Sad powszechny, V U 569/13

Sygn. akt V U 569/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 maja 2013 roku Sąd Okręgowy w Słupsku V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Tamara Kulczewska- Miszczak Protokolant: sekretarz sądowy Andrzej Urbaniak po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2013 r. w Słupsku na rozprawie sprawy z odwołania Z. L. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 8 lutego 2013 znak: (...) o emeryturę I zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 8 lutego 2013 znak: (...) w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemu Z. L. prawo do emerytury, począwszy od (...) . II stwierdza odpowiedzialność organu rentowego UZASADNIENIE Ubezpieczony Z. L. wniósł odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 08.02.2013 roku , znak: (...) domagając się jej zmiany, poprzez przyznanie prawa do emerytury. W uzasadnieniu swojego stanowiska podniósł, iż organ rentowy bezzasadnie nie zaliczył mu do okresu pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia od 12.08.1974 r. do 30.04.1991 r.,w charakterze elektromontera instalacji elektrycznych przemysłowych. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. wniósł o oddalenie odwołania oraz zasądzenie od ubezpieczonego na rzecz organu rentowego kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych podnosząc, że stanowisko wskazane w świadectwie pracy z dnia 16.06.2011 r. jest sprzeczne ze stanowiskiem wskazanym w świadectwie pracy w szczególnych warunkach pracy wystawionym przez pracodawcę. Sąd ustalił, co następuje: Ubezpieczony Z. L. , urodzony (...) , złożył w dniu 03.12.2012 roku wniosek o emeryturę. Wraz z wnioskiem przedłożył zaświadczenia i świadectwa pracy, którymi udokumentował niekwestionowany przez organ rentowy staż ubezpieczeniowy według stanu na dzień 01.01.1999r. wynoszący 28 lat, 2 miesiące i 4 dni okresów składkowych i nieskładkowych, w tym 28 lat, 2 miesiące i 4 dni okresów składkowych. Organ rentowy nie uznał ubezpieczonemu żadnego okresu pracy w warunkach szczególnych. Ubezpieczony nie należy do OFE, a w chwili składania wniosku o przyznanie prawa do emerytury pozostawał w stosunku pracy. Organ rentowy nie zaliczył ubezpieczonemu do okresu pracy w warunkach szczególnych zatrudnienia od 12.08.1974 r. do 30.04.1991 r. z tytułu zatrudnienia w (...) S.A. w C. , ponieważ w świadectwie pracy z dnia 16.06.2011 r. podano stanowisko: elektryk, natomiast w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach podano, że pracował na stanowisku: elektromonter instalacji elektrycznych przemysłowych. Zaskarżoną decyzją z dnia 08.02.2013 roku organ rentowy odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury, ponieważ nie udowodnił on 15 lat pracy w szczególnych warunkach na dzień 01.01.1999 r. dowód: akta emerytalne: wniosek k. 1-3, kwestionariusz k.4, zaskarżona decyzja k.23, karta przebiegu zatrudnienia na dzień 01.01.1999r. k.16 , świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach z dnia 16.06.2011 r. – k. 8, świadectwo pracy z dnia 07.01.2013 r. – k. 19 Ubezpieczony Z. L. od 12.08.1974 r. do 20.04.1991 r. zatrudniony był (...) S.A. w C. , gdzie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace elektromontera. W zakładzie było zatrudnionych około 600 pracowników, w tym 5-7 elektromonterów. W toku zatrudnienia ubezpieczony budował rozdzielnie wysokiego i niskiego napięcia w stacjach transformatorowych, zajmował się konserwacją tych instalacji w systemie zmianowym, nadzorował te rozdzielnie, usuwał usterki i awarie. W zakładzie pracy zamiennie używano pojęć elektryk, elektromonter, na co wskazują między innymi angaże dotyczące zmian stawek osobistego zaszeregowania ubezpieczonego, w okresie jego zatrudnienia. Ubezpieczony w 20.06.1970 r. ukończył (...) Szkołę Zawodową w C. w zawodzie elektromontera. Nadto przed rozpoczęciem zatrudnienia uzyskał tytuł robotnika wykwalifikowanego w zawodzie elektromontera. dowód: akta sprawy: wyjaśnienia ubezpieczonego – k. 17-17 v. w zw. z k. 18 (00:03:38-00:11:06), zeznania świadka T. M. – k. 25 v. w zw. z k. 27 (00:05:17-00:14:10), zeznania świadka E. C. - k. 25 v. w zw. z k. 27 (00:14:11-00:21:32), zeznania świadka P. D. - k. 25 v. w zw. z k. 27 (00:21:33-00:27:44), akta emerytalne: świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach z dnia 16.06.2011 r. – k. 8, świadectwo pracy z dnia 07.01.2013 r. – k. 19, akta osobowe koperta k. 15 akt sprawy: angaże z dnia 01.10.1975 r., 01.01.1978r., 24.11.1983 r., 30.09.1980 r. kwestionariusz osobowy, świadectwo ukończenia zasadniczej szkoły zawodowej w zawodzie elektromontera, świadectwo otrzymania tytułu robotnika wykwalifikowanego w zawodzie elektromontera, Praca ubezpieczonego od 12.08.1974 roku do 30.04.1991 roku w trakcie zatrudnienia w (...) S.A. w C. była pracą w warunkach szczególnych (16 lat 8 miesięcy i 19 dni). Ubezpieczony według stanu na dzień 1 stycznia 1999 roku posiada ponad 15 letni okres pracy w warunkach szczególnych. dowód: j/w Sąd zważył, co następuje: Odwołanie ubezpieczonego Z. L. zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst. jedn. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli: 1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27. Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Dyspozycja przepisu § 4 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 roku, Nr 8, poz. 43 z późń. zm.) stanowi natomiast, że pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Podkreślenia wymaga fakt, iż jedynie łączne spełnienie wszystkich wymienionych przesłanek uprawnia do uzyskania prawa do wcześniejszej emerytury. Innymi słowy nie wystąpienie jednej z przesłanek pozbawia ubezpieczonego prawa do emerytury w niższym niż powszechny wieku emerytalnym. Bez wątpienia ubezpieczony osiągnął wiek 60 lat na dzień wydania zaskarżonej decyzji oraz posiada ponad 25 letni okres pracy według stanu na 01.01.1999r. Spór w niniejszej sprawie dotyczył natomiast wykazania przez Z. L. wymaganego powołanym przepisem stażu pracy w warunkach szczególnych. Organ rentowy odmówił zaliczenia mu do stażu pracy w warunkach szczególnych zatrudnienia od 12.08.1974 r. do 30.04.1991 r. z tytułu zatrudnienia w (...) S.A. w C. , ponieważ w świadectwie pracy z dnia 16.06.2011 r. podano stanowisko: elektryk, natomiast w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach podano, że pracował na stanowisku: elektromonter instalacji elektrycznych przemysłowych. Zgodnie § 22 ust 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz.U. Nr 237 poz. 1412) środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania oraz spółdzielczej umowy o pracę jest świadectwo pracy, zaświadczenie płatnika składek lub innego właściwego organu, wydane na podstawie posiadanych dokumentów lub inny dokument, w tym w szczególności: 1) legitymacja ubezpieczeniowa; 2) legitymacja służbowa, legitymacja związku zawodowego, umowa o pracę, wpis w dowodzie osobistym oraz pisma kierowane przez pracodawcę do pracownika w czasie trwania zatrudnienia. Zważyć przy tym należy, że w postępowaniu przed sądem ubezpieczeń społecznych w sprawach o świadczenia emerytalno-rentowe prowadzenie dowodu z zeznań świadków lub z przesłuchania stron nie podlega żadnym ograniczeniom. Według art. 473 § 1 kpc w postępowaniu w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych nie stosuje się przed sądem przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu z zeznań świadków i z przesłuchania stron. Ten wyjątek od ogólnych zasad, wynikających z art. 247 KPC , sprawia, że każdy istotny fakt (np. taki, którego ustalenie jest niezbędne do przyznania ubezpieczonemu prawa do wcześniejszej emerytury), może być dowodzony wszelkimi środkami dowodowymi, które sąd uzna za pożądane, a ich dopuszczenie za celowe ( vide wyrok SN z 4 października 2007 r. I UK 111/07 ). Ugruntowany jest w orzecznictwie pogląd, iż dla oceny, czy pracownik pracował w szczególnych warunkach, nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego przez niego stanowiska, tylko rodzaj powierzonej mu pracy. Praca w szczególnych warunkach to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (przez 8 godzin dziennie, jeżeli pracownika obowiązuje taki wymiar czasu pracy) w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. ( wyroki Sądu Najwyższego z dnia 14 września 2007 r., III UK 27/07, OSNP 2008 nr 21-22, poz. 325; z dnia 19 września 2007 r., III UK 38/07, OSNP 2008 nr 21-22, poz. 329; z dnia 6 grudnia 2007 r., III UK 66/07, LEX nr 483283; z dnia 22 stycznia 2008 r., I UK 210/07, OSNP 2009 nr 5-6, poz. 75 i z dnia 24 marca 2009 r., I PK 194/08, LEX nr 528152 ). Stanowisko, na jakim zatrudniony był ubezpieczony w spornym okresie tj. 12.08.1974 r. do 30.04.1991 r. zostało określone jako elektromonter. Nie ulega wątpliwości, iż tego typu oznaczone stanowisko pracy, nie zostało wymienione w wykazach określających rodzaje prac, których wykonywanie uprawnia do wcześniejszej emerytury. Ubezpieczony we wniesionym odwołaniu, jak również w przebiegu procesu konsekwentnie podnosił, iż będąc zatrudnionym w (...) S.A. w C. wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy prace elektromontera. Praca ubezpieczonego polegała na budowaniu rozdzielni wysokiego i niskiego napięcia w stacjach transformatorowych, konserwacji tych instalacji w systemie zmianowym, nadzorowaniu tych rozdzielni, usuwaniu usterek i awarii. Praca elektromontera instalacji elektrycznych przemysłowych należy do kategorii wymienionych w załączniku A do Rozporządzenia RM z dnia 7.02.1983r. w dziale II – jako prace przy wytwarzaniu i przesyłaniu energii elektrycznej i cieplnej oraz przy montażu, remoncie i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych i cieplnych. Prace, jakie wykonywał wnioskodawca zostały również zamieszczone w wykazie A dziale II, pod poz. 1 pkt 5 –elektromonter stanowiącym załącznik nr 1 do Zarządzenia nr 9 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 01.08.1983 r. w sprawie wykazu stanowisk, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach, uprawniające do wcześniejszego przejścia na emeryturę (Dz. Urz. MB i PMB nr 3, poz. 6 z 1983 r.). Określenie stanowiska pracy nie może stanowić podstawy nieuznania spornego okresu za pracę w szczególnych warunkach, w sytuacji, gdy istotne jest , jakie prace wykonywał ubezpieczony, a nie na jakim stanowisku. Materiał dowodowy zebrany w sprawie, a w szczególności dokumentacja akt osobowych, zeznania świadków, jak i wyjaśnienia samego ubezpieczonego oraz analiza charakteru jego pracy pozwala stwierdzić, iż wykonywał on pracę wymienioną w załączniku A do Rozporządzenia RM z dnia 7.02.1983 r. w dziale II, obejmuje prace przy wytwarzaniu i przesyłaniu energii elektrycznej i cieplnej oraz przy montażu, remoncie i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych i cieplnych. W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwolił na ustalenie, że ubezpieczony w okresie zatrudnienia od 12.08.1974 r. do 30.04.1991 r. w (...) S.A. w C. wykonywał pracę w warunkach szczególnych. Z zeznań słuchanych w sprawie świadków T. M. , E. C. oraz P. D. , wynika, iż że w spornym okresie ubezpieczony wykonywał czynności zaliczane do prac w szczególnych warunkach. Nadto świadek P. D. wyjaśnił, że w zakładzie pracy nazwy elektryk i elektromonter były stosowane zamiennie. W tym miejscu podkreślenia wymaga również fakt, że ubezpieczony w momencie zatrudnienia posiadał już stosowne uprawnienia do zajmowania spornego stanowiska pracy. Zeznania świadków Sąd uznał za wiarygodne albowiem były one stanowcze, logiczne, zgodne i wzajemnie się uzupełniały. Świadkowie byli osobami, które miały bezpośredni kontakt z ubezpieczonym w trakcie świadczenia przez niego pracy w przedmiotowym zakładzie pracy, zorientowane zatem były w materii będącej przedmiotem ich zeznań. Zeznania te znajdują oparcie w pozostałym zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym w postaci akt osobowych ubezpieczonego z okresu zatrudnienia w (...) S.A. Sąd mając na względzie specyfikę pracy elektromontera instalacji elektrycznych przemysłowych, oraz warunki pracy, jak również dokumenty -akta osobowe Z. L. dokumentujące przebieg jego zatrudnienia ustalił, iż ubezpieczony w okresie pracy tj. od 12.08.1974 r. do 30.04.1991 roku wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, pracę elektromontera instalacji elektrycznych przemysłowych, która zaliczana jest do wykonywanych w szczególnych warunkach. Oznacza to, iż istotnie na dzień 01.01.1999r. ubezpieczony legitymuje się wymaganym 15-to letnim stażem pracy w szczególnych warunkach, a tym samym spełnia przesłanki do uzyskania prawa do emerytury w obniżonym wieku w oparciu o art. 184 i art. 32 st. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. zmienił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemu Z. L. prawo do emerytury, począwszy od (...) r. tj. od dnia następnego po dniu osiągnięcia wieku 60 lat, o czym orzekł w pkt I sentencji wyroku. Sąd Okręgowy na podstawie art. 118 ust.1a w/w ustawy stwierdził odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji, uznając, że dokumenty przedłożone przez ubezpieczonego tj. świadectwo pracy z dnia 07.01.2013 r. oraz świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach z dnia 16.06.2011 r., pozwoliły już na etapie postępowanie przed organem rentowym na ustalenie, że ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w okresie zatrudnienia w (...) S.A. w C. wykonywał pracę w warunkach szczególnych. Mając powyższe na względzie Sąd stwierdził odpowiedzialności organu rentowego za nieprzyznanie prawa do emerytury, o czym orzekł w punkcie II sentencji wyroku.