Sad powszechny, VIII U 2076/14

ODPIS Sygn. akt VIII U 2076/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 stycznia 2015 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu VIII Wydział Ubezpieczeń Społecznych w składzie : Przewodniczący del. SSR Maciej Nawrocki Protokolant st. prot. sąd. Anna Narożna po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2015 r. w Poznaniu odwołania W. D. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. z dnia 26 marca 2014r., znak: (...) w sprawie W. D. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. o emeryturę zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje odwołującemu prawo do emerytury przy obniżonym wieku z tytułu pracy w warunkach szczególnych od dnia 14 października 2013r. UZASADNIENIE Decyzją z dnia 26 marca 2014 r. znak (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. 2013.1440 ze zm.; dalej: ustawa emerytalno-rentowa) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. 1983.8.43 ze zm.; dalej: rozporządzenie z dnia 07.03.1983 r.), po rozpatrzeniu wniosku z dnia 2 października 2013 r., odmówił W. D. prawa do emerytury przy obniżonym wieku. W uzasadnieniu wskazał, iż wnioskodawca nie udowodnił co najmniej 15 lat wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Organ rentowy zaliczył do stażu pracy w szczególnych warunkach okresy: od dnia 01.03.1975 r. do dnia 29.02.1980 r. (kierowca ciągnika kołowego – S. K. R. w K. ) oraz od dnia 07.10.1997 r. do dnia 31.03.1998 r. (kierowca samochodu ciężarowego pow. 3,5 t – (...) , (...) S.C. ) – w sumie: 5 lat + 5 m-cy + 25 dni . Natomiast nie uznał za pracę w szczególnych warunkach okresów: od dnia 01.03.1995 r. do dnia 31.12.1996 r. (zatrudnienie w Organizacji (...) s.c. M. G. , A. G. ) oraz od dnia 02.01.1997 r. do dnia 06.10.1997 r. (zatrudnienie w Przedsiębiorstwie Produkcyjno – Handlowym s.c. (...) J.M. M. G. ) ze względu na braki formalne świadectwa pracy w szczególnych warunkach. Nadto organ rentowy wskazał, iż uznał za udowodnione 26 lat + 8 m-cy + 26 dni okresów składkowych oraz 0 lat + 0 m-cy + 15 dni okresów nieskładkowych (łącznie 26 lat + 9 m-cy + 11 dni) /vide decyzja w aktach ZUS/ Dnia 8 kwietnia 2014 r., w formie i terminie przewidzianym prawem, W. D. złożył odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej zmianę i przyznanie prawa do emerytury. W uzasadnieniu podał, że organ rentowy nie wziął pod uwagę stażu pracy w Centrali (...) w G. , na stanowisku kierowca ciągnika kołowego (traktorzysta). Nadto odwołujący wskazał świadków, z którymi pracował w spornym okresie /vide odwołanie k. 2 akt/ W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, przytaczając argumentację prawną i faktyczną zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji oraz wskazując, że odnośnie do okresu zatrudnienia w Centrali (...) odwołujący nie przedłożył wymaganego dokumentu – świadectwa pracy w szczególnych warunkach /vide odpowiedź na odwołanie k. 3-4 akt/ Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Odwołujący urodził się dnia (...) r. Nie jest członkiem OFE. Odwołujący legitymuje się okresem ubezpieczenia wynoszącym na dzień 31 grudnia 1998 r. łącznie 26 lat + 9 m-cy + 11 dni, w tym 26 lat + 8 m-cy + 26 dni okresów składkowych oraz 0 lat + 0 m-cy + 15 dni okresów nieskładkowych. Taki właśnie staż ubezpieczeniowy uwzględniono w decyzji o ustaleniu kapitału początkowego odwołującego z dnia 16 sierpnia 2011 r. bezsporne; nadto dowód: decyzja w aktach dotyczących ustalenia kapitału początkowego W dniu 2 października 2013 r. odwołujący złożył wniosek o przyznanie prawa do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych. Do wniosku tego odwołujący załączył świadectwa pracy w szczególnych warunkach za okresy: od 01.03.1975 r. do 29.02.1980 r., od 01.03.1995 r. do 31.12.1996 r., od 02.01.1997 r. do 06.10.1997 r. oraz od 07.10.1997 r. do 31.03.1998 r. Żaden z tych dokumentów nie dotyczył pracy w Centrali (...) w G. , natomiast świadectwo pracy u tego pracodawcy (nie zaś świadectwo pracy w szczególnych warunkach) znajdowało się w aktach rentowych odwołującego, w związku z wnioskiem o rentę złożonym dnia 24.10.2000 r. Decyzją z dnia 26 marca 2014 r. organ rentowy odmówił odwołującemu przyznania prawa do emerytury, ze względu na wykazanie zamiast 15 lat, zaledwie 5 lat + 5 m-cy + 25 dni stażu pracy w warunkach szczególnych (suma okresów od 01.03.1975 r. do 29.02.1980 r. oraz od 07.10.1997 r. do 31.03.1998 r.). bezsporne; nadto dowód: dokumenty w aktach emerytalnych odwołującego Odwołujący ma prawo jazdy kategorii T (traktory) od dnia 23 lipca 1974 r. Odwołujący został zatrudniony w Przedsiębiorstwie (...) w G. , na podstawie umowy o pracę z dnia 25 sierpnia 1980 r., w której jego stanowisko pracy określono jako „kierowca”. Umowa regulowała od razu stawki wynagrodzeń za prowadzenie pojazdu z jedną i dwiema przyczepami. Do zatrudnienia odwołującego doszło po złożeniu podania, w którym zwracał się o zatrudnienie w charakterze „kierowcy na ciągnik”. W kwestionariuszu osobowym wypełnionym wkrótce po zatrudnieniu odwołujący podał jako zawód wykonywany „traktorzysta”. W dokumentach znajdujących się w aktach osobowych odwołującego, jego stanowisko pracy jest określane jako „kierowca”. Niektóre dokumenty traktują o podwyższeniu stawki godzinowej za pracę i nadmieniają o prowadzeniu pojazdu z dwiema przyczepami. dowód: dokumenty w aktach osobowych odwołującego – przy aktach sprawy; protokół rozprawy z dnia 14.01.2015 r. (zeznania odwołującego) Odwołujący był zatrudniony w Centrali (...) w G. w okresie od dnia 25 sierpnia 1980 r. do dnia 31 marca 1995 r. W całym tym okresie wykonywał wyłącznie pracę traktorzysty. Prowadził traktor z dwiema przyczepami, które zawsze były załadowane. Odwołujący woził groch, gorczycę, peluchę, zboże, rzepak, materiał siewny. Wymienione surowce woził nawet do portu na W. . Natomiast po terenie dawnego powiatu (...) woził ziemniaki sadzeniaki i materiał siewny. Odwołujący wykonywał pracę na pełen etat, w wymiarze co najmniej 8 godzin dziennie, także w soboty i niedziele. W okresie zatrudnienia nie miał dłuższych przerw, nieobecności w pracy. dowód: zeznania świadków: J. J. (k. 50v), B. S. (k. 50v-51), A. D. (k. 51), zeznania odwołującego (k. 51v) W Centrali (...) w G. w spornym okresie pracowali również świadkowie J. J. , B. S. i A. D. . J. J. był zatrudniony w latach 1980-1997, pracował jako kierowca samochodu ciężarowego powyżej 3,5 tony. Spotykał się z odwołującym w pracy na co dzień, na przykład w takich okolicznościach, że obaj jechali z materiałem do portu, z tym, że wówczas odwołujący wyjeżdżał w trasę traktorem 10 godzin wcześniej. B. S. był zatrudniony w latach 1977-1996 jako kierownik transportu i zaopatrzenia – był przełożonym odwołującego. A. D. był zatrudniony w latach 1969-1991 w dziale plantacyjnym (do 1980 r.), a później w dziale technicznym i dziale handlowym. Sposobność do kontaktów z odwołującym stwarzało uzgadnianie miejsc i terminów dowozu materiału siewnego i ziemniaków sadzeniaków do odbiorców na terenie powiatu (...) . Centrala (...) w G. mieściła się w niewielkim kompleksie budynków przy ul. (...) , gdzie pracowali wszyscy zatrudnieni pracownicy – kierowcy, techniczni, biurowi. W spornym okresie Centrala (...) w G. zatrudniała 3 traktorzystów i kilkoro innych kierowców – ogółem nie więcej niż około 10 kierowców wszelkich pojazdów. dowód: zeznania świadków: J. J. (k. 50v), B. S. (k. 50v-51), A. D. (k. 51), zeznania odwołującego (k. 51v) Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zgromadzonych dokumentów, zeznań świadków i zeznań odwołującego. Sąd uznał za wiarygodne w całości dokumenty zawarte w aktach pozwanego organu rentowego, dokumenty zgromadzone w aktach osobowych odwołującego i świadków z okresu zatrudnienia w Centrali (...) w G. oraz w aktach sprawy niniejszej. Wszystkie te dokumenty zostały sporządzone przez kompetentne organy, w zakresie przyznanych im upoważnień i w przepisanej formie. Ponieważ nie były one kwestionowane przez żadną ze stron postępowania i nie wzbudziły wątpliwości Sądu co do ich autentyczności bądź prawdziwości zawartych w nich twierdzeń, nie było podstaw, ażeby odmówić im wiary. Za spójne i konsekwentne należało uznać zeznania świadków J. J. , B. S. i A. D. , którzy potwierdzili fakt i charakter pracy odwołującego w latach 1980-1995. Ich zeznania były jasne, rzeczowe, przekonywujące, korespondowały zarówno ze sobą nawzajem, z relacją odwołującego oraz z dokumentami zgromadzonymi w aktach organu rentowego, aktach osobowych i aktach sprawy niniejszej. Sąd nie dopatrzył się okoliczności przemawiających za tym, aby przyjąć, że świadkowie chcąc zeznań na korzyść odwołującego podawali nieprawdę. Za w pełni wiarygodne Sąd uznał zeznania odwołującego , które tworzyły zwartą i logiczną całość oraz korespondowały z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w niniejszej sprawie, w tym z dokumentami oraz zeznaniami przesłuchanych świadków. W sposób przekonywujący i rzeczowy odwołujący wyjaśnił na czym polegała jego praca. Sąd zważył, co następuje: Przyznawanie emerytur dla osób urodzonych tak jak odwołujący po 31 grudnia 1948 r. reguluje art. 184 ustawy emerytalno – rentowej. Zgodnie z tym przepisem emerytura przy obniżonym wieku przysługuje ubezpieczonym, którzy łącznie spełnią poniższe wymogi: - mężczyzna osiągnie wiek lat 60, - w dniu wejścia w życie ustawy, czyli na dzień 1.01.1999 r. posiada:

1. a)okres składkowy i nieskładkowy w ilości co najmniej 25 lat,
2. b)z czego co najmniej przez 15 lat wykonywał pracę w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze - nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego, a jeżeli przystąpił – złoży wniosek o przekazanie zgromadzonych środków na rachunku za pośrednictwem Zakładu na dochody budżetu państwa. Bezsporne było to, że: 1. odwołujący w dniu 14 października 2013 r. ukończył 60 lat, 2. na dzień 1.01.1999 posiada ponad 25 lat stażu ubezpieczeniowego, 3. nie przystąpił do OFE. Sporne natomiast w sprawie było to, czy odwołujący legitymuje się 15 letnim stażem pracy w warunkach szczególnych – organ rentowy nie uwzględnił bowiem okresów: od dnia 01.03.1995 r. do dnia 31.12.1996 r. (zatrudnienie w Organizacji (...) s.c. M. G. , A. G. ) oraz od dnia 02.01.1997 r. do dnia 06.10.1997 r. (zatrudnienie w Przedsiębiorstwie Produkcyjno – Handlowym s.c. (...) J.M. M. G. ) ze względu na braki formalne świadectwa pracy w szczególnych warunkach, ani okresu od dnia 25.08.1980 r. do dnia 31.03.1995 r. (zatrudnienie w Centrali (...) w G. ) ze względu na brak świadectwa pracy w szczególnych warunkach. Zatrudnienie w szczególnych warunkach czy w szczególnym charakterze interpretuje się tak, jak to było wymagane w przepisach dotychczasowych do nabycia emerytury w obniżonym wieku. Przepisami dotychczasowymi w rozumieniu art. 184 ust. 1 pkt 1 ustawy emerytalno-rentowej jest rozporządzenie z dnia 07.03.1983 r. wraz z załącznikiem. Na podstawie § 2 powoływanego rozporządzenia okresami pracy, uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu, są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Zgodnie z § 1 ust. 1 cyt. rozporządzenia – rozporządzenie stosuje się do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wymienione w § 4-15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia, zwanych dalej "wykazami". W wykazie tym wymienione są m. in. w dziale VIII W transporcie i łączności pod poz. 3 prace kierowców ciągników (…) Nadto, w załączniku nr 1 do zarządzenia nr 16 Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 31.03.1988 r. w sprawie stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. Urz. Ministerstwa Rolnictwa, Lesnictwa i Gospodarki Żywnościowej nr 2 z 1988 r., poz. 4) - wykazie A, dziale VIII, poz. 3 pkt. 1 wymieniono Prace kierowców ciągników, kombajnów lub pojazdów gąsienicowych: 1. kierowca ciągnika kołowego. Zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia z dnia 07.03.1983 r. okresy pracy w szczególnych warunkach, na podstawie posiadanej dokumentacji, stwierdza zakład pracy w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach lub w świadectwie pracy. Jednakże judykatura pozwala na dowodzenie w inny, niż wskazany w § 2 ust. 2 cytowanego rozporządzenia, że praca była wykonywana w szczególnych warunkach. Jak bowiem wskazał Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 27 maja 1985 r. III UZP 5/85, LEX nr 14635 w postępowaniu przed okręgowymi zakładami pracy i ubezpieczeń społecznych w sprawach o świadczenia emerytalno-rentowe dopuszczalne jest przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków na okoliczność zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, jeżeli zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia z zakładu pracy z powodu likwidacji zakładu pracy lub zniszczenia dokumentów dotyczących takiego zatrudnienia. Przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków nie jest dopuszczalne w postępowaniu przed organem rentowym (teza powołanej uchwały SN). W uzasadnieniu uchwały z dnia 27 maja 1985 r. Sąd Najwyższy wskazał, że Sąd jest uprawniony do przeprowadzenia dowodu ze świadków na okoliczność takiego zatrudnienia – jeżeli okaże się, że jest to konieczne dla wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy. Dowód z zeznań świadków podlega ocenie Sądu na tle okoliczności sprawy i treści zebranego materiału dowodowego. Nie można bowiem – podkreśla SN – przypisać ustawodawcy zamiaru, ażeby tak istotne kwestie, mające wpływ na ustalenie prawa do świadczeń emerytalno – rentowych, powierzył tyko zakładom pracy, skoro jest notoryjnie znane, że zakłady pracy często nie posiadają dokumentacji z uwagi na upływ czasu, reorganizację lub zniszczenie z innych przyczyn. Prowadziłoby to w wielu przypadkach do przyznania pracownikom, którzy byli zatrudnieni w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze, zaniżonych świadczeń, a nawet pozbawienia świadczeń. Podobny pogląd wyraził Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 21 września 1984 r. III UZP 48/84, LEX nr 14630 oraz w uchwale z dnia 10 marca 1984 r., III UZP 6/84, LEX nr 14625 : „okresy zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przewidziane rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze mogą być ustalane w postępowaniu odwoławczym także innymi środkami dowodowymi niż dowód z zaświadczenia zakładu pracy.” Przenosząc przytoczone rozważania Sądu Najwyższego na grunt sprawy niniejszej należy stwierdzić, że odwołujący przedstawił dowody na wykonywanie pracy w szczególnych warunkach w rozmiarze większym niż to wynika z ustaleń organu rentowego. Do okresu pracy w szczególnych warunkach należało zaliczyć okres zatrudnienia w Centrali (...) w G. na stanowisku kierowcy ciągnika kołowego w okresie od dnia 25.08.1980 r. do dnia 31.03.1995 r. [= 14 lat + 7 m-cy + 7 dni] . Oznacza to, że odwołujący spełnił trzeci z warunków przyznania prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym, czyli 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Uwzględniając do uznanych przez organ rentowy okresów wykonywania pracy w szczególnych warunkach – (
3. i)od dnia 01.03.1975 r. do dnia 29.02.1980 r. (kierowca ciągnika kołowego – S. K. R. w K. ) oraz (
4. ii)od dnia 07.10.1997 r. do dnia 31.03.1998 r. (kierowca samochodu ciężarowego pow. 3,5 t – (...) , (...) S.C. ) – w sumie: 5 lat + 5 m-cy + 25 dni – okres wymieniony w akapicie poprzedzającym, odwołujący przepracował w warunkach szczególnych 20 lat + 1 m-c + 2 dni . Przy ustaleniu, że odwołujący wykazał 15 lat pracy w warunkach szczególnych orzeczono jak w wyroku na podstawie w/w przepisów i art. 477 14 § 2 k.p.c. i przyznano odwołującemu prawo do wcześniejszej emerytury od dnia 14 października 2013 r., tj. od dnia spełnienia przesłanki wieku, w miesiącu złożenia wniosku o emeryturę. Na marginesie Sąd wskazuje, że ostatecznie – mimo zebrania stosownej dokumentacji – nie czynił ustaleń faktycznych na okoliczność domniemanej pracy odwołującego w szczególnych warunkach w okresach od dnia 01.03.1995 r. do dnia 31.12.1996 r. (zatrudnienie w Organizacji (...) s.c. M. G. , A. G. ) oraz od dnia 02.01.1997 r. do dnia 06.10.1997 r. (zatrudnienie w Przedsiębiorstwie Produkcyjno – Handlowym s.c. (...) J.M. M. G. ). Po pierwsze, czynienie takich ustaleń byłoby zbędne – suma okresów pracy u wzmiankowanych pracodawców, nawet po doliczeniu okresu pracy w szczególnych warunkach uznanego przez organ rentowy – nie pozwoliłaby osiągnąć stażu 15 lat pracy w warunkach szczelnych. Niezbędne było i tak wykazanie pracy w szczególnych warunkach w Centrali (...) w G. , co się odwołującemu powiodło. Po wtóre, na rozprawie w dniu 14 stycznia 2015 r. odwołujący wyraził życzenie, by sprawy okresów zatrudnienia w GoJa nie badać – z przyczyn wymienionych w akapicie poprzedzającym. /-/ Maciej Nawrocki