Sad powszechny, I C 1189/12

Sygnatura akt I C 1189/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Jelenia Góra, dnia 30.11.2012 r. Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze I Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący: SSR Jaromir Antoszewski Protokolant: Mariola Olechno po rozpoznaniu w dniu 29.11.2012 r. w Jeleniej Górze sprawy z powództwa W. L. – Przedsiębiorstwa (...) w M. przeciwko Gminie K. - o zapłatę I. zasądza od pozwanej Gminy K. na rzecz powoda W. L. - Przedsiębiorstwa (...) w M. kwotę 344,40 zł (trzysta czterdzieści cztery złote, czterdzieści groszy) z ustawowymi odsetkami od dnia 07.01.2012 r. do dnia zapłaty; II. dalej idące powództwo oddala; III. koszty postępowania stron wzajemnie znosi. UZASADNIENIE Pozwem z dnia 23.05.2012 r. powód W. L. , reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika , wystąpił przeciwko pozwanemu Gminie K. o zasądzenie kwoty 688,80 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 07.01.2012 r. do dnia zapłaty oraz kosztami procesu, w tym zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu powód podniósł , że strony zawarły w dniu 21.07.2011r. umowę nr (...) , której przedmiotem było wykonanie dokumentacji technicznej na przebudowę chodnika zawieszonego na potoku J. przy ul. (...) oraz budowa chodnika od ul. (...) wzdłuż drogi na P. w K. , z terminem rozpoczęcia prac w dniu 22.07.2011 i zakończenia w dniu 15.12.2011r. , za wynagrodzeniem 24 600 zł brutto. W dniu 23.09.2011r. poinformował pozwanego o braku możliwości zaprojektowania chodnika przy ul. (...) gdyż istniejąca szerokość działek drogowych nie pozwala na zapewnienie ruchu dwukierunkowego oraz dobudowę chodnika i nie odpowiadałoby to wskazanym przepisom. Zaproponował rezygnację z tej części umowy , po analizie sytuacji strony w dniu 21.11.2011r. zawarły aneks nr (...) do umowy , wskazując tam na brak możliwości zaprojektowania opisanego chodnika i zmieniając wynagrodzenie powoda na kwotę 17 220 zł brutto. Podał , iż w dniu 22.11.2011r. złożono wniosek o wydanie pozwolenia na budowę, w dniu 15.12.2011r. przedłożył pozwanemu dokumentację projektową , dokumentacja ta nie została przyjęta z powodu braku pozwolenia na budowę. Przyjęto ją dopiero w dniu 23.12.2011r. Nadmienił , iż po wystawieniu w dniu 23.12.2011r. faktury na kwotę 17 220 zł wystosował do pozwanego pismo o odstąpienie od naliczania kar umownych bo przyczyną niedochowania terminu była niemożliwość wykonania części świadczenia przy ul. (...) . Powód przyjął , że zwłoka wynikła z działania pozwanego , który nie dochował należytej staranności w określeniu przedmiotu zadania co doprowadziło do zlecenia części świadczenia niemożliwego do wykonania , nie ponosił za to odpowiedzialności, mógłby więc hipotetycznie dopuścić się jedynie opóźnienia czyli nie mógł być obciążony karą umowną przewidziana za zwłokę . Nie doszło jednak nawet do opóźnienia , które występuje wówczas gdy świadczenie jest możliwe do wykonania i wymagalne a nie zostało zrealizowane we właściwym czasie . W dniu 22.11.2011r. uzgodniona część projektu złożona została do Starostwa, Starostwo Powiatowe w J. decyzję o pozwoleniu na budowę wydało w dniu 23.12.2011r. , stąd niemożliwe było złożenie pełnej dokumentacji w dniu 15.12.2011r. , a terminy załatwiania spraw w urzędach są niezależne od powoda. Pozwany w dniu 28.12.2011r. obciążył powoda karą umowna w kwocie 688,80 zł za zwłokę w wykonaniu umowy , potrącając ją z wierzytelnością powoda z faktury z dnia 23.12.2011r.za wykonanie przedmiotu umowy. Uznając naliczenie kary za bezpodstawne wystosował do pozowanego w dniu 23.03.2011r. wezwanie do zapłaty, na które pozwany odpowiedział przyjmując potrącenie za skuteczne. Roszczenie odsetkowe uzasadnił terminem płatności z faktury. W odpowiedzi na pozew złożonej w dniu 30.07.2012 r. pozwany Gmina K. , reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika , wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu przyznając fakt łączącej strony umowy , termin realizacji jej przedmiotu, podpisania aneksu nr (...) w dniu 21.11.2011r. obniżającego wynagrodzenie powoda do sumy 17 220 zł brutto , zaznaczył że powód informując w dniu 23.09.2011r. o niemożliwości poprawnego pod względem technicznym częściowego wykonania projektu chodnika przy ul. (...) nie poinformował pozwanego o możliwej zwłoce w wykonaniu umowy , a zaproponował jedynie odstąpienie od wykonania projektu w tej części , nadto oferując ograniczenie swojego wynagrodzenia do kwoty 15 000 zł netto plus VAT. Zaprzeczył twierdzeniu powoda , aby ponosił winę za powstałą zwłokę , podkreślając że to wyłącznie powód ponosi odpowiedzialność za nieterminowe wykonanie prac , gdyż w dniu 22.11.2011r. wniósł do starostwa niekompletny projekt budowlany , co spowodowało brak możliwości wydania przez ten organ we właściwym terminie pozwolenia na przebudowę chodnika na potoku J. przy ul. (...) w K. . Stąd z uwagi na dostarczenie dopiero w dniu 23.12.2011r. pozwanemu kompletnego przedmiotu umowy , na podstawie §11 pkt.2a umowy naliczył powodowi karę umowną w kwocie 688,80 zł brutto i potrącił ją w dniu 28.12.2011r. z należnej powodowi sumy 17 220 zł brutto. Na rozprawie w dniu 29.11.2012r. powód z ostrożności procesowej wnosił o uwzględnienie miarkowania wysokości kary umownej wymierzonej przez pozwanego wobec faktycznego wykonania zobowiązania w dniu 23.12.2011r.. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 21.07.2011r. W. L. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo (...) w S. ( Wykonawca) zawarł z Gminą K. ( Zamawiającym) umowę nr (...) na wykonanie dokumentacji technicznej na przebudowę chodnika zawieszonego na potoku J. przy ul. (...) oraz budowę chodnika od ul. (...) wzdłuż całej drogi na P. w K. , obejmującej m.in. projekt budowlany – 4 egzemplarze wraz z prawomocnym pozwoleniem na budowę . W §2 umowy strony ustaliły termin rozpoczęcia realizacji przedmiotu umowy na dzień 22.07.2011r. , a zakończenia na dzień 15.12.2011r. Wg. §3 wynagrodzenie Wykonawcy wynosiło 24 600 zł brutto. W §11 pkt. 2 a umowy strony ustaliły , iż Wykonawca zapłaci Zamawiającemu karę umowna za zwłokę w wykonaniu przedmiotu umowy w wysokości 0,5 % wynagrodzenia określonego w §3 za każdy dzień zwłoki licząc od umownego terminu zakończenia umowy. W dniu 23.09.2011r. W. L. zawiadomił Gminę K. , o braku możliwości zaprojektowania chodnika przy ul. (...) zgodnie z przepisami techniczno- budowlanymi i uzyskania pozwolenia na budowę . Zaproponował odstąpienie od części umowy w tym zakresie. W dniu 21.11.2011r. W. L. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo (...) w S. ( Wykonawca) i Gmina K. podpisali aneks nr (...) do umowy , w którym stwierdzając brak możliwości zaprojektowania chodnika wzdłuż drogi P. , zmienili §3 umowy ustalając wynagrodzenie w wysokości 17 220 zł brutto. Wg. §2 aneksu pozostałe warunki umowy pozostały bez zmian. Dowód: umowa k. 8-10, aneks nr (...) k. 12, pismo powoda k. 11, okoliczności bezsporne . Następnego dnia W. L. złożył w Starostwie Powiatowym w J. wniosek o pozwolenie budowlane wraz z załącznikami. W dniu 15.12.2011r. W. L. dostarczył do Gminy K. dokumentację projektową dotyczącą zadania objętego umową stron ale bez pozwolenia na budowę . Gmina odmówiła przyjęcia dokumentacji jako nie spełniającej warunków umowy. Postanowieniem z dnia 20.12.2011r. Starostwo Powiatowe w J. nałożyło na inwestora Gminę K. reprezentowanego tu przez W. L. obowiązek usunięcia nieprawidłowości w przedłożonym projekcie budowlanym z uwzględnieniem opracowania projektu w sposób uniemożliwiający jego dekompletację , przedłożenie decyzji o udzieleniu pozwolenia na prowadzenie prac i robót budowlanych na terenie wpisanym do rejestru zabytków , uzgodnienia projektu budowalnego , załączników graficznych i innych. Po uzupełnieniu uchybień przez W. L. , decyzją z dnia 22.12.2011r. Starostwo Powiatowe w J. zatwierdziło projekt budowalny i udzieliło pozwolenia na budowę . W dniu 23.12.2011r. Wykonawca dostarczył dokumentację wraz z projektem Gminie K. – Zamawiającemu, wystawiając jednocześnie fakturę vat na sumę 17 220 zł brutto , z terminem płatności w dniu 06.01.2012r. W tej samej dacie wystąpił nadto z pisemną prośbą o odstąpienie od naliczania kar umownych z tytułu realizacji umowy z dnia 21.07.2011r. powołując się na sytuację wynikłą w związku z niemożnością poprawnego wykonania części projektu , podpisanym aneksem i uzyskaniem pozwolenia na budowę w dniu 22.12.2011r. , co pozwoliło na dostarczenie kompletnego przedmiotu umowy w dniu 23.12.2011r. Zaznaczył , iż jego firma w dniu 15.12.2011r. – w dacie umówionej zakończenia prac chciała przekazać wykonaną część dokumentacji bez pozwolenia na budowę lecz dokumentacja nie została przyjęta przez Urząd Miasta K. . Przywołał brak wpływu firmy na terminy załatwiania prac w Starostwie Powiatowym , złożenie wniosku w pierwszym możliwym terminie po podpisaniu aneksu zmieniającego zakres zadania. Notą obciążeniową z dnia 28.12.2011 r. Gmina K. obciążyła W. L. kwotą 688,80 zł kary umownej za osiem dni zwłoki po 0,5 % kwoty wynagrodzenia za każdy dzień zwłoki i potrąciła ją oświadczeniem z dnia 28.12.2011r. z wynagrodzenia należnego Wykonawcy zgodnie z umową z dnia 21.07.2011r. i aneksem z dnia 21.11.2011r. Pismem z dnia 19.12.2011r. Gmina K. odmówiła odstąpienia od kary umownej i wypłaciła wynagrodzenie pomniejszone o tę sumę. Pismem z dnia 20.03.2012r. , doręczonym w dniu 26.03.2012r. , W. L. przez swojego pełnomocnika wezwał Gminę K. do zapłaty kwoty 688,80 zł wraz z odsetkami. Żądana kwota nie została zapłacona. W skutek złożenia dokumentacji projektowej dopiero w dniu 23.12.2011r. Gmina K. nie poniosła żadnej szkody , zaś projekt objęty umową nie został do chwili obecnej faktycznie wykonany. Dowód: wniosek k. 13, protokoły przekazania dokumentacji k. 15, 16, postanowienie z dnia 20.12.2011r. k. 33, decyzja z dnia 22.12.2011r. k. 34 – 35, faktura vat k.17, pismo pozwanego k.19, nota obciążeniowa k. 20, oświadczenie k. 21, pisma pozwanego k. 22, 23, przesłuchanie za powoda k. 47-48, okoliczności bezsporne. Sąd zważył, co następuje: W niniejszej sprawie stan faktyczny był zasadniczo bezsporny w zakresie zawartej umowy z dnia 21.07.2011r., aneksu nr (...) do niej z dnia 21.11.2011r., wydanych orzeczeń i decyzji jak też uzgodnień i pism stron. Poza sporem pozostawała ostateczna wysokość wynagrodzenia , jego zapłata po potrąceniu kary umownej 688,80 zł. Spór sprowadzał się do istnienia zwłoki w terminowym wykonaniu zobowiązania przez powoda , a co za tym idzie zasadności wymierzenia i wysokości kary umownej. Sąd dopuścił dowody z dokumentów i przesłuchania powoda , zgłoszone przez strony w pozwie i odpowiedzi na pozew. W myśl art. 483 kc. : § 1. Można zastrzec w umowie, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy (kara umowna). § 2. Dłużnik nie może bez zgody wierzyciela zwolnić się z zobowiązania przez zapłatę kary umownej. Art. 484 . § 1 kc. : W razie niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania kara umowna należy się wierzycielowi w zastrzeżonej na ten wypadek wysokości bez względu na wysokość poniesionej szkody. Żądanie odszkodowania przenoszącego wysokość zastrzeżonej kary nie jest dopuszczalne, chyba że strony inaczej postanowiły. § 2. Jeżeli zobowiązanie zostało w znacznej części wykonane, dłużnik może żądać zmniejszenia kary umownej; to samo dotyczy wypadku, gdy kara umowna jest rażąco wygórowana. Zgodnie z art. 6 kc. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. W ocenie sądu strona powodowa wykazała po części słuszność swojego roszczenia wobec zgłoszonego z ostrożności procesowej żądania miarkowania wysokości kary umownej w związku z faktycznym wykonaniem zobowiązania w całości w dniu 23.12.2011r. Rzeczywiste wykonanie dokumentacji projektowej i złożenie jej stronie pozwanej z ośmiodniową zwłoką , podobnie jak w konsekwencji brak faktycznej szkody po stronie Gminy nie uzasadniało natomiast całkowitego zwolnienia od kary umownej na gruncie art. 481 §1 kc. ( vide : wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 15 marca 2012 r. , sygn. akt I ACa 101/12 , LEX nr 1130912). W pierwszej kolejności jednak zauważyć należy , iż słusznie wskazywał pozwany na fakt nie informowania go przez powoda w trakcie zgłaszania potrzeby zmiany umowy ad. jej przedmiotu , o możliwej zwłoce w realizacji projektu. Zmiana w zakresie terminu wykonania zobowiązania nie została też przewidziana przez strony w aneksie do umowy z dnia 21.11.2011r. Zatem wiążącym strony terminem realizacji zobowiązania przez powoda była data 15.12.2011r. Powód jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą winien był przewidzieć ewentualną długość okresu wydawania decyzji o pozwoleniu budowalnym przez Starostwo Powiatowe i uwzględnić to w kwestii terminu wykonania umowy , którą zawarł. Powód jednakże nie wystąpił o zmianę tego terminu. Dodatkowo uchybienia złożonego przez niego wniosku o uzyskanie pozwolenia na budowę spowodowały dalszą , o dwa dni , zwłokę w uzyskaniu wymaganej umową decyzji Starostwa Powiatowego w J. . Bez znaczenia przy tym dla powyższej oceny istniejącej sytuacji jako zwłoki po stronie powoda , była zgłoszenie do odbioru Zamawiającemu w dniu 15.12.2011r. niepełnego na gruncie jej §1 pkt. a) przedmiotu umowy. Stąd Sąd uznał , iż kara umowna naliczona została zasadnie , a zwłoka w oddaniu przedmiotu umowy leżała w przyczynach po stronie pozwanego. Treść art. 484 §1 kc. pozwalała jednak z uwagi na wykonanie umowy w całości i brak szkody wynikłej ze zwłoki na miarkowanie kary umownej poprzez obniżenie jej o połowę. Kwota 344,40 zł zdaniem sądu wystarczająco spełnia rolę stymulująca wykonanie zobowiązania , rolę represyjną w postaci sankcji za nienależyte ( nieterminowe) wykonanie umowy , pomijając już rolę kompensacyjną, skoro pozwany nie poniósł szkody. Stąd sąd uznał , iż w tej wysokości tj. w połowie kara umowna była zasadna. W dalszej , takiej samej części, potrącenie dokonane z należnego powodowi wynagrodzenia było nieuzasadnione. Skutkowało to zasądzeniem dochodzonej należności w połowie tj. w sumie 344,40 zł jako konsekwencji miarkowania kary. O odsetkach orzeczono w oparciu o termin wymagalności należności określony w fakturze vat z dnia 23.12.2011r. zgodnie z treścią art. 481 §1 i §2 kc. Dalej idące powództwo jako nieuzasadnione Sąd oddalił. O kosztach procesu stron , z których każda reprezentowana była przez zawodowego pełnomocnika, orzeczono na podstawie art. 100 kpc . wzajemnie je znosząc.