Sygn. akt VI Ka 653/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 lutego 2015 r. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący – Sędzia SO Andrzej Tekieli Protokolant Jolanta Kopeć po rozpoznaniu w dniach 13 lutego 2015r. i 27 lutego 2015r. sprawy W. S. obwinionego z art. 51 § 2 kw i inne z powodu apelacji, wniesionej przez obwinionego od wyroku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 17 listopada 2014 r. sygn. akt II W 109/14 I. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok wobec obwinionego W. S. , II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. R. D. - S. kwotę 516,60 zł w tym 96,60 zł podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej obrony obwinionego z urzędu w postępowaniu odwoławczym, III. zwalnia obwinionego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze obciążając nimi Skarb Państwa. Sygn. akt VI Ka 653/14 UZASADNIENIE W. S. został obwiniony o to, że: 1. w dniu 11 grudnia 2013 roku około godz. 13:25 w J. na ul. (...) przed sklepem (...) będąc pod wpływem alkoholu poprzez głośne krzyki zakłócił spokój A. P.
(1)i nieokreślonej grupie przechodniów, tj. o czyn z art. 51 § 2 k.w.
- w dniu 11 grudnia 2013 roku około godziny 13:35 w J. na ul. (...) przed sklepem (...) w miejscu publicznym będąc pod wpływem alkoholu używał słów wulgarnych, tj. o czyn z art. 141 k.w.
- w dniu 11 grudnia 2013 roku około godziny 13:35 w J. na ul. (...) przed sklepem (...) zaśmiecił ulicę rzucając niedopałki papierosów, tj. o czyn z art. 145 k.w. Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze wyrokiem z dnia 17 listopada 2014 roku w sprawie o sygnaturze akt II W 109/14: I. obwinionego W. S. uznał za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów, opisanych w punktach 1-3 części wstępnej wyroku, przy przyjęciu, iż rzucił on na ulicę jeden niedopałek oraz, że zakłócił spokój jedynie A. P.
(2), to jest wykroczeń z art. 51 § 2 k.w. z art. 141 k.w. i z art. 145 k.w. i za to, na podstawie 51 § 2 k.w. w zw. z art. 9 § 2 k.w., wymierzył mu łączną karę 300 grzywny w wysokości (trzystu) złotych; II. na podstawie 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 119 § 1 k.p.s. w., zwolnił obwinionego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych. Z powyższym wyrokiem nie zgodził się obwiniony, który w sporządzonej osobiście apelacji nie sformułował zarzutów z art. 438 kpk w zw. z art. 109 § 2 kpow, z treści apelacji wynika jednak, że zarzucił
- naruszenie prawa do obrony poprzez „bezzasadne cofnięcie” obrońcy z urzędu
- sprzeczność treści orzeczenia uniemożliwiająca wykonanie wyroku poprzez brak postanowienia o uchyleniu wcześniejszego wyroku nakazowego
- nie uczestniczenie oskarżyciela publicznego podczas przewodu sądowego przed Sądem I instancji
- uniemożliwienie obwinionemu stawiennictwa na ogłoszeniu wyroku
- oddalenie wniosków dowodowych bez należytego uzasadnienia
- błędy w ustaleniach faktycznych co do przebiegu zdarzeń stanowiących podstawę zarzutów, błędną ocenę materiału dowodowego, w tym bezpodstawne stwierdzenie nietrzeźwości obwinionego. Z treści apelacji wynika, że obwiniony wniósł o uniewinnienie od wszystkich zarzutów, względnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Apelacja obwinionego okazała się niezasadna. Zarzut rażącego naruszenia prawa do obrony obligatoryjnej poprzez bezzasadne cofnięcie obwinionemu obrońcy z urzędu - r. pr. D. K.
(1)jest bezzasadny. Radca prawny D. K.
(1)został wyznaczony obrońcą z urzędu dla obwinionego W. S. na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 7 kwietnia 2014 r., sygn. akt II W 109/14 (k. 64). W dniu 8 maja 2014 r. wyznaczony obrońca uczestniczył w posiedzeniu Sądu Rejonowego (k. 82). W wyniku wydania opinii sądowo-psychiatrycznej (k. 169-172), z której wynika, iż poczytalność obwinionego w trakcie postępowania sądowego nie budzi wątpliwości, Sąd Rejonowy wydał zarządzenie o cofnięciu wyznaczenia dla obwinionego obrońcy z urzędu (k. 178). Stosownie do treści z art. 21 § 2 k.p.w. obowiązek korzystania z pomocy obrońcy ustaje, jeżeli powołany biegły stwierdzi, że poczytalność obwinionego nie budzi wątpliwości. Zatem stwierdzić należy, iż Sąd Rejonowy zasadnie cofnął wyznaczenie dla obwinionego obrońcy z urzędu. W dniu 29 września 2014 r. obwiniony złożył wniosek o ustanowienie mu „pełnomocnika z urzędu” powołując się na art. 79 § 1 pkt 3 k.p.k. (k. 206v). Postanowieniem z dnia 30 września 2014 r. Sąd Rejonowy słusznie, na podstawie art. 21 § 4 k.p.w. , odmówił wnioskowi obwinionego o wyznaczenie obrońcy z urzędu. Swoją decyzję Sąd uzasadnił tym, iż dotychczas przeprowadzone dowody nie uzasadniają istnienia wątpliwości, co do poczytalności obwinionego (k. 211). Na rozprawie w dniu 13 listopada 2014 r. obwiniony wniósł o wyznaczenie mu obrońcy z urzędu w powodu jego stanu materialno-bytowego, który nie uległ polepszeniu. Sąd I instancji powołując się na art. 22 k.p.w. odmówił wnioskowi obwinionego, uzasadniając to tym, iż w sprawie, niezależnie od sytuacji materialnej obwinionego, wyznaczenia takiego obrońcy nie wymaga dobro wymiaru sprawiedliwości. Sąd Okręgowy nie znajduje uchybienia w stanowisku Sądu I instancji. Słusznie Sąd Rejonowy stwierdził, iż sprawa nie jest szczególnie istotna z punktu widzenia dobra wymiaru sprawiedliwości, a obwiniony nie jest osobą w takim stopniu nieporadną, aby nie był w stanie realizować samodzielnie swojego prawa do obrony. Przechodząc do dalszej części zarzutów apelacji - skarżący wskazuje, iż badanie w dniu 1 kwietnia 2014 r. przez biegłego D. J. nie odbyło się, a opinia psychiatryczna została wydana bez wykonania badania obwinionego w lipcu 2014 r. Jak wynika z informacji przedstawionej przez ww. biegłego obwiniony W. S. nie zgodził się na badanie w dniu 1 kwietnia 2014 r. (k. 60). Postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2014 r. Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze w sprawie II W 109/14, zmienił postanowienie z dnia 6 lutego 2014 r. w ten sposób, że w miejsce opinii wykonanej po bezpośrednim badaniu obwinionego, zlecił wykonanie opinii biegłemu psychiatrze- D. J. - wyłącznie na podstawie dostępnej w aktach dokumentacji (k. 63). Zdaniem Sądu Okręgowego znajdujące się w aktach sprawy opinie sądowo – psychiatryczne (k. 85-161) pozwoliły biegłemu D. J. na wydanie opinii, która jest, jak słusznie stwierdził Sąd Rejonowy, jasna, pełna i wewnętrznie spójna (k. 169-172). Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazał, iż obwiniony w toku procesu nie zakwestionował skutecznie rzetelności tego opracowania. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez Sąd Rejonowy przepisu art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k. polegającego na sprzeczności w treści orzeczenia, uniemożliwiającej jego wykonanie, stwierdzić należy, iż jest on chybiony. Powyższą bezwzględną przyczynę odwoławczą skarżący uzasadnia tym, iż mimo sprzeciwu od wyroku nakazowego nie wydano stosownego postanowienia o uchyleniu tego wyroku. Wskazać należy, iż powszechnie przyjmuje się, że sprzeczność w treści orzeczenia musi mieć charakter uniemożliwiający jego wykonanie. Taka sytuacja zachodzi wówczas, gdy usunięcie sprzeczności nie jest możliwe nawet po wykorzystaniu trybu przewidzianego w art. 13 § 1 k.k.w. (Grajewski J., Steinborn S., Komentarz do art. 439 kodeksu postępowania karnego, LEX 2013). W przedmiotowej sprawie treść wyroku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 17 listopada 2014 r., wydanego w sprawie II W 109/14, jest spójna i nie występują w niej żadne sprzeczności uniemożliwiające jego wykonanie. Nie ma racji skarżący podnosząc zarzut niewydania postanowienia o uchyleniu wyroku nakazowego i prowadzenia czynności w postępowaniu zwyczajnym z „wieloma uchybieniami”, których skarżący nie sprecyzował. Zgodnie z art. 506 § 3 k.p.k. w zw. z art. 94 § 1 k.p.w. w razie wniesienia sprzeciwu wyrok nakazowy traci moc; sprawa podlega rozpoznaniu na zasadach ogólnych. Wskazać należy, iż przepisy procedury karnej w takiej sytuacji nie przewidują wydania przez Sąd postanowienia o uchyleniu wyroku nakazowego. Kolejny zarzut, który nie zasługuje na uwzględnienie dotyczy nieuczestniczenia oskarżyciela K. w J. w przewodzie sądowym a obwinionego w rozprawie, na której ogłoszony został wyrok. Niestawiennictwo oskarżyciela na rozprawę w dniu 30 września 2014 r. nie stanowi naruszenia przepisów ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r.-kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia . W myśl art. 72 § 2 k.p.w. wniosek o ukaranie odczytuje oskarżyciel publiczny, jeżeli bierze udział w rozprawie, a w innym wypadku protokolant. Odnośnie niestawiennictwa obwinionego na ogłoszenie wyroku w dniu 17 listopada 2014 r. wskazać należy, iż W. S. na rozprawie w dniu 13 listopada 2014 r. został prawidłowo powiadomiony o terminie i miejscu wydania przez Sąd wyroku, a także o prawie do stawiennictwa i skutkach niestawiennictwa (k. 222). Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut W. S. dotyczący nie uzasadnienia przez Sąd w dniu 13 listopada 2014 r. w sposób wystarczający oddalenia wniosków dowodowych obwinionego. W ocenie Sądu Okręgowego postanowienia Sądu Rejonowego oddalające wnioski dowodowe obwinionego zostały w sposób szczegółowy i nie budzący żadnych wątpliwości uzasadnione. Sąd I instancji odniósł się do każdego z wniosków z osobna uzasadniając swoją decyzję w sposób dogłębny i rzetelny (k. 221). Skarżący w apelacji wskazał, iż jego „zarzuty korespondują do opisowego, tendencyjnego i wybiórczego wyroku w uznaniu obwinionego winnym - tj. art. 438 pkt 2 i pkt 3 k.p.k. , co miało istotny wpływ na chybione orzeczenie z rażącą niesprawiedliwością tegoż orzeczenia w zw. z art. 440 k.p.k. w bezpodstawnym przyjęciu art. 51 § 2 k.w. w zw. z art. 9 § 2 k.k. w karze łącznej”. W przedmiotowej sprawie zdaniem Sądu Okręgowego nie występują podstawy odwoławcze z art. 438 k.p.k. , które Sąd może uwzględnić z urzędu. Wskazać należy, iż rażąca niesprawiedliwość orzeczenia nie jest samodzielną przyczyną odwoławczą, może tylko występować obok przyczyn wymienionych w art. 438 k.p.k. W orzecznictwie Sądu Najwyższego dominuje pogląd, że rażącą niesprawiedliwość może kwalifikować każda z przyczyn wymienionych w art. 438 k.p.k. (Grajewski J., Steinborn S., Komentarz do art. 439 kodeksu postępowania karnego, LEX 2013). Obwiniony zarzucił w apelacji, iż Policja w dniu 11 grudnia 2013 r. nie ustaliła prawem przewidzianym jego nietrzeźwości. W. S. zarzucił, iż Sąd ustalił, że obwiniony zakłócał spokój pokrzywdzonemu A. P.
(1)i rzucił niedopałek papierosa na ulicę. W ocenie Sądu Okręgowego Sąd I instancji nie dopuścił się błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia. Z materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu sądowym prowadzonym pod sygn. akt II W 109/14, wynika, iż w dniu 11 grudnia 2013 r. W. S. pił alkohol (do czego się przyznał), odmówił poddania się badaniu na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu, zakłócał spokój A. P.
(1), będąc pod wpływem alkoholu używał wulgarnych słów a na trawnik rzucił niedopałek po wypalonym papierosie (k. 212, 6, 212v, 12-13). Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił zeznania świadków-funkcjonariuszy Policji D. K.
(2)i P. C. jako zbieżne i szczere, a dostrzeżone pewne rozbieżności Sąd ocenił jako skutek upływu czasu od zajścia i zainteresowania odmiennymi szczegółami w toku interwencji. Biorąc pod uwagę powyższe, a także wysokość wymierzonej obwinionemu kary grzywny, która nie jest rażąco surowa, Sąd Okręgowy utrzymał zaskarżony wyrok w mocy. Z uwagi na ustanowienie W. S. obrońcy z urzędu w postępowaniu odwoławczym Sąd Okręgowy na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2014 r., poz. 635 ze zm.) zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. R. D. - S. kwotę 516,60 zł, w tym 96,60 zł tytułem podatku od towarów i usług. Wysokość zasądzonej kwoty sąd ustalił na podstawie § 14 ust. 2 pkt 4 w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 461). Sąd Okręgowy, biorąc pod uwagę sytuację majątkową obwinionego, zwolnił go od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze obciążając nimi Skarb Państwa ( art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 634 k.p.k. w zw. z art. 119 k.p.w. ).