Sygn. akt I C 2148/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 stycznia 2015 r. Sąd Rejonowy w Świdnicy I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący SSR Halina Grzybowska Protokolant Martyna Kamińska po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2015 roku w Świdnicy na rozprawie sprawy z p o w ó d z t w a B. D. przeciwko Powiatowi (...) z siedzibą w Ś. o zapłatę I. oddala powództwo, II. zasądza od powoda B. D. na rzecz strony pozwanej Powiatu (...) kwotę 1200 (tysiąc dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu. Sygn. akt I C 2148/14 UZASADNIENIE Powód B. D. domagał się zasądzenia od strony pozwanej – Powiatu (...) kwoty 5 654,88 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. W uzasadnieniu swojego żądania podał, że prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego – regularnego przewozu osób m.in. na trasie Ś. – Ś. – W. . W dniu 28 marca 2013 r. do strony pozwanej wpłynął wniosek o uzgodnienie zmiany zezwolenia na przewozy osób dla powoda, ale w dniu 11 kwietnia strona pozwana uzgodniła tylko częściowe zmiany kursów. Postanowienie strony pozwanej, w wyniku zaskarżenia, zostało uchylone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. . Po ponownym rozpoznaniu sprawy strona pozwana uzgodniła zmiany zezwoleń w pełnym zakresie proponowanym przez powoda. Do czasu zmiany zezwolenia powód nie mógł realizować łącznie 189 kursów przy dochodzie 29,92 zł na każdym kursie. Pozbawiło go to przychodu w kwocie dochodzonej pozwem. Strona pozwana powinna naprawić wynikłą stąd szkodę, która jest wynikiem jego działania. Żądanie powoda zostało uwzględnione w całości w nakazie zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 22 lipca 2014 r., sygn. akt I Nc 2038/14, na mocy którego nakazano stronie pozwanej Powiatowi (...) aby w ciągu dwóch tygodni od dnia doręczenia zapłaciła powodowi kwotę 5 654,88 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 22 maja 2014 r. oraz kwotę 70,75 zł tytułem kosztów postępowania. Od nakazu zapłaty sprzeciw w ustawowym terminie złożyła strona pozwana, która w wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu sprzeciwu podniosła, że rozstrzygnięcia strony pozwanej wydane w trybie art. 106 kpa (współdziałanie organów przy wydawaniu decyzji administracyjnej) nie można traktować jako bezprawnego. Strona pozwana procedowała zgodnie z prawem, miała prawo dokonać uzgodnień. Powód, zdaniem strony pozwanej, nie udowodnił ani związku przyczynowego ani wysokości szkody związanej z wydanym postanowieniem. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód, B. D. prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego pod nazwą P.W.H.D. Przedsiębiorstwo (...) z siedzibą w S. . Zajmuje się regularnym przewozem osób m.in. na trasie Ś. – Ś. – W. . Bezsporne Powód wystąpił do Prezydenta Miasta W. z wnioskiem o zmianę zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych w krajowym transporcie drogowym osób. Zmiany miały polegać na wprowadzeniu dodatkowego kursu ze Ś. (codziennie) o godz. 6:05 oraz na zmianach godzin odjazdów ze Ś. :
- a)w soboty: z 7:50 na 7:40; z 9:55 na 9:45; z 12:25 na 12:50
- b)w niedziele: z 7:47 na 7:40; z 9:55 na 9:50. Dowód : wniosek o udzielenie zezwolenia z dnia 22.02.2013 r. – k. 45-46. Dnia 28 marca 2013 r. do Starostwa Powiatowego w Ś. wpłynęło pismo Prezydenta Miasta W. z dnia 25 marca 2013 r. w sprawie uzgodnienia zmiany zezwolenia nr (...) na wykonywanie regularnego przewozu osób w krajowym transporcie drogowym na linii komunikacyjnej Ś. - Ś. - W. , wydanego dla powoda B. D. . W trakcie prowadzonego postępowania strona pozwana wystąpiła do organów samorządowych niższego szczebla (Burmistrza Ś. , Wójta Gminy Ś. , Prezydenta Miasta Ś. ) o wydanie opinii do przedstawionego w piśmie Prezydenta Miasta W. zamiaru powoda. Burmistrz Ś. i Wójt Gminy Ś. zajęli stanowisko zgodne z projektem przewoźnika. Natomiast Kierownik Referatu (...) z Departamentu (...) Urzędu Miejskiego w Ś. działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Ś. wydał opinię dotycząca braku uzgodnień dla niektórych kursów. Podstawą negatywnego stanowiska było nie uzgodnienie przez powoda zasad korzystania z przystanków dla kursów, których wprowadzenie lub zmiana czasów ich odpraw nie spełnia „Regulaminu warunków i zasad korzystania przez przewoźników z przystanków komunikacyjnych na terenie miasta Ś. ”. Regulamin został opublikowany jako załącznik do Uchwały Rady Miejskiej w Ś. nr VIII/72/11 z dnia 27 maja 2011 r. i zaczął obowiązywać w dniu 31 sierpnia 2011 r. W wyniku otrzymanych opinii strona pozwana wydała w dniu 10 kwietnia 2013 r. postanowienie, w którym uzgodniła zaproponowane przez przewoźnika zmiany spełniające obowiązujące przepisy prawa miejscowego i nie uzgodniła przesunięcia czasów odpraw dwóch kursów wykonywanych w soboty, tj. z godz. 7.50 na godz. 7.40 oraz z godz. 12.25 na godz. 12.20, które nie spełniały „Regulaminu warunków i zasad korzystania przez przewoźników z przystanków komunikacyjnych na terenie miasta Ś. ”. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podała, że zmiany te zakłóciłyby bezpieczeństwo odpraw pasażerskich na przystankach ze względu na dużą liczbę kursów i dużą liczbę przewoźników realizujących na równoległych trasach transport osób. Dowód : wniosek Prezydenta Miasta W. o uzgodnienie wniosku – k. 44, wnioski o przedstawienie stanowisk – k. 42, 42, 43, stanowisko Prezydenta Miasta Ś. z dnia 5.04.2013 r. – k. 39, stanowisko Wójta Gminy Ś. – k. 40, postanowienie Starosty (...) z 10.04.2013 r. – k. 37-38. Powód złożył zażalenie na wskazane postanowienie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. . Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 31 maja 2013 r. uchyliło zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu postanowienia SKO wskazało, że odmowa uzgodnienia zmiany zezwolenia może być podyktowana wyłącznie przesłankami wymienionymi w art. 22a ust. 1 pkt 2a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym , a okoliczności wymienione w tym przepisie musza zostać wykazane. Tymczasem w zaskarżonym postanowieniu podstawą negatywnej opinii zmiany zezwolenia były przepisy „Regulaminu warunków i zasad korzystania przez przewoźników z przystanków komunikacyjnych na terenie miasta Ś. ”. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stanęło na stanowisku, że organ I instancji nie rozpatrzył sprawy w zakresie obowiązujących przepisów prawa i zalecił dokonanie oceny zaistnienia przesłanek wymienionych w art. 22a ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym. Dowód : zażalenie na postanowienie Starosty (...) – k. 29-33, postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z 31.05.2013 r., SKO (...) – k. 26-27 W dniu 3 lipca 2013 r. z upoważnienia Starosty Powiatu (...) wydane zostało postanowienie o uzgodnieniu zmiany zezwolenia, w części dotyczącej Powiatu (...) , w całym zakresie zaproponowanych przez przewoźnika zmian. Dowód : postanowienia z dnia 3.07.2013 r. – k. 8-8v. Powód sporządził zestawienie dochodu na jednym kursie Ś. - W. , z którego wynika że przychód na 1 km wynosi 2,17 zł, co daje przychód na całej trasie Ś. - W. w wysokości 56,42 zł. Po odliczeniu kosztów jednego kursu – 26,50 zł, dochód na jednym kursie Ś. - W. według powoda wynosi 29,92 zł. Dowód : zestawienie dochodu na jednym kursie Ś. - W. –k. 9 Powód sporządził także wykaz kursów do zmiany zezwolenia. Wynika z niego, że powód chciał wprowadzić jeden kurs dodatkowy o godzinie 6:05, a pięć kursów miało zostać zmienionych co do godziny odjazdów. Dowód : wykaz kursów do zmiany zezwolenia – k. 10 Powyższy stan faktyczny został ustalony na podstawie dokumentów urzędowych, które odpowiadając wymogom z art. 244 § 1 kpc stanowiły dowód tego co zostało w nich urzędowo zaświadczone. Przedłożone dokumenty prywatne stanowiły natomiast dowód tego, że osoba która je sporządziła złożyła oświadczenie w nim zawarte. Treść w/w/ tych dokumentów w opisanym zakresie nie budziła żadnych wątpliwości Sądu ani stron postępowania. Sąd zważył co następuje: Stan faktyczny w niniejszej sprawie nie był kwestionowany przez strony postępowania, a istota sporu sprowadzała się do konsekwencji wynikających z ustalonych, bezspornych faktów. Powód żądanie pozwu uzasadniał obowiązkiem naprawienia szkody, która została mu wyrządzona poprzez wydanie przez Starostę (...) postanowienia z dnia 10 kwietnia 2013 r., w którym częściowo odmówiono uzgodnienia zmiany zezwolenia powoda na przewóz osób. Powód wskazał, że postanowienie to zostało uchylone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, a następnie strona pozwana wydała postanowienie zgodne z żądaniem powoda zawartym we wniosku. Strona pozwana kwestionowała przesłanki swej odpowiedzialności – bezprawność działania, wyrządzenie szkody i związek przyczynowy, wskazując że powód nie udowodnił zaistnienia tych przesłanek. Zaskarżone postanowienie z dnia 10 kwietnia 2013 r. wydane zostało przez organ strony pozwanej na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 lit. d 1 ustawy z dnia 06 września 2011 roku o transporcie drogowym( Tj. Dz.U.2013.poz.1414 z późn.zm.) . Stosownie do treści tego przepisu wykonywanie przewozów regularnych i przewozów regularnych specjalnych wymaga zezwolenia na wykonywanie przewozów na liniach komunikacyjnych przebiegających na obszarze miasta i sąsiedniego powiatu prezydenta miasta na prawach powiatu, w uzgodnieniu z właściwym starostą ze względu na planowany przebieg linii komunikacyjnej. Zajęcie stanowiska odbywa się w trybie przewidzianym w art. 106 § 3-6 kpa . Szkody wyrządzone wydaniem niezgodnego z prawem prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji mieszczące się w sferze odpowiedzialności Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego zostały poddane odrębnej regulacji art. 417 1 kc. Jednak w ocenie Sądu hipoteza tego przepisu nie obejmuje stanu faktycznego zaistniałego w niniejszej sprawie, ponieważ powód kwestionuje decyzję administracyjną nieprawomocną i dochodzi naprawienia szkody z niej wynikłej. W odniesieniu do wykonanych rozstrzygnięć nieprawomocnych, które wywołały szkodę, a następnie zostały uchylone, jest oczywiście zachowana możliwość kompensacji, której podstawą będzie reguła ogólna zawarta w art. 417 k.c. W wypadku rozstrzygnięć nieprawomocnych, które podlegają kontroli instancyjnej, to przede wszystkim do strony należy wykorzystanie odpowiednich środków procesowych - aby wyeliminować wadliwe rozstrzygnięcie, zanim uzyska ono prawomocność. Sąd rozpoznający sprawę podziela zapatrywanie wyrażone przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 30 maja 2003 r., III CZP 34/2003, zgodnie z którym „nieuprawniona jest teza, że każde orzeczenie lub decyzja uchylona w toku instancji może być uznana za niezgodną z prawem (w dziedzinie prawa cywilnego za bezprawną) i tym samym rodzącą odpowiedzialność odszkodowawczą. Przecież - co oczywiste - bardzo często organ odwoławczy uchyla orzeczenie lub decyzję z powodu odmiennej oceny stanu faktycznego, odmiennej wykładni przepisów prawa materialnego, odmiennej kwalifikacji przepisów regulujących zasady postępowania, niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych itp. Już z tego względu nie można akceptować wniosku, że każde wadliwe działanie organu pierwszej instancji może być kwalifikowane jako bezprawne, choćby było ono skorygowane przez instancję odwoławczą.” W każdym systemie prawnym regułą jest przede wszystkim to, że do momentu ustalenia się ostatecznego rozstrzygnięcia w drodze stosownych procedur sądowych lub administracyjnych nie podlegają one wykonaniu (wyłączywszy szczególne sytuacje związane z nadaniem orzeczeniu klauzuli rygoru natychmiastowej wykonalności), a więc trudno mówić o skutkach takiego rozstrzygnięcia, a tym samym o szkodzie (K. Matuszyk, M. Safjan, Odpowiedzialność odszkodowawcza władzy publicznej, Warszawa 2009 LexisNexis Polska, wydanie II). Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Powód wykorzystał środki procesowe, które doprowadziły do wyeliminowania kwestionowanego przez niego postanowienia Starosty (...) . Jednocześnie wskazać należy, że powodem uchylenia postanowienia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze było oparcie go na niedopuszczalnej podstawie prawnej (powołanie się na przepisy prawa miejscowego zamiast na przepis art. 22a ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym), a stronie pozwanej zalecono przy ponownym rozpatrywaniu sprawy dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, wyczerpujące zebranie i wszechstronne rozpatrzenie sprawy i na tej podstawie dokonania oceny zaistnienia przesłanek wymienionych w art. 22a ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym. Wadliwość zaskarżonego postanowienia nie była więc wadliwością tego rodzaju, że uzasadniałaby ziszczenie się przesłanki odpowiedzialności strony pozwanej w postaci niezgodnego z prawem działania przy wykonywaniu władzy publicznej. Nie wystąpiła więc przesłanka odpowiedzialności odszkodowawczej niezgodnego z prawem działania jednostki samorządu terytorialnego. Zauważyć nadto należy, że powód , co podnosiła strona pozwana , nie udowodnił wystąpienia szkody i jej rozmiarów. Z treści pozwu wynika, że powód domaga się naprawienia szkody w postaci korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono ( art. 361 § 2 in fine kc ). Powód wskazał, że w okresie od 10 kwietnia 2013 r. (data wydania postanowienia o częściowym nie uzgodnieniu zmian zezwolenia) do 3 lipca 2013 r. (data wydania postanowienia o uzgodnieniu zmiany zezwolenia w całości) pozbawiony był możliwości otrzymania od organu prowadzącego postępowanie główne zezwolenia na wykonywanie przewozów, co skutkowało poniesieniem strat finansowych. Utracone korzyści ( lucrum cessans ) obejmują tę część majątku poszkodowanego, o którą się jego aktywa nie powiększyły lub pasywa nie zmniejszyły, a skutek ten nastąpiłby, gdyby nie owe zdarzenie sprawcze, za które odpowiedzialność została przypisana oznaczonemu podmiotowi (np. utrata zarobków, utrata spodziewanego zysku z zamierzonych transakcji handlowych). Ustalenie uszczerbku w postaci lucrum cessans wymaga wykazania w konkretnym przypadku wysokiego stopnia prawdopodobieństwa utraty korzyści, chociaż nie jest konieczny dowód pewności wystąpienia. Jeżeli natomiast prawdopodobieństwo uzyskania dochodu nie było bardzo wysokie, w judykaturze i piśmiennictwie określa się ten stan mianem szkody ewentualnej. Nie jest ona objęta obowiązkiem odszkodowawczym na podstawie art. 361 § 2 k.c. , gdyż ten przepis indemnizuje nieuzyskany dochód, a nie utratę szansy (A. Kidyba (red.), Z. Gawlik, A. Janiak, G. Kozieł, A. Olejniczak, A. Pyrzyńska, T. Sokołowski, Kodeks cywilny. Komentarz. Tom III. Zobowiązania - część ogólna, wyd. II, Lex). Zdaniem Sądu powód nie wykazał wysokiego stopnia prawdopodobieństwa utraty korzyści. Wskazana przez niego szkoda wyliczona została w sposób całkowicie jednostronny i nie zobiektywizowany. Przede wszystkim powód nie wyjaśnił sposobu obliczenia, ani nie udowodnił możliwości uzyskania przychodu na 1 km w wysokości wskazanej przez niego w sporządzonym zestawieniu dochodów na jednym kursie Ś. - W. , tj. 2,17 zł (k. 9). Natomiast wskazane przez niego kursy i wyliczenie ich ilości zawarte w sporządzonym wykazie dołączonym do pozwu nie do końca skorelowane są z wnioskiem powoda o udzielenie zezwolenia na dokonanie zmian skierowanym do Prezydenta Miasta W. . We wniosku powód nie wskazał zmiany godziny odjazdu ze Ś. – 9:47, natomiast taki kurs znajduje się w wymienionym wykazie. Ponadto niezrozumiała jest ilość zmienionych kursów z godziny 7:47
(67), które dotyczyły odjazdów w niedziele, podczas gdy liczba innych kursów wykonywanych również w niedziele – z godziny 9:55 wynosi 11. Mając zatem na uwadze powyższe, dochodzona przez powoda kwota odszkodowania nie stanowi utraconych korzyści i nie jest objęta obowiązkiem odszkodowawczym na podstawie art. 361 § 2 k.c. O kosztach procesu Sąd orzekł stosując ogólną zasadę odpowiedzialności za wynik sprawy z art. 98 § 1 kpc , obciążając nimi stronę przegrywającą czyli powoda. Na zasądzoną na rzecz strony pozwanej kwotę składają się koszty zastępstwa procesowego w wysokości 1200 zł ( § 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t. j. Dz. U. 2013 r., poz. 490).