Sad powszechny, I ACz 726/13

(1)przy uczestnictwie obowiązanego J. P. o udzielenie zabezpieczenia przed wszczęciem postępowania na skutek zażalenia obowiązanego na postanowienie Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 18 marca 2013r. sygn. akt I Co 47/13 postanawia: 1) zmienić zaskarżone postanowienie i oddalić wniosek o udzielenie zabezpieczenia, 2) zasądzić od uprawnionego na rzecz obowiązanego kwotę 3.630 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. /-/J. Nowicki /-/M. Głowacka /-/ M. M. - T. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Poznaniu postanowieniem z dnia 18 marca 2013r. udzielił zabezpieczenia uprawnionemu J. C.

(1)poprzez zajęcie wierzytelności przysługujących obowiązanemu J. P. do kwoty 266.666,66 zł od: - Krajowej (...) z siedzibą w S. z tytułu łączącej ich umowy rachunku bankowego o numerze (...) , - Banku (...) Spółki Akcyjnej I Oddział w P. z tytułu łączącej ich umowy rachunku bankowego o numerze (...) , - Banku (...) Spółce Akcyjnej I Oddział w P. z tytułu łączącej ich umowy rachunku bankowego o numerze (...) , - Banku (...) Spółce Akcyjnej III Oddział w P. z tytułu łączącej ich umowy rachunku bankowego o numerze (...) 0000 0001 2043 1992, - Banku (...) Spółce Akcyjnej w W. z tytułu łączącej ich umowy rachunku bankowego obejmującej wkłady oszczędnościowe. Nadto Sąd wyznaczył wnioskodawcy termin dwóch tygodni do złożenia pozwu przeciwko J. P. o zapłatę kwoty 266.666,66 zł tytułem zachowku pod rygorem upadku zabezpieczenia, kosztami postępowania obciążył obowiązanego i z tego tytułu zasądził od obowiązanego na rzecz uprawnionego zwrot kosztów niniejszego postępowania w kwocie 100 zł. Sąd pierwszej instancji wskazał, że J. C.

(1)w dniu 6 marca 2013r. złożył wniosek o udzielenie zabezpieczenia w procesie, który zamierza on wytoczyć przeciwko J. P. o zapłatę kwoty 266.666,66 zł tytułem zachowku po zmarłej M. P. , polegające na zajęciu wierzytelności przysługujących obowiązanemu w związku z zawartymi umowami rachunku bankowego do w/w kwoty we wskazanych we wniosku bankach. Wnioskodawca wniósł także o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. J. C.

(1)w uzasadnieniu do wniosku podał, że jest synem zmarłej w dniu 22 grudnia 2008r. M. P. , zaś obowiązany był jej mężem. W chwili śmierci M. P. wartość masy spadkowej była niewielka, gdyż w dniu 1 października 2008r. spadkodawczyni darowała J. P. nieruchomość położoną w P. obręb S. , przy ul. (...) , powiat (...) , województwo (...) , stanowiącą działki gruntu oznaczone numerami (...) o obszarze 0,3768 ha dla której prowadzona jest księga wieczysta KW nr (...) . Nieruchomość ta wyczerpywała niemal cały majątek spadkodawcy. Zdaniem uprawnionego wartość nieruchomości wynosi co najmniej 1.200.000 zł, gdyż ma ona dużą powierzchnię, znajduje się blisko P. i jest zabudowana budynkiem mieszkalnym. Ponieważ uprawniony w chwili otwarcia spadku był trwale niezdolny do pracy należy mu się zachowek w wysokości 2/3 udziału spadkowego tj. 266.666,66 zł. Niedawno obowiązany sprzedał w/w nieruchomość, obecnie nie chce uiścić uprawnionemu kwoty należnego zachowku, jedynie pasierbica obowiązanego M. W. uzyskała od niego zachowek w kwocie 200.000 zł. Sąd pierwszej instancji uznał, że wniosek o udzielenie zabezpieczenia w świetle art. 730 § 1 k.p.c. , art. 730 1 § 1 i 2 k.p.c. zasługiwał na uwzględnienie. Sąd uznał, że uprawniony uprawdopodobnił roszczenie. Uprawniony swoje roszczenie opiera na art. 991 § 1 zdanie pierwsze k.c. oraz na art. 1000 § 1 zdanie pierwsze k.c. Uprawniony przedłożył dokumenty urzędowe z których wynika, że jest synem spadkodawczyni oraz odpis testamentu M. P. w którym do całości spadku powołała swojego męża J. P. . J. C.

(1)przedkładając odpis zupełny księgi wieczystej wykazał, że M. P. przed śmiercią przekazała w/w nieruchomość swojemu mężowi w drodze darowizny, który z kolei sprzedał ją osobom trzecim w dniu 4 stycznia 2013r. W konsekwencji Sąd uznał, że wnioskodawca uprawdopodobnił roszczenie. Zdaniem Sądu wnioskodawca uprawdopodobnił także istnienie interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia. J. C.

(1)swoje twierdzenie, że obowiązany wzbrania się przed uiszczeniem zachowku na jego rzecz uprawdopodobnił przedkładając m.in. dokument prywatny sporządzony przez swoją siostrę M. W. w którym potwierdza ona, że choć otrzymała ona od ojczyma zachowek to uprawniony nie otrzymał nic. Z dokumentu tego nadto wynika, że po spieniężeniu nieruchomości istnieje obawa, że obowiązany dążyć będzie do tego, żeby uniemożliwić lub poważnie utrudnić osiągnięcie celu postępowania w sprawie jakim może być zasądzenie kwoty zachowku na rzecz J. C.

(2). Zażalenie od tego postanowienia wniósł obowiązany J. P. zaskarżając postanowienie w całości i domagając się zmiany zaskarżonego postanowienia poprzez oddalenie wniosku w całości oraz zasądzenie od uprawnionego na rzecz obowiązanego kosztów postępowania zażaleniowego ewentualnie zmiany zaskarżonego postanowienia poprzez oddalenie wniosku w części i udzielenie wnioskodawcy zabezpieczenia do kwoty 100.000 zł. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje. Zażalenie obowiązanego zasługiwało na uwzględnienie. Stosownie do art. 730 1 § 2 k.p.c. interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie. W ocenie Sądu Apelacyjnego na tym etapie postępowania uprawniony nie uprawdopodobnił istnienia interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia. Z umowy sprzedaży sporządzonej w dniu 4 stycznia 2013r. w formie aktu notarialnego wynika, że obowiązany z tytułu sprzedaży nieruchomości uzyskał kwotę 600.000 zł. Ponieważ M. P. w dniu 2 stycznia 2008r. udzieliła obowiązanemu pełnomocnictwa do sprzedaży nieruchomości (vide: k. 60 akt) brak jest podstaw do uznania, że sprzedaż nieruchomości nastąpiła wyłącznie w celu uniemożliwienia lub poważnego utrudnienia wykonania wyroku, który zapadłby w sprawie o zachowek, którą uprawniony zamierza wytoczyć przeciwko obowiązanemu. Przeczy temu okoliczność udzielenia w/w pełnomocnictwa J. P. , gdyż wynika z niego, iż M. P. co najmniej od 2 stycznia 2008r. rozważała zbycie nieruchomości. Uzyskanie przez obowiązanego ceny za sprzedaną nieruchomość w wysokości 600.000 zł przemawia za uznaniem, że J. P. posiada środki finansowe. Okoliczność ta wynika także z oświadczenia M. W. z dnia 4 marca 2013r. w którym podała, że wiadomym jest jej, że obowiązany założył kilka kont w bankach, gdzie polokował środki uzyskane ze sprzedaży nieruchomości (vide: k. 19 akt). Nadto z tego oświadczenia wynika także, że J. P. kupił mieszkanie w K. przy ul. (...) . Obowiązany posiada więc zarówno środki finansowe jak i nieruchomość, a więc majątek do którego - w przypadku wydania wyroku uwzględniającego żądanie uprawnionego - mogłaby zostać skierowana egzekucja. Twierdzenie, że J. P. może przekazać środki pieniężne jednej z bliskich sobie osób w żaden sposób nie zostało uprawdopodobnione. W świetle zaś zasad doświadczenia życiowego zarzut uprawnionego, że obowiązany może skonsumować środki pieniężne wydaje się niewiarygodny, biorąc pod uwagę ich wysokość, nawet po odliczeniu kwoty 200.000 zł przekazanej M. W. . Uprawniony obowiązany jest uprawdopodobnić wszystkie przesłanki udzielenia zabezpieczenia. Nieuprawdopodobnienie jednej z nich w postaci istnienia interesu w udzieleniu zabezpieczenia skutkuje zmianą zaskarżonego postanowienia, na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. i oddaleniem wniosku o udzielenie zabezpieczenia. O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono stosownie do art. 98 § 1 i 3 k.p.c. , art. 108 § 1 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c. oraz § 6 pkt 7 w zw. z § 13 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) obciążając nimi uprawnionego. /-/J. Nowicki /-/M. Głowacka /-/ M. M. - T.