Sygn. akt I ACa 763/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 listopada 2014 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący – Sędzia SA Romana Górecka Sędzia SA Bogdan Świerczakowski Sędzia SO (del.) Hanna Wawrzyniak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Baranowska po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2014 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa J. B. przeciwko Spółdzielni Budowlano – Mieszkaniowej (...) z siedzibą w W. o uchylenie lub stwierdzenie nieważności uchwały na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 6 sierpnia 2013 r. sygn. akt I C 1221/10
- prostuje oznaczenie przedmiotu sporu w zaskarżonym wyroku w ten sposób, że uzupełnia je słowami „lub stwierdzenie nieważności uchwały”;
- oddala apelację;
- zasądza od J. B. na rzecz Spółdzielni Budowlano – Mieszkaniowej (...) z siedzibą w W. kwotę 135 (sto trzydzieści pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu w postępowaniu apelacyjnym. Sygn. akt I ACa 763/14 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 20 grudnia 2010 r. powód J. B. wniósł o uchylenie uchwał Walnego Zgromadzenia członków pozwanej Spółdzielni Budowlano - Mieszkaniowej (...) w W. z dnia 19 listopada 2010 r. w sprawie udzielenia Zarządowi absolutorium oraz wyboru Z. S.
(1)na członka Rady Nadzorczej, a także o zasądzenie od strony pozwanej kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu do pozwu powód wskazał, iż jest członkiem pozwanej Spółdzielni i brał udział w Walnym Zgromadzeniu w dniu 19 listopada 2010 r. Tego dnia podjęto szereg uchwał, w tym uchwałę w sprawie udzielenia absolutorium członkom Zarządu. Jednakże na Walnym Zgromadzeniu nie było głosowania nad każdym członkiem Zarządu, a głosowanie nad całym składem Zarządu, co jest niezgodne z prawem. Nadto powód podał, iż Izba Adwokacka w W. , którą reprezentował jej pełnomocnik Z. S.
(1), nie jest członkiem Spółdzielni, wobec czego wybór w/w na członka Rady Nadzorczej także jest niezgodny z prawem. Powód nie wskazał w pozwie numerów skarżonych uchwał, jak również nie przytoczył ich pełnego brzmienia argumentując, iż nie posiada kopii protokołu z Walnego Zgromadzenia z dnia 19 listopada 2010 r. Jednocześnie zobowiązał się przedstawić szersze uzasadnienie i przytoczyć treść skarżonych uchwał w terminie późniejszym, po złożeniu przez Spółdzielnię wnioskowanych przez niego w pozwie dokumentów. W odpowiedzi na pozew pozwana Spółdzielnia Budowlano Mieszkaniowa (...) wniosła o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od powoda kosztów procesu. Pozwana przyznała, iż w trakcie głosowania nad udzieleniem Zarządowi absolutorium doszło do uchybienia formalnego tj. wymogów z art. 38 § 1 pkt. 2 Prawa spółdzielczego oraz § 50 pkt. 2 Statutu Spółdzielnie, jednak nie pociągnęło to za sobą żadnych skutków w postaci wpływu na wynik głosowania nad uchwałą nr (...) . Nadto pozwana wskazała, iż głosowanie o udzieleniu Zarządowi absolutorium nie zostało zakwestionowane przez żadnego z członków, wobec czego wynik głosowania byłby taki sam w przypadku oddawania głosów na poszczególnych członków Zarządu. Odnośnie wyboru Z. S.
(1)na członka Radny Nadzorczej ( co było przedmiotem uchwały nr (...) ) pozwana podniosła, iż Izba Adwokacka w W. jest członkiem Spółdzielnie od 1974 roku a zatem wybór Z. S.
(1)był zgodny ze Statutem Spółdzielni jak i Prawem spółdzielczym . Postanowieniem z dnia 18 czerwca 2013 roku Sąd - wobec skutecznego częściowego cofnięcia pozwu przez powoda - umorzył postępowanie w części dotyczącej żądania uchylenia uchwały nr (...) Walnego Zgromadzenia członków pozwanej Spółdzielni Budowlano - Mieszkaniowej (...) w W. z dnia 19 listopada 2010 roku. W piśmie procesowym z dnia 21 czerwca 2013 roku powód ostatecznie sprecyzował swoje żądanie i wniósł o stwierdzenie nieważności bądź o uchylenie uchwały Walnego Zgromadzenia z dnia 19 listopada 2010 roku o wyborze w skład Rady Nadzorczej Spółdzielni (...) . Sąd Okręgowy w Warszawie, wyrokiem z dnia 6 sierpnia 2013 roku, oddalił powództwo J. B. skierowane przeciwko Spółdzielni Budowlano – Mieszkaniowej (...) z siedzibą w W. o stwierdzenie nieważności lub uchylenie uchwały nr (...) z dnia 19 listopada 2010 roku Walnego Zgromadzenia Spółdzielni. Sąd Okręgowy ustalił, iż w dniu 19 listopada 2010 roku odbyło się Walne Zgromadzenie członków pozwanej. W czasie obrad podjęto szereg uchwał, m.in. uchwałę nr (...) , dotyczącą udzielenia absolutorium Zarządowi oraz uchwałę nr (...) , dotyczącą wyboru członków Rady Nadzorczej. Wobec cofnięcia powództwa przez powoda odnośnie uchylenia uchwały nr (...) Sąd postanowieniem z dnia 18 czerwca 2013 roku w tym zakresie umorzył postępowanie w sprawie. Sąd Okręgowy wskazał, iż stan faktyczny w sprawie został ustalony na podstawie dowodów z dokumentów, których autentyczność nie została skutecznie podważona przez strony. W oparciu o poczynione ustalenia faktyczne Sąd Okręgowy uznał powództwo za niezasadne. Sąd ten wskazał, iż podniesiony przez powoda zarzut, że wybrany w skład Rady Nadzorczej Spółdzielni (...) nie jest członkiem Spółdzielni nie stanowi o wadliwości zaskarżonej uchwały, bowiem Z. S.
(1)kandydował do składu Rady Nadzorczej nie jako członek spółdzielni, lecz jako pełnomocnik osoby prawnej tj. Izby Adwokackiej w W. , wskazany jako jej kandydat do tego stanowiska – zgodnie z art. 45 § 2 ustawy Prawo spółdzielcze (tak też par 62 ust.l Statutu pozwanej). Sąd I instancji nie podzielił poglądu powoda co do braku przymiotu bycia członkiem pozwanej Spółdzielni po stronie Izby Adwokackiej w W. , która to wskazała Z. S.
(2)jako kandydata na stanowisko członka Rady Nadzorczej. Powołując się na treść pism z dnia 16 stycznia 1974 roku, 7 lutego 1974 roku i 26 lipca 1974 roku (pochodzących od (...) z której to wydzieliła się pozwana Spółdzielnia) Sąd ten wskazał, iż przydziału lokalu nr (...) przy ul. (...) w W. dokonano na rzecz podmiotu określonego w powyższych pismach jako „Rada Adwokacka” w W. . Tymczasem zgodnie z przepisem art. 10 ówcześnie obowiązującej ustawy z dnia 19 grudnia 1963 r. O ustroju adwokatury osobowość prawną miały: Naczelna Rada Adwokacka, wojewódzkie izby adwokackie, zespoły adwokackie i społeczne biura pomocy prawnej. Regulacja ta została powtórzona na gruncie art. 10 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze . Sąd Okręgowy wskazał, iż na gruncie obu wskazanych ustaw podmiotem praw i obowiązków nie mogła być Rada Adwokacka, bo taki podmiot nie miał osobowości prawnej. W ocenie Sądu Okręgowego oznaczenia czynione w pismach pochodzących od Spółdzielni ( przed podziałem ) należy identyfikować z Wojewódzką Izbą Adwokacką w W. . Sąd Okręgowy podniósł, iż wprawdzie w przytoczonych w uzasadnieniu dokumentach użyto oznaczenia „Rada Adwokacka w W. ”, ale w ocenie tego Sądu ów niefortunny zapis wynikał z pomylenia organu Wojewódzkiej Izby Adwokackiej w W. tj. Rady Adwokackiej w W. z samą osobą prawną , jaką wówczas była Wojewódzka Izba Adwokacka w W. . W ocenie Sądu I Instancji brak jest przesłanek do przyjęcia, iż taka omyłka miałaby powodować bezskuteczność przyjęcia Izby Adwokackiej w poczet członków Spółdzielni czy też dokonania przydziału lokalu mieszkalnego nr (...) przy ul. (...) w W. . Sąd Okręgowy wskazał, iż oświadczenia Spółdzielni kierowane były do Rady Adwokackiej w W. , która była uprawniona do reprezentowania Wojewódzkiej Izby Adwokackiej. Podmiot prawa o nazwie „Wojewódzka Izba Adwokacka” ( na gruncie ustawy z 1963 roku) to na gruncie nowej ustawy ( Prawo o adwokaturze z 1982 roku ) Izba Adwokacka w W. . W ocenie Sądu I Instancji nie może wobec powyższego budzić wątpliwości, że aktualnie podmiotem praw członkowskich w pozwanej Spółdzielni, na zasadzie kontynuacji, jest Izba Adwokacka w W. . Taki również zapis widnieje w aktualnym rejestrze członków Spółdzielni Budowlano - Mieszkaniowej (...) w W. . A zatem pismo Dziekana Izby Adwokackiej w W. z dnia 10 listopada 2010 r., informujące władze pozwanej Spółdzielni, iż Z. S.
(1)jest uprawniony do reprezentacji (...) Izby Adwokackiej na Walnym Zgromadzeniu Spółdzielni Budowlano - Mieszkaniowej (...) w dniu 19 listopada 2010 r. oraz że będzie on kandydował z jej wskazania na członka Rady Nadzorczej pozwanej, rozstrzyga o skuteczności dokonanego w tym względzie powołania w drodze wyboru Z. S.
(1)na członka w/w organu a nadto przesądza o wadliwości zarzutów czynionych przez powoda. W ocenie Sądu Okręgowego skoro zaskarżona uchwała nie jest sprzeczna z przepisami ustawy, to nie można stwierdzić jej nieważności na podstawie art. 42 § 2 ustawy Prawo spółdzielcze . Nie może zostać również uwzględnione żądanie uchylenia uchwały na podstawie art. 42 § 4 w zw. z art. 42 § 3 w/w ustawy, skoro powód nie wykazał jej sprzeczności z postanowieniami statutu bądź dobrymi obyczajami, ani nie wykazał, iż godzi ona w interesy spółdzielni albo ma na celu pokrzywdzenie jej członka. Od powyższego wyroku apelację wniósł powód zaskarżając wyrok w całości oraz wniósł o zmianę powyższego wyroku poprzez uwzględnienie powództwa i orzeczenie stwierdzenia nieważności bądź uchylenia zaskarżonej uchwały lub o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania . Apelujący zarzucił zaskarżonemu wyrokowi: 1 . Naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 16 i art. 17 Prawa spółdzielczego , mówiących o warunkach, na jakich następuje przyjęcie w poczet członków spółdzielni mieszkaniowej jak też art. 108 § 2 pkt 2 Prawa spółdzielczego poprzez pominięcie faktu braku (...) Izby Adwokackiej na liście członków założycieli nowej (...) ,
- Naruszenie prawa materialnego w postaci art. 16 i art. 30 Prawa spółdzielczego , które warunkują przyjęcie w poczet członków złożeniem deklaracji i następnie określają warunki umieszczenia w rejestrze członków,
- Naruszenie art. 136 par. 2 Ustawy o spółdzielniach i ich związkach z dnia 17 stycznia 1961 r., poprzez bezzasadne uznanie, że na podstawie tego przepisu osoba prawna mogła być członkiem spółdzielni mieszkaniowej, mimo braku przydziału lokalu użytkowego,
- Sprzeczność istotnych ustaleń Sądu Okręgowego z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności poprzez bezpodstawne uznanie, że wszelkie dokumenty i pisma były w rzeczywistości kierowane do Wojewódzkiej Izby Adwokackiej, mimo że „ów niefortunny zapis wynikał z omyłki i z pomylenia organu" ,
- Przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów przez Sąd l Instancji i bezpodstawne uznanie, że skoro w aktualnym rejestrze członków pozwanej (...) wpisana jest Izba Adwokacka w W. , to jej członkostwo jest prawidłowe, mimo że nigdzie w aktach nie ma dowodów źródłowych potwierdzających to członkostwo. Sąd Apelacyjny zważył co następuje: Apelacja jest nieuzasadniona i jako taka podlega oddaleniu. Przedmiotem rozpoznania w sprawie niniejszej - po ostatecznym sprecyzowaniu żądania przez powoda - była kwestia stwierdzenia nieważności lub uchylenia uchwały nr (...) Walnego Zgromadzenia Spółdzielni Budowlano – Mieszkaniowej (...) , zapadłej w dniu 19 listopada 2010r. Sąd Apelacyjny podziela ustalenia faktyczne oraz ocenę prawną dokonaną przez Sąd Okręgowy. Izba Adwokacka w W. , którą na zebraniu jako jej pełnomocnik reprezentował Z. S.
(2), jest członkiem pozwanej Spółdzielni – figuruje w rejestrze jej członków. Przedmiotem rozpoznania w sprawie niniejszej nie jest to, czy Izba Adwokacka ( bądź jej poprzednicy prawni ) uzyskali to członkostwo w sposób prawidłowy czy też nieprawidłowy – a zatem winna zostać wykreślona z rejestru członków. Kwestia prawidłowości uzyskania członkostwa w pozwanej Spółdzielni przez poprzedników prawnych Izby Adwokackiej i w konsekwencji kwestia tego, czy jest ona w istocie członkiem Spółdzielni pozostaje poza przedmiotem rozpoznania w niniejszym procesie. Jeśli powód chce kwestionować prawidłowość członkostwa w pozwanej Spółdzielni Izby Adwokackiej, to może to uczynić, ale w odrębnym procesie. Zaskarżona uchwała nr (...) Walnego Zgromadzenie pozwanej Spółdzielni jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa oraz postanowieniami statutu i nie ma podstaw do jej uchylenia. Izba Adwokacka w W. , jako osoba prawna, może być członkiem spółdzielni. I jest członkiem pozwanej Spółdzielni Budowlano – Mieszkaniowej (...) , co wynika z wpisu do rejestru jej członków ( przysługuje jej spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu użytkowego nr (...) ) . Na Walny Zgromadzeniu członków pozwanej w dniu 19 listopada 2010r. Izbę Adwokacka w W. reprezentował Z. S.
(1), pełnomocnictwa udzielił mu dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej , która to jest organem Izby Adwokackiej. Przedmiotem rozpoznania w sprawie niniejszej - co już wyżej poniesiono - nie jest prawidłowość i skuteczność nabycia członkostwa w pozwanej Spółdzielni przez Izbę Adwokacką, ale prawidłowość pojęcia uchwały (...) z dnia 19 listopada 2010r. przez Walne Zgromadzenie pozwanej Spółdzielni. Uchwała ta zaś nie narusza wskazanych w apelacji przepisów Prawa Spółdzielczego a także Ustawy o spółdzielniach i ich związkach , albowiem podnoszone zarzuty odnoszą się do prawidłowości nabycia członkostwa w pozwanej Spółdzielni przez Izbę Adwokacką w W. . Nie są to zarzuty skierowane konkretnie do zaskarżonej uchwały nr. (...) z dnia 19 listopada 2010 roku. Jeśli powód ma zastrzeżenia co do prawidłowości i skuteczności nabycia członkostwa w pozwanej Spółdzielni przez Izbę Adwokacką w W. to – jak już wyżej wskazano - może tego dochodzić, ale w odrębnym procesie. Z tych względów Sąd Apelacyjny oddalił apelację jako nieuzasadnioną, na podstawie art. 385 kpc , orzekając o kosztach postępowania na podstawie art. 98 kpc . Gdyby Nawe przyjąć ze powód w ramach niniejszego procesu mógłby pond osić zarzuty we wskazym zakresie to s one nietrafne. W takiej sytuacji bowiem zaskarżony wyrok w żąden sposób nie mógłby naruszać wskazanych w apelacji przepisów prawa spółdzielczego , albowiem ustawa ta nie obowiązywała w dacie uzyskania członkostwa przez poprzedników prawnych Izby Adwokackiej tj. w 1974r. Obowiązywały wówczas przepisy ustawy z 1961r. o spółdzielniach i ich związkach. I w świetle art.. 136 par. 1 ustawy osoba prawna aby stać się członkiem spółdzielni musiała uzyskać przydział lokalu użytkowego. Jak wynika z pisma pełnomocnika pozwanego ( k. 142 ) akta lokalu (...) nie są kompletne i ten przydział się nie zachował, co nie oznacza, że przydziału takiego nie było. Jak już wskazano wyżej przedmiotem rozpoznania w sprawie ninie4jszej nie jest prawidłowość członkostwa Izby Adwokackiej w pozwanej spółdzielni, ale – w związku z zarzutami podniesionymi w apelacji – Sąd Apelacyjny w pełni podziela wyrażony w uzasadnieniu pogląd Sądu Okręgowego co do tego , że Izba Adwokacka tak i jej poprzednicy prawni jest członkiem spółdzielni. Sąd Okręgowy wnikliwie przeanalizował dokumenty złozone w sprawie i wyciągnąl z nich prawidłowe wnioski w tym zakresie. W szczególności z pism zarządu spółdzielni z dnia 16 stycznia 1974r, 7 lutego 1974r, 13 sierpnia 1974r. ( k. 143,144,146 ) to wynika. Faktem jest, iż w dacie dokonywanego przydziału zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami organem samorządu adwokackiego nie była rada adwokacka tylko wojewódzka izba adwokacka , ale rada była jej organem - co nie oznacza ze przydział lokalu nastąpił na rzecz organu osoby prawnej. Ma rację zatem Sąd Okręgowy , że sformułowanie powyższe było niefortunne, ale w ocenie Sądu Apelacyjnego nie można tym samym przyjmować, że przydział nie nastąpił a więc samorząd adwokatury nie uzyskał członkostwa w spółdzielni. Tym bardziej, że przez dziesiątki lat funkcjonował jako członek spółdzielni i nikt – w tym spóldzielnia – nie miał wątpliwości co do tego członkostwa. W uchwale o podziale (...) k. 90 przy lokalu (...) wpisane są kancelarie adwokackie. W rejestrze członków sbm (...) k. 136 wpisana jest izba adwokacka. Al. (...) jest to ten sam adres co przy pismach informujących o przydziale z 1974. Spełnili wymóg z art. 148 ustawy o spółdzielniach i ich związkach zostali wpisani do rejestru członków w dniu 24 stycznia 1974r, pod poz. 559 i uiścili cały wymagany wkład budowlany k. 148. k. 159 jest członkiem pozwanej – po podziale, co wynika z rejestru, poz 32 od jej powstania ( k. 156 ). , , ,