Sad powszechny, VI Ka 20/15

Sygn. akt VI Ka 20/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 lutego 2015 r. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący – Sędzia SO Edyta Gajgał Protokolant Anna Potaczek przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej Zbigniewa Jaworskiego po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2015 r. sprawy T. K. oskarżonego z art. 226 § 1 kk i inne z powodu apelacji, wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 12 listopada 2014 r. sygn. akt II K 1199/14 I. zmienia zaskarżony wyrok wobec oskarżonego T. K. w pkt III części dyspozytywnej w ten sposób, że w zakresie orzeczonego obowiązku wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne jego wymiar określa na 20 (dwadzieścia) godzin w stosunku miesięcznym, II. w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy, III. zwalnia oskarżonego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze obciążając nimi Skarb Państwa. Sygn. akt VI Ka 20/15 UZASADNIENIE T. K. został oskarżony o to, że:

1. w dniu 3 sierpnia 2014r. w J. woj. (...) będąc osobą zatrzymaną w pomieszczeniu dla osób zatrzymanych w Komisariacie I Policji znieważył funkcjonariuszy Policji sierż. szt. S. Z. oraz st. post. A. W. z Wydziału Prewencji K. w J. , podczas i w związku z wykonywanymi przez nich czynnościami służbowymi, to jest prawidłowo podjętymi czynnościami polegającymi na poddaniu go badaniu na stan trzeźwości w ten sposób, że wyzywał ich słowami wulgarnymi, powszechnie uznanymi za obelżywe oraz nie podporządkował się wydawanym poleceniom, to jest o czyn z art. 226 § 1 k.k.
2. w dniu 3 sierpnia 2014r. w J. woj. (...) będąc osobą zatrzymaną w pomieszczeniu dla osób zatrzymanych w Komisariacie I Policji w pomieszczeniu nr 6 dokonał zniszczenia mienia w postaci kamery wizyjnej, blatu stołu a także drzwi wejściowych powodując straty w kwocie 496,92 zł na szkodę Komendy Miejskiej Policji w J. przy przyjęciu, iż czyn ten stanowi wypadek mniejszej wagi, to jest o czyn z art. 288 § 1 k.k. w zw. z art. 288 § 2 k.k. Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze wyrokiem z dnia 12 listopada 2014 r. w sprawie II K 1199/14: I. uznał oskarżonego T. K. winnym popełnienia zarzucanego mu czynu z pkt 1 , to jest występku z art. 226 § 1 k.k. i za to na podstawie art. 226 § 1 k.k. wymierzył mu karę 6 miesięcy ograniczenia wolności wraz z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin w stosunku miesięcznym, II. uznał oskarżonego winnym popełnienia zarzucanego mu czynu z pkt 2 , to jest występku z art. 288 § 1 k.k. w zw. z art. 288 § 2 k.k. i za to na podstawie art. 288 § 2 k.k. wymierzył mu karę 5 miesięcy ograniczenia wolności wraz z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin w stosunku miesięcznym, III. na podstawie art. 85 k.k. i art. 86 § 1 k.k. połączył orzeczone wobec oskarżonego kary ograniczenia wolności i wymierzył mu karę łączną 8 miesięcy ograniczenia wolności wraz z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym, IV. na podstawie art. 46 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego obowiązek naprawienia szkody w całości przez zapłatę na rzecz pokrzywdzonego Komendy Miejskiej Policji w J. kwoty 496,92 zł, V. na podstawie art. 63 § 1 k.k. na poczet orzeczonej kary ograniczenia wolności zaliczył oskarżonemu okres zatrzymania od dnia 3 sierpnia 2014 r. do dnia 4 sierpnia 2014 r., przyjmując dzień rzeczywistego pozbawienia wolności jako równoważny dwóm dniom kary ograniczenia wolności, VI. na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. zwolnił oskarżonego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych. Wyrok ten zaskarżył w części dotyczącej orzeczenia o karze łącznej, na korzyść oskarżonego, Prokurator Rejonowy w Jeleniej Górze zarzucając: ­ obrazę przepisów prawa materialnego, to jest art. 86 § 1 i 3 kk , polegającą na błędnym jego zastosowaniu i orzeczeniu wobec oskarżonego kary łącznej ograniczenia wolności w wymiarze wyższym od sumy kar jednostkowych orzeczonych za poszczególne czyny. Stawiając ten zarzut prokurator wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w jego pkt III przez orzeczenie wobec oskarżonego kary łącznej ośmiu miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin w stosunku miesięcznym. Sąd Okręgowy zważył, co następuje. Apelacja nie jest pozbawiona słuszności. Sąd Rejonowy orzekł w pkt III zaskarżonego wyroku karę łączną ograniczenia wolności na podstawie przepisów art. 85 kk i art. 86 § 1 kk , łącząc dwie jednostkowe kary ograniczenia wolności wymierzone oskarżonemu w jednym postępowaniu za pozostające w zbiegu realnym przestępstwa. Wymierzając kary jednostkowe Sąd ten w identyczny sposób określił wymiar nałożonego na oskarżonego obowiązku wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne oznaczając go na 20 godzin w stosunku miesięcznym. Orzekając zaś o karze łącznej określił go w wyższym wymiarze, a mianowicie 30 godzin. W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji odwołał się do treści przepisu art. 86 § 3 kk , który stanowi, że wymierzając karę łączną ograniczenia wolności, sąd na nowo określa wymiar czasu nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne, stosując art. 35 kk . Wsparł się przy tym zapatrywaniem wyrażonym przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 5 stycznia 2006 r. w sprawie WK 26/05 (OSNKW z 2006 r., z. 2, poz. 21) nie dostrzegając, że zostało ono sformułowane w sprawie o wyrok łączny. Nie ulega wątpliwości, że przepis art. 86 § 3 kk ma zastosowanie przy wymiarze kary łącznej orzekanej w wyroku łącznym. Jego zastosowanie przy łączeniu kar orzeczonych za przestępstwa pozostające w zbiegu realnym w jednym wyroku nie jest jednak już takie oczywiste. Zwrócić należy uwagę, na użyte w omawianym przepisie sformułowanie o powinności „określenia na nowo wymiaru czasu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne”, co zdaje się wskazywać na jego odniesienie do wyroku łącznego. Tylko przy łączeniu kar orzeczonych w różnym czasie, w odmiennej sytuacji sprawcy aktualizuje się bowiem potrzeba dokonania na nowo oceny, w jakim wymiarze praca ta powinna być wykonywana, szczególnie gdy łączeniu podlegają kary jednostkowe, z których każda zawiera inne określenie wymiaru czasu pracy. Przesłanki decydujące o określeniu wymiaru pracy na cele społeczne, do wykonywania której skazany jest zobowiązany w czasie odbywania kary ograniczenia wolności ( art. 34 § pkt 2 kk ) pozostają przecież tożsame przy orzekaniu w jednym postępowaniu za kilka pozostających w zbiegu realnym przestępstw – nie mogą one kształtować się różnie w odniesieniu do każdego z nich. Wymiar kary ograniczenia wolności określany jest czasem jej trwania w granicach od najniższego ustawowego zagrożenia wynoszącego miesiąc do najwyższego wynoszącego dwanaście miesięcy ( art. 34 § 1 kk ). Nie może ona przekroczyć wymiaru dwóch lat w razie orzeczenia kary łącznej ( art. 86 § 1 kk ) oraz w razie orzeczenia jej jako nadzwyczajnie obostrzonej ( art.38 § 2 kk ). Dla określenia jej wymiaru znaczenie mają dyrektywy i zasady wskazane w art. 53 kk . Indywidualizacja tej kary realizowana jest nie tylko przez określenie czasu jej trwania, ale także przez wybór jednej z jej odmian oraz stopniowanie jej dolegliwości w postaci ustalenia odpowiedniego pensum obowiązku pracy przy wyborze tego jej rodzaju, który określa przepis art. 35 § 1 kk (zob. J. Wojciechowska w: Kodeks karny. Część ogólna. Komentarz pod redakcją prof. G. Rejman, Warszawa 1999, str.859-860) . Kryteria decydujące o wielkości owego pensum nie zostały w kodeksie bliżej sprecyzowane. Zauważyć trzeba, że w toku postępowania wykonawczego możliwe jest zmniejszenie orzeczonej liczby godzin wykonywanej pracy w stosunku miesięcznym, jeżeli przemawiają za tym względy wychowawcze ( art. 61 § 2 kkw ). Pozwala to przyjąć, że dla określenia wymiaru nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne znaczenie powinny mieć okoliczności związane z sytuacją sprawcy. Te zaś w ramach jednego prowadzonego postępowania karnego o różne czyny są przecież takie same. Odmiennie mogą się przedstawiać w postępowaniu o wydanie wyroku łącznego, kiedy łączeniu podlegają kary orzekane w różnym czasie. Stanowi to, zdaniem Sądu Okręgowego, argument uzasadniający przyjęcie, że przepis art. 86 § 3 kk ma zastosowanie przy wymierzaniu kary łącznej w wyroku łącznym (zob. S. Żółtek w: Kodeks karny. Część ogólna. Komentarz pod red. M. Królikowskiego i R. Zawłockiego, Warszawa 2010, str.634). Takie zapatrywanie w odniesieniu do analogicznego przepisu art. 86 § 2 kk wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 3 lutego 2006 r. w sprawie II KK 346/05 (OSNKW z 2006r., z. 3, poz. 30; tak też wyrok SN z dnia 9 października 2012 r. w sprawie WA 22/12, LEX nr 1226807). Mając na uwadze te okoliczności Sąd Okręgowy uznał, że zaskarżony wyrok wydany został z obrazą przepisów art. 86 § 1 i 3 kk , podzielając tym samym podniesiony przez skarżącego zarzut. Konsekwencją tej oceny była konieczność dokonania jego zmiany, jak w części rozstrzygającej. Kierując się względami słuszności Sąd zwolnił oskarżonego od ponoszenia kosztów postępowania odwoławczego ( art. 624 § 1 kpk ).