Sad powszechny, III AUa 476/14

Sygn. akt III AUa 476/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 stycznia 2015 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Iwona Szybka (spr.) Sędziowie: SA Mirosław Godlewski SA Dorota Rzeźniowiecka Protokolant: st. sekr. sąd. Kamila Tomasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2015 r. w Ł. sprawy J. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. o wypłatę renty socjalnej od dnia 1 stycznia 2012 r. na skutek apelacji organu rentowego od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 9 października 2012 r., sygn. akt: VIII U 2708/12,

1. oddala apelację;
2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddziału w Ł. na rzecz J. K. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za instancję odwoławczą. Sygn. akt III AUa 476/14 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 13 czerwca 2012 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. na podstawie art.116 ust.1 i art.129 ust.1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych po rozpatrzeniu wniosku z dnia 23 maja 2012 r. odmówił J. K. prawa do wypłaty renty socjalnej od 1 stycznia 2012 r. W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, iż stosownie do art.116 ust.1 w/w ustawy postępowanie w sprawie wypłaty świadczeń wszczyna się na podstawie wniosku zainteresowanego chyba, że ustawa stanowi inaczej. Stosownie zaś do art.129 ust.1 w/w ustawy świadczenie wypłaca się od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąc, w którym zgłoszono wniosek. Organ rentowy ustalił, że wniosek o wypłatę świadczenia został złożony w dniu 5 kwietnia 2012 r. Decyzją z dnia 18 kwietnia 2012 r. podjęto wypłatę od 1 kwietnia 2012 r. tj. od miesiąca , w którym zgłoszono wniosek. W odwołaniu z dnia 5 lipca 2012 r. J. K. wniósł o wypłacenie renty socjalnej od dnia 1 stycznia 2012 r. Wyrokiem z dnia 9 października 2012 roku Sąd Okręgowy w Łodzi zmienił decyzję organu rentowego i ustalił, że J. K. przysługuje prawo do wypłaty renty socjalnej od dnia 1 stycznia 2012 roku. Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na następujących ustaleniach i rozważaniach: J. K. od 1 października 2003 r. ma ustalone prawo do renty socjalnej. Wypłata świadczenia była wstrzymana od 1 listopada 2007r. w związku z uzyskiwaniem przychodu. W dniu 30 grudnia 2011 r. J. K. złożył w siedzibie ZUS wniosek o podjęcie wypłaty renty socjalnej wraz z dokumentacją dotyczącą uzyskiwanych przychodów od pracodawcy. W dniu 5 kwietnia 2012 r. wpłynął do organu rentowego wniosek J. K. o podjęcie wypłaty zawieszonego świadczenia. Po rozpatrzeniu wniosku organ rentowy zaskarżoną decyzja z dnia 18 kwietnia 2012 r. podjął wypłatę świadczenia od 1 kwietnia 2012 r., tj. od pierwszego dnia miesiąca wypłatę świadczenia zgodnie z art 129 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. W wyniku złożonego w dniu 23 maja 2012 r. odwołania organ rentowy wydał w dniu 13 czerwca 2012 r. decyzję odmawiającą prawa do wypłaty renty socjalnej od 1 stycznia 2012 r. W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, że wniosek o wypłatę świadczenia został złożony w dniu 5 kwietnia 2012r., a decyzją z dnia 18 kwietnia 2012 r. podjęto wypłatę od 1 kwietnia 2012 r. tj. od miesiąca , w którym zgłoszono wniosek. Sąd dokonał ustaleń stanu faktycznego na podstawie dokumentów z akt rentowych i akt sprawy, uznając je za wiarygodne i wystarczające dla poczynienia powyższych ustaleń. Sąd czynił ustalenia także w oparciu o zeznania J. L. , uznając je za wiarygodne jako znajdujące poparcie w dokumencie złożonym w dniu 30 grudnia 2011 r. w organie rentowym. W tak ustalonym stanie faktycznym sprawy Sąd Okręgowy powołując się na treść art. 116 ust 1 i art. 129 ust 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych uznał odwołanie za uzasadnione bowiem w ocenie Sądu należało przyjąć, że J. K. złożył wniosek o podjęcie zawieszonego świadczenia (renty socjalnej) w dniu 30 grudnia 2011 r. Poprzez złożenie zaświadczenia o przychodach odwołujący się w sposób wyraźny przedstawił swoją wolę wypłaty zawieszonego świadczenia. Wnioskodawca złożył zaświadczenie ze świadomością, że kwota w nim wyrażona uprawnia go do podjęcia zawieszonego świadczenia. Powyższe orzeczenie zaskarżył apelacją organ rentowy zarzucając:
3. naruszenie prawa procesowego - art.233 k.p.c. z uwagi na przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów poprzez przyjęcie, że doręczenie zaświadczenia o wysokości uzyskanych przychodów za trzy miesiące 2011r. Stanowi wniosek o podjęcie wypłaty zawieszonej renty socjalnej
4. naruszenie prawa materialnego - art.135 ust. 1 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS ( t.j. z 2009r. Dz. U. Nr 153 poz.
5. z późn. zmianami) w związku z art.15 pkt 1 ustawy z dnia 27.6.2003r. o rencie socjalnej (Dz. U. Nr 135 poz. 1268 z późn. zmianami) oraz § 3 rozporządzenia MP i PS z dnia 11.10.201 l r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno - rentowe (Dz. U. Nr 237 poz. 1412) Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o zmianę wyroku i oddalenie odwołania od decyzji z dnia 13.06.2012r. ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu organ rentowy podniósł, że złożone przez wnioskodawcę w dniu 30.12.2011 r. zaświadczenie nie zawierało skonkretyzowanego żądania, a zatem brak jest w ocenie organu rentowego podstaw do stwierdzenia, że stanowiło ono wniosek o podjęcie wypłaty zawieszonego świadczenia. Wskazał, że w okresie od dnia wstrzymania wypłaty renty tj. od 1 listopada 2007r. wnioskodawca na prośbę organu rentowego kilkakrotnie i cyklicznie nadsyłał zaświadczenia pracodawcy stwierdzające wysokość przychodu osiąganego w chwili zatrudnienia w rozbiciu miesięcznym i w żadnym z takich przypadków nie wyrażał woli podjęcia wypłaty świadczenia. Zaświadczenie złożone w dniu 30 grudnia 2011r. było kolejnym takim zaświadczeniem. Sąd Apelacyjny dodatkowo ustalił, że wysokość wynagrodzeń miesięcznych J. K. osiągniętych w miesiącach wrzesień, październik i listopad 2011 roku dawała podstawę do wypłaty wnioskodawcy renty socjalnej od 1 stycznia 2012 roku. (dowód: pismo procesowe organu rentowego k.95 akt sprawy). Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja jest nieuzasadniona, bowiem Sąd Okręgowy wydał trafne rozstrzygnięcie, które znajduje uzasadnienie w całokształcie okoliczności faktycznych sprawy oraz w treści obowiązujących przepisów prawnych, a dokonując oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie w niczym nie naruszył zasady wyrażonej w art. 233 § 1 k.p.c. Sąd Okręgowy nie naruszył też prawa materialnego. Zgodnie z treścią art. 135 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w razie ustania przyczyny powodującej wstrzymanie wypłaty świadczenia, wypłatę wznawia się od miesiąca ustania tej przyczyny, jednak nie wcześniej niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o wznowienie wypłaty lub wydano z urzędu decyzję o jej wznowieniu, z uwzględnieniem ust.
6. Zasadniczą kwestię sporną niniejszego postępowania stanowi kwalifikacja podjętych przez wnioskodawcę czynności przed organem rentowym w dniu 30 grudnia 2011 roku, bowiem ma ona wpływ na datę wypłaty świadczenia zgodnie z treścią art. 135 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, kto0ry to przepis ma zastosowanie do renty socjalnej na podstawie art. 15 ustawy o rencie socjalnej . ( Dz. U. Nr 135, poz. 1268 z późn. zm. ). Z materiału dowodowego zebranego w sprawie przez Sąd Okręgowy, a w szczególności z zeznań J. L. wynika, że w dniu 30 grudnia 2011r. stawiła się wraz z wnioskodawcą w organie rentowym z wnioskiem o wypłatę renty socjalnej. Tych zeznań skarżący organ nie kwestionuje w apelacji. Nie kwestionuje też ustaleń Sądu Okręgowego, że J. K. złożył w dniu 30 grudnia 2011r. zaświadczenie o wysokości zarobków za miesiące wrzesień, październik i listopad 2011r. W ustalonych zatem okolicznościach sprawy należy podzielić ocenę Sądu Okręgowego, że podjęcie przez wnioskodawcę czynności w postaci złożenia w organie rentowym zaświadczenia o wysokości zarobków, powinno zostać zakwalifikowane przez organ rentowy jako złożenie wniosku o podjęcie wypłaty zawieszonego świadczenia, tym bardziej, że jak wynika z pisma procesowego ZUS, wysokość wskazanych w zaświadczeniu zarobków uprawniała ubezpieczonego do wypłaty zawieszonej w 2007r. renty socjalnej poczynając od stycznia 2012r. J. K. miał zawieszoną wypłatę renty socjalnej od listopada 2007r. Wbrew zawartym w apelacji twierdzeniom organu rentowego, na przestrzeni lat 2007-2011 brak jakiegokolwiek zaświadczenia o wysokości zarobków osiągniętych przez ubezpieczonego. Jak wynika z akt rentowych (k. 34) zwieszenie wypłaty renty nastąpiło na podstawie wniosku ubezpieczonego z dnia 5 października 2007r. We wniosku tym podał, że prosi o wstrzymanie wypłaty renty socjalnej z powodu osiągania z tytułu zatrudnienia przychodów przekraczających 30% przeciętnego wynagrodzenia. W następstwie powyższego wniosku organ rentowy pismem z dnia 10 października 2007r. (k. 36) zobowiązał ubezpieczonego do złożenia zaświadczenia stwierdzającego wysokość przychodu osiągniętego od chwili zatrudnienia w rozbiciu miesięcznym. Ubezpieczony złożył zaświadczenie o zarobkach za miesiące lipiec i sierpień 2007r. oraz zaświadczenie o zarobkach za miesiąc wrzesień 2007r. (k. 38 i 40), a ZUS na podstawie rozmowy z pracodawca ustalił w dniu 27 października 2007r. wysokość wynagrodzenia za październik 2007r. (k. 42). Od tej pory aż do dnia 30 grudnia 2011r. żadne zaświadczenie o zarobkach nie zostało przez ubezpieczonego do organu rentowego złożone, nie było też wezwania do jego złożenia i nie było też ustalane przez organ rentowy z urzędu. W tych okolicznościach złożenie w dniu 30 grudnia 2011r. przez ubezpieczonego zaświadczenia o wysokości zarobków za okres wrzesień-listopad 2011r. miało swój cel w postaci podjęcia wypłaty zawieszonego świadczenia. Tym bardziej, co należy jeszcze raz podkreślić, wskazane w zaświadczeniu zarobki uprawniały organ rentowy do podjęcia takiej wypłaty od stycznia 2012r. i zaświadczenie to zostało złożone w organie rentowym jego pracownikowi. Z zeznań świadka J. L. wynika, że pracownik odszukał dokumenty J. K. . Zaświadczenie to zostało załączone do akt rentowych ubezpieczonego. Brak jednak protokołu przyjęcia dokumentu. Przyjmując dokonanie czynności do protokołu organ rentowy powinien udzielić ubezpieczonemu niezbędnych informacji i pomocy. W Rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe z dnia 11 października 2011 r. (Dz.U. Nr 237, poz. 1412), w § 2 zobowiązano bowiem organy rentowe do udzielania informacji, w tym wskazówek i wyjaśnień, w zakresie dotyczącym warunków i dowodów wymaganych do ustalania świadczeń, a w § 3 postanowiono, że postępowanie w sprawach świadczeń wszczyna się na podstawie wniosku zainteresowanego, a wniosek stanowi żądanie zgłoszone na piśmie lub ustnie do protokołu w organie rentowym. Jeśli natomiast organ rentowy nie wiedział w jakim celu J. K. złożył zaświadczenie o zarobkach, to jego obowiązkiem było to ustalić, a nie poprzestać na załączeniu zaświadczenia do akt bez nadawania mu biegu. Zgodnie bowiem z treścią§ 4 w/w rozporządzenia jeżeli we wniosku nie zamieszczono danych lub nie dołączono dokumentów, które są niezbędne do jego rozpatrzenia, organ rentowy wzywa zainteresowanego do uzupełnienia wniosku w terminie nie krótszym niż 14 dni od dnia otrzymania wezwania z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania. Organ rentowy pozostawia bez rozpoznania wniosek, który nie zawiera danych określonych w ust. 1 pkt 1 lub 4 albo
7. (dane personalne, adres zamieszkania). Jeżeli zainteresowany nie usunął braków, mimo pouczenia, o którym mowa w ust. 4, organ rentowy wydaje decyzję o odmowie wszczęcia postępowania Podzielić należy stanowisko Sądu Okręgowego, że poprzez złożenie zaświadczenia o wysokości zarobków ubezpieczony w sposób wyraźny przedstawił swoją wolę. Nielogiczne byłoby uznanie, że ubezpieczony stawił się w organie rentowym jedynie w celu złożenia zaświadczenia i nie był zainteresowany uzyskaniem wypłaty świadczenia rentowego. Dla powyższej oceny bez znaczenia pozostaje okoliczność powoływana w apelacji przez organ rentowy, wizyty matki wnioskodawcy w oddziale ZUS w dniu 3.04.2012 roku, której udzielono informacji o możliwości złożenia wniosku o wznowienie wypłaty zawieszonego świadczenia. Wobec braku reakcji organu rentowego na czynności podjęte przez jej syna w dniu 30 grudnia 2012 roku, wizyta ta była jak najbardziej usprawiedliwiona. W konsekwencji powyższych rozważań Sąd Apelacyjny uznał, że zaskarżony wyrok oparty na prawidłowych ustaleniach, nie narusza przepisów prawa materialnego i apelacja organu rentowego, jako bezzasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 385 k.p.c. Sędziowie Przewodniczący: