Sad powszechny, I Cz 48/13

Sygn. akt I Cz 48/13 POSTANOWIENIE Dnia 8 lutego 2013r. Sąd Okręgowy w Elblągu I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Krzysztof Nowaczyński po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2013r. w Elblągu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa M. W. przeciwko W. T. o ustalenie i zapłatę na skutek zażalenia powódki na postanowienie Sądu Rejonowego w Elblągu z dnia 12 grudnia 2012r., sygn. akt IX C 2360/12 postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Sądowi Rejonowemu w Elblągu do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2012 r. Sąd Rejonowy w Elblągu oddalił wniosek powódki o zwolnienie jej od kosztów sądowych. W uzasadnieniu postanowienia wskazane zostało, iż takie rozstrzygnięcie uzasadnia przepis art. 109 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych , gdyż dochodzone w sprawie roszczenie jest oczywiście bezzasadne. Mianowicie, powódka domaga się ustalenia przez Sąd obowiązku pozwanego w partycypowaniu w kosztach utrzymania mieszkania, w opłatach z tytułu czynszu najmu, opłatach za gaz i energię elektryczną. Jak wynika z treści pozwu powódka oczekuje, że Sąd ustali ile pozwany ma płacić dostawcom mediów i wynajmującemu. Takie żądanie jest bezzasadne, gdyż o tym w jakim zakresie dana osoba ma partycypować w kosztach utrzymania mieszkania może decydować przede wszystkim umowa między stronami, a nieraz umowa z dostawcami mediów czy z wynajmującym. Dlatego też wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych należało oddalić. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła powódka M. W. . Jak należało wnosić domagała się ona jego zmiany przez zwolnienie od opłaty od pozwu, której nie jest w stanie ponieść, z uwagi na trudną sytuację materialną. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie powódki zasługiwało na uwzględnienie, choć nie z przyczyn w nim podniesionych. Sąd pierwszej instancji nie przestąpił do dokonywania oceny sytuacji materialnej powódki i możności poniesienia opłaty sądowej od pozwu, gdyż w jego ocenie zachodziła podstawa do oddalenia wniosku o zwolnienie z opłaty od pozwu wobec oczywistej bezzasadności dochodzonego roszczenia, o czym stanowi przepis art. 109 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (j.t.: Dz. U. z 2010r., Nr 90, poz., 594, ze zm.). Należy podkreślić, że przedstawione w uzasadnieniu orzeczenia stanowisko i uwagi na jego potwierdzenie są co do zasady słuszne, w szczególności w zakresie dotyczącym niemożności ustalania przez sąd partycypacji w przyszłych kosztach związanych z opłatą czynszu i mediów należnych innemu podmiotowi, gdy nie wynika to z umowy zawartej z tymi podmiotami. Natomiast należało również wziąć pod uwagę, że Przewodniczący zarządzeniem z dnia 21 listopada 2012r. zobowiązał powódkę do wskazania wartości przedmiotu sporu oraz jakiej kwoty zapłaty żąda od pozwanego. W odpowiedzi powódka wskazała wartość przedmiotu sporu na kwotę 435 zł i sprecyzowała, że domaga się do pozwanego zapłaty kwoty 435 zł miesięcznie – 300 zł opłaty za mieszkanie, 35 zł raty za zadłużenie, 50 zł opłaty za gaz i 50 zł opłaty za energię elektryczną. W takiej sytuacji można postawić wniosek, iż powódka domaga się w pozwie nie tylko ustalenia kosztów partycypowania pozwanego w opłatach za lokal mieszkalny, ale również zgłasza żądanie zapłaty. To ostanie, w zakresie ewentualnie poniesionych już przez nią wydatków na opłatę czynszu i mediów, bez sprecyzowania za jaki okres i w jakich kwotach jest dochodzone, powinno skutkować kolejnym wezwaniem do usunięcia braków formalnych pozwu i wskazania wartości przedmiotu sporu. Skoro zaś tak, to i nie było, przynajmniej w części, podstaw do stawiania wniosku o oczywistej bezzasadności dochodzonego roszczenia. Taka oczywista bezzasadność roszczenia musi być oczywiście zrozumiała dla każdego, bez potrzeby dokonywania dokładnej analizy sprawy pod względem faktycznym i prawnym; nie może być tu żadnej wątpliwości, iż roszczeniu nie przysługuje ochrona prawna (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 1947r., C.III.149/47, OSN 1948, nr 1, poz. 28). Można więc powiedzieć, iż o merytorycznej bezzasadności powództwa można się wypowiedzieć po wcześniejszym sprecyzowaniu roszczenia na tle skonkretyzowanych okoliczności sporu, tak aby nie złamać zasady obiektywnej powściągliwości sędziowskiej (por.: Antoni Górski, komentarz do art. 109 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, system informacji prawnej Lex). W tym stanie, wobec nierozpoznania istoty sprawy, należało orzec jak w postanowieniu, na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c.