Sygn. akt VI Gz 41/15 POSTANOWIENIE Dnia 17 lutego 2015 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie VI Wydział Gospodarczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Andrzej Borucki (spraw.) Sędziowie: SO Anna Walus-Rząsa SO Barbara Frankowska Protokolant: st. sekr. sądowy Małgorzata Zawiło po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2015 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa: (...) Spółki z o.o. w K. przeciwko R. K. o zapłatę na skutek zażalenia powoda na orzeczenie o kosztach postępowania zawarte w punkcie II i III wyroku Sądu Rejonowego w Tarnobrzegu V Wydziału Gospodarczego z dnia 27 listopada 2014 r., sygn. akt V GC 364/14 postanawia:
- z m i e n i ć zaskarżone postanowienie w punkcie II w ten sposób, że: u t r z y m a ć w mocy nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym z dnia 26 maja 2014 r. sygn.. akt V GNc 616/14 Sądu Rejonowego w Tarnobrzegu w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania,
- u c h y l i ć punkt III zaskarżonego postanowienia,
- z a s ą d z i ć od pozwanej R. K. na rzecz powoda (...) Sp. z o.o. w K. kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem kosztów postępowania zażaleniowego. UZASADNIENIE Zaskarżonym orzeczeniem Sąd Rejonowy w Tarnobrzegu uchylił nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym, wydany przez siebie w dniu 26.05.2014 r. – w części – w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania (pkt II) i odstąpił od obciążania pozwanej kosztami procesu (pkt III). Uzasadniając postanowienie Sąd stwierdził, że ocena, czy zachodzi wypadek szczególnie uzasadniony, o którym mowa w art. 102 kpc ma charakter dyskrecjonalny, oparty na swobodnym uznaniu, kształtowanym własnym przekonaniem oraz oceną okoliczności rozpoznawanej sprawy. Zdaniem Sądu Rejonowego w niniejszej sprawie zachodzą dwojakie przyczyny uzasadniające ocenę, iż orzekanie o kosztach postępowania w oparciu o wynik procesu nie jest zasadne i konieczne jest oparcie tego orzeczenia o zasady słuszności. Z jednej strony są to przyczyny leżące po stronie pozwanej, tj. jej trudna sytuacja ekonomiczna i rodzinna, a z drugiej strony przyczyny zewnętrzne leżące po stronie powoda, tj. działania nakierowane na maksymalizację kwot świadczeń ubocznych uzyskiwanych przy okazji istniejącej należności głównej. Pozwana nie negowała istnienia należności głównej, która została w znacznej części przez nią spłacona, natomiast pozostała część została solidnie zabezpieczona na rzecz powoda. Zdaniem Sądu Rejonowego zaistniały zatem podstawy do zastosowania art. 102 kpc . Zażalenie na to postanowienie wniósł powód, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.:
- art. 98 § 1 kpc poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do obciążenia pozwanej kosztami procesu mimo jego przegrania,
- art. 102 kpc poprzez przyjęcie, że w sprawie zachodzą przesłanki do jego zastosowania i w konsekwencji uznanie, że pozwana znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, mimo iż faktu tego nie wykazała, jak również że pozwana nie dała powodu do wytoczenia sporu, w sytuacji gdy nie wywiązała się z zawartego porozumienia odnośnie spłat zadłużenia,
- art. 232 zd. 1 kpc poprzez błędne przyjęcie, że pozwana wykazała pozostawanie w trudnej sytuacji finansowej, pomimo nie przedstawienia żadnych dowodów na poparcie tych okoliczności. Wskazując na powyższe podstawy zaskarżenia powód domagał się zmiany postanowienia o kosztach i zasądzenia ich za obie instancje na podstawie art. 98 kpc . Żądaniem ewentualnym wniósł o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy rozpoznając przedmiotowe zażalenie uznał , iż zasługuje ono na uwzględnienie, co oznacza, że zarzuty w nim zawarte są trafne. Podkreślenia wymaga iż przedmiot sporu stanowi kwota, której zasądzenia powód domaga się w związku ze sprzedanymi pozwanej towarami. Jak wynika z dowodów w postaci faktur załączonych do pozwu do sprzedaży tych towarów doszło w miesiącu lipcu 2012 r. Ostatecznie strony w dniu 25.02.2013 r. podpisały porozumienie, którym pozwana osobiście zobowiązała się do spłaty zaległej kwoty - do dnia 16.01.2014 r. Przedmiotowy pozew złożony został przez powoda dopiero w dniu 30 kwietnia 2014 r., co oznacza, że pozwana miała wystarczająco dużo czasu, aby wykonać zobowiązanie, które na siebie dobrowolnie przyjęła, unikając w ten sposób dodatkowych kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Niezależnie bowiem od porozumienia, które podpisała, skierowane zostało również do niej wezwanie do zapłaty z daty 25.02.2013 r., w którym zawarto informację o możliwości ponoszenia dodatkowych kosztów (sądowych). Ponieważ powód w dalszym ciągu nie uzyskał zapłaty należnych mu kwot, jego prawem było wystąpienie na drogę sądową. Bez znaczenia w świetle powyższego pozostaje przy tym fakt „solidnego” – jak to określił Sąd Rejonowy – zabezpieczenia roszczenia powoda. Powód jest podmiotem funkcjonującym w obrocie gospodarczym na zasadach rynkowych i nie można od niego oczekiwać, aby nieustająco kredytował działalność swojego kontrahenta, bo do tego w istocie zmierza nie dokonywanie płatności w terminach za zakupiony towar. Pozwana zresztą uzyskała pomoc, bo została ”odciążona” od ponoszenia kosztów w postaci opłaty sądowej od zarzutów od nakazu zapłaty ( Sąd zwolnił ją z tego obowiązku postanowieniem z dnia 29.09.2014 r). W świetle przedstawionych powyżej okoliczności brak jest podstaw do przyjęcia, aby również koszty obsługi prawnej powoda za pozwaną ponosił on sam. Zdaniem Sądu Okręgowego w stanie faktycznym niniejszej sprawy zastosowanie winien zatem znaleźć art. 98 kpc . Reasumując, Sąd Okręgowy na podstawie art. 386 § 1 kpc w zw. z art. 397 § 2 kpc zmienił zaskarżone postanowienie w punkcie II i orzekł jak w punkcie 1 ( art. 98 § 1 i 3 i art. 108 § 1 kpc .). Jednocześnie działając na podstawie w/w przepisu uchylił punkt III zaskarżonego postanowienia. O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono stosowanie do jego wyniku na podstawie art. 108 § 1 kpc . Na marginesie jedynie zauważyć należy, iż należna Skarbowi Państwa opłata od zażalenia ( biorąc pod uwagę wartość przedmiotu zaskarżenia – 2561 zł) wynosi 30 zł, co oznacza że nadpłatę Sąd Rejonowy winien zwrócić powodowi.