Sygn. akt XVC 184/13 G. , dnia 26 stycznia 2015 r. WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Okręgowy w Gdańsku XV Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Weronika Klawonn Protokolant: sekretarz sądowy Joanna Seredzińska po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2015 roku na rozprawie sprawy z powództwa J. K. przeciwko (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w G. o zapłatę
- oddala powództwo,
- zasądza od powoda J. K. na rzecz pozwanego (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. kwotę 3600 zł. (trzy tysiące sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego,
- kosztami sądowymi, od obowiązku uiszczenia których zwolniony był powód, obciąża Skarb Państwa Sąd Okręgowy w Gdańsku. UZASADNIENIE I. Stanowiska i żądania stron postępowania 1.
- Żądanie powoda 1.1.
- Pierwotnie powód J. K. wniósł pozew przeciwko Szpitalowi (...) św. W. w G. ( obecnie (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w G. – vide pismo informacyjne z dnia 9 lipca 2014 roku k. 179 i nast. akt), w którym domagał się zasądzenia od pozwanego kwoty 200000 zł tytułem zadośćuczynienia wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. Ponadto powód wniósł o - ustalenie odpowiedzialności pozwanego za szkody mogące ujawnić się w przyszłości a związane z wydarzeniem będącym przedmiotem postępowania; - zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu sądowym; 1.1.
- W piśmie procesowym z dnia 28 stycznia 2014 roku (vide k. 159 akt) powód zmienił żądanie pozwu w ten sposób, że wniósł o zasądzenie odsetek ustawowych od żądanej kwoty głównej od dnia 24 października 2012 roku do dnia zapłaty. 1.
- Stanowisko powoda 1.2.
- W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że 25 stycznia 2012 roku doszło do zdarzenia, w wyniku którego doznał złamania szyjki kości udowej prawej. Powód został przyjęty na oddział chirurgii urazowo – ortopedycznej pozwanego szpitala. W dniu 27 stycznia 2012 roku wykonano otwartą repozycję złamania szyjki kości udowej prawej dwoma śrubami kamiulowanymi. Przed zabiegiem operacyjnym przeprowadzono szereg badań specjalistycznych nie stwierdzając żadnych zakażeń. Po około dwóch-trzech miesiącach od zabiegu powód zaczął obserwować niepokojące objawy. W dniu 18 czerwca 2012 roku powód zgłosił się do lekarza, który po wykonaniu badań skierował powoda natychmiast do szpitala. Hospitalizacja trwała do 28 czerwca 2012 roku. U powoda podejrzewano marskość wątroby, WZW typu C, cukrzycę, małopłytkowość. 1.2.
- Powód był jeszcze kilkukrotnie hospitalizowany. Podczas pobytów w szpitalu pogłębiono diagnostykę, wprowadzono intensywne leczenie. Jednoznacznym potwierdzeniem tego faktu są badania specjalistyczne, którym powód poddawał się jako pracownik ochrony osób i mienia. 1.2.
- Przed kontuzją i zabiegiem operacyjnym powód był osobą w pełni zdrową. W 2008 roku był operowany na przepuklinę brzuszną w Szpitalu MSWiA w G. . W badaniach szpitalnych nie stwierdzono zakażenia wirusem HCV typu A,B ani C. Poziom cukru pozostawał w normie. Powód był szczepiony trójfazowo na żółtaczkę zakaźną. 1.2.
- Okoliczności wskazują na to, że do zakażenia powoda doszło podczas zabiegu operacyjnego w pozwanym szpitalu. Okres uaktywnienia się wirusa to ok. 50-150 dni od zakażenia. 1.2.
- Aktualnie zgodnie z orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS powód jest całkowicie niezdolny do pracy. Wymaga pilnej i intensywnej terapii. Wskutek zakażenia wirusem u powoda stwierdzono inne dolegliwości. Powód nie może wykonywać pracy w celach zarobkowych, jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w N. bez prawa do zasiłku. Powód korzysta z pomocy MOPS. Życie powoda zmieniło się diametralnie. Powód popadł w depresję, nie jest w stanie wykonywać najprostszych czynności życiowych. Znacznie wzrosły potrzeby finansowe powoda. 1.2.
- Powód bezskutecznie wzywał pozwanego do zapłaty zadośćuczynienia. 1.
- Żądanie i stanowisko pozwanego 1.3.
- W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. 1.3.
- Pozwany zaprzeczył wszystkim twierdzeniom powoda zawartym w pozwie poza tymi, których wyraźnie nie przyzna. Materiał dowodowy przedstawiony przez powoda nie jest kwestionowany przez stronę pozwaną. Tym niemniej powód interpretuje tą dokumentację niezgodnie z jej treścią – w sposób jednostronny, posługując się nią w sposób wybiórczy. 1.3.
- Choroby powoda zaczęły się i rozwijały dużo wcześniej zanim powód podlegał zabiegowi w pozwanym szpitalu. Początku schorzeń nie można ustalić. Okres rozwijania się choroby może być różny w zależności od przypadku. Zawsze liczony jest w latach a nie miesiącach. Aby doszło do objawów opisywanych przez powoda potrzebne jest około 20 lat. Choroba rozwijała się znacznie szybciej a na jej rozwój wpływ mogły mieć substancje toksyczne i alkohol. Powód nie był zatem zdrowy przed zabiegiem odbytym u pozwanego. 1.3.
- Na Oddziale Ortopedycznym pozwanego szpitala nie zostały popełnione błędy medyczne, przeprowadzony zabieg nie przyczynił się do pogorszenia stanu zdrowia powoda. Nie mogło dojść do zakażenia powoda wirusem HCV C w pozwanym szpitalu. Argumenty na to wskazujące zostały wskazane w Opinii Zespołu ds. Zakażeń Szpitala (...) . W. . Całkowicie bezpodstawne są również twierdzenia co do stanu psychicznego powoda. Nadto powód pozostaje osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku już od 2011 roku, czyli przed przeprowadzeniem zabiegu w pozwanym szpitalu. II. Podstawa faktyczna rozstrzygnięcia 2.
- W okresie od 4 do 6 lutego 2008 roku powód był hospitalizowany w Szpitalu MSWIA w G. - na Oddziale (...) Ogólnej. W trakcie pobytu przeprowadzono zabieg operacyjny przepukliny pachwinowej lewej skośnej. Zabieg odbył się bez powikłań, pacjent został wypisany do domu z zaleceniem kontroli w poradni oraz zakazu dźwigania przez okres 3 miesięcy. Dowód: historia choroby szpitala MSWiA w G. k. 13-19 i 67-72; 2.
- W dniu 11 maja 2009 roku stwierdzono, że powód posiada zdolność fizyczną i psychiczną do wykonywania zadań pracownika ochrony fizycznej określone w ustawie o ochronie osób i mienia . Dowód: orzeczenie lekarskie k. 21; 2.
- Sytuacja ekonomiczna powoda jest trudna. Powód pozostaje osobą bezrobotną zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy w N. . Od dnia 3 marca 2011 roku powód nie posiada prawa do zasiłku. Z tego względu powód korzysta z pomocy Miejsko-gminnego ośrodka pomocy społecznej w N. . Otrzymuje stąd wsparcie w postaci zasiłków celowych i okresowych. Dowód: zaświadczenie PUP k. 23, zaświadczenie MOPS k. 24; 2.
- W dniu 25 stycznia 2012 roku powód został przyjęty do pozwanego szpitala z rozpoznaniem złamania szyjki kości udowej prawej. Pacjent był hospitalizowany na Oddziale Chirurgii Urazowo-Ortopedycznej w do dnia 2 lutego 2012 roku. 27 stycznia 2012 roku zastosowano leczenie operacyjne polegające na otwartej repozycji i zespoleniu złamania szyjki kości udowej prawej dwiema śrubami kamiulowanymi. W karcie premedykacyjnej sporządzonej przed zabiegiem stwierdzono u powoda rozpoznano małopłytkowość. Pacjenta wypisano z zaleceniem chodzenia przy pomocy kul łokciowych bez obciążenia operowanej kończyny, usunięcia szwów, kontroli w przyszpitalnej poradni ortopedycznej. W przeddzień zabiegu operacyjnego oddział chirurgii poddany został planowemu audytowi zespołu ds. zakażeń, w którym to nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości. Dowód: dokumentacja pozwanego k. 7-9 i 78-122; protokół audytu oddziału k. 134; 2.
- W dniu 20 czerwca 2012 roku powód został przyjęty do Szpitala w N. z podejrzeniem marskości wątroby, wirusowego zapalenia wątroby typu C, świeżo rozpoznaną cukrzycą oraz małopłytkowością. Pacjentowi wskazano na konieczność dalszej diagnostyki hepatologicznej, kontroli w poradni diabetologicznej. Dowód: dokumentacja Szpitala w N. k. 10,75; 2.
- W okresach od 5 do 9 lipca oraz od 30 lipca do 1 sierpnia 2012 roku powód był hospitalizowany w (...) Centrum (...) w G. – Klinice (...) . U powoda ostatecznie rozpoznano marskość wątroby polietiologiczną – toksyczna (substancje toksyczne i alkohol) i HCV z cechami nadciśnienia wrotnego (żylaki przełyku, hipersplemizm), cukrzycy insulinozależnej. Dowód: karty informacyjne k. 11,12 2.
- Powód został uznany przez lekarza orzecznika ZUS za osobę całkowicie niezdolną do pracy począwszy od 25 stycznia 2012 roku. Orzeczenie wydano na czas określony do 30 września 2014 roku. Dowód: orzeczenie lekarza orzecznika ZUS k. 12; 2.
- W piśmie z dnia 24 października 2012 roku powód wezwał pozwanego do wypłaty zadośćuczynienia za doznane cierpienia fizyczne i psychiczne w kwocie 400000 zł w terminie 30 dni od dnia doręczenia wezwania. Pozwany pozyskał opinię zespołu ds. zakażeń, który stwierdził, że nie jest możliwym aby do zakażenia WZW typu C doszło podczas pobytu powoda w pozwanym szpitalu. W odpowiedzi na wezwanie do zapłaty pozwany szpital odmówił spełnienia roszczeń powoda. Dowód: wezwanie do zapłaty k. 25-26, opinia zespołu ds. zakażeń k. 51, odpowiedź na wezwanie do zapłaty k. 27-28; 2.
- Około 85% zakażeń wirusem HCV przebiega w sposób utajony, bezobjawowy albo skąpo-objawowy. Powód z uwagi na to, że w długim okresie życia nadużywał alkoholu, znajdował się w grupie podwyższonego ryzyka na zakażenie wirusem HCV. Stan zdrowia powoda pogorszył się w 2012 roku nie z powodu uszkodzenia i zaburzeń fizjologicznych wątroby w przebiegu świeżego zakażenia wirusem HCV, lecz w wyniku nasilenia się objawów marskości wątroby oraz ujawnienia się objawów cukrzycy pierwszego typu. Zespół objawów, które wystąpiły u powoda daje podstawy do przyjęcia takich właśnie przyczyn. Nadto objawy kliniczne są konsekwencją wieloletniego i nieodwracalnego procesu włóknienia, martwicy i przebudowy guzkowej tkanki wątrobowej. O tym, że do zakażenia powoda nie doszło w pozwanym szpitalu świadczy ustabilizowany poziom transaminaz występujący w styczniu 2012 roku. Cukrzyca, która wystąpiła u powoda nie może być uznana za skutek rzekomego zakażenia wirusem albowiem początki jej rozwoju można obserwować już w 2008 roku podczas hospitalizacji związanej z operacją przepukliny. Nie można zresztą wykluczyć, że do zakażenia doszło właśnie podczas operacji z 2008 roku albo w wyniku innych zdarzeń. Nie da się jednak ustalić retrospektywnie gdzie i kiedy doszło do kontaktu z patogennym wirusem. Gorsze rokowania co do stanu zdrowia powoda związane są z tym, że zakażenie wystąpiło w przebiegu marskości wątroby. Zatem bardzo mało prawdopodobne jest to, aby do zakażenia doszło w pozwanym szpitalu. Trwały uszczerbek na zdrowiu z powodu uszkodzenia wątroby oceniono na 50%. Dowód: opinia biegłego sądowego k. 163-175 oraz uzupełniająca ustna opinia biegłego sądowego [2015.01.19 00:04:06] k. 227; III. Ocena dowodów 3.
- Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie materiału dowodowego zaoferowanego przez strony niniejszego postępowania. Sąd ocenił wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału ( art. 233 § 1 k.p.c. ). 3.
- Strony w żaden sposób nie kwestionowały autentyczności ani prawdziwości dołączonych do akt dokumentów prywatnych. Dlatego też należy im przypisać domniemania, o których mowa w art. 245 k.p.c. Dokument prywatny stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. ( art. 245 k.p.c. ) Na podstawie obszernej dokumentacji medycznej, korespondencji stron, zaświadczeń oraz orzeczeń lekarskich o stanie zdrowia powoda Sąd mógł z odpowiednią szczegółowością odtworzyć chronologię zdarzeń składających się na stan faktyczny sprawy, proces leczenia powoda. Co istotne inicjatywa dowodowa strony pozwanej pozwoliła na ustalenie, że pozwany szpital przestrzegał norm w zakresie czystości oddziału ortopedycznego, wnikliwie przeanalizował przypadek zakażenia powoda WZW typu C jeszcze na etapie przesądowym (po wezwaniu do zapłaty). Powyższe dokumenty z pewnością nie dały podstaw dla uznania odpowiedzialności pozwanego. Jak słusznie wskazał pozwany w odpowiedzi na pozew podstawa faktyczna roszczenia pozostawała w pewnych elementach sprzeczna wewnętrznie (por. zupełny brak związku pomiędzy bezrobociem powoda a zabiegiem operacyjnym). 3.3.
- Kluczowym w niniejszej sprawie okazał się jednak dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu chorób zakaźnych Biegły sądowy w swojej opinii pisemnej oraz uzupełniającej opinii ustnej dostarczył sądowi relewantnych dla rozpoznania sporu wiadomości specjalnych. ( art. 278 k.p.c. ) na okoliczności wskazane w sentencji postanowienia z dnia 9 grudnia 2013 roku. Jego opinię ocenić należy jako sporządzona rzetelnie i profesjonalnie, z zachowaniem prawidłowej metodologii. Biegły w sposób nadzwyczaj szczegółowy wyjaśniał swój tok wnioskowania. Dopuszczony i przeprowadzony w toku niniejszego postępowania dowód ponad wszelką wątpliwość potwierdził, że pozwany nie ponosi odpowiedzialności w zakażeniu powoda. Całokształt okoliczności w niniejszej sprawie pozwolił na wykluczenie pozwanego z kręgu osób / instytucji, które mogły doprowadzić do zakażenia. 3.3.
- Sąd oddalił wniosek o przeprowadzenie dowodu z innego biegłego sądowego zgłoszony przez pełnomocnika powoda podczas rozprawy. Należy w pełni przychylić się do poglądu wyrażonego w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 4 sierpnia 1990 roku, sygn. akt I PKN 20/99 - potrzeba powołania innego biegłego powinna wynikać z okoliczności sprawy, a nie z samego niezadowolenia strony z dotychczas złożonej opinii. Powód nie był w stanie podważyć prawidłowości przeprowadzonego badania przypadku powoda, wniosków wynikających z tegoż badania. 3.4.
- W oparciu o art. 227 k.p.c. stosowany a contrario Sąd oddalił wniosek o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków M. K. , A. D. . Przyczyną oddalenia powyższych wniosków było to, że istotne dla sprawy okoliczności (w szczególności brak związku przyczynowego pomiędzy działaniem pozwanego a zakażeniem powoda WZW typu C) zostały w sposób dostateczny wyjaśnione w oparciu o opinię biegłego sądowego w zakresie medycyny. Z analogicznych względów Sąd oddalił wniosek o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania powoda. 3.4.
- Podczas rozprawy w dniu 19 stycznia 2015 roku pełnomocnik pozwanego cofnął wniosek o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków M. M. oraz M. L. . IV. Ocena prawna Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. 4.
- Zadośćuczynienie za krzywdę 4.1.
- Powód swoje roszczenia wywodził z art. 445 § 1 k.c. w zw. z art. 444 § 1 k.c. W razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Każde roszczenie związane z czynami niedozwolonymi musi się opierać na ogólnych przesłankach odpowiedzialności odszkodowawczej interpretowanych z art. 415 k.c. Tym samym powód jako osoba, która z określonych faktów wywodzi skutki prawne ( art. 6 k.c. ) jest zobowiązany wykazać: 1) zdarzenie, z którym system prawny wiąże odpowiedzialność na określonej zasadzie; 2) szkoda; 3) związek przyczynowy między owym zdarzeniem a szkodą. Pozwany szpital ponosiłby więc odpowiedzialność za normalne skutki zdarzenia jedynie wtedy, gdyby powód skutecznie wykazał przesłanki odpowiedzialności i stwierdzony zostałby choć najmniejszy stopień winy (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 3 czerwca 2014 roku, sygn. akt I ACa 1494/13). Źródło odpowiedzialności pozwanego należy wywodzić także z art. 430 k.c. , w myśl którego Kto na własny rachunek powierza wykonanie czynności osobie, która przy wykonywaniu tej czynności podlega jego kierownictwu i ma obowiązek stosować się do jego wskazówek, ten jest odpowiedzialny za szkodę wyrządzoną z winy tej osoby przy wykonywaniu powierzonej jej czynności. 4.1.
- W orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. wyrok z dnia 22 lutego 2012 r., IV CSK 245/11 i przywołane tam judykaty), a także sądów powszechnych (zob. przykładowo wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 1997 r., I ACa 107/97), wielokrotnie było prezentowane stanowisko, że w sprawach o naprawienie szkód medycznych wykazanie przez poszkodowanego pacjenta przesłanek odpowiedzialności zakładu opieki zdrowotnej jest zadaniem ogromnie trudnym, a niekiedy wręcz niewykonalnym. Na tym tle zarówno w orzecznictwie Sądu Najwyższego, jak i w literaturze przedmiotu uznaje się za dopuszczalne korzystanie z konstrukcji domniemań faktycznych ( art. 231 k.p.c. ) i to nie tylko w odniesieniu do miejsca zakażenia i związku przyczynowego między zakażeniem a pobytem pacjenta w placówce leczniczej, lecz także w odniesieniu do niedbalstwa personelu tej placówki. Jeśli zaś chodzi o zakażenia szpitalne, to w wyroku z dnia 7 stycznia 1998 r., II CKN 703/
- Powód obowiązany jest zatem wykazać, że doszło do niedbalstwa pozwanego szpitala aby wykazać, że powinien ponosić on co do zasady odpowiedzialność za jego zakażenie. 4.
- W okolicznościach niniejszej sprawy powód nie tylko nie wykazał niedbalstwa pozwanego szpitala ale nie dowiódł również związku przyczynowego pomiędzy zakażeniem a działaniem czy bezczynnością szpitala. Dokumenty prywatne przedłożone przez pozwany szpital wskazują na to, że dokonywano planowych audytów czystości w szpitalu. W dokumentacji medycznej powoda znajdują się wszelkie wymagane oświadczenia, wyniki badań specjalistycznych, karty opieki pielęgniarskiej itp. Jak jednak już wcześniej wspomniano decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia miała opinia biegłego sądowego z zakresu medycyny, który wykluczył możliwość zakażenia powoda w pozwanym szpitalu. Skoro sama zasada odpowiedzialności pozwanego odpadła, zbędnym stało się orzekanie o wysokości żądanego zadośćuczynienia. W tym miejscu warto przytoczyć i w pełni podzielić tezę wyroku Sądu Najwyższego z dnia 27 listopada 1974 roku, sygn. akt II CR 748/74: Z istoty i celu dowodu z opinii biegłego wynika, że jeśli rozstrzygnięcie sprawy wymaga wiadomości specjalnych, dowód z opinii biegłych jest konieczny. W takim wypadku zatem sąd nie może poczynić ustaleń sprzecznych z opinią biegłego, jeżeli jest ona prawidłowa i jeżeli odmienne ustalenia nie mają oparcia w pozostałym materiale dowodowym. Jeżeli dla stwierdzenia winy lekarza na skutek błędnej diagnozy lub terapii albo dla ustalenia istnienia związku przyczynowego pomiędzy zaniedbaniem lekarza a powstałą szkodą niezbędne są wiadomości specjalne a biegły istnienie winy lub związku przyczynowego wyłączył, sąd nie może przyjąć winy lekarza lub istnienia takiego związku. Sąd może jedynie, jeżeli w świetle złożonej opinii lub pozostałego materiału dowodowego nasuną mu się wątpliwości co do trafności ekspertyzy, zażądać opinii innego biegłego. Uznając, że biegły w sposób rzetelny i bezstronny, w oparciu o posiadaną wiedzę i doświadczenie wykazał w swojej opinii, że do zakażenia nie doszło w pozwanym szpitalu, orzekanie wbrew wnioskom opinii biegłego byłoby niewłaściwe. Wobec powyższego, na podstawie art. 445 § 1 w zw. z art. 444 § 1 k.c. , art. 415 i 430 k.c. stosowanych a contrario , Sąd orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. 4.
- Ustalenie odpowiedzialności na przyszłość Zgodnie z art. 189 k.p.c. powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Wobec ustaleń poczynionych powyżej z naturalnych względów powództwo o ustalenie odpowiedzialności pozwanego na przyszłość podlegało oddaleniu w punkcie 1 sentencji wyroku w oparciu o art. 189 k.p.c. stosowany a contrario . V. Koszty postępowania O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 2 i 3 sentencji wyroku biorąc pod uwagę art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 zd. 1 k.p.c. Powód przegrał sprawę, zatem obowiązana jest zwrócić pozwanemu na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Do niezbędnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie złożyły się: koszty zastępstwa procesowego 3600 zł (por. §6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu , t.j. Dz. U. z 2013 roku poz. 490). Biorąc pod uwagę to, że w postanowieniu z dnia 12 marca 2013 roku powód został zwolniony od kosztów sądowych w niniejszej sprawie Sąd kosztami sądowymi w postaci opłaty stosunkowej od pozwu oraz wydatków poczynionych na wynagrodzenie biegłego sądowego obciążył Skarb Państwa Sąd Okręgowy w Gdańsku.