zarządzeniem z dnia 29 lipca 2008r. (...) został wezwany do złożenia oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, w terminie tygodniowym pod rygorem zwrotu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2008r. Sąd (...) w punkcie pierwszym zwolnił powoda od kosztów sądowych w całości, a w punkcie drugim oddalił wniosek powoda o ustanowienie dla niego pełnomocnika z urzędu argumentując, że sprawa nie ma zawiłego charakteru, a nadto złożony przez powoda pozew wskazuje, iż nie ma on trudności w podejmowaniu czynności procesowych. Zażalenie powoda na punkt drugi powyższego postanowienia zostało oddalone postanowieniem Sądu (...) z dnia 25 listopada 2008r., sygn. akt I (...) Ponowny wniosek (...) o ustanowienie pełnomocnika z urzędu został oddalony postanowieniem (...) z dnia 18 grudnia 2008r., sygn. akt IC (...) Postanowienia tego (...) nie zaskarżył. W dniach 13 stycznia 2009r., 19 stycznia 2009r. oraz 20 stycznia 2009r. do akt wpłynęły trzy wnioski o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, które zostały rozpoznane na rozprawie w dniu 5 lutego 2009r.– postanowienie oddalające ponowne wnioski. Postanowienie z dnia 6 lutego 2009r. nie zostało zaskarżone przez powoda. Skarga (...) na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy IC (...) bez nieuzasadnionej zwłoki została oddalona postanowieniem Sądu (...) z dnia 25 maja 2010r., sygn. akt (...) . Zarządzeniem z dnia 27 marca 2008r. został wyłączony ze sprawy o sygn. (...) toczącej się przed Sądem (...) , wniosek (...) o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu w związku z zamiarem wytoczenia powództw przeciwko Skarbowi Państwa – (...) i Sądowi (...) . Sprawa zadekretowana została pod sygn. I (...) . Postanowieniem z dnia 31 marca 2008r., sygn. I (...) , Sąd (...) zwolnił (...) od kosztów sądowych w części tj. od opłaty od pozwu w części przekraczającej kwotę 600zł, a w pozostałym zakresie wniosek o zwolnienie od kosztów oddalił (punkt pierwszy) oraz oddalił wniosek (...) o ustanowienie pełnomocnika z urzędu (punkt drugi). Zażalenie powoda na powyższe postanowienie wpłynęło w dniu 7 kwietnia 2008r. Akta sprawy wraz zażaleniem wpłynęły do Sądu (...) w dniu 15 kwietnia 2008r. Zarządzeniem z dnia 24 kwietnia 2008r. sprawę skierowano na posiedzenie niejawne wyznaczone na dzień 26 maja 2008 roku. Postanowieniem z dnia 26 maja 2008r., sygn. III (...) , zażalenie powoda zostało oddalone. Ponowny wniosek (...) z dnia 4 lipca 2008r. został oddalony postanowieniem Sądu (...) z dnia 19 sierpnia 2008r., gdyż postępowanie w ramach którego (...) domagał się ustanowienia pełnomocnika zostało już prawomocnie zakończone orzeczeniem, od którego nie przysługuje dalszy środek zaskarżenia, a zatem postępowanie w tym przedmiocie jest bezprzedmiotowe. W dniu 26 sierpnia 2008r. (...) wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. Akta sprawy wpłynęły do Sądu (...) w dniu 15 września 2008r. Zarządzeniem z dnia 17 września 2008r. wyznaczono sędziego sprawozdawcę. Zarządzeniem z dnia 8 października 2008r. sprawa została skierowana na posiedzenie niejawne w dniu 26 listopada 2008r. Postanowieniem Sądu (...) z dnia 26 listopada 2008r., III (...) zażalenie (...) zostało oddalone. Kolejne wnioski (...) o ustanowienie pełnomocnika z urzędu oddalone zostały przez Sąd (...) , sygn. akt I (...) postanowieniami z dnia: 11 lutego 2009r., 23 lutego 2009r. i 10 marca 2009r. (...) nie zaskarżał powyższych postanowień. Przed Sądem (...) toczyła się pod sygn. IV (...) sprawa z wniosku skazanego (...) (powoda w niniejszej sprawie) w przedmiocie wydania wyroku łącznego. W sprawie tej powód był reprezentowany przez obrońcę ustanowionego z urzędu. Postanowieniem z dnia 25 listopada 2008r. Sąd (...) umorzył postępowanie o wydanie wyroku łącznego. Postanowieniem z dnia 23 grudnia 2008r. sygn. akt II (...) Sąd (...) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. O terminie posiedzenia odwoławczego J. J. został powiadomiony dnia 15 grudnia 2008r. Pismem z dnia 28 grudnia 2008r. (...) zwrócił się o doprowadzenie go na posiedzenie odwoławcze. Postanowieniem z dnia 30 grudnia 2008r., sygn. akt II (...) Sąd Apelacyjny w Gdańsku oddalił skargę (...) na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy IV (...) Sądu (...) bez uzasadnionej zwłoki. Przed Sądem (...) toczyła się pod sygn. I (...) W sprawie tej (...) nie był stroną. (...) wniósł do Sądu (...) zażalenie na zarządzenie z dnia 24 września 2007r., sygn. akt IC (...) w przedmiocie zwrotu pozwu, wnosząc jednocześnie o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem z dnia 6 grudnia 2007r. referendarz sądowy oddalił wnioski powoda. (...) złożył skargę na powyższe postanowienie, po rozpoznaniu której Sąd (...) postanowieniem z dnia 3 stycznia 2008r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie co do odmowy zwolnienia (...) od kosztów sądowych, oddalił wniosek powoda o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Zażalenie powoda na postanowienie z dnia 3 stycznia 2008r. co do oddalenia wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu zostało oddalone przez Sąd (...) postanowieniem z dnia 14 lutego 2008r., sygn. III (...) . Postanowieniem z dnia 11 marca 2008r. referendarz sądowy oddalił wnioski powoda o zwolnienie od kosztów sądowych w postaci opłaty od zażalenia na postanowienie z dnia 3 stycznia 2008r. odrzucające zażalenie powoda na zarządzenie z dnia 24 września 2007r. w przedmiocie zwrotu pozwu. Rozpoznając skargę powoda na przedmiotowe postanowienie Sąd (...) postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2008r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie w przedmiocie odmowy zwolnienia (...) od kosztów sądowych. Ponowny wniosek (...) o zwolnienie od kosztów sądowych został odrzucony postanowieniem Sądu (...) dnia 5 maja 2008r., sygn. akt (...) , jako oparty na tych okolicznościach co poprzedni, prawomocnie rozstrzygnięty postanowieniem Sądu (...) z dnia 3 stycznia 2008r. W sprawie (...) Sądu (...) , oddalono postanowieniem z dnia 2008r. skargę (...) na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki w sprawie prowadzonej przez Sąd (...) , sygn. akt (...) . Postanowieniem z dnia 1 września 2008r. referendarz sądowy zwolnił (...) od opłaty od zażalenia na postanowienie z dnia 5 maja 2008r. o odrzuceniu zażalenia powoda z dnia 10 stycznia 2008r. na postanowienie z dnia 3 stycznia 2008r. co do kwoty 190zł, oddalając wniosek w pozostałym zakresie (punkt I i II), oddalił wniosek (...) o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem z dnia 17 września 2008r. Sąd (...) utrzymał w mocy punkt II postanowienia referendarza sądowego co do odmowy zwolnienia powoda od opłaty od zażalenia i oddalił wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem z dnia 24 października 2008r. Sąd (...) zwolnił powoda od kosztów sądowych w części stanowiącej pozostałą część opłaty w kwocie 500zł od zażalenia na postanowienie z dnia 5 maja 2008r. Postanowieniem z dnia 27 stycznia 2009r. Sąd (...) (...) , sygn. akt III (...) odrzucił zażalenie (...) na postanowienie Sądu (...) z dnia 5 maja 2008r., sygn. akt IC (...) , o odrzuceniu ponownego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Przed Sądem (...) toczyła się pod sygn. (...) , sprawa z powództwa (...) przeciwko (...) o zapłatę. Postanowieniem z dnia 9 stycznia 2008r. Sąd (...) , sygn. akt III (...) , oddalił zażalenie powoda od postanowienia Sądu (...) z dnia 26 września 2007r. utrzymującego w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 5 września 2007r. oddalającego wniosek (...) o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Kolejny wniosek (...) o zwolnienie od kosztów sądowych (od opłaty od zażalenia) i ustanowienie pełnomocnika z urzędu został oddalony postanowieniem referendarza sądowego z dnia 3 września 2008r. Sąd (...) postanowieniem z dnia 25 września 2008r. utrzymał w mocy orzeczenie referendarza sądowego w zakresie odmowy zwolnienia powoda od opłaty od zażalenia (punkt pierwszy) i oddalił wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu (punkt drugi). Postanowieniem z dnia 28 października 2008r. Sąd (...) odrzucił zażalenie powoda na zarządzenie z dnia 5 lipca 2007r. w przedmiocie zwrotu pozwu z uwagi na jego nieopłacenie. Postanowieniem z dnia 28 listopada 2008r. Sąd (...) zwolnił (...) od kosztów sądowych w zakresie opłaty od zażalenia na postanowienie z dnia 28 października 2008r. (punkt pierwszy) i oddalił wniosek (...) z dnia 3 października 2008r. o zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd (...) postanowieniem z dnia 10 lutego 2009r., sygn. III (...) , oddalił zażalenie (...) na postanowienie Sądu (...) z dnia 28 listopada 2008r. (...) składał skargę na przewlekłość postępowania w sprawie (...) prowadzonej w Sądzie (...) w okresie od 14 czerwca 2007r. do 1 kwietnia 2008r. Sprawa toczyła się pod sygn. III S (...) . W dniu 21 listopada 2007r. (...) złożył do Sądu (...) wniosek o zwolnienie od kosztów i ustanowienie pełnomocnika z urzędu celem wniesienia pozwu i złożenia skargi konstytucyjnej. Sprawa zarejestrowana została pod sygn. I (...) Postanowieniem z dnia 3 stycznia 2008r. referendarz sądowy zwolnił (...) od kosztów sądowych w zakresie opłaty od pozwu co do kwoty 3.200 zł (punkt pierwszy), oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałym zakresie (punkt drugi) i oddalił wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu (punkt trzeci). Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2008r., na skutek skargi (...) na orzeczenie Referendarza sądowego, Sąd odrzucił skargę na punkt pierwszy postanowienia, utrzymał w mocy postanowienie z dnia 3 stycznia 2008r. w zakresie punktu drugiego oraz oddalił wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W dniu 9 kwietnia 2008r. Sąd (...) , sygn. akt III (...) oddalił zażalenie wnioskodawcy na postanowienie z dnia 23 stycznia 2008r. Postanowieniem z dnia 13 czerwca 2008r. Sąd oddalił ponowny wniosek (...) o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Zażalenie na powyższe postanowienie zostało oddalone postanowieniem Sądu (...) z dnia 23 września 2008r., sygn. III (...) . Postanowieniami z dnia 6 stycznia 2009r., 16 stycznia 2009r., 29 stycznia 2009r., 9 lutego 2009r., 12 lutego 2009r. i 27 lutego 2009r., oddalił kolejne wnioski (...) o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Postanowień tych (...) nie zaskarżał. (...) wniósł do Sądu (...) o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu w celu wytoczenia powództwa przeciwko Skarbowi Państwa – (...) Sprawa zarejestrowana została w rep. Co pod numerem (...) . Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 27 września 2007r. wniosek (...) został oddalony. Postanowieniem z dnia 20 listopada 2007r. Sąd utrzymał w mocy orzeczenie Referendarza w zakresie oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych(punkt pierwszy) i oddalił wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu (punkt drugi). Sąd (...) postanowieniem z dnia 18 lutego 2008r., sygn. III (...) oddalił zażalenie wnioskodawcy na postanowienie Sądu (...) z dnia 20 listopada 2007r. Wnioskiem z dnia 21 marca 2008r. (...) złożył ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Zarządzeniem z dnia 28 kwietnia 2008r. wnioskodawca został zobowiązany do oświadczenie się w terminie 7 dni, czy od wydania poprzedniego postanowienia nastąpiła zmiana okoliczności uzasadniających wniosek. W zakreślonym terminie (...) nie wykazał, iż nastąpiła zmiana okoliczności, wobec czego postanowieniem z dnia 5 czerwca 2008r. referendarz sądowy w Sądzie (...) odrzucił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych (punkt pierwszy) i oddalił wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu (punkt drugi). Postanowieniem z dnia 15 października 2008r. Sąd (...) , sygn. III (...) oddalił zażalenie (...) na postanowienie Sądu (...) z dnia 8 września 2008r. oddalające wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Postanowieniami Sądu (...) z dnia: 18 grudnia 2008r., 29 stycznia 2009r., 17 lutego 2009r. i 27 lutego 2009r., oddalone zostały również kolejne wnioski (...) o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Postanowień tych (...) nie zaskarżał. Postanowieniem z dnia 30 stycznia 2009r., sygn. akt III (...) , Sąd (...) oddalił zażalenie (...) na postanowienie Sądu (...) z dnia 16 grudnia 2008r. wydane w sprawie XV (...) oddalające w punkcie drugim wniosek powoda o ustanowienie pełnomocnika z urzędu i odrzucające w punkcie pierwszym wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd I instancji wskazał, że powyższych ustaleń faktycznych dokonał na podstawie załączonych do akt dokumentów. Motywując rozstrzygnięcie w przedmiocie oddalenia wniosków dowodowych powoda dotyczących stanu jego zdrowia Sąd I instancji podniósł, że z uwagi na niewykazanie podstawy odpowiedzialności pozwanego nie zasługiwały one na uwzględnienie. Odnosząc się natomiast od przyczyn oddalenia wniosków powoda dotyczących przewlekłości postępowań, przyczyn nieuwzględniania skarg i wniosków powoda Sąd I instancji wskazał, że przebieg postępowań w sprawach, których dotyczył spór wprost wynikał z akt sprawy i zgromadzonych w nich dokumentów. Odnosząc się w pierwszej kolejności do podniesionego przez stronę pozwaną zarzutu przedawnienia roszczeń powoda za okres trzyletni przed wniesieniem pozwu Sąd I instancji podniósł, że niewątpliwie roszczenie dochodzone przez powoda ma charakter majątkowy i jako takie podlega przedawnieniu ( art. 442

(1)kc ). W rozpoznawanej sprawie powód wiązał szkodę z czynami niedozwolonymi mającymi miejsce w okresie od 1 stycznia 2005r. do 3 marca 2009r. Pozew wniesiony został w dniu 22 listopada 2010r., zatem roszczenie powoda za okres do 22 listopada 2007r. uległo przedawnieniu. Zdaniem Sądu (...) podniesienie przez pozwanego zarzutu przedawnienia nie stanowiło nadużycia prawa podmiotowego ( art. 5 k.c. ) Odnosząc się do żądania powoda o odszkodowanie z powodu przewlekłości w sprawach, sygn. akt I (...) , (...) Sądu (...) , sygn. akt IC (...) Sądu (...) , sygn. akt IV (...) Sądu (...) , to zdaniem Sądu I instancji nie mogło zostać ono uwzględnione z uwagi na brak legitymacji czynnej powoda, który w toku w/w postępowań złożył skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki i skargi te zostały prawomocnie rozstrzygnięte. Zdaniem Sądu (...) nie zasługiwało na uwzględnienie także żądanie powoda o odszkodowanie z powodu rzekomej przewlekłości w pozostałych sprawach wskazanych szczegółowo w części faktycznej uzasadnienia, w toku których powód nie składał skarg na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, ponieważ w toku tych postępowań, zdaniem Sądu meriti, nie doszło do przewlekłości postępowania. Podobnie ocenił Sąd I instancji zarzuty dotyczące odmowy ustanowienia pełnomocnika z urzędu jaki i zwolnienia od kosztów powoda wskazując, że nie mogły one skutkować odpowiedzialnością odszkodowawczą Skarbu Państwa. Możliwość dochodzenia odszkodowania z tytułu szkody wyrządzonej prawomocnym orzeczeniem jest niedopuszczalna, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych. W świetle powyższego za niezasadne Sąd (...) uznał żądanie odszkodowania w tych sprawach, w których od orzeczeń rozstrzygających wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu powód nie złożył środków odwoławczych, tj. zażaleń. W odniesieniu do pozostałych orzeczeń Sąd I instancji wskazał, że oparta na art. 417
(1)§ 2 kc. w zw. z art. 424
(1b)kpc odpowiedzialność Skarbu Państwa nie stanowi podstawy do formułowania roszczeń odszkodowawczych we wszystkich wypadkach, ponieważ na sądzie nie spoczywa obowiązek przyznania powodowi pełnomocnika z urzędu czy zwolnienia go od kosztów sądowych. Obowiązkiem sądu jest natomiast zbadanie czy istnieją przewidziane prawem przesłanki, od których zależy przyznanie pełnomocnika z urzędu, co sąd uczynił wydając stosowne postanowienia, w których szczegółowo wyjaśnił, że w przypadku powoda takie przesłanki nie zachodziły. Nie zasługiwał na uwzględnienie, zdaniem Sądu (...) , zarzut niedoprowadzania powoda na rozprawy. Po pierwsze, powód nie sprecyzował na jakie rozprawy i przed którymi sądami nie został doprowadzony. Obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa zaś na stronach, a Sąd nie jest obowiązany do przeprowadzania z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy ( art. 232 kpc ). Po drugie, z akt sprawy II (...) Sądu (...) ( sygn. pierwszo instancyjna - IV (...) Sąd (...) ) wynika, że (...) nie został doprowadzony na posiedzenie odwoławcze w dniu 23 grudnia 2008r. albowiem wniosek złożony został w dniu 28 grudnia 2012 roku, a zatem już po prawomocnym zakończeniu postępowania i tym samym był on bezprzedmiotowy. Z tych względów Sąd I instancji oddalił powództwo obciążając kosztami procesu na podstawie art. 98 kpc zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania powoda jako stronę przegrywającą proces. Od powyższego wyroku apelację wniósł powód zaskarżając go w całości oraz domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skarżący argumentował, że doszło do nieważności postępowania z uwagi niedoprowadzenie powoda na rozprawę oraz odmowę ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Niezasadnie Sąd I instancji nie uwzględnił wniosków dowodowych powoda, jak i nie przesłuchał go na okoliczności stanowiące podstawę faktyczną powództwa. Zdaniem skarżącego, możliwe jest wystąpienie z żądaniem odszkodowania bez posiadania stosownego prejudykatu. Nadto, w ocenie powoda, został on niesłusznie obciążony kosztami procesu, gdyż znajduje się w trudnej sytuacji życiowej. Pozwany w odpowiedzi na apelację powoda wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od powoda na rzecz Skarbu Państwa - (...) kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja powoda jest niezasadna. Niesłuszny jest najdalej idący zarzut apelacji zmierzający w istocie do wykazania, że na gruncie niniejszej sprawie doszło do naruszenia prawa skarżącego do obrony, a w konsekwencji do nieważności postępowania ( art.379 pkt 5 kpc ) z uwagi rozpoznanie sprawy pod jego nieobecność oraz odmowę ustanowienia dla niego pełnomocnika z urzędu. Analizując przytoczony powyżej zarzut należy wskazać, że ocena, czy doszło do pozbawienia strony możności obrony jej praw, powinna być dokonywana przez pryzmat konkretnych okoliczności sprawy. Przyjmuje się przy tym, że o nieważności postępowania z omawianej przyczyny nie można mówić w sytuacji, w której strona na skutek własnego działania z przysługujących jej uprawnień procesowych nie skorzystała. Rozważając zatem, czy doszło do pozbawienia strony możności działania, trzeba w pierwszej kolejności zbadać, czy nastąpiło naruszenie przepisów procesowych, następnie ustalić, czy uchybienie to wpłynęło na możność strony do działania w postępowaniu, w końcu zaś ocenić, czy pomimo zaistnienia tych okoliczności strona mogła bronić swych praw w procesie. Dopiero w razie kumulatywnego spełnienia wszystkich tych przesłanek można przyjąć, że strona została pozbawiona możności działania. Odnosząc się zatem do pierwszej okoliczności mającej świadczyć – wedle twierdzeń apelacji - o nieważności postępowania, a mianowicie do uniemożliwienia skarżącemu udziału w rozprawach przed Sądem I instancji ( art. 379 pkt 5 kpc ) wskazać należy, że powód został prawidłowo zawiadomiony o terminach rozpraw przed Sądem (...) w dniu 15 maja 2012r. (k.144v, 163, 177-178) oraz w dniu 30 sierpnia 2012r. (k.202v, 207, 212) i nie wnosił o doprowadzenie go na te rozprawy. W tym stanie rzeczy nie można przyjąć, że doszło do pozbawienia powoda możności obrony jego praw, ponieważ - jak już wyżej wskazano - nieważność postępowania z omawianej przyczyny nie zachodzi w sytuacji, w której strona na skutek własnego działania nie skorzystała przysługujących jej uprawnień procesowych. Zarzut ten nie zasługiwał więc na uwzględnienie. Co się tyczy kwestii nieuwzględnienia wniosku powoda o ustanowienie pełnomocnika z urzędu Sąd (...) akceptuje i przyjmuje za swój pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 2 marca 2005r. (III CK 533/04, Lex nr 197647), zgodnie z którym „odmowa ustanowienia dla strony adwokata z urzędu nie usprawiedliwia zarzutu nieważności postępowania wskutek pozbawienia strony możności obrony swych praw”. Należy podkreślić, że nieważność postępowania z tej przyczyny zachodzi wówczas, gdy strona wbrew swojej woli została faktycznie pozbawiona możności działania. Za oczywiste należy także uznać, że samo złożenie przez stronę wniosku o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego nie obliguje sądu do jego uwzględnienia. Wniosek taki podlega uwzględnieniu wówczas, jeżeli w ocenie sądu udział profesjonalnego pełnomocnika jest potrzebny ( art. 117 kpc ). Sytuacja taka może zachodzić wtedy, gdy nieporadność strony prowadzi do tego, że przy faktycznym lub prawnym skomplikowaniu sprawy nie jest ona w stanie wykorzystać prawnych możliwości prawidłowego jej prowadzenia. Nie budzi wątpliwości, w ocenie Sądu (...) , że skarżący nie należy do osób nieporadnych, a odmowa ustanowienia pełnomocnika z urzędu nie uniemożliwiła mu prawidłowego prowadzenia sprawy, a zatem brak jest podstaw do przyjęcia, że został pozbawiony możliwości obrony swych praw. Z tej przyczyny zarzut ten okazał się chybiony. Sąd I instancji dokonał właściwej oceny dowodów bez naruszenia art. 233 § 1 kpc i poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne, zaś Sąd (...) ustalenia te aprobuje i przyjmuje za podstawę własnego rozstrzygnięcia. Niezasadne są zarzuty skarżącego kwestionujące zasadność oddalenia jego wniosków dowodowych, zaś Sąd (...) nie dopatrzył się w tym względzie żadnych uchybień ze strony Sądu (...) . Skoro bowiem powód nie wykazał zgodnie z treścią art. 6 kpc w zw. z art. 232 kpc , że działania lub zaniechania ze strony pozwanego, w tym m.in. przewlekłość postępowania, niezasadne nieuwzględniania wniosków powoda o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu w istocie miały miejsce, to wskazywane przez powoda dowody na okoliczności związane z rzekomymi skutkami tych działań należało uznać za powołane jedynie dla zwłoki (art, 217 kpc ), co słusznie zauważył Sąd I instancji. Trafnie także Sąd (...) nie uwzględnił wniosków dowodowych np. z zeznań świadków na okoliczności związane z tokiem spornych postępowań lub przyczynami nieuwzględniania wniosków powoda, albowiem okoliczności te wynikały w sposób bezsporny z akt dotyczących danego postępowania. Co się tyczy natomiast nieprzesłuchania powoda w charakterze strony należy odwołać się do treści art. 299 kpc . Stosownie do jego brzmienia jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub w ich braku pozostały nie wyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, sąd dla wyjaśnienia tych faktów zarządzi dowód z przesłuchania stron. Obowiązek Sądu wynikający z art. 299 kpc in fine nie ma charakteru bezwzględnego, a aktualizuje się on jedynie wówczas, jeżeli Sąd uzna, że dotychczasowe rezultaty przeprowadzonego postępowania dowodowego nie świadczą o wyjaśnieniu faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Trafnie zatem Sąd I instancji nie skorzystał z możliwości przewidzianej w art. 299 kpc , gdyż wszelkie istotne fakty dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zostały wyjaśnione. Zgodzić się należy z Sądem I instancji, że na gruncie niniejszej sprawy nie zachodziły przesłanki uzasadniające odpowiedzialności pozwanego ( art. 417
(1)kc ). W tym kontekście nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skarżącego, że Sąd (...) nie uwzględnił tego, że dopuszczalne jest wystąpienie z roszczeniem odszkodowawczym bez konieczności uzyskania prejudykatu dotyczącego niezgodności z prawem danego orzeczenia lub niezgodności z prawem niewydania danego orzeczenia, ponieważ pozostaje to w sprzeczności z treścią pisemnych motywów zaskarżonego orzeczenia. Sąd I instancji wskazał bowiem, że żądanie powoda dotyczące spraw, w których powód nie składał skarg na przewlekłość postępowania, nie zasługiwało na uwzględnienie nie z powodu nieuzyskania przez powoda orzeczenia stwierdzającego przewlekłość tych postępowań, ale dlatego, że w ocenie Sądu (...) w postępowaniach tych w istocie nie doszło do przewlekłości, z czym należy się zgodzić. Co się tyczy żądania powoda opartego na jego twierdzeniach o niezasadnej odmowie zwolnienia go od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika Sąd I instancji wprost podniósł, że w tych przypadkach nie zachodziła konieczność uzyskania prejudykatu w postaci orzeczenia o stwierdzeniu niezgodności z prawem tych postanowień, zaś nieuwzględnienie roszczenia powoda w tym względzie podyktowane było uznaniem przez Sąd Okręgowy, że powód nie wniósł od nich środków odwoławczych (tj. zażaleń) lub że orzeczenia te nie były niezgodne z prawem, czego skarżący skutecznie nie zakwestionował. Reasumując zarzuty apelacji okazały się niezasadne, zaś Sąd Apelacyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że wobec niespełnienia przesłanek z art. 417 kc i art. 424 1b kpc roszczenie powoda okazało się bezzasadne. Niezasadnie kwestionował także skarżący rozstrzygnięcie o kosztach procesu, zaś Sąd I instancji, bez naruszenia art. 102 kpc , słusznie obciążył nimi powoda. O zastosowaniu powołanego przepisu nie może bowiem przesądzać przebywanie powoda w placówce penitencjarnej i aktualny brak możliwości zarobkowania, ponieważ strona powinna zdawać sobie sprawę z konsekwencji swoich żądań, również z punktu widzenia kosztów procesu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 listopada 2003r., PK 585/04), zwłaszcza w przypadku powoda, który inicjuje szereg postępowań. Kierując się przedstawionymi motywami Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385 kpc orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach postępowania odwoławczego Sąd Apelacyjny orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 kpc oraz art. 99 kpc , zaś o ich wysokości na podstawie § 6 pkt 7 i § 13 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348) obciążając nimi - zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania - powoda jako stronę przegrywającą postępowanie uznając z wyżej przedstawionych względów, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające odstąpienie od obciążania powoda kosztami procesu ( art. 102 kpc ).

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.