Sad powszechny, II AKz 43/13

Sygn. akt II AKz 43/13 POSTANOWIENIE Dnia 20 lutego 2013r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie, II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSA Andrzej Olszewski Sędziowie: SA Andrzej Mania SA Andrzej Wiśniewski (spr.) Protokolant: st. sekr. sądowy Anita Jagielska przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej Zdzisława Rynkiewicza po rozpoznaniu w sprawie D. H. o wydanie wyroku łącznego zażalenia skazanego i jego obrońcy na postanowienie Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 31 stycznia 2013r. sygn. akt III K 227/12 w przedmiocie umorzenia postępowania na podstawie art. 437 § 2 k.p.k. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę skazanego D. H. o wyrok łączny przekazać do merytorycznego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Szczecinie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 31 stycznia 2013r. Sąd Okręgowy w Szczecinie umorzył postępowanie w przedmiocie wydania wyroku łącznego z wniosku skazanego D. H. , wobec stwierdzenia, iż brak podstaw do wydania wyroku łącznego. Uzasadniając powyższe Sąd Okręgowy podał, że wszystkie czyny, za jakie D. H. został skazany w sprawie III K 94/10 popełnione zostały po wydaniu wyroków jednostkowych, które objęte zostały wyrokiem łącznym w sprawie IV 928/

1. Zażalenia na powyższe postanowienie wniósł skazany i jego obrońca. D. H. wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i wydanie wyroku łącznego zgodnie z jego wnioskiem, tj. obejmującego wyroki: XIV K 858/06, VI K 498/06, III K 94/10, a nadto w sytuacji, gdy Sąd II instancji (podobnie jak Sąd I instancji) uznał bezprzedmiotowość w/w zarzutu, skazany wniósł o wydanie wyroku łącznego, obejmującego rozstrzygnięcia: XIV K 858/06, VI K 498/
2. Obrońca skazanego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania celem wydania merytorycznego rozstrzygnięcia oraz wniósł o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skazanemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Wniesione zażalenia okazały się o tyle zasadne, że doprowadziły do uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy sądowi I instancji do merytorycznego rozpoznania. Instytucja wyroku łącznego to procesowy wyraz, przyjętej przez ustawodawcę prawnomaterialnej konstrukcji łączenia kar. Stąd też, o tym, które wyroki zostaną objęte wyrokiem łącznym nie decyduje ani arbitralny wybór sądu, ani wola skazanego, czy też jego obrońcy. O kształcie wyroku łącznego rozstrzygają wyłącznie, określone w art. 85 k.k. przesłanki orzekania kary łącznej. Wyrok łączny to instytucja karnoprocesowa, której zadaniem jest realizacja prawa karnego materialnego w zakresie kary łącznej wobec osoby prawomocnie skazanej wyrokami różnych sądów na kary tego samego rodzaju lub inne podlegające połączeniu. Warunki łączenia kar określa art. 85 k.k. , który zobowiązuje do orzeczenia kary łącznej, gdy sprawca popełnił dwa lub więcej przestępstw zanim zapadł pierwszy wyrok, chociażby nieprawomocny, co do któregokolwiek z tych przestępstw. Analiza dat popełnienia przez skazanego czynów i dat poszczególnych wyroków jednostkowych słusznie doprowadziła Sąd Okręgowy w Szczecinie do wniosku, że czyny objęte wyrokiem z dnia 17 lutego 2012r. (sygn. akt III K 94/10) nie pozostają w zbiegu z pozostałymi wyrokami jednostkowymi, objętymi wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie. Połączeniu podlegają przy tym czyny sprzed 8 czerwca 2006r. (pierwszy wyrok - Sądu Rejonowego w Szczecinie z dnia 8 czerwca 2006r., sygn. akt VI K 498/06). Dodatkowo wskazane wyżej czyny, których dotyczył wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie (sygn. akt III K 94/10) zostały popełnione po wydaniu wyroków, które według skazanego mogłyby zostać połączone. Niezależnie jednak od powyższej należy podkreślić, że art. 572 k.p.k. „ma zastosowanie tylko wtedy, gdy w ogóle brak jest warunków do wydania wyroku łącznego, a więc gdy z orzeczonych wobec skazanego wyroków nie można orzec żadnej kary łącznej” (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4.09.2007r., sygn. V KK 261/07, LEX nr 307807). W tym kontekście Sąd Okręgowy nie dostrzegł, że wyżej wskazany wyrok łączny Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie obejmował jedynie kary grzywny, a w dwóch sprawach – o sygn. akt VI K 498/06 i XIV K 858/06 zarządzono wykonanie orzeczonych wobec skazanego kar pozbawienia wolności. Na koniec, odnosząc się do właściwości sądu w niniejszej sprawie, należy zaznaczyć, że ustawowa kompetencja do wydania wyroku łącznego określona została w art. 569 k.p.k. Jeżeli w pierwszej instancji orzekały sądy różnego rzędu, wyrok łączny wydaje sąd wyższego rzędu, przy czym dla określenia „właściwości sądu do wydania wyroku łącznego, jak wyraził to Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 17 marca 2010r., sygn. IV KK 271/09 (OSNKW 2010 z. 7, poz. 64), miarodajne jest nie to, które z kar orzeczonych poszczególnymi wyrokami podlegają połączeniu, lecz to, wyroki, których sądów badane są przez sąd przez pryzmat spełnienia warunków określonych w art. 85 i n. k.k. ”. Obojętne prawnie pozostają tu zatem to, czy orzeczone przez sąd wyższego rzędu kary podlegają połączeniu z karami orzeczonymi przez inne sądy, zwłaszcza niższego rzędu. Dotyczy to oczywiście także każdego kolejnego badania i każdego kolejnego wyroku łącznego, „jako że to, czy przesłanki owe zachodzą, jest dopiero efektem merytorycznej oceny, które wyroki i których sądów spełniają te warunki (T. Grzegorczyk: Kodeks postępowania karnego oraz ustawa o świadku koronnym . Komentarz, Warszawa 2008, s. 1198; por. także postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 grudnia 2006 r., I KZP 32/06, OSNKW 2007, z. 1, poz. 3)”. W konsekwencji należało uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Sądowi Okręgowemu w Szczecinie, jako właściwemu do merytorycznego jej rozpatrzenia. Przy ponownym jej zaś rozpoznaniu Sąd Okręgowy winien skierować ją na rozprawę, a następnie w wypadku dostrzeżenia przesłanek wskazanych w art. 85 k.k. wydać wyrok łączny. O wynagrodzeniu obrońcy z urzędu, w tym także za postępowanie odwoławcze, orzeknie Sąd pierwszej instancji w orzeczeniu kończącym postępowanie.