Sygn. akt: III U 969/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 stycznia 2015r. Sąd Okręgowy w Ostrołęce III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSR del. do SO Monika Obrębska Protokolant: sekretarz sądowy Przemysław Dudziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2015r. w O. sprawy z odwołania Z. L. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w P. o prawo do emerytury na skutek odwołania Z. L. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w P. z dnia 30.10.2014r. znak (...) orzeka:
- zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje Z. L. prawo do emerytury począwszy od dnia 15.11.2014r.;
- stwierdza brak odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji. UZASADNIENIE [ (...) :00:00.142 ] W dniu 17 października 2014 roku Z. L. złożył w oddziale ZUS w P. wniosek o ustalenie uprawnień do wcześniejszej emerytury. Po rozpoznaniu tego wniosku decyzją z dnia 30 października 2014 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. odmówił Z. L. prawa do tego świadczenia uznając, iż nie udowodnił on wymaganego 15-letniego okresu pracy w warunkach szczególnych. Z. L. decyzję powyższą zaskarżył wnosząc od niej odwołanie. W uzasadnieniu odwołania wskazał, że w (...) w P. faktycznie wykonywał pracę traktorzysty, a jedynie w ostatnich 3, 4 miesiącach przed końcem zatrudnienia pracował jako operator koparki. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, wskazał, że Z. L. nie spełniał warunków do przyznania wcześniejszej emerytury, o których mowa w artykule 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych , gdyż nie udokumentował wymaganego 15-letniego okresu pracy w warunkach szczególnych. ZUS zakwestionował przedłożone przez odwołującego świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach podnosząc, że nie został w nim określony charakter pracy ściśle według wykazu, działu i pozycji rozporządzenia Rady Ministrów 7 lutego 1983 roku oraz wskazując na rozbieżności odnośnie zajmowanego przez odwołującego stanowiska pracy i jakie wynikały z przedłożonych przez niego świadectw pracy i zaświadczenia Rp-
- W ocenie Sądu Okręgowego odwołanie pana Z. L. jest zasadne i zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać należy, że podstawą do ubiegania się przez odwołującego o prawo do emerytury jest artykuł 184 ustawy o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych w związku z paragrafem 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze , gdyż urodził się (...) . Zgodnie z tymi przypisami prawo do emerytury przysługuje ubezpieczonemu urodzonemu po 1 stycznia 1949 roku, jeżeli osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat w przypadku mężczyzn, nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego lub złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych w OFE za pośrednictwem zakładu na dochody budżetu państwa oraz w dniu 1 stycznia 1999 roku udowodnił 25-letni okres składkowy i nieskładkowy, w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Zasadnicze okresy pracy w szczególnych warunkach stwierdza zakład pracy na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie paragrafu 1 ustęp 2 rozporządzenia lub w świadectwie pracy zgodnie jednak z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego możliwe jest wykazywanie okoliczności, od których zależy nabycie uprawnień w postępowaniu przed Sądem Ubezpieczeń wszelkimi dowodami. Odnosząc do, powyższe do realiów przedmiotowej sprawy w pierwszej kolejności podnieść należy, że ZUS na podstawie przedłożonej dokumentacji nie uznał odwołującemu żadnego okresu pracy w warunkach szczególnych kwestionując z przyczyn formalnych przedłożone przez odwołującego się wykonywania pracy w szczególnych warunkach oraz wskazując, że w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach wskazane jest stanowisko pracy kierowca ciągnika, a w zaświadczeniu Rp-7 operator koparki, natomiast w świadectwie pracy ogólnym kierowca ciągnikowy i operator koparki. Wobec powyższego zasadniczą kwestią wymagającą przesądzenia w przedmiotowej sprawie było rozstrzygnięcie czy odwołujący w spornym okresie rzeczywiście wykonywał pracę w warunkach szczególnych w rozumieniu przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku. Na powyższe okoliczności Sąd przesłuchał świadków oraz odwołującego w charakterze strony przeprowadził też dowód z dokumentów z akt osobowych, jak też dokumentów z akt emerytalnych. Z zeznań świadków Z. P. i J. D. wynika, że odwołujący przez cały sporny okres zatrudnienia wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, pracę kierowcy ciągnika, traktorzysty, a w okresie żniw pracował też jako kierowca kombajnu. Latem wykonywał jako kierowca ciągnika i kombajnista głównie prace polowe, zimą były to zasadniczo prace w transporcie, gdzie odwołujący woził wapno, żwir, drewno z lasu. Zeznania świadków korespondują w pełni z zeznaniami odwołującego, który przesłuchany w charakterze strony również zeznał, że od samego początku zatrudnienia w (...) w P. wykonywał pracę kierowcy ciągnika, traktorzysty i zimą..., i kombajnisty, a zimą wykonywał głównie jako kierowca ciągnika prace transportowe przewoził, wapno, drewno. Odwołujący przyznał, że przez ostatnie kilka miesięcy przed zakończeniem zatrudnienia w (...) w P. , czyli na przełomie 1999 roku i 2000 roku rzeczywiście wykonywał pracę operatora koparki koparko-ładowarki, natomiast podkreślił, że do końca 1998 roku, czyli do końca tutaj tego tej tego okresu, który w przedmiotowej sprawie, biorąc pod uwagę cytowany wyżej przepis ma zasadnicze znaczenie wykonywał wyłącznie pracę traktorzysty, kierowcy ciągnika i w czasie żniw... [ M 00:06:24.242 ] Kombajnista. [ Przewodniczący 00:06:25.128 ] ...traktorzysty. Sąd dał wiarę zeznaniom świadków i odwołującego nie znajdując żadnych podstaw by kwestionować ich niezgodność z rzeczywistym stanem rzeczy. Świadkowie to osoby obce dla odwołującego, nie mają żadnego interesu w składaniu fałszywych zeznań. Ich zeznania wzajemnie się uzupełniają, tworzą logiczną dział..., całość. Świadkowie pracowali razem z odwołującym, zatem posiadali wiedzę w przedmiocie charakteru jego pracy w spornym okresie. W toku prowadzonego postępowania Sądowi udało się również pozyskać dokumentację osobową odwołującego za okres jego pracy w (...) w P. i jej analiza koresponduje z przeprowadzonymi w sprawie dowodami osobowymi. I tak z podania o przyjęcie do pracy z 16 lipca 73 roku wynika, że odwołujący wnioskował o przyjęcie go do pracy na stanowisko traktorzysty. Angaż z 10 maja 74 roku również potwierdza, że odwołujący był traktorzystą. Z akt osobowych wynika, że w trakcie zatrudnienia w (...) w P. odwołujący odbywał służbę wojskową po odbyciu, której powrócił do (...) w P. z dniem 2 listopada 76 roku, gdzie znów powierzono mu obowiązki kierowcy ciągnikowego, co potwierdza umowa o pracę z dnia 2 listopada 76 roku. Również z adnotacji na listach płac wynika, że odwołujący zajmował stanowisko traktorzysty. Dokumenty z akt osobowych nie budziły wątpliwości Sądu, co do ich wiarygodności, zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy tym bardziej, że korespondowały z zeznaniami świadków, z zeznaniami odwołującego, a także zapisami w legitymacji ubezpieczeniowej przedłożonej przez odwołującego na rozprawie w dniu dzisiejszym. Biorąc pod uwagę powyższe, w przekonaniu Sądu, przeprowadzone postępowanie dowodowe nie pozostawia wątpliwości, że w trakcie zatrudnienia w (...) w P. odwołujący stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał obowiązki kierowcy ciągnika, czyli traktorzysty i kierowcy kombajnu, a jedynie przez ostatnie kilka miesięcy zatrudnienia na przełomie 99 i 2000 roku pracował jako operator koparki. Stąd Sąd uznał, za zasadne, zaliczenie odwołującemu okresów od 16 lipca 73 roku do 23 października 74 roku, czyli do podjęcia służby wojskowej i od 2 listopada 76 roku do ponownego, czyli do ponownego zatrudnienia, po odbyciu służby wojskowej, do 31 grudnia 98 roku. Pierwszy z tych okresów to jest okres 1 roku 3 miesięcy i 9 dni, czyli jest to okres przed podjęciem służby wojskowej i okres po powrocie ze służby wojskowej, czyli od 2 listopada 76 roku do 31 grudnia 98 roku, jest to okres 22 lat 1 miesiąca i 29 dni, czyli łącznie jest to okres 23 lat 5 miesięcy i 8 dni. W tych okresach odwołujący niewątpliwie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę w szczególnych warunkach, o których mowa w wykazie a, dziale 7, punkt 3 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 83 roku, czyli wykonywał pracę kierowców ciągników i kombajnistów. Sąd uznał także za zasadne zaliczenie odwołującemu do stażu pracy w szczególnych warunkach okresu odbywania zasadniczej służby wojskowej od dnia 24 kwiet..., 24 października, przepraszam, 1974 roku do 7 października 1976 roku, jest to łącznie okres 1 roku 11 miesięcy i 15 dni, gdyż przypadała ona w okresie pracy w warunkach szczególnych w (...) w P. . Jak wynika z ugruntowanego w tym zakresie orzecznictwa Sądu Najwyższego okres odbywania zasadniczej służby wojskowej odbytej w czasie trwania stosunku pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze zalicza się do stażu pracy wymaganego do nabycia prawa do emerytury w niższym wieku emerytalnym, jeśli pracownik w ustawowym terminie zgłosił swój powrót do zatrudnienia. Z dokumentacji znajdujących się w aktach rentowych wynika, że służbę wojskową odwołujący ukończył 7 kwietnia 1976 roku, natomiast... [ M 00:11:31.114 ] Nie kwietnia, października [? 00:11:31.866] [ Przewodniczący 00:11:33.212 ] Października, przepraszam, 7 października 1976 roku, natomiast ponowne zatrudnienie w (...) rozpoczął 2 listopada 76 roku, czyli zgłosił swój powrót w ustawowym 30-dniowym terminie. Stąd Sąd uznał również za zasadne zaliczenie do pracy w szczególnych warunkach również okresu odbywania zasadniczej... [ M 00:11:57.451 ] A mogę przerwać? [ Przewodniczący 00:11:57.928 ] ... służby wojskowej. Z. L. spełnił też wszystkie pozostałe przesłanki warunkujące nabycie uprawnień do wcześniejszej emerytury wynikające z artykułu 184 ustawy o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych . Na dzień 1 stycznia 1999 roku udowodnił okres składkowy i nieskładkowy wynoszący ponad 25 lat. Osiągnął w dniu (...) wymagany wiek, czyli 60 lat. Nie przystąpił do OFE. W tym miejscu też wskazać należy, że zasadą jest, że Sąd ocenia legalne decyzje organu rentowego według stanu istniejącego w chwili jej wydania, jednak wyjątkowo może przyznań ubezpieczeniom, ubezpieczonemu świadczenie, jeżeli warunki je uzasadniające zostały spełnione już po wydaniu zaskarżonej decyzji. W przedmiotowej sprawie przesłankę wymaganego wieku odwołujący osiągnął w kilka dni po wydaniu zaskarżonej decyzji, stąd Sąd zmieniając zaskarżoną decyzję w oparciu o artykuł 477 paragraf, przepraszam 477
(14)paragraf 2 kodeksu postępowania cywilnego przyznał panu Z. L. prawo do emerytury począwszy od dnia (...) , to znaczy od dnia, kiedy odwołujący ukończył 60 lat dopiero, bowiem na te daty odwołujący spełnił ostatnią przesłankę warunkującą przyznanie mu prawa do tego świadczenia. Zgodnie z treścią artykułu 118 ustęp 1a ustawy o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych Sąd był zobowiązany przyznając odwołującemu prawo do emerytury, do zamieszczenia z urzędu w sentencji wyroku rozstrzygnięcia w przedmiocie odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji, to jest zarówno przyznającego prawo do świadczenia, jak też jego brak. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do obciążenia organu rentowego odpowiedzialnością za nieustalenie wszystkich okoliczności niezbędnych do wydania decyzji o przyznaniu odwołującemu prawa do wcześniejszej emerytury. Przedłożone przez odwołującego na etapie postępowania przed organem rentowym dokumenty, w tym świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach mogły budzić pewne wątpliwości ze strony organu rentowego, dopiero na etapie postępowania sądowego, po przeprowadzeniu stosownego postępowania dowodowego, odwołujący w sposób niewątpliwy wykazał, że zgromadził wymaganą ustawą 15-letni okres pracy w warunkach szczególnych. Z tych względów Sąd orzekł jak w punkcie 2 wyroku.