Sad powszechny, VIII U 1275/14

Sygn. akt VIII U 1275/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 grudnia 2014 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Janina Kościelniak Protokolant: Kamila Niemczyk po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2014 r. w Gliwicach sprawy S. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. o prawo do emerytury na skutek odwołania S. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. z dnia 9 maja 2014 r. nr (...) zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemu prawo do emerytury począwszy od 5 kwietnia 2014 r. (-) SSO Janina Kościelniak Sygn. akt VIII U 1275/14 UZASADNIENIE Decyzją z 9 maja 2014r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. odmówił ubezpieczonemu S. K. prawa do emerytury w niższym wieku w oparciu o art. 184 w związku z art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. j. Dz.U. z 2009r., Nr 153, poz. 1227 z późn. zm.) w związku z tym, iż nie udowodnił on 15 – letniego okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach przy pracach wymienionych w wykazie A, a jedynie 2 lata, 10 miesięcy i 1 dzień takiej pracy. W odwołaniu od powyższej decyzji ubezpieczony domagał się jej zmiany i przyznania mu prawa do wcześniejszej emerytury. Podniósł, że wykonywał pracę w warunkach szczególnych przez okres ponad 15 lat od 1 stycznia 1979r. do 13 listopada 1994r., co uzasadnił zeznaniami świadków, o przesłuchanie których wnosił i tym samym spełnia warunki do przyznania prawa do emerytury. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a dodatkowo podniósł, że do okresów pracy w warunkach szczególnych nie zaliczył odwołującemu okresu zatrudnienia w Przedsiębiorstwie (...) w K. Zakład (...) w R. w okresie od 6 sierpnia 1976r. do 31 maja 1989r. oraz w Przedsiębiorstwie (...) w K. Zakład (...) w C. w okresie od 1 czerwca 1989r. do 13 listopada 1994r., bowiem pracodawca za te okresy nie wystawił mu świadectwa pracy w warunkach szczególnych. Sąd ustalił co następuje: Ubezpieczony S. K. , urodzony (...) w dniu 2 kwietnia 2014r. złożył wniosek o emeryturę w wieku niższym niż 65 lat z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach. Ubezpieczony 60 lat ukończył 15 kwietnia 2014r. Skarżący, na dzień 1 stycznia 1999r., legitymuje się okresem składkowym i nieskładkowym w wymiarze ponad 25 lat, z tym że w ocenie ZUS udowodnił jedynie 2 lata, 10 miesięcy i 1 dzień okresów pracy w szczególnych warunkach wymienionej w wykazie A. Po przeanalizowaniu sprawy ZUS wydał zaskarżoną decyzję z dnia 9 maja 2014r. Organ rentowy wydając zaskarżoną decyzję nie uznał za pracę w warunkach szczególnych, pracy wykonywanej w okresie od 6 sierpnia 1976r. do 31 maja 1989r. w Przedsiębiorstwie (...) w K. Zakład (...) w R. i od 1 czerwca 1989r. do 13 listopada 1994r. w Przedsiębiorstwie (...) w K. Zakład (...) w C. , ponieważ pracodawca nie wystawił mu za te okresy świadectwa pracy w warunkach szczególnych. W toku procesu Sąd ustalił, iż w okresie od 6 sierpnia 1976r. do 13 listopada 1994r. ubezpieczony S. K. zatrudniony był w Przedsiębiorstwie (...) w K. , z tym, że początkowo było to przedsiębiorstwo państwowe, które w roku 1989 zostało sprywatyzowane. Nazwa przedsiębiorstwa nie uległa zmianie, jednak w roku 1989 pracodawca jakim było przedsiębiorstwo państwowe wydał wszystkim zatrudnionym pracownikom świadectwa pracy za okres do momentu likwidacji tego przedsiębiorstwa i przejęcia jego majątku przez prywatnego inwestora. Przedsiębiorstwo to zajmowało się usługami transportowymi na rzecz jednostek handlowych na terenie całego (...) . Zakład ten był podzielony na tzw. zakłady transportowe, które były bazami samochodów dostawczych i ciężarowych, za pomocą których prowadzono transport zaopatrzenia do sklepów. Każdy Zakład transportowy obejmował swoim zasięgiem określone miasto i jego okolice. W tym zakładzie byli zatrudnieni głównie kierowcy oraz dyspozytorzy. Był również wydzielony odrębny warsztat remontowy, zajmujący się wyłącznie naprawami i remontem uszkodzonego sprzętu. W bazach transportowych nie było samochodów osobowych, a jedynie kilka mniejszych samochodów jak ŻUK, które były używane wyłącznie przez służby zaopatrzeniowe bazy i dyspozytora. Ubezpieczony w trakcie zatrudnienia w tej firmie początkowo do 13 listopada 1994r. faktycznie pracował w bazie transportowej w R. , zaś z dniem 14 listopada 1994r. przeszedł do bazy transportowej w C. i okres ten został przez ZUS uwzględniony jako praca w warunkach szczególnych. Natomiast w bazie transportowej w R. odwołujący bezpośrednio po przyjęciu do pracy pracował jako kierowca samochodu poniżej 3,5 ton, nie miał bowiem jeszcze prawa jazdy uprawniającego do kierowania samochodami ciężarowymi. Prawo jazdy takie uzyskał z dniem 21 października 1978r. Z tego też względu pracodawca od 1 stycznia 1979r. na stałe powierzył mu obowiązki kierowcy samochodu ciężarowego. Od tego czasu stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał wyłącznie pracę kierowcy samochodu o całkowitej masie dopuszczalnej powyżej 3,5 ton. W tym czasie przez pełne dniówki robocze prowadząc samochód ciężarowy rozwoził po sklepach dostawy towaru z magazynów (...) . Jeździł również po towar do producentów na terenie całego (...) a nawet całego kraju, w zależności od dostawców. Towary te dostarczał do magazynów, które również były rozmieszczone na terenie całego kraju. Pracę w tym czasie świadczył przeważnie przez 12 – 13 godzin na dniówkę roboczą. Często pracował również w soboty i niedziele. W trakcie całej dniówki nie zajmował się pracami załadowczymi i wyładowczymi, gdyż odbierał załadowany samochód z przyczepą lub samą przyczepę i następnie przewoził towar na miejsce docelowe. Gdy towar zawoził do magazynu to również zostawiał samochód bądź przyczepę i rozładowywali towar pracownicy magazynu. Gdy dowoził towar do sklepu, to ograniczał się jedynie do udostępnienia towarów z samochodu pracownikom sklepu, którzy towar zanosili do sklepu. W tym czasie na stałe miał przydzielonego tzw. ładowacza, tj. pracownika który pomagał wyładować towar dla pracowników sklepu. Prace rozładunkowe trwały łącznie około 1 – 2 godzin na dniówkę. Od roku 1980 gdy uzyskał prawo jazdy uprawniające do prowadzenia samochodu z przyczepą bądź naczepą, to wówczas jedynie odbierał załadowane przyczepy i wyłącznie przewoził te towary na terenie całego kraju. Były to trasy kilkudniowe, gdyż nie było wtedy autostrad i mógł jechać z niewielką prędkością. Woził wtedy dużo towaru i gdy przyjeżdżał na miejsce to podstawiał samochód, gdzie pracownicy magazynu rozładowywali towar, a on w tym czasie miał przerwę na odpoczynek przed dalszą trasą. Nie zajmował się naprawami samochodu, w razie jego awarii. Takimi naprawami zajmował się warsztat mechaniczny, w którym mechanicy naprawiali uszkodzone maszyny, zatem kierowcy nie wykonywali prac mechanicznych. Jako że kierowców było mniej niż samochodów ciężarowych, odwołujący w razie awarii samochodu odstawiał go do warsztatu i przesiadał się na inny samochód ciężarowy i dalej świadczył pracę. Sąd ustalił również, że z dniem 14 listopada 1994r. ubezpieczony przeszedł do bazy transportowej w C. , gdzie został kierowcą samochodu ciężarowego jeżdżącego na trasach międzynarodowych. Charakter jego pracy nie uległ zasadniczo zmianie, jedyna różnica polegała na długości odbywanych tras. Natomiast ZUS zaliczył odwołującemu do pracy w warunkach szczególnych okres zatrudnienia od tej daty. Niezależnie od powyższego Sąd ustalił, że odwołujący od 9 maja 1995r. ubezpieczony podjął zatrudnienie w (...) Sp. z o.o. w Ś. , gdzie w dalszym ciągu wykonuje pracę kierowcy samochodu ciężarowego na trasach międzynarodowych. W tej firmie również stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonuje pracę kierowcy samochodu ciężarowego o całkowitej masie dopuszczalnej powyżej 3,5 ton. Razem z ubezpieczonym w Przedsiębiorstwie (...) w K. Zakład (...) w R. , jak i w Przedsiębiorstwie (...) w K. Zakład (...) w C. pracowali H. Ć. – kierowca i H. Ś. – kierowca. Powyższe okoliczności Sąd ustalił na podstawie akt organu rentowego, zeznań świadków H. Ć. i H. Ś. (zapis nagrania protokołu z rozprawy w dniu 15 października 2014r. minuty od 8:40 i nast.) oraz wyjaśnienia odwołującego słuchanego w charakterze strony (zapis nagrania protokołu z rozprawy w dniu 17 grudnia 2014r. minuty od 00:58 i nast.), a także w oparciu o akta osobowe ubezpieczonego, dołączone do akt niniejszej sprawy. Zgromadzona w sprawie dokumentacja została sporządzona w sposób rzetelny i nie budzący wątpliwości, a zeznania świadków są spójne, wzajemnie się potwierdzają i uzupełniają, dając łącznie pełny obraz przebiegu i charakteru zatrudnienia odwołującego w spornym okresie. Nadto zeznania świadków korelują z wyjaśnieniami odwołującego zapisami w jego dokumentacji osobowej. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 32 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2009r. nr 153, poz. 1227 z późn. zm.) w powiązaniu z § 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8 poz.43 ze zm.) ubezpieczonym mężczyznom urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949r. będącym pracownikami zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przy pracach wymienionych w wykazie A, przysługuje prawo do emerytury w razie łącznego spełnienia następujących warunków: 1. osiągnięcia wieku emerytalnego 60 lat 2. posiadania wymaganego okresu zatrudnienia wynoszącego 25 lat, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Zgodnie z treścią § 2 ust. 1 rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w tym akcie prawnym są okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Z kolei zgodnie z treścią art. 184 ust 1 ustawy, ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli: 1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27. W myśl ust. 2 emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa oraz rozwiązania stosunku pracy - w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem. Na podstawie tego przepisu, prawo do emerytury w obniżonym wieku, przysługuje ubezpieczonemu, który w dniu wejścia w życie ustawy tj. w dniu 1 stycznia 1999r. spełnił warunki w zakresie posiadania ogólnego stażu pracy oraz pracy wykonywanej w warunkach szczególnych a nie osiągnął wymaganego wieku. Kwestie posiadania przez ubezpieczonego ponad 25 letniego okresu składkowego i nieskładkowego oraz nie przystąpienia do OFE nie były sporne. Okoliczność sporna w przedmiotowej sprawie dotyczyła posiadania przez ubezpieczonego (na dzień 1 stycznia 1999r.) wymaganego 15 letniego okresu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych, bowiem organ rentowy zaliczył do takiej pracy okres 2 lata, 10 miesięcy i 1 dzień. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału Sąd uznał, że ubezpieczony S. K. , będąc zatrudnionym w okresie spornym w Przedsiębiorstwie (...) w K. Zakład (...) w R. , od 1 stycznia 1979r. do 13 listopada 1994r. wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, pracę w warunkach szczególnych na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 ton, co po doliczeniu tego okresu do dotychczas uwzględnionych przez organ rentowy, pozwala na uznanie że legitymuje się co najmniej 15 latami takiej pracy. Zgodnie z wykazem A, dział VIII poz. 2 stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze , praca kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, specjalistycznych (specjalnych) pojazdów członowych i ciągników samochodowych balastowych, autobusów o liczbie miejsc powyżej 15, samochodów uprzywilejowanych w ruchu w rozumieniu przepisów o ruchu na drogach publicznych, trolejbusów i motorniczych tramwajów jest pracą w szczególnych warunkach, uprawniającą do niższego wieku emerytalnego. Sąd uznał, że w okresie spornym odwołujący pracował w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. W tym czasie nie wykonywał innych czynności niż związane z pracą kierowcy samochodu ciężarowego. Sąd dał wiarę zeznaniom świadków potwierdzającym charakter i wymiar pracy ubezpieczonego, uznając te dowody za spójne logiczne i wzajemnie się uzupełniające. Nadto zeznania świadków korelują z zapisami w dokumentacji osobowej ubezpieczonego i jego wyjaśnieniami. Należy podkreślić, że okres zatrudnienia może być zaliczony do pracy w warunkach szczególnych, gdy pracownik faktycznie wykonywał prace objęte wykazem prac uprawniających do wcześniejszej emerytury, pomimo że stanowisko jakie mu formalnie przypisano nie jest wymienione w wykazie. Wymieniony wyżej wykaz A nie określa bowiem stanowisk pracy, ale definiuje rodzaj prac, które są uważane za wykonywane w szczególnych warunkach. Decydujące znaczenie dla zakwalifikowania pracy jako realizowanej w szczególnych warunkach ma nie nazwa zajmowanego stanowiska, ale rodzaj, charakter i warunki pracy. Bez znaczenia pozostaje także fakt, że odwołujący nie przedłożył za ten okres świadectwa pracy w warunkach szczególnych. Fakt wykonywania takiej pracy został wykazany w postępowaniu sądowym za pomocą innych dowodów. W postępowaniu odwoławczym przed Sądem nie obowiązują bowiem ograniczenia dowodowe jakie występują w postępowaniu o świadczenia emerytalno-rentowe przed organem rentowym, a Sąd może ustalić okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość jak: okresy zatrudnienia - w tym wykonywanie pracy w warunkach szczególnych, za pomocą wszelkich środków dowodowych, przewidzianych w kodeksie postępowania cywilnego (por. uchwała Sądu Najwyższego z 10 marca 1984r. III UZP 6/84, uchwała Sądu Najwyższego z 21 września 1984r. III UZP 48/84, wyrok Sądu Najwyższego z 7 grudnia 2006r., I UK 179/06, LEX nr 342283). Na marginesie wypada zauważyć, że po zmianie bazy transportowej w roku 1994, charakter i wymiar pracy odwołującego zasadniczo nie uległ zmianie, zmianie uległa jedynie długość pokonywanych tras, a ZUS uwzględnił mu ten okres do pracy w warunkach szczególnych, bowiem odwołujący przedłożył za ten okres świadectwo pracy w warunkach szczególnych. Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że ubezpieczony legitymuje się na dzień 1 stycznia 1999r. wymaganym 15 - letnim okresem pracy w szczególnych warunkach. Nadto Sąd uznał, że z momentem osiągnięcia wieku 60 lat odwołujący spełnił wszystkie warunki uprawniające go do otrzymania prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym, z tytułu pracy w warunkach szczególnych. Biorąc wszystkie powyższe względy pod uwagę, Sąd na mocy art. 477 14 § 2 k.p.c. orzekł, jak sentencji wyroku. SSO Janina Kościelniak