Sygn. akt IV P 289/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 04 czerwca 2014r. Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Anna Staszkiewicz Ławnicy: K. K. B. J. Protokolant: Agnieszka Łakomiak po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2014r. w Jeleniej Górze sprawy z powództwa W. C. przeciwko I. S. o ustalenie istnienia stosunku pracy, wynagrodzenie za pracę I. zasądza od pozwanej I. S. na rzecz powoda W. C. kwotę 698,94 zł netto (sześćset dziewięćdziesiąt osiem złotych 94/100), tytułem wynagrodzenia za pracę; II. dalej idące powództwo oddala; III. nadaje wyrokowi w punkcie I rygor natychmiastowej wykonalności do kwoty 270 zł; IV. zasądza od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze kwotę 35 zł tytułem opłaty od pozwu, od której powód był ustawowo zwolniony; V. zasądza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 960 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego; VI. zasadza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 135 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. UZASADNIENIE Powód W. C. w pozwie wniesionym przeciwko I. S. domagał się ustalenia istnienia stosunku pracy nawiązanego pomiędzy stronami na podstawie umowy o pracę w okresie od 09 listopada 2012 r. do 04 sierpnia 2013 r., a także zasądzenia od pozwanej kwoty 8.213 zł tytułem wynagrodzenia za pracę za okres od miesiąca marca 2013 r. do 04 sierpnia 2013 r. W uzasadnieniu powód wskazał, że pozwana prowadzi działalność gospodarczą pod firmą (...) przy ul. (...) w S. . Pozostawał w zatrudnieniu u pozwanej od dnia od 09 listopada 2012 r. do dnia 04 sierpnia 2013 r. i według ustaleń z pozwaną pracę miał świadczyć na podstawie umowy o pracę. W czasie zatrudnienia świadczył pracę barmana, dokonywał zakupu towarów, palił w piecu w prowadzonym przez pozwaną pubie (...) . Przyjmował dostarczany do pubu towar w imieniu i na ryzyko pozwanej. Czas pracy powoda był nienormowany, pozostawał on w stałej dyspozycji pozwanej, która ustalała jego czas pracy na dzień następny w miarę potrzeby sezonowej i w zależności od liczby zatrudnionych tam pracowników. Przeciętny czas pracy powoda w rozliczeniu miesięcznym wynosił nie mniej niż 200 godzin pracy, za którą pozwana płaciła 8 zł za godzinę, według stawki akceptowanej przez strony, co powodowało, że otrzymywał miesięcznie 1.600 zł na rękę. W miesiącu marcu 2013 r. pozwana zaprzestała wypłaty wynagrodzenia za pracę. Umowę o pracę pozwana przedstawiła powodowi w połowie marca 2013 r. Powód nie przyjął umowy w proponowanym kształcie, ponieważ czas jej obowiązywania został określony od kwietnia 2013 r. w wymiarze 1/6 etatu. Po raz ostatni powód stawił się do pracy w dniu 04 sierpnia 2013 r., informując pozwaną, że nie będzie pracował za darmo. Pozwana zalega z wypłatą wynagrodzenia za okres od 01 marca 2013 r. do 04 sierpnia 2013 r. w kwocie 8.213 zł. W odpowiedzi na pozew pozwana I. S. , reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwana wskazała, że nieprawdziwe są twierdzenia powoda, jakoby pracował po 200 godzin miesięcznie ze stawką 8 zł za godzinę. W sposób obiektywny nie mógł on świadczyć pracy w takim wymiarze. Pierwotnie powód przychodził do pubu (...) z własnej nieprzymuszonej woli, pomagał doraźnie, jak była taka potrzeba. Były to zdarzenia jednostkowe, incydentalne. W prowadzonej przez pozwaną działalności gospodarczej w S. sezon zaczyna się w połowie listopada, a kończy z końcem lutego każdego roku. Po tym okresie prowadzenie działalności w dni powszednie generuje jedynie straty. Do miesiąca marca 2013 r. pozwana zatrudniała na pełny etat wyłącznie N. Ś. , która jako swoisty menager pubu decydowała o jego prowadzeniu i rozwoju, wespół z pozwaną. To ona przyuczała powoda do docelowej pracy za barem. Konieczność zwolnienia N. Ś. wynikała z jednej strony z braku obrotu w martwym sezonie, a także ze względów osobistych pracownika i konieczności opieki nad dzieckiem. W tym okresie pracownicy pracowali jedynie dorywczo, w okresie takiej potrzeby. Byli zatrudnieni na 1/6 etatu i tak byli zgłoszeni do Urzędu Skarbowego i ZUS. Wszyscy pracownicy podpisywali listy płac za otrzymane wynagrodzenie. Pracownicy podpisywali listy płac u księgowej, a pracodawca nie kontrolował tych podpisów z uwagi na zaufanie do pracowników. Od marca 2013 r. w zatrudnieni pozostali tylko pracownicy zatrudnieni na 1/6 etatu, albowiem w tym czasie pub był otwarty tylko w weekendy. Problemy pracownicze rozpoczęły się na przełomie lipca i sierpnia 2013 r., kiedy to powód ponad miarę ociągał się z uregulowaniem kwestii formalnych, w tym z podpisaniem umowy o pracę. Ostatecznie pozwana przymusiła powoda do podjęcia rozmowy w tym względzie i na tej kanwie doszło do czynienia ustaleń w zakresie kształtów zapisów umownych. Wysokość wynagrodzenia nie była negocjowana, była stała i znana powodowi od dłuższego czasu, zgodna z tym, co faktycznie uzyskiwał. W tym czasie wyszły na jaw zachowania powoda noszące znamiona przestępstwa i działania na szkodę pracodawcy i klientów. Pozwana żądała wyjaśnień co do zachowania powoda, jego motywacji i sposobu naprawienia szkody. Takie działanie zakończyło wszelkie rozmowy na tle stosunku pracy, a powód w dniu 04 sierpnia 2013 r. porzucił pracę i nie stawił się do niej. Okazało się bowiem, że powód od dłuższego czasu dopisywał do rachunku różnych klientów dodatkową sprzedaż. Z tych względów żądanie pozwu jest bezzasadne. Powód był zatrudniony tak, jak pozostali pracownicy, na 1/6 etatu. Uzgadniana przez strony umowa o pracę też opiewała na 1/6 etatu ze stałym i jak dotąd niekwestionowanym, wypłacanym wynagrodzeniem w wysokości 270 zł brutto. Nieuprawnionym jest także żądanie sprostowania świadectwa pracy poprzez przyjęcie, że powód pracował na stanowisku barmana, albowiem nie miał on takiego wykształcenia, a pierwotnie jego praca za barem polegała na zmywaniu i pracy czysto kuchennej. Ostatecznie pozwana wystawiła i przesłała na adres powoda świadectwo pracy oraz wyrównała wszelkie należności wynikające z uprzednio przyjętych warunków pracy. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W okresie poprzedzającym listopada 2012 r. W. C. spotykał się towarzysko ze znajomymi w pubie (...) mieszczącym się w S. przy ul. (...) , który prowadziła I. S. . Dowód: zeznania pozwanej I. S. k. 111-113; W październiku 2012 r. W. C. rozpoczął studia i codziennie bywał na zajęciach na uczelni. Dowód: zeznania powoda W. C. k. 108v-110v; W czasie, kiedy w pubie było duże natężenie ruchu, W. C. proponował I. S. pomoc w zniesieniu szkła, którego była znaczna ilość. Z rozmów pomiędzy nimi wynikało, że W. C. chciałby się kiedyś szkolić do pracy barmana. Zaproponował I. S. , że w godzinach otwarcia pubu będzie tam przychodził, aby się szkolić. I. S. wyraziła na to zgodę i pozwoliła W. C. , aby przychodził do pubu i szkolił się, pomagał N. Ś. . I. S. poprosiła N. Ś. , aby wszystko pokazywała W. C. . Dowód: zeznania pozwanej I. S. k. 111-113; N. Ś. była zatrudniona w tym pubie od początku jego istnienia, tj. od 2011 r. Przez I. S. była zatrudniona na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy i wykonywała obowiązki barmana oraz menagera. Dowód: zeznania świadka N. Ś. k. 91-92; W sezonie zimowym, mniej więcej od połowy grudnia 2012 r., pub był otwarty codziennie. Sezon zimowy trwał do końca lutego 2013 r. Poza sezonem pub był otwierany tylko w weekendy, tj. piątki i soboty. Dowód: zeznania świadka N. Ś. k. 91-92, zeznania pozwanej I. S. k. 111-113; Kiedy W. C. ustalił z I. S. , że będzie przychodził do pubu, to wówczas nie rozmawiali o zawarciu umowy o pracę. W. C. przychodził do pubu wtedy, kiedy dysponował wolnym czasem. Nie musiał przychodzić na konkretną godzinę. Kiedy miał czas, to mógł przyjść i pomóc. W. C. nie przychodził codziennie do pubu, aby tam pomagać. Dowód: zeznania świadka N. Ś. k. 91-92, zeznania W. C. k. 108v-110v, zeznania pozwanej I. S. k. 111-113; Pomoc W. C. w pubie polegała na tym, że przygotowywał salę, sprzątał, zmywał naczynia i pomagał N. Ś. . Ona uczyła go pracy za barem, obsługi komputera gastronomicznego, przygotowywania drinków z karty, obsługi klientów. W. C. palił też w piecu i odśnieżał przed pubem. Dowód: zeznania świadka N. Ś. k. 91-92, zeznania W. C. k. 108v-110v; W. C. zrezygnował z nauki przed świętami Bożego Narodzenia w 2012 r. Zanim zrezygnował z nauki, to nie rozmawiał z I. S. , jaka jest jego przyszłość w tym pubie i nie wiedział, czy może tam liczyć na jakąś stałą pracę. Dowód: zeznania powoda W. C. k. 108v-110v; N. Ś. musiała zrezygnować z pracy w pubie (...) z uwagi na sytuację rodzinną i konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem. Umówiły się z I. S. , że pozostanie w pubie do końca lutego 2013 r., tj. do końca sezonu zimowego. Dowód: zeznania świadka N. Ś. k. 91-92, zeznania pozwanej I. S. k. 111-113; W styczniu 2013 r. I. S. przeprowadziła rozmowę z W. C. i zapytała go, czy chce nadal się szkolić. W. C. stwierdził, że tak. I. S. wiedziała, że po odejściu N. Ś. sama nie poradzi sobie z prowadzeniem pubu. Ponadto I. S. stwierdziła, że W. C. ma wyczucie smaku i to zadecydowało o podjęciu przez nią decyzji o pozostawieniu go w pubie i przyuczeniu podczas martwego sezonu do pracy za barem w czasie sezonu letniego. I. S. zaproponował W. C. zatrudnienie w wymiarze 1/6 etatu, albowiem z uwagi na martwy sezon i fakt otwierania pubu tylko w weekendy nie było zapotrzebowania na zatrudnienie go w pełnym wymiarze godzin. Dowód: zeznania świadka N. Ś. k. 91-92, zeznania pozwanej I. S. k. 111-113; Kiedy I. S. zaproponowała W. C. zatrudnienie na 1/6 etatu, to na początku zakwestionował taką umowę. I. S. stwierdziła jednak, że nie może mu zaproponować innej umowy. Później W. C. nie kwestionował już warunków umowy o pracę zaproponowanych mu przez I. S. . Dowód: zeznania W. C. k. 108v-110v, zeznania pozwanej I. S. k. 111-113; Od 15 lutego 2013 r. W. C. był zatrudniony przez I. S. na podstawie umowy o pracę na czas określony do dnia 31 sierpnia 2013 r., w wymiarze 1/6 etatu, z wynagrodzeniem 270 zł brutto miesięcznie. W. C. był zapoznany z takimi warunkami zatrudnienia, zaakceptował je, ale zwlekał z podpisaniem umowy o pracę. Dowód: kopia umowy o pracę k. 23, zeznania pozwanej I. S. k. 111-113; W dniu 18 lutego 2013 r. I. S. podpisała umowę na dofinansowanie z funduszu D. M. w celu wysłania W. C. , jako swojego pracownika, na szkolenie w zakresie obsługi klientów pubu. Dowód: kopia zaświadczenia k. 24, zeznania pozwanej I. S. k. 111-113; Od marca 2013 r. pub (...) funkcjonował tylko w weekendy. Do czasu rozpoczęcia sezonu letniego w pubie tym pracowali tylko W. C. i I. S. . Dowód: zeznania świadka N. Ś. k. 91-92; W sezonie letnim w pubie (...) miała zostać otwarta kuchnia. Po zakończeniu sezonu zimowego w kuchni były prowadzone prace przed dokonaniem odbioru przez Sanepid. W. C. pomagał w tych pracach, kiedy do niego zadzwoniono i poproszono o pomoc. Dowód: zeznania powoda W. C. k. 108v-110v; W okresie po marcu 2013 r. w pensjonacie prowadzonym przez I. S. w S. pokoje wynajęła grupa Hiszpanów, którzy przyjechali tam do pracy. Grupa ta przebywała w S. około miesiąca, do półtora miesiąca. Umówili się z I. S. , że będą otrzymywać posiłki. Przygotowywanie i wydawanie posiłków dla tej grupy odbywało się w pubie (...) . Obiady były wydawane o godz. 14.00., zaś obiadokolacje około godz. 21.00.-22.00. W. C. otwierał pub w celu wydania posiłków tej grupie, pomagał A. K. w wydawaniu posiłków, a następnie sprzątał. W tym czasie pub był otwierany tylko w celu wydania posiłków tej grupie. Dowód: zeznania świadka A. K. k. 89v-90, zeznania W. C. k. 108v-110v; W. C. nie zawsze pomagał przy wydawaniu posiłków grupie Hiszpanów. Czasami zamiast niego przychodziła N. . Dowód: zeznania świadka A. K. k. 89v-90; Kiedy grupa Hiszpanów wyjechała ze S. , wówczas M. S. , mąż I. S. , postanowił zbudować przy pubie ogródek letni przed rozpoczęciem sezonu letniego. M. S. miał swoich pracowników, którzy się tym zajmowali. M. S. poprosił W. C. o pomoc przy heblowaniu desek i on przyjeżdżał w tym celu dwa dni z rzędu. Dowód: zeznania świadka M. S. k. 100v-102v, zeznania W. C. k. 108v-110v; W dniu 10 lipca 2013 r. w pubie (...) została otwarta kuchnia. W tym też dniu rozpoczął się sezon letni i odtąd pub był otwarty codziennie od godz. 12.00. do 24.00., a w weekendy do godz. 02.00. lub do ostatniego klienta. Na czas sezonu letniego do pubu (...) przyjechał z B. P. S. , który miał tam pracować w charakterze barmana i DJ-a w miesiącach lipcu i sierpniu 2013 r. W tym czasie P. S. i W. C. wymieniali się w pracy. Dowód: zeznania świadka P. S. k. 93-94, zeznania W. C. k. 108v-110v; W sezonie letnim W. C. nie pracował codziennie w pubie. W tym czasie pracowały tam również, oprócz P. S. , A. i K. . Czynności w pubie wykonywała również I. S. i jej mąż. Dowód: zeznania świadka P. S. k. 93-94, zeznania pozwanej I. S. k. 111-113; Jest bezsporne, że W. C. pracował w pubie (...) do dnia 04 sierpnia 2013 r. W. C. nie otrzymał wynagrodzenia za pracę za miesiące marzec, kwiecień i maj 2013 r. w łącznej wysokości 698,94 zł netto. Dowód: kopie list płac k. 14-21, zeznania powoda W. C. k. k. 108v-110v; W dniu 26 września 2013 r. I. S. przesłała W. C. przekazem pocztowym wynagrodzenie za pracę za miesiące czerwiec, lipiec i sierpień 2013 r. w łącznej wysokości 698,94 zł netto. Dowód: kopia przekazu pocztowego k. 28. Sąd zważył, co następuje: W ocenie Sądu, powództwo zasługiwało na uwzględnienie, ale tylko w nieznacznej części. Powód domagał się ustalenia istnienia stosunku pracy w okresie od 09 listopada 2012 r. do 04 sierpnia 2013 r., a także zasądzenia kwoty 8.213 zł tytułem wynagrodzenia za pracę za okres od miesiąca marca 2013 r. do 04 sierpnia 2013 r. Wobec takiej treści żądań powoda, w pierwszej kolejności należało zatem ustalić, czy powód miał interes prawny, aby domagać się ustalenia istnienia stosunku pracy. Roszczenie to powód oparł bowiem na treści art. 189 kpc , zgodnie z którym powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. W ocenie Sądu, powód wykazał istnienie takiego interesu prawnego. Sąd orzekający w niniejszym postępowaniu w pełni popiera bowiem stanowisko wyrażone w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 2009 r. (II P 156/09, LEX nr 577459), że „skoro sam ustawodawca wyodrębnia jako samodzielną sprawę o ustalenie stosunku pracy ( art. 23
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.