Sad powszechny, I C 934/13

Sygn. akt I C 934/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 stycznia 2015 roku Sąd Rejonowy dla Warszawy - Śródmieścia w Warszawie, I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Joanna Dalba Protokolant: Anna Szwed po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2015 roku w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa miasta (...) przeciwko K. S. o zapłatę oddala powództwo Sygn. akt: I C 934/13 UZASADNIENIE Miasto (...) pozwem z dnia 21 lutego 2013 r. wniosło o zapłatę przeciwko K. S. kwoty 24.863,48 zł. wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty i kosztami procesu. Z uzasadnienia pozwu wynikało, iż kwota ta stanowi należność główną w wysokości 19.732,39 zł. wraz z zaliczkami za opłaty za media plus odsetki 5.140,09 zł. Wskazano, iż dochodzona pozwem kwota stanowi odszkodowanie za okres od dnia 1 marca 2010 r. do dnia 5 grudnia 2012 r., albowiem została wypowiedziana pozwanej umowa najmu lokalu mieszkalnego przy ul. (...) w W. . Wobec pozwanej zapadł w dniu 24 sierpnia 2010 r. wyrok orzekający eksmisję, gdzie przyznano pozwanej uprawnienie do otrzymania lokalu socjalnego i nakazano wstrzymanie wykonania eksmisji do czasu złożenia pozwanej oferty najmu lokalu socjalnego. (pozew i załączniki – k. 1-23) Na rozprawie w dniu 5 lipca 2013 r. pozwana wniosła o oddalenie powództwa. Oświadczyła, że kwestionuje wysokość odszkodowania i odsetki od tej kwoty. (protokół z rozprawy – k. 32) W piśmie z dnia 3 października 2014 r. pełnomocnik powoda wskazał, iż na dochodzoną kwotę należności głównej składa się odszkodowanie za bezumowne zajmowanie lokalu, jest ono naliczone za okres od dnia 1 marca 2010 r. do dnia 5 grudnia 2012 r., odsetki w wysokości 5.140,09 zł. od ww. wymienionego odszkodowania, które to stanowiło odszkodowanie stanowiło równowartość czynszu ale od momentu uprawomocnienia się wyroku eksmisyjnego. Stosowna korekta została dokonana w dniu 24 kwietnia 2012 r. (pismo – k. 41) Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Wyrokiem z dnia 24 sierpnia 2010 r. w sprawie I C 594/10 Sąd Rejonowy dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie orzekł eksmisję z lokalu mieszkalnego przy ul. (...) w W. wobec K. S. , N. R. , A. R. , J. B. (pkt. 1), nadto orzeczono, że małoletnim pozwanym N. R. , A. R. , J. B. wraz ze sprawującą nad nimi opiekę K. S. przysługuje prawo do lokalu socjalnego (pkt. 2), nakazano wstrzymanie wykonanie eksmisji wobec pozwanych K. S. , N. R. , A. R. , J. B. do czasu złożenia im oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego (pkt. 3). Wyrok na dzień 18 stycznia 2011 r. był prawomocny. (kopia wyroku – k. 11) Pismem z dnia 9 marca 2012 r. miasto (...) skierowało K. S. do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego przy ul. (...) w W. . W skierowaniu tym umieszczono oprócz K. S. także jej małoletnie dzieci: N. R. urodz. (...) , A. R. urodz. (...) , J. B. urodz. (...) (kopia skierowania – k. 14) Według kartoteki konta pozwanego zaległość od dnia 1 marca 2010 r. do dnia 31 grudnia 2012 r. z tytułu odszkodowania za zajmowanie ww. lokalu mieszkalnego wynosiło 19.723,39 zł. – należność główna plus 5.140,09 zł. – odsetki. (kopia kartoteki konta – k. 6-12) Do akt nie przedłożono zawiadomień płatniczych za okres od dnia 1 marca 2010 r. do dnia 5 grudnia 2012 r. W aktach sprawy nie znajduje się dokument dotyczący wypowiedzenia umowy najmu, ani też dowód jego doręczenia względnie koperta zawierająca adnotację o niepodjęciu przesyłki przez adresata. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów akt niniejszej sprawy, które to nie były kwestionowane i których prawdziwość nie budziła wątpliwości. Sąd Rejonowy zważył, co następuje: Powództwo jako nieudowodnione podlegało oddaleniu. Pozwana na rozprawie w dniu 4 października 2013 r. oświadczyła, że kwestionuje wysokość odszkodowania i odsetek od tej kwoty. W tej sytuacji na powodzie ciążył obowiązek udowodnienia wysokości dochodzonego roszczenia, czego – w ocenie Sądu – strona powoda nie dokonała. ( art. 6 kc i art. 232 kpc ) Zgodnie z art. 18 ust. 1 Ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (tekst jednolity - Dz. U. poz. 150 z 2014 r.) - Osoby zajmujące lokal bez tytułu prawnego są obowiązane do dnia opróżnienia lokalu co miesiąc uiszczać odszkodowanie. Na podstawie ust. 2 cyt. przepisu: Z zastrzeżeniem ust. 3, odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, odpowiada wysokości czynszu, jaki właściciel mógłby otrzymać z tytułu najmu lokalu. Jeżeli odszkodowanie nie pokrywa poniesionych strat, właściciel może żądać od osoby, o której mowa w ust. 1, odszkodowania uzupełniającego. W świetle zaś ust. 3 ww. przepisu - Osoby uprawnione do lokalu zamiennego albo socjalnego, jeżeli sąd orzekł o wstrzymaniu wykonania opróżnienia lokalu do czasu dostarczenia im takiego lokalu, opłacają odszkodowanie w wysokości czynszu albo innych opłat za używanie lokalu, jakie byłyby obowiązane opłacać, gdyby stosunek prawny nie wygasł. Zgodnie z Uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 6 grudnia 2012 r. III CZP 72/12 – „Osoby uprawnione do lokalu socjalnego, o których mowa w art. 18 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (jedn. tekst: Dz.U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.), w okresie od wygaśnięcia stosunku najmu do uprawomocnienia się wyroku eksmisyjnego opłacają odszkodowanie według zasad określonych w art. 18 ust. 1 i 2 ustawy.” (OSNC 2013/6/71) Przekładając powyższe na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, Że do akt nie został złożony dokument dotyczący wypowiedzenia umowy najmu, ani też dowód jego doręczenia pozwanej względnie koperta zawierająca adnotację o niepodjęciu przesyłki przez adresata, które to umożliwiłyby ustalenie daty wygaśnięcia stosunku najmu. W konsekwencji brak możliwości ustalenia początkowej daty obliczania odszkodowania zgodnie z art. 18 ust. 1 i 2 ustawy. Odszkodowanie, bowiem w okresie od daty wygaśnięcia stosunku najmu do daty uprawomocnienia się wyroku eksmisyjnego, winno być naliczanie w okresie dochodzonym jak w pozwie tj. od dnia 1 marca 2010 r. do dnia 5 grudnia 2012 r. - w wysokości 3% wartości odtworzeniowej. Stanowi o tym § 11 pkt. 1 Załącznika nr 2 do uchwały nr XLI/1272/2008 Rady miasta (...) z dnia 2 października 2008 r. w sprawie uchwalenia wieloletniego programu gospodarowania mieszkaniowym zasobem miasta (...) na lata 2008-2012 (Dz. Urz. Woj. M. . Nr 188, poz. 6785). Przepis § 11 pkt. 1 stanowi: „Wysokość miesięcznego odszkodowania za zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego ustala się w skali roku w wysokości 3% wskaźnika przeliczeniowego kosztu odtworzenia 1m2 powierzchni użytkowej budynków mieszkalnych określanego przez Wojewodę (...) dla m. (...) , za 1m2 powierzchni użytkowej, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3.” Natomiast w niniejszej sprawie co najmniej od dnia 18 stycznia 2011 r. (data wydania wypisu wyroku eksmisyjnego ze wzmianką o prawomocności) – odszkodowanie winno być obliczone w wysokości czynszu najmu, zgodnie z art. 18 ust. 3 ustawy o ochronie praw lokatorów , albowiem dla K. S. przyznano wtedy uprawnienie do otrzymania lokalu socjalnego. Wysokość comiesięcznego czynszu jest zmienna i jest ustalana przez Prezydenta miasta (...) , nadto są stosowane odpowiednie zniżki w czynszu z uwagi na cechy charakterystyczne danego lokalu. W świetle bowiem § 3 pkt. 1 ww. Załącznika do uchwały nr XLI/1272/2008 Rady miasta (...) : „Stawki czynszu najmu za 1 m2 powierzchni użytkowej lokali mieszkalnych stanowiących zasób mieszkaniowy są ustalane przez Prezydenta m. (...) , z wyłączeniem lokali o powierzchni powyżej 80 m2 wynajmowanych w drodze przetargu w celu osiągnięcia najwyższej stawki czynszu.” Cechy obniżające stawkę czynszu uregulowane są w § 5 tego Załącznika, a mianowicie: § 5 pkt. 1 : „Z uwagi na wartość użytkową lokalu wyznacza się następujące czynniki obniżające stawkę czynszu określoną dla danej strefy zgodnie z § 4 ust. 5 albo ustaloną na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego :

1. a)brak instalacji zimnej wody i kanalizacji w lokalu – obniżka o 20%,
2. b)brak WC w lokalu – obniżka o 10%,
3. c)brak łazienki w lokalu – obniżka o 10%,
4. d)brak instalacji centralnego ogrzewania w lokalu – obniżka o 15%,
5. e)brak instalacji centralnej ciepłej wody w lokalu – obniżka o 5%,
6. f)brak kuchni w lokalu – obniżka o 10%,
7. g)kuchnia pozbawiona bezpośredniego oświetlenia naturalnego – obniżka o 2%,
8. h)brak instalacji gazowej przy jednoczesnym braku odpowiednio wzmocnionej instalacji elektrycznej – obniżka o 5%,
9. i)lokal wspólny tj. taki lokal mieszkalny, w którym poszczególne izby najmowane są przez dwóch lub więcej najemców – obniżka o 10%, przy czym za wspólne korzystanie z pomieszczeń: kuchnia, łazienka, WC – dodatkowa obniżka o 7% za każde z nich,
10. j)lokal usytuowany powyżej 3 piętra w budynku bez windy – obniżka o 5%;
11. k)lokal położony w suterenie budynku – obniżka o 15%,
12. l)lokal znajdujący się w budynku przeznaczonym do kapitalnego remontu – obniżka o 10%,
13. m)lokal wyłączony z eksploatacji w związku z decyzją organu nadzoru budowlanego – do czasu opróżnienia lokalu – obniżka o 50%. 2. Stawka czynszu po uwzględnieniu wszystkich obniżek wskazanych w ust. 1 nie może być mniejsza niż 50% stawki właściwej dla danej strefy.” Z uwagi na powyższe w sytuacji kwestionowania przez pozwaną kwoty dochodzonej pozwem powód winien udowodnić wartość roszczenia poprzez np.: złożenie zawiadomień płatniczych za okres objęty żądaniem pozwu z wyjaśnieniem, dlaczego została zastosowana konkretna stawka czynszu. Z zawiadomień tych wynikałaby stawka czynszu, ale także inne kwoty wchodzące w skład tych opłat jak np.: opłaty za niezależne od właściciela pobierane przez gminę. Względnie możliwe było złożenie wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii odpowiedniego biegłego celem ustalenia wysokości odszkodowania w okresie objętym żądaniem pozwu z uwzględnieniem obowiązujących przepisów. Ani wniosek o dopuszczenie dowodu z dokumentów zawiadomień płatniczych ani też wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego nie zostały zgłoszone. W tym stanie rzeczy nie ma możliwości ustalenia wysokości odszkodowania należnego od pozwanej wraz z opłatami dodatkowymi za cały okres, którego dotyczy powództwo, a w konsekwencji brak możliwości naliczenia odsetek. Kopia zaś kartoteki konta nie stanowi dowodu co do wysokości czynszu za poszczególne miesiące. Nie jest ani oryginałem ani też odpisem poświadczonym w trybie art. 129 par. 2 i 3 kpc za zgodność z oryginałem. W konsekwencji powód nie wykazał wysokości roszczenia. (por. art. 6 kc i art. 232 kpc ) Podkreślić przy tym należało, że jak zauważono w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 7 grudnia 2010 r. I BU 8/10, wykrycie prawdy przez Sąd ogranicza się w zasadzie do przeprowadzenia dowodów zgłoszonych przez strony, na nich spoczywa ciężar dowodu ( art. 6 k.c. ), zasada prawdy materialnej nie może bowiem przekreślać kontradyktoryjności procesu i ciężar wskazania niezbędnych dowodów spoczywa przede wszystkim na stronach procesowych. Działanie Sądu z urzędu i przeprowadzenie dowodu niewskazanego przez stronę jest po uchyleniu art. 3 § 2 k.p.c. dopuszczalne tylko w wyjątkowych sytuacjach oraz musi wypływać z opartego na zobiektywizowanej ocenie przekonania o konieczności jego przeprowadzenia. Zgodnie z art. 3 k.p.c. strony i uczestnicy postępowania obowiązani są dokonywać czynności procesowych zgodnie z dobrymi obyczajami, dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek oraz przedstawiać dowody. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 17 czerwca 2009 r., sygn. akt IV CSK 71/09, przedstawienie przez stronę dowodu w celu wykazania określonych twierdzeń o faktach sprawy, z których wywodzi ona korzystne dla siebie skutki, nie jest jej prawem czy obowiązkiem procesowym, lecz ciężarem procesowym, wynikającym i zagwarantowanym przepisami prawa, przede wszystkim w jej własnym interesie. To interes strony, jakim jest wygranie procesu, nakazuje jej podjąć wszelkie możliwe czynności w celu udowodnienia przedstawionych twierdzeń o faktach; strony nie można zmusić do ich podjęcia. O tym, co strona powinna udowodnić w konkretnym procesie decydują przede wszystkim przedmiot sporu, prawo materialne regulujące określone stosunki prawne i prawo procesowe normujące zasady postępowania dowodowego. Przepis art. 232 k.p.c. stanowi zaś, że strony zobowiązane są wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Powyżej powołane przepisy statuują jedną z podstawowych zasad procesu cywilnego, jaką jest zasada kontradyktoryjności. Zgodnie z jej założeniem, ten, kto powołując się na przysługujące mu prawo, żąda czegoś od innej osoby, obowiązany jest udowodnić okoliczności faktyczne uzasadniające to żądanie, a także że sąd orzekający nie jest obciążony odpowiedzialnością za rezultat postępowania dowodowego, którego dysponentem są strony (por. wyrok SN z dnia 07 października 1998 r., II UN 244/98, OSNP 1999/20/662). Rola sądu nie polega bowiem na wykonywaniu obowiązków procesowych ciążących na stronach (por. wyrok SA w Lublinie z dnia 27 listopada 1996 r., III Aua 26/96, OSNC 1997/1/4). Rzeczą sądu nie jest zarządzanie dochodzeń w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie, ani też sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok SN z dnia 17 grudnia 1996 r., I CKU 45/96, OSNC 1997/6-7/76). Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji. ZARZĄDZENIE Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi powoda.