Sygn. akt VI Ka 624/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 stycznia 2015 r. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący – Sędzia SO Barbara
§ 1k.k.
Sąd Rejonowy w Zgorzelcu wyrokiem z dnia 30 października 2014r. w sprawie o sygnaturze akt II K 631/14: 1. uznał oskarżonego R. B. za winnego tego, że w dniu 26 stycznia 2013 roku w C. rejonu (...) kierował samochodem osobowym marki O. (...) o nr rej. (...) znajdując się w stanie nietrzeźwości (I badanie 0,75 mg/l, II badanie 0,80 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu) i usiłował wjechać na drogę publiczną tj. ul. (...) , lecz zamierzonego celu nie osiągnął ponieważ został zatrzymany przez funkcjonariuszy policji tj. przestępstwa z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art.
§ 1k.k.
i za to, na podstawie art.
§ 1k.k.
w zw. z art. 14 § 1 k.k. wymierzył oskarżonemu karę grzywny 80 (osiemdziesięciu) stawek dziennych w kwotach po 20 (dwadzieścia) złotych każda,
- na podstawie art. 42 § 2 k.k. orzekł wobec oskarżonego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 1 (jednego) roku, zaliczając na poczet orzeczonego środka karnego okres zatrzymania prawa jazdy od dnia 26-01-2013r.,
- na podstawie art. 627 k.p.k. zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe i wymierzył mu opłatę w kwocie 160 złotych. Apelację od całości powyższego wyroku wywiódł obrońca oskarżonego zarzucając: - bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 kpk poprzez obrazę przepisu 40 kpk polegającą na tym, że w wydaniu zaskarżonego wyroku brał udział sędzia wyłączony z mocy prawa (zaskarżenie postanowienia Prokuratora o zatrzymaniu prawa jazdy rozpoznawał sędzia S. M. ). - naruszenie prawa materialnego poprzez niedozwoloną zmianę kwalifikacji czynu ponieważ akt oskarżenia wskazuje na popełnienie tego czynu na drodze publicznej „ ulicy (...) ” w formie kierowania, natomiast Sąd zmienia zarzut na usiłowanie a nie kierowanie oraz zmianę miejsca popełnienia czynu z „ ulicy (...) ” na prywatną działkę gruntu nie stanowiącą drogi, - błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mianowicie funkcjonariusze Policji zeznawali odmiennie w części zeznań dotyczących zauważenia oskarżonego, jeden twierdził że ich pojazd dojechał do przystanku (...) , natomiast drugi twierdził, że wykonał kilka metrów od wjazdu na posesję R. P. zakręt na drodze (podawał jak się to robi), - była to pora popołudniowa, było ciemno, zatem jak mógł twierdzić jeden z funkcjonariuszy, że widział, zamarznięte szyby, (a skoro tak jak mógł jechać oskarżony), nadto, że widział jak się samochód cofa i widział to rzekomo w lusterku (?). Podnosząc powyższe zarzuty obrońca wniósł o uchylenie wydanego wyroku i uniewinnienie oskarżonego ewentualnie – przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Wywiedziona przez obrońcę apelacja jest niezasadna w stopniu oczywistym. Nie jest słusznym zarzut zaistnienia tzw. bezwzględnej przyczyny odwoławczej, o jakiej stanowi przepis art. 439 § 1 kpk polegający na tym, iż w wydaniu zaskarżonego wyroku brał udział sędzia podlegający wyłączeniu na podstawie art. 40 kpk . Obrońca nie wskazał w apelacji konkretnej podstawy prawnej z art. 40 § 1 pkt 1-10 kpk , przesądzającej o wyłączeniu z mocy prawa – zdaniem apelującego – sędziego orzekającego w sprawie IIK 631/
- Żadna z sytuacji przewidzianych przepisem art. 40 kpk nie znajduje zastosowania do sytuacji wskazanej przez obrońcę w przedmiotowej sprawie, z faktu, iż ten sam sędzia rozpoznawał zażalenie na postanowienie prokuratora o zatrzymaniu R. B. prawa jazdy nie wynika żadna okoliczność, o jakiej stanowi przepis art. 40 kpk . W realiach przedmiotowej sprawy nie wystąpiła również okoliczność, tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w tej sprawie orzekającego. Postanowieniem z dnia 8.IV.2013r. (II Kp 88/13) Sąd Rejonowy w Zgorzelcu utrzymał w mocy zaskarżone przez R. B. postanowienie Prokuratora Rejonowego w Zgorzelcu z dnia 4.II.2013r. o zatrzymaniu R. B. prawa jazdy. Podejmując decyzję co do słuszności zaskarżonego postanowienia Sąd nie przesądzał sprawstwa i winy R. B. w zarzucanym mu przestępstwie, badał jedynie czy istnieje uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa bądź wykroczenia za które może być orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych. W uzasadnieniu postanowienia z dnia 8.IV.2013r. Sąd Rejonowy wprost stwierdził, iż … „na obecnym etapie postępowania przedwczesnym byłoby rozstrzygnięcie tego, czy R. B. dopuścił się przestępstwa z art. 178a § 1 kk …”. Oskarżony (i reprezentujący go obrońca) nie miał wątpliwości co do obiektywizmu w rozstrzyganiu sprawy przez sędziego Sądu Rejonowego S. M. , skoro przed rozpoczęciem przewodu sądowego w Sądzie Rejonowym nie złożył wniosku o wyłączenie tegoż sędziego z orzekania w przedmiotowej sprawie. Jako oczywiście niezasadne Sąd Okręgowy uznał pozostałe podniesione w apelacji zarzuty. Nie dopuścił się Sąd Rejonowy „naruszenia prawa materialnego przez niedozwoloną zmianę kwalifikacji czynu oskarżonego”, ponieważ „Sąd zmienia zarzut na usiłowanie a nie kierowanie oraz zmianę miejsca popełnienia czynu z ulicy (...) na prywatną działkę gruntu nie stanowiącą drogi” Wyrażonym w apelacji zdaniem jej autora „zmiana zarzutu na usiłowanie a nie kierowanie, oraz zmiana miejsca popełnienia zarzucanego czynu są zabronione”. Postawiony zarzut i cytowana doń argumentacja w lakonicznym, zawierającym skróty myślowe, emocjonalnym uzasadnieniu są nieprzekonujące, oczywiście niezasadne. Obraza prawa materialnego polega na wadliwym jego zastosowaniu (lub niezastosowaniu) w orzeczeniu opartym na prawidłowych ustaleniach faktycznych. Nie można mówić o obrazie prawa materialnego, gdy wadliwość orzeczenia jest wynikiem błędnych ustaleń przyjętych za jego podstawę. Obrońca oskarżonego kwestionuje prawidłowość ustaleń dokonanych przez Sąd Rejonowy zatem w apelacji mógł podnieść tylko zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku a nie zarzut obrazy prawa materialnego. Obrońca zarzucił w apelacji, iż Sąd Rejonowy oparł orzeczenie na błędnych ustaleniach faktycznych, bowiem… „funkcjonariusze Policji zeznawali odmiennie w części zeznań dotyczących zauważenia oskarżonego”…, a nadto ponieważ była to pora popołudniowa, było ciemno, zatem jak mógł twierdzić jeden z funkcjonariuszy, że widział zamarznięte szyby (a skoro tak jak mógł jechać oskarżony), nadto, że widział jak się samochód cofa, widział to rzekomo w lusterku?”. Tak sformułowanego zarzutu apelujący obrońca nie rozwinął w uzasadnieniu apelacji a zatem przyjąć należy, iż obrońca zarzuca, że poprzez dokonaną dowolną ocenę dowodu z zeznań funkcjonariuszy Policji D. T. i M. Ś. Sąd Rejonowy błędnie ustalił, iż oskarżony R. B. w dniu 26.I.2013r. około godziny 18.30 zamierzał wjechać kierowanym przez siebie samochodem O. (...) o nr rej. (...) na ulicę (...) w miejscowości C. a wówczas znajdował się w stanie nietrzeźwości. Sąd Rejonowy nie ustalił, by oskarżony wjechał na drogę publiczną, natomiast analizując przeprowadzone w sprawie dowody ustalił, iż poruszał się on samochodem po terenie prywatnym oraz po działce gruntu należącego do Gminy W. – w miejscach, gdzie nie odbywał się ruch lądowy pojazdów a jednocześnie, iż jechał on samochodem w kierunku drogi wojewódzkiej ( ul. (...) ) i „dopiero widząc oznakowany radiowóz Policji zatrzymał się i wycofał” a zatem, iż usiłował wjechać na drogę publiczną znajdując się w stanie nietrzeźwości a zamiaru tego nie zrealizował po zauważeniu radiowozu. Ustalenie takie wynika wprost z dowodów z zeznań funkcjonariuszy Policji, którzy konsekwentnie zrelacjonowali swoje spostrzeżenia, reakcji oskarżonego na widok radiowozu, jego zachowania po wykazaniu, iż znajduje się w stanie nietrzeźwości. Sąd Rejonowy w żadnym razie nie przekroczył granic oceny swobodnej, uznając zeznania D. T. i M. Ś. za wiarygodne. Obrońca ocenę tę usiłuje podważyć, nie wykazał jednak w apelacji przekonujących argumentów świadczących o jej wadliwości. Świadkowie D. T. i M. Ś. składali zeznania kilkakrotnie, w różnym czasie a jednocześnie potwierdzali prawidłowość najwcześniejszych swych zeznań (złożonych w dniu 6.II. 2013r.), w których zgodnie twierdzili, iż zauważyli nadjeżdżający z (ich) lewej strony samochód dojeżdżający do drogi (...) , którego kierowca na widok radiowozu zaczął cofać i – „w tym momencie zawrócili radiowozem i dojechali do pojazdu, który odjechał od drogi i zatrzymał się…”. Sąd Rejonowy w pisemnym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku logicznie wykonał dlaczego uznał za wiarygodne zeznania przesłuchanych w charakterze świadków funkcjonariuszy Policji a dlaczego odmówił wiarygodności wyjaśnieniom oskarżonego twierdzącego, iż w krytycznym czasie nie kierował swoim samochodem; o odmowie wiarygodności wyjaśnieniom oskarżonego przesądziła również treść zeznań świadków R. P. i M. P. . W kontekście treści przeprowadzonych i ocenionych logicznie dowodów Sąd Rejonowy słusznie ustalił iż „w krytycznym czasie, znajdujący się w stanie nietrzeźwości oskarżony R. B. zamierzał wyjechać na drogę publiczną, zmierzał do tego bezpośrednio lecz zamierzonego celu nie osiągnął tylko i wyłącznie dlatego, że zobaczył samochód Policji a następnie został zatrzymany do kontroli drogowej”. Zamiarem oskarżonego była jazda drogą publiczną, jednakże spłoszony widokiem radiowozu zamiaru tego nie zrealizował. Prawidłowość dokonanych w oparciu o przeprowadzone dowody ustaleń faktycznych zasadnie przesądziło o zmianie opisu przypisanego oskarżonemu czynu i przyjęciu odpowiadającej tymże ustaleniom kwalifikacji prawnej zachowania oskarżonego, usiłowania popełnienia przestępstwa z art.
§ 1kk .
Nie znalazł Sąd Okręgowy podstaw do kwestionowania wymierzonej oskarżonemu kary najłagodniejszego rodzaju przewidzianej za czyn z art. 178a §1 kk , zwłaszcza, iż R. B. nie był dotychczas karany, posiada pozytywną opinię, orzeczenie środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym było obligatoryjne ( art. 42 § 2 kk ) a orzeczenie tego środka na najkrótszy przewidziany przepisami Kodeksu Karnego okres również znajduje uzasadnienie przede wszystkim w nienagannym dotychczas trybie życia oskarżonego. Orzeczona kara i środek karny winny dobitnie uświadomić oskarżonemu, iż z popełnieniem (usiłowaniem popełnienia) przestępstwa łączą się określone, negatywne wobec sprawcy skutki prawne a tym samym spowodować pożądane efekty wychowawcze. Nie znajdując w apelacji obrońcy argumentów, które świadczyłyby o słuszności podniesionych zarzutów i wniosków, uznając tę apelację za oczywiście niezasadną Sąd Okręgowy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok. Orzeczenie o kosztach sądowych za postępowanie odwoławcze Sąd Okręgowy oparł o przepisy art. 627 kpk w zw. z art. 634 kpk i art. 3 ust. 1 ustawy z 23.VI.1973r. o opłatach w sprawach karnych (Dz. U. z 1983, Nr 40, poz. 223 z późn. zm.).